Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 19:13

Είναι δε συνήθεια στους σοφούς, ένας εκ των οποίων θεωρείται ότι είναι ο Φίλων, να χρησιμοποιούν τη λέξη «μήποτε» αντί του «ίσως» ή του «κάποτε». Διότι ευλόγως τοποθετούν το «μήποτε» ως αντίστοιχο του «ίσως». Εάν δε επιθυμείς να λάβεις αυτή τη μαρτυρία και από θεόπνευστο άνδρα, άκουσε τον Παύλο που γράφει: «Ο δε δούλος του Κυρίου δεν πρέπει να φιλονικεί, αλλά να είναι ήπιος προς όλους, διδακτικός, ανεξίκακος, να διαπαιδαγωγεί με πραότητα τους αντιφρονούντες, μήπως τυχόν τους δώσει ο Θεός επίγνωση προς σωτηρία.» Διότι το «μήποτε» και εδώ έχει χρησιμοποιηθεί αντί των εννοιών «κάποτε», «ίσως», «τάχα», «κάπως». Επειδή φανερώνει ελπίδα μετάνοιας και όχι αναίρεση. Και αλλού εξάλλου είναι γραμμένο: «Έλεγξε τον φίλο, μήπως τυχόν δεν το έπραξε.» Διότι εάν κατανοηθεί με αυτόν τον τρόπο το προφητικό χωρίο, διαφυλάσσεται και το πρέπον προς τον Θεό, ο οποίος έχει επιλέξει να ενεργεί κατά το θέλημά Του.

Διότι ο καθένας δεν το πράττει αυτό έχοντας εμπιστοσύνη στη δική του αρετή, αλλά στο πλήθος και στην ομόνοια, με την οποία κατεξοχήν κάμπτεται παντού ο Θεός. «Διότι όπου υπάρχουν δύο ή τρεις», λέει, «συγκεντρωμένοι στο όνομά μου, εκεί είμαι ανάμεσά τους». Εάν λοιπόν, όπου είναι συγκεντρωμένοι δύο ή τρεις, βρίσκεται ανάμεσά τους, πόσο μάλλον ανάμεσα σε εσάς. Διότι αυτό που δεν μπορεί να λάβει κάποιος όταν προσεύχεται μόνος του, θα το λάβει όταν προσεύχεται μαζί με το πλήθος· για ποιο λόγο; Διότι, ακόμη κι αν λείπει η προσωπική αρετή, η συμφωνία και η ομοψυχία έχουν μεγάλη δύναμη. «Όπου κι αν υπάρχουν», λέει, «δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι». Γιατί είπε «δύο»; Εάν δηλαδή είναι ένας στο όνομά σου, γιατί δεν βρίσκεσαι εκεί; Διότι θέλω να είναι όλοι μαζί και να μην είναι διασπασμένοι. Ας συσπειρωθούμε λοιπόν αναμεταξύ μας, ας συνδεθούμε με την αγάπη, κανείς ας μην μας χωρίσει. Εάν κάποιος έχει παράπονο, εάν κάποιος έχει πικραθεί, ας μην το κρατά μέσα του, είτε απέναντι στον πλησίον του είτε απέναντι σε εμάς. Αυτή τη χάρη σας ζητώ: να πλησιάζετε, να εκφράζετε τις αιτιάσεις σας και να δέχεστε τις εξηγήσεις από εμάς. «Έλεγξε», λέει η Γραφή, «μήπως τυχόν δεν το είπε· έλεγξε, μήπως τυχόν δεν το έπραξε· και αν το έπραξε, για να μην το επαναλάβει». Διότι είτε δώσαμε εξηγήσεις, είτε διαπιστώθηκε το σφάλμα μας και ζητήσαμε συγγνώμη, προσπαθούμε στο εξής να μην περιπέσουμε στα ίδια. Αυτό συμφέρει και σε εσάς, και σε εμάς. Διότι εσείς μεν, που ίσως παραπονείστε παράλογα, μαθαίνοντας την αλήθεια του πράγματος θα διορθωθείτε· εμείς δε, αν έχουμε σφάλει εν αγνοία μας, διορθωνόμαστε.

«Έλεγξε τον πλησίον σου, μήπως δεν το έπραξε· και αν τυχόν το έπραξε, για να μην το επαναλάβει. Έλεγξε τον φίλο σου, μήπως δεν το είπε· και αν το έχει πει, για να μην το πει δεύτερη φορά.» «Να κατανοείς τα του πλησίον σου κρίνοντας από τον εαυτό σου.» «Άνθρωπος σε άνθρωπο διατηρεί οργή, και από τον Κύριο ζητάει θεραπεία. Σε άνθρωπο όμοιό του δεν δείχνει έλεος, και παρακαλάει για τις δικές του αμαρτίες. Ο ίδιος, ενώ είναι σάρκα, διατηρεί την οργή του· ποιος λοιπόν θα συγχωρήσει τις αμαρτίες του; Θυμήσου τα έσχατά σου και πάψε να τρέφεις έχθρα. Θυμήσου τις εντολές και μην οργίζεσαι κατά του πλησίον σου.» «Εάν, λοιπόν, προσφέρεις το δώρο σου στο θυσιαστήριο, και εκεί θυμηθείς ότι ο αδελφός σου έχει κάτι εναντίον σου, άφησε το δώρο σου μπροστά στο θυσιαστήριο, και πήγαινε πρώτα συμφιλιώσου με τον αδελφό σου, και τότε έλα να προσφέρεις το δώρο σου.» «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος. Εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε και ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα.» «Τότε, αφού τον πλησίασε ο Πέτρος, είπε: Κύριε, πόσες φορές θα αμαρτήσει εις βάρος μου ο αδελφός μου και θα τον συγχωρήσω; Μέχρι επτά φορές; Του λέει ο Ιησούς: Δεν σου λέω μέχρι επτά φορές, αλλά μέχρι εβδομήντα φορές το επτά. Γι' αυτό παρομοιάστηκε η βασιλεία των ουρανών με έναν άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να κάνει λογαριασμό με τους δούλους του.»