Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 23:19

Κεφάλαιο Γ'. Ακούσαμε τη Σοφία να λέει: Για τον πόρνο άνθρωπο κάθε ψωμί είναι γλυκό, δεν θα σταματήσει παρά μόνο όταν πεθάνει. Ο άνθρωπος που απομακρύνεται από την κλίνη του, λέγοντας μέσα στην ψυχή του: Ποιος με βλέπει; Ποιον να φοβηθώ; Σκοτάδι υπάρχει γύρω μου, και οι τοίχοι με κρύβουν, και κανείς δεν με βλέπει, ο Ύψιστος δεν πρόκειται να θυμηθεί τις αμαρτίες μου. Και φοβάται μόνο τα μάτια των ανθρώπων, και δεν κατάλαβε ότι τα μάτια του Κυρίου είναι μυριάδες φορές πιο φωτεινά από τον ήλιο, και επιβλέπουν όλους τους δρόμους των ανθρώπων και παρατηρούν τα πιο απόκρυφα μέρη. Πριν δημιουργηθούν τα πάντα ήταν γνωστά σε Αυτόν, όπως και μετά την ολοκλήρωσή τους. Αυτός θα τιμωρηθεί στις πλατείες της πόλης, και θα συλληφθεί εκεί που δεν το φανταζόταν.

Αλλά ούτε η ευκολία της εξουσίας, ούτε η παρακίνηση από άλλους, ούτε το γεγονός ότι είχε υποφέρει πολλά δεινά, ούτε η προσδοκία ότι θα υποστεί ακόμη χειρότερα, του επέτρεψαν να σύρει το ξίφος· αν και δεν επρόκειτο να γίνει αντιληπτός από το στρατόπεδο διαπράττοντας αυτήν τη σφαγή. Διότι βρισκόταν σε σπήλαιο και κανένας άλλος δεν ήταν παρών, παρά μόνο ο ίδιος. Και δεν είπε εκείνο που έλεγε κάποιος καθώς διέπραττε μοιχεία: «Σκοτάδι με περιβάλλει και τοίχοι, τι να φοβηθώ;», αλλά έβλεπε τον ακοίμητο οφθαλμό και γνώριζε ότι οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι μυριάδες φορές φωτεινότεροι από τον ήλιο. Γι' αυτό τα έπραττε και τα έλεγε όλα με τέτοιον τρόπο, σαν να ήταν Εκείνος παρών και να έκρινε τα λεγόμενα, και λέει: «Δεν πρόκειται να απλώσω το χέρι μου πάνω στον χρισμένο του Κυρίου. Δεν βλέπω την πονηρία, αλλά βλέπω το αξίωμα. Ας μην μου πει κανείς ότι αυτός είναι βίαιος και μιαρός· διότι εγώ τιμώ την επιλογή του Θεού, έστω κι αν αυτός φαίνεται ανάξιος. Επειδή δεν είναι δικό μου σφάλμα το ότι αυτός αποδείχθηκε ανάξιος αυτής της τιμής». Ας τα ακούσουν αυτά όσοι καταφρονούν τους ιερείς, ας μάθουν πόση ευλάβεια επέδειξε αυτός προς τον βασιλιά. Αν και ο ιερέας είναι πολύ πιο αξιοτίμητος και σεβάσμιος από τον βασιλιά, εφόσον έχει κληθεί σε μεγαλύτερη εξουσία. Ας μάθουν να μην κρίνουν, ούτε να ζητούν ευθύνες, αλλά να υποτάσσονται και να υποχωρούν.

Δ΄. Βλέπεις πόσα αγαθά γεννιούνται από την ενθύμηση των αμαρτημάτων; Ας τα χαράξουμε λοιπόν μέσα στη διάνοιά μας. Γνωρίζω ότι η ψυχή δεν ανέχεται μια τόσο πικρή ανάμνηση· αλλά ας την εξαναγκάσουμε και ας την πιέσουμε. Είναι προτιμότερο να οδυνάται τώρα από την ανάμνηση, παρά εκείνον τον καιρό από την τιμωρία. Τώρα, εάν τα θυμάσαι, και τα παρουσιάζεις συνεχώς στον Θεό, και προσεύχεσαι για αυτά, γρήγορα θα τα εξαλείψεις· εάν όμως τώρα τα λησμονήσεις, τότε θα τα θυμηθείς ακόμη και παρά τη θέλησή σου, όταν θα φανερωθούν μπροστά σε ολόκληρη την οικουμένη και θα διαπομπευθούν ενώπιον όλων, και φίλων και εχθρών και αγγέλων. Διότι δεν τα έλεγε βέβαια μόνο προς τον Δαβίδ: «Εκείνα που εσύ έπραξες στα κρυφά, εγώ θα τα κάνω ολοφάνερα σε όλους», αλλά και προς όλους εμάς. Φοβήθηκες τους ανθρώπους, λέει, και ντράπηκες αυτούς περισσότερο από τον Θεό· και ενώ ο Θεός έβλεπε, δεν σε ένοιαξε, αλλά ντράπηκες τους ανθρώπους. Διότι τα μάτια των ανθρώπων, λέει, αυτά αποτελούν τον φόβο τους.

Διότι ποιος θα σπλαχνιστεί, λέει, τον γητευτή που δαγκώθηκε από φίδι, και όλους εκείνους που πλησιάζουν τα άγρια θηρία; Αφήνω κατά μέρος τη ζημία των χρημάτων, τις καθημερινές υποψίες, την αλαζονεία, την παραφροσύνη, την ύβρη που γίνεται από τις πόρνες προς τους ανόητους, τα οποία είναι πιο πικρά και από χίλιους θανάτους. Και ενώ τη σύζυγό σου πολλές φορές δεν την ανέχτηκες ούτε όταν είπε έναν βαρύ λόγο, την πόρνη την προσκυνάς ακόμη και όταν σε χαστουκίζει. Και δεν αισχύνεσαι, ούτε κοκκινίζεις από ντροπή, ούτε εύχεσαι να σχιστεί η γη στα δύο για σένα; Πώς θα μπορέσεις να εισέλθεις στην εκκλησία και να υψώσεις τα χέρια σου προς τον ουρανό; Με ποιο στόμα θα επικαλεστείς τον Θεό, με εκείνο με το οποίο φίλησες την πόρνη; Και δεν φοβάσαι, ούτε φρίττεις, πες μου, μήπως πέσει κεραυνός από ψηλά και κατακάψει το αναίσχυντο κεφάλι σου; Διότι, ακόμη κι αν καταφέρεις να κρυφτείς από την αδικημένη σύζυγό σου, τον ακοίμητο οφθαλμό δεν θα τον διαλάθεις ποτέ· επειδή και σε εκείνον τον μοιχό που έλεγε: «Σκοτάδι με περιβάλλει και τοίχοι, τι να φοβηθώ;», απάντησε εκείνος ο σοφός, λέγοντας τα εξής: «Ότι οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι μυριάδες φορές φωτεινότεροι από τον ήλιο, βλέποντας τα έργα των ανθρώπων».

«Οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι μυριοπλάσια φωτεινότεροι από τον ήλιο, και επιβλέπουν όλους τους δρόμους των ανθρώπων». «Ο Ύψιστος Κύριος γνώρισε κάθε συνείδηση, και επέβλεψε στα σημεία του αιώνα, αναγγέλλοντας τα παρελθόντα και τα μελλοντικά, και αποκαλύπτοντας τα ίχνη των απόκρυφων πραγμάτων. Δεν του διέφυγε κανένας διαλογισμός· δεν κρύφτηκε από αυτόν κανένας λόγος. Εκόσμησε τα μεγαλεία της κοσμικής σοφίας, αυτός που υπάρχει πριν από τον αιώνα και εις τον αιώνα. Τίποτα δεν του προστέθηκε, ούτε αφαιρέθηκε». «Τα έργα κάθε σάρκας είναι ενώπιόν του, και δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να κρυφτεί από τα μάτια του». «Όπως ο πηλός του κεραμέα βρίσκεται στο χέρι του, για να τον πλάσει κατά την αρέσκειά του, έτσι και ο άνθρωπος βρίσκεται στο χέρι Εκείνου που τον δημιούργησε, για να τον ανταμείψει σύμφωνα με την κρίση του». «Πολλή είναι η σοφία του· είναι ισχυρός στην εξουσία, βλέπει τα πάντα, και ο ίδιος γνωρίζει καλά κάθε έργο του ανθρώπου». «Διότι ζωντανός είναι ο λόγος του Θεού και δραστικός, και πιο κοφτερός από κάθε δίκοπο σπαθί, και διεισδύει μέχρι τον διαχωρισμό της ψυχής και του πνεύματος, των αρθρώσεων και των μυελών, και μπορεί να κρίνει τις σκέψεις και τις προθέσεις της καρδιάς. Και δεν υπάρχει κτίσμα αόρατο ενώπιόν του· αλλά τα πάντα είναι γυμνά και εκτεθειμένα στα μάτια του, προς τον οποίο οφείλουμε να δώσουμε λόγο». Τίποτα δεν μένει εκτός της θείας πρόνοιας, τίποτα δεν παραμελείται από τον Θεό.

Τις αμαρτίες μου δεν πρόκειται να τις θυμηθεί ο Ύψιστος. Και τα μάτια των ανθρώπων είναι ο φόβος του, και δεν κατάλαβε ότι τα μάτια του Κυρίου είναι μυριάδες φορές φωτεινότερα από τον ήλιο. Αυτός θα τιμωρηθεί στις πλατείες της πόλης, και εκεί που δεν το υποπτευόταν, θα πιαστεί.» «Θα ασθενήσουν στα σώματά τους, από το πλήθος της πορνείας.» «Για ποιο από αυτά να σου γίνω ίλεως; Οι γιοι σου με εγκατέλειψαν και ορκίζονταν σε ανύπαρκτους θεούς· και ενώ εγώ τους χόρτασα, εκείνοι μοίχευαν και κατέλυαν σε οίκους πορνών. Έγιναν ίπποι θηλυμανείς· ο καθένας χλιμίντριζε για τη γυναίκα του πλησίον του.

Να εμμένετε λοιπόν και στα σωματικά έργα· να καταβάλλετε προσπάθεια και στα δύο· με το στόμα να υμνείτε τον Θεό, με τη γλώσσα να λέτε την αλήθεια, με τα χέρια να εργάζεστε ανάλογα με τη δύναμή σας, με τα πόδια να περπατάτε στην οδό της ειρήνης· όλο σας το σώμα να είναι άγιο και τα μέλη σας, μέλη Χριστού. «Θα πάρω λοιπόν τα μέλη του Χριστού», λέει, «και θα τα κάνω μέλη πόρνης; Μη γένοιτο». Γι' αυτό να αποφεύγετε την υπερβολική οικειότητα· για να μην πληγωθεί κανείς, για να μην κατηγορηθεί κανείς, να μην κοιμάται νέος μαζί με νέο· ειδάλλως ούτε γέροντας με γέροντα, και μάλιστα τώρα το καλοκαίρι, ούτε πάνω σε σωρούς από χόρτα, ούτε κάτω από τη σκιά δέντρου, ούτε σε απόκρυφο τόπο. «Οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι μυριάδες φορές πιο φωτεινοί από τον ήλιο», όπως είναι γραμμένο, «επιβλέπουν σε όλους τους δρόμους των ανθρώπων και παρατηρούν τα απόκρυφα μέρη». Να μην αστειεύεστε άσεμνα· να μην πλησιάζετε πολύ ο ένας τον άλλον όταν μιλάτε ή όταν κάθεστε· να μην υπερθερμαίνετε με τη συνεχή επαφή τις σάρκες μεταξύ σας· να μην χορταίνετε την κοιλιά σας με φαγητό· μην πίνετε κρασί (ως συμβουλή το λέω) εσείς που είστε υγιείς· διότι και αυτό έγινε επειδή το ζήτησαν κάποιοι αδελφοί· δεν γνωρίζω αν έγινε εξαιτίας αδυναμίας στην εργασία ή εξαιτίας ασθένειας. Αρκούν τα εσωτερικά κύματα· αρκεί το φυσικό πυρ· αρκεί η φλόγα της σαρκικής κίνησης. Εάν όμως προσθέσεις και τη φωτιά του κρασιού, θα αναφλεγείς και θα κατακαείς με ολέθρια πυρκαγιά· διότι η σάρκα δεν αντέχει· κινείται, αναβράζει, επιζητεί τα δικά της· και όταν πιεστεί, προχωρά προς το σκοτάδι. Γι' αυτό «άρρενες με άρρενες», λέει ο Απόστολος, «διαπράττουν την ασχημοσύνη».

Ας μην ατακτεί κανείς και ας μη σκιρτά σαν ερίφιο, τρώγοντας τα αγκάθια των παθών· ας μην πορεύεται κανείς σαν τον Ιούδα, όντας μεν μαζί με τους αδελφούς σαν αδελφός, ενώ από έξω κατασκοπεύει και μελετά τα της προδοσίας και της απώλειας της ψυχής του· ας μη συμπεριφέρεται κανείς σαν τον Ησαύ, εξευτελίζοντας τα πρωτοτόκια της σωτηρίας του μέσω κρυφού φαγητού και ποτού, είτε στο θυρωρείο, είτε στο αναρρωτήριο, είτε στο αρτοποιείο, είτε στο εργαστήριο περγαμηνών, είτε στο υποδηματοποιείο, είτε σε κάποια άλλη διακονία, για να μην τα αναφέρω ένα προς ένα· ας μη μένετε σε αργία, περιφερόμενοι εδώ κι εκεί άκαιρα και σπαταλώντας την ημέρα μάταια, ενώ οι υπόλοιποι αδελφοί σας κοπιάζουν σκληρά, καιόμενοι από τον καύσωνα της ημέρας και παγώνοντας από το κρύο της νύχτας. Φοβερή είναι η καταδίκη και, σύμφωνα με τον Απόστολο, τέτοιοι άνθρωποι δεν είναι άξιοι ούτε να τρώνε. Ομοίως, να κινείτε τα πόδια σας σε θεάρεστα διαβήματα, και όχι σε τόπους κρυφούς και πονηρούς, ούτε σε συμβούλια και συγκεντρώσεις ματαιότητας, «διότι οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι μυριάδες φορές πιο φωτεινοί από τον ήλιο», σύμφωνα με τα γεγραμμένα, «και επιβλέπουν όλες τις οδούς σας και εισδύουν στα απόκρυφα μέρη». Επομένως, ακόμη και αν βρίσκεσαι σε απόκρυφο τόπο, και εκεί, αδελφέ, σε βλέπει ο ακοίμητος οφθαλμός, πού ήσουν, με ποιον ομιλείς και τι πράττεις.