Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 23:9

Πλην όμως ας κάνουμε υπομονή, για να μην καταγελαστούμε περισσότερο. Ελάτε λοιπόν να σας μιλήσουμε σήμερα από την Παλαιά Διαθήκη. Και τι λέει αυτή; Μη συνηθίσεις το στόμα σου στον όρκο, ούτε να εξοικειωθείς με το όνομα του Αγίου. Γιατί; Διότι, όπως ακριβώς ένας δούλος που ανακρίνεται συνεχώς δεν θα απαλλαγεί από τους μώλωπες, έτσι συμβαίνει και με εκείνον που ορκίζεται.

ε΄. Πρόσεξε τη σύνεση αυτού του σοφού. Δεν είπε: «Μη συνηθίσεις τη διάνοιά σου στον όρκο», αλλά: «Το στόμα σου»· διότι γνωρίζει ότι το παν εξαρτάται από το στόμα, και ότι εύκολα κατορθώνεται. Διότι είναι πλέον μια συνήθεια που γίνεται απροαίρετα· όπως για παράδειγμα υπάρχουν πολλοί, οι οποίοι μπαίνοντας στα λουτρά, μόλις περάσουν τις θύρες κάνουν το σημείο του σταυρού. Αυτό το γνωρίζει το χέρι και το κάνει από συνήθεια, χωρίς να το προστάζει κανείς. Πάλι, όταν ανάβει το λυχνάρι, πολλές φορές ενώ η διάνοια σκέφτεται κάτι άλλο, το χέρι κάνει το σημείο του σταυρού. Έτσι λοιπόν και το στόμα, δεν ομιλεί με τη συμμετοχή της ψυχής, αλλά από συνήθεια, και τα πάντα βρίσκονται στη γλώσσα. Και «στο όνομα», λέει, «του Αγίου μη συνηθίσεις». Διότι, όπως ακριβώς ένας υπηρέτης που ανακρίνεται διαρκώς δεν πρόκειται να απαλλαγεί από τους μώλωπες, έτσι ούτε και εκείνος που ορκίζεται. Δεν αποκόπτει εδώ την επιορκία, αλλά τον ίδιο τον όρκο, και σε αυτόν επιβάλλει την τιμωρία.

ε'. Επειδή με τον όρκο βεβαιώνονται τα περισσότερα πράγματα, το σταθερό και αμετάθετο που διέθετε ο προφήτης ως προς τις εντολές του Θεού, το ονόμασε όρκο. Διότι αυτό είναι συνηθισμένο στη θεία Γραφή· όπως το: «Ορκίστηκε ο Κύριος ο Θεός στον Αβραάμ»· και, «Ορκίστηκε ο Κύριος στον Δαβίδ την αλήθεια και δεν θα την αθετήσει», λόγω της βεβαιότητας της θείας επαγγελίας. Επειδή ο όρκος αποδοκιμάζεται από όλη τη θεία Γραφή, και από την Παλαιά Διαθήκη: «Δεν θα προφέρεις το όνομα του Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω»· και, «Δεν θα ορκίζεστε στο όνομά μου άδικα»· και, «Δεν θα συνηθίσεις το στόμα σου στον όρκο», δηλαδή για τα κοσμικά πράγματα· διότι είπε ο Εκκλησιαστής: «Απέκτησα χρυσάφι, ασήμι, ενδύματα· έφτιαξα για τον εαυτό μου κήπους, αμπελώνες, υδραγωγεία· και ιδού, τα πάντα είναι ματαιότητα και προαίρεση του πνεύματος».

Διότι δεν πρόκειται να αθωώσει ο Κύριος εκείνον που προφέρει το όνομά του μάταια.» «Δεν θα ορκιστείτε στο όνομά μου ψευδώς.» «Μην ορκίζεστε στον ζώντα Κύριο.» «Μη συνηθίζεις το στόμα σου στον όρκο και μη συνηθίσεις να προφέρεις το όνομα του Αγίου. Διότι, όπως ακριβώς ένας δούλος που ανακρίνεται συνεχώς δεν θα γλιτώσει από τους μώλωπες, έτσι και εκείνος που ορκίζεται και προφέρει το όνομα του Κυρίου δεν θα απαλλαγεί από την αμαρτία.» «Εγώ σας λέω να μην ορκίζεστε καθόλου, ούτε στον ουρανό, διότι είναι θρόνος του Θεού, ούτε στη γη, διότι είναι υποπόδιο των ποδιών του· ούτε στα Ιεροσόλυμα, διότι είναι η πόλη του μεγάλου Βασιλέως, ούτε στο κεφάλι σου να ορκιστείς, διότι δεν μπορείς να κάνεις ούτε μία τρίχα λευκή ή μαύρη. Ας είναι όμως ο λόγος σας, Ναι, ναι· Όχι, όχι. Οτιδήποτε παραπάνω από αυτά προέρχεται από τον πονηρό.» «Εκείνος που ορκίζεται στο θυσιαστήριο, ορκίζεται σε αυτό και σε όλα όσα βρίσκονται πάνω του. Και εκείνος που ορκίζεται στον ναό, ορκίζεται σε αυτόν και σε Εκείνον που κατοικεί μέσα σε αυτόν.»