Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 20:18

Από παντού λοιπόν συνηθίζει να μας πολεμά, αλλά κυρίως διά της γλώσσας και διά του στόματος. Διότι κανένα όργανο δεν του είναι τόσο κατάλληλο για την εξαπάτηση και την απώλειά μας, όσο η ακόλαστη γλώσσα και το αθύρωτο στόμα. Από εκεί προέρχονται οι πολλές μας πτώσεις, από εκεί τα βαρύτατα εγκλήματά μας. Και θέλοντας να δηλώσει την ευκολία των ολισθημάτων που προέρχονται από τη γλώσσα, έλεγε κάποιος: «Πολλοί έπεσαν από μαχαίρι, αλλά όχι τόσοι όσοι από τη γλώσσα». Θέλοντας πάλι να φανερώσει τη βαρύτητα αυτής της πτώσης, ο ίδιος είπε: «Προτιμότερο να γλιστρήσει κανείς στο έδαφος, παρά να γλιστρήσει από τη γλώσσα». Και αυτό που εννοεί είναι το εξής: Είναι προτιμότερο, λέει, να πέσει κανείς και να συντριβεί το σώμα του, παρά να προφέρει έναν τέτοιο λόγο, ο οποίος καταστρέφει την ψυχή μας.

Η πολυλογία είναι το κάθισμα της κενοδοξίας, μέσω του οποίου αυτή συνηθίζει να εμφανίζεται και να επιδεικνύεται. Η πολυλογία είναι τεκμήριο άγνοιας, θύρα καταλαλιάς, οδηγός της ευτραπελίας, υπηρέτης του ψεύδους, διάλυση της κατάνυξης, προσκλητήριο της ακηδίας, πρόδρομος του ύπνου, διασκορπισμός της περισυλλογής, αφανισμός της εσωτερικής φυλακής, ψυγείο της πνευματικής θέρμης, αμαύρωση της προσευχής. Αντίθετα, η ενσυνείδητη σιωπή είναι μητέρα της προσευχής, ανάκληση από την αιχμαλωσία, διαφύλαξη του πνευματικού πυρός, επιτηρητής των λογισμών, σκοπιά εναντίον των εχθρών, δεσμωτήριο του πένθους, φίλη των δακρύων, εργάτης της μνήμης του θανάτου, ζωγράφος της κολάσεως, ερευνητής της κρίσεως, υπηρέτης της πνευματικής αγωνίας, εχθρός της παρρησίας, σύζυγος της ησυχίας, αντίπαλος της φιλοδιδασκαλίας, προσθήκη της γνώσεως, δημιουργός θείων θεωριών, αφανής προκοπή, κρυφή ανάβαση. Εκείνος που έχει επίγνωση των παραπτωμάτων του, ελέγχει τη γλώσσα του. Ο πολύλογος, όμως, δεν έχει ακόμη γνωρίσει τον εαυτό του όπως πρέπει. Ο φίλος της σιωπής πλησιάζει τον Θεό, και συνομιλώντας μυστικά μαζί Του, φωτίζεται από τον Θεό. Η σιωπή του Ιησού καταντροπίασε τον Πιλάτο, και η ησυχία του ανθρώπου κατήργησε την κενοδοξία. Ο Πέτρος, λέγοντας έναν λόγο, θρήνησε πικρά, επειδή λησμόνησε εκείνον που είχε πει: «Είπα, θα φυλάξω τις οδούς μου για να μην αμαρτήσω με τη γλώσσα μου», και τον άλλον που δήλωσε: «Καλύτερα να πέσει κανείς από ύψος στη γη, παρά να πέσει εξαιτίας της γλώσσας του». Και εγώ δεν επιθυμώ να γράψω πολλά για αυτά, έστω και αν οι πανουργίες των παθών με προτρέπουν να το πράξω.

«Εξαιτίας της αμαρτίας των χειλιών του πέφτει σε παγίδα ο αμαρτωλός.» «Από την πολυλογία δεν θα αποφύγεις την αμαρτία. —Αφαίρεσε από τον εαυτό σου το διεστραμμένο στόμα, και απομάκρυνε από εσένα τα άδικα χείλη. —Οι απαίδευτοι είναι ακράτητοι στη γλώσσα. Εάν ανασύρεις λόγια, θα προέλθει κρίση και μάχη.» «Όποιος απαντά σε κάτι πριν το ακούσει, τούτο είναι γι' αυτόν αφροσύνη και ντροπή.» «Μη βιάζεσαι να ανοίξεις το στόμα σου, και η καρδιά σου ας μη βιαστεί να προφέρει λόγο ενώπιον του Θεού.» «Ο άφρων πληθαίνει τα λόγια. —Μην επιμείνεις σε πονηρό λόγο.» «Τέντωσαν τη γλώσσα τους σαν τόξο.» «Εκείνος που φλυαρεί θα γίνει βδελυρός.» «Όπως το βέλος που έχει καρφωθεί σε σάρκινο μηρό, έτσι είναι ο λόγος στα σπλάχνα του ανόητου. —Ανελεήμων είναι εκείνος που δεν προσέχει τα λόγια του.» «Μη φιλονικείς με άνθρωπο φλύαρο, και μη σωρεύεις ξύλα στη φωτιά του. —Φοβερός μέσα στην πόλη είναι ο φλύαρος άνθρωπος.» «Γλίστρημα από το έδαφος, μάλλον παρά από τη γλώσσα.» Το χτύπημα του μαστιγίου προκαλεί μώλωπα, αλλά το χτύπημα της γλώσσας τσακίζει οστά. —Δέσε καλά το ασήμι και το χρυσάφι σου, και φτιάξε για τα λόγια σου ζυγαριά και σταθμά, και στο στόμα σου φτιάξε πόρτα και σύρτη· πρόσεχε μήπως τυχόν γλιστρήσεις εξαιτίας του, —Πολλοί έπεσαν από την κόψη του μαχαιριού, αλλά όχι τόσοι όσοι έπεσαν εξαιτίας της γλώσσας.» «Εάν κάποιος δεν σφάλλει στα λόγια, αυτός είναι τέλειος άνδρας, ικανός να χαλιναγωγήσει και ολόκληρο το σώμα.»