ἐπειδὰν οὖν ὁ 〈λαὸς Ἰσραήλ〉 φησιν εἰς πλῆθος ἀναρίθμητον χυθῇ, ἄχρηστον δὲ γένηται ἐν τῇ κατὰ θεὸν καρποφορίᾳ, τὸ τηνικαῦτα τὸ μὲν πλῆθος αὐτῶν ἀπολεῖται, μόνον δὲ 〈τὸ κατάλειμμα αὐτῶν σωθήσεται〉 τοῦ λόγου σημαίνοντος τὴν ἄχρηστον πληθὺν τοῦ ἔθνους τῶν μετὰ τὴν ἐπάνοδον τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνος οἰκησάντων τὴν χώραν μέχρι τῶν Ῥωμαϊκῶν χρόνων· οὗτοι γὰρ ἦσαν οἱ 〈ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης〉, ἐξ ὧν μόνον 〈διεσώθη τὸ κατάλειμμα〉, οἱ ἐξ αὐτῶν εἰς τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ πεπιστευκότες μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ ἀπόστολοι καὶ εὐαγγελισταί.⌝ τοῦτο δὲ ἔσται φησὶν ἐπειδὰν 〈λόγον συντετμημένον ποιήσει κύριος ἐν τῇ οἰκουμένῃ ὅλῃ〉, ⌜δι᾽ ὧν σαφῶς «τὸ εὐαγγέλιον» τῆς καινῆς ᾐνίξατο διαθήκης «〈ἐν ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ〉» ‹κηρυχθέν›. 〈συντετμημένος〉 δὲ ἦν ὁ 〈λόγος〉 ὁ εὐαγγελικὸς τῷ μὴ περιέχειν τὰ παρὰ Μωσεῖ παραγγέλματα. τῶν δὲ προκειμένων ῥημάτων μέμνηται καὶ ὁ Ἀπόστολος τοῦτον λέγων τὸν τρόπον· «Ἠσαΐας δὲ κράζει ὑπὲρ τοῦ Ἰσραήλ· ἐὰν ᾖ ὁ ἀριθμὸς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης, τὸ ὑπόλειμμα σωθήσεται· λόγον γὰρ συντελῶν καὶ συντέμνων ποιήσει κύριος ἐπὶ τῆς γῆς.⌝ καὶ καθὼς προείρηκεν Ἠσαΐας· εἰ μὴ κύριος σαβαὼθ ἐγκατέλιπεν ἡμῖν σπέρμα, ὡς Σόδομα ἂν ἐγενήθημεν καὶ ὡς Γόμορρα ἂν ὡμοιώθημεν». ἰστέον δ᾽ ὡς μέχρι τούτων Ὠριγένει προῆλθεν ὁ δωδέκατος τῶν εἰς τὸν προφήτην ἐξηγητικῶν τόμος.
Μετάφραση
Όταν λοιπόν ο «λαός του Ισραήλ», λέει, αυξηθεί σε αναρίθμητο πλήθος, αλλά καταστεί άχρηστος ως προς την κατά Θεόν καρποφορία, τότε το μεν πλήθος τους θα χαθεί, και μόνο «το υπόλειμμά τους θα σωθεί», καθώς ο λόγος υποδηλώνει το άχρηστο πλήθος του έθνους, εκείνων δηλαδή που, μετά την επιστροφή από τη Βαβυλώνα, κατοίκησαν τη χώρα μέχρι τους ρωμαϊκούς χρόνους· διότι αυτοί ήταν «ως η άμμος της θάλασσας», από τους οποίους μόνο «διασώθηκε το υπόλειμμα», δηλαδή εκείνοι από αυτούς που πίστεψαν στον Χριστό του Θεού, οι μαθητές του, οι απόστολοι και οι ευαγγελιστές. Και αυτό θα συμβεί, λέει, όταν «ο Κύριος θα εφαρμόσει συντετμημένο λόγο σε ολόκληρη την οικουμένη», με τα οποία λόγια σαφώς υπονόησε «το Ευαγγέλιο» της Καινής Διαθήκης που κηρύχθηκε «σε ολόκληρη την οικουμένη». «Συντετμημένος» δε ήταν ο ευαγγελικός «λόγος», επειδή δεν περιείχε τα παραγγέλματα του Μωυσή. Αυτά τα προαναφερθέντα λόγια τα μνημονεύει και ο Απόστολος λέγοντας με αυτόν τον τρόπο: «Ο Ησαΐας δε αναφωνεί υπέρ του Ισραήλ: Εάν ο αριθμός των υιών Ισραήλ είναι ως η άμμος της θάλασσας, το υπόλειμμα θα σωθεί· διότι ο Κύριος θα εφαρμόσει πάνω στη γη λόγο συντελεσμένο και συντετμημένο. Και καθώς έχει προείπει ο Ησαΐας: Εάν ο Κύριος Σαβαώθ δεν μας άφηνε σπέρμα, θα είχαμε γίνει σαν τα Σόδομα και θα είχαμε ομοιωθεί με τα Γόμορρα». Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι μέχρι αυτό το σημείο έφτασε ο δωδέκατος τόμος των εξηγητικών υπομνημάτων του Ωριγένη στον προφήτη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες