Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 16:12

Β΄. «Αλλά οι άνθρωποι», λέει, «είναι αυτοί που τα πράττουν αυτά, ενώ ο Θεός είναι φιλάνθρωπος». Καταρχάς, λοιπόν, ούτε οι άνθρωποι τα πράττουν αυτά από σκληρότητα, αλλά από φιλανθρωπία· και ο Θεός, όπως ακριβώς είναι φιλάνθρωπος, έτσι και τιμωρεί· διότι, ανάλογα με το έλεός Του, μεγάλος είναι και ο έλεγχός Του. Όταν λοιπόν αποκαλείς τον Θεό φιλάνθρωπο, τότε μου προβάλλεις ακόμη μεγαλύτερη την αφορμή της κολάσεως, διότι απέναντι σε έναν τέτοιον Θεό αμαρτάνουμε. Γι’ αυτό και ο Παύλος έλεγε: «Είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζωντανού Θεού». Υπομείνετε, σας παρακαλώ, τη φλόγα αυτών των λόγων· διότι ίσως, ίσως προκύψει για εσάς κάποια παρηγοριά από αυτά. Ποιος από τους ανθρώπους μπορεί να τιμωρήσει έτσι, όπως τιμώρησε ο Θεός, προκαλώντας τον κατακλυσμό και την πανωλεθρία ενός τόσο μεγάλου πλήθους ανθρώπων, και έπειτα από λίγο βρέχοντας πάλι φωτιά από τον ουρανό και αφανίζοντας τους πάντες ολοκληρωτικά; Ποια ανθρώπινη τιμωρία μπορεί να είναι τέτοια; Δεν βλέπεις ότι ακόμη και η τιμωρία σε αυτήν εδώ τη ζωή είναι σχεδόν ατελεύτητη;

Ομιλία ΚΗ΄. Διότι δεν απέστειλε ο Θεός τον Υιό του για να κρίνει τον κόσμο, αλλά για να σώσει τον κόσμο. α΄. Πολλοί από τους πλέον ράθυμους, εκμεταλλευόμενοι τη φιλανθρωπία του Θεού ως πρόφαση για το μέγεθος των αμαρτημάτων τους και την υπερβολική τους ολιγωρία, προφέρουν τα εξής λόγια: Δεν υπάρχει γέεννα, δεν υπάρχει κόλαση, ο Θεός μας συγχωρεί όλα τα αμαρτήματα. Θέλοντας να τους αποστομώσει αυτούς κάποιος σοφός άνδρας, λέει: Μην πεις: «Η ευσπλαχνία του είναι μεγάλη, θα συγχωρήσει το πλήθος των αμαρτιών μου»· διότι σε αυτόν υπάρχει και έλεος και οργή, και πάνω στους αμαρτωλούς θα ξεσπάσει ο θυμός του· και πάλι: «Όσο μεγάλο είναι το έλεός του, τόσο μεγάλος είναι και ο έλεγχός του».

«Απομακρύνσου από το άδικο και ξέφυγε από την αμαρτία.» «Τα αγαθά δημιουργήθηκαν από την αρχή για τους αγαθούς· έτσι και τα κακά για τους αμαρτωλούς.» «Θα κρίνει τον άνθρωπο σύμφωνα με τα έργα του, και ο καθένας θα βρει ανάλογα με τα έργα του.» «Αυτός που σκάβει λάκκο, θα πέσει μέσα του, και αυτός που στήνει παγίδα, θα πιαστεί σε αυτήν. Αυτός που πράττει τα πονηρά, θα κυλιστεί μέσα σε αυτά, και δεν θα καταλάβει από πού του ήρθαν.» «Μην κρίνετε, και δεν θα κριθείτε· μην καταδικάζετε, και δεν θα καταδικαστείτε. Να συγχωρείτε, και θα συγχωρεθείτε.»

«Ιδού, σε πούλησα, όχι για αργύριο· και σε διάλεξα μέσα από το καμίνι της φτώχειας για χάρη μου.» «Παιδαγωγήσου, Ιερουσαλήμ, με πόνο και με μαστίγιο, μήπως και απομακρυνθεί η ψυχή μου από σένα· για να μη σε κάνω γη άβατη, η οποία δεν θα κατοικείται.» «Παιδαγώγησέ μας, Κύριε, όμως με δίκαιη κρίση, και όχι με θυμό, για να μη μας λιγοστέψεις.» «Τέκνα μου, δείξτε μακροθυμία για την οργή που ήρθε επάνω σας.» «Τα σπλαχνίζεσαι όλα, διότι είναι δικά σου, φιλόψυχε Δέσποτα.» «Και για τον λόγο αυτόν, εκείνους που παραστρατούν τους ελέγχεις λίγο-λίγο, και τους νουθετείς υπενθυμίζοντάς τους τα αμαρτήματά τους, ώστε, αφού απαλλαγούν από την κακία τους, να πιστέψουν σε σένα, Κύριε. Ενώ παιδαγωγείς εμάς, τους εχθρούς μας τους μαστιγώνεις αμέτρητες φορές, ώστε να αναλογιζόμαστε την αγαθότητά σου όταν κρίνουμε· και όταν κρινόμαστε, να προσδοκούμε έλεος.» «Το έλεος του Κυρίου είναι επάνω σε κάθε σάρκα· ελέγχει, και παιδαγωγεί, και διδάσκει, και επαναφέρει σαν τον βοσκό το ποίμνιό του, και ελεεί αυτούς που αποδέχονται την παιδαγωγία.» «Εκείνος που φοβάται την παιδαγωγία, θα λάβει παιδαγωγία.» «Έλεος και οργή υπάρχουν σε Αυτόν· ανάλογα με το πολύ του έλεος, έτσι είναι και ο έλεγχός Του.» «Γιε μου, μην καταφρονείς την παιδαγωγία του Κυρίου, ούτε να αποθαρρύνεσαι όταν ελέγχεσαι από Αυτόν. Διότι όποιον αγαπά ο Κύριος, τον παιδαγωγεί.»

Και «καθένας που πράττει την αμαρτία είναι δούλος της αμαρτίας». Καλή μεν η πίστη και αμόλυντη, αλλά χρειάζεται οπωσδήποτε να αναδειχθούν καλοί και άμεμπτοι οι εργάτες της, είτε μέσω της μετάνοιας, είτε μέσω της αγαθοεργίας από νεαρή ηλικία. Και όπως ακριβώς έχουμε πολλές και αναντίρρητες μαρτυρίες περί της ένσαρκης οικονομίας και πιστεύουμε ότι έτσι έχουν τα πράγματα, έτσι και για τους αμαρτωλούς και τους δικαίους έχουμε πάρα πολλές. «Εξολόθρευσας», λέει ο Δαβίδ, «καθέναν που πορνεύει απομακρυνόμενος από εσένα» και «όπως λιώνει το κερί μπροστά στη φωτιά, έτσι θα αφανιστούν οι αμαρτωλοί από το πρόσωπο του Θεού» και «μίσησας όλους όσους εργάζονται την ανομία» και «άνθρωπο αιμοβόρο και δόλιο βδελύσσεται ο Κύριος». Και αυτά μεν λέει ο θείος Δαβίδ, καθώς και πάρα πολλά άλλα παρόμοια. Τι λέει όμως ο Σειράχ; «Δεν έχει ανάγκη», λέει, «από αμαρτωλό άνθρωπο, διότι κάθε βδέλυγμα το μίσησε ο Κύριος» και «μην πεις: Η ευσπλαχνία του Θεού είναι μεγάλη, θα συγχωρήσει το πλήθος των αμαρτιών μου. Διότι κοντά Του υπάρχει έλεος και οργή, και πάνω στους αμαρτωλούς θα αναπαυθεί ο θυμός Του» και «όσο μεγάλο είναι το έλεός Του, τόσο μεγάλος είναι και ο έλεγχός Του, διότι θα κρίνει τον άνθρωπο σύμφωνα με τα έργα του» και «ο καθένας θα βρει σύμφωνα με τα έργα του». Και ο θείος Ιεζεκιήλ λέει: «Θα σας κρίνω τον καθέναν σας σύμφωνα με τους δρόμους σας, λέει ο Κύριος». Ακόμη και ο Ησαΐας συμφωνεί με αυτά: «Αλίμονο στον άνομο αμαρτωλό», λέει, «γιατί πονηρά πράγματα θα του συμβούν, σύμφωνα με τα έργα των χεριών του».