Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 3:18

9 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ὅσῳ μέγας εἶ, τοσούτῳ ταπεινοῦ σεαυτόν, καὶ ἔναντι Κυρίου εὑρήσεις χάριν·

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–9 από 9

Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Γλαφυρά εἰς τὴν Πεντάτευχον
Ἀποκεχρῆσθαι μὲν γὰρ καὶ ταῖς ἀνθρωπίναις ἡμᾶς εὐτεχνίαις εἰς τὸ ἀγαθὸν, τὸ ἀπεῖργον οὐδὲν, εἴη δ᾽ ἂν, οἶμαι, τῶν λίαν ἐπαινουμένων. Ζητεῖν δὲ ἀνάγκη, κἂν εἰ τοῦτο γένοιτο παρ᾽ ἡμῶν, τὴν παρὰ Θεοῦ φροντίδα, καὶ τὴν ἄνωθεν ἐπικουρίαν, «οὐ φρονοῦντας τὰ ὑψηλά·» διενθυμουμένους δὲ μᾶλλον τὸ γεγραμμένον· «Ὅσῳ μέγας εἶ, τοσούτῳ ταπεινοῦ σεαυτὸν, καὶ ἔναντι Κυρίου εὑρήσεις χάριν.» Οὕτω φρονεῖν τε καὶ δρᾷν ᾑρημένοι τὰ ἐκ τῆς εἰρήνης κερδανοῦμεν ἀγαθὰ, καὶ τοὺς καθ᾽ ἡμῶν ἀγριαίνοντας εἰς ἡμερότητα μεταστρέψομεν. «Θῆρες γὰρ ἄγριοι, φησὶν, εἰρηνεύσουσί σοι.» Τοῦτο πέπραχεν Ἰακώβ. Οὐ γὰρ μόνοις τὸν ἀδελφὸν αἱμύλοις καὶ ἁπαλοῖς ἐκμειλίσσεται λόγοις, ἀλλὰ καὶ ξενίων καὶ τῶν ὄντων ἐποιεῖτο κοινωνὸν, μερίδα λιπαρωτάτην ἀπονέμων αὐτῷ, πρόβατά τε καὶ βόας, αἶγάς τε καὶ ὄνους, καμήλους καὶ μόσχους. Κρείττων γὰρ εἰρήνη χρημάτων, καὶ προοιχέσθω φιλίας τῆς εἰς ἀδελφοὺς τῶν προσκαίρων ἡ κτῆσις. Καὶ γοῦν ἐδεδίει μὲν, ὡς ἔφην, ὁ θεσπέσιος Ἰακὼβ, τὸν ἀδελφὸν Ἡσαῦ, καὶ ὡς αὐτίκα δὴ μάλα τὰ ἐξ ὀργῆς πεισόμενος, ἄθυμος ἦν, καὶ φθόνον πατήσας τὸν ἐν ἀρχαῖς περιέφυ τὸν Ἰακὼβ, καὶ σὺν δακρύοις ἠσπάζετο, καὶ τοῖς φύσεως νόμοις τὸ βραδύνειν δύνασθαι τὰ εἰς ἀγάπην ἐδίδου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι το να χρησιμοποιούμε και εμείς τις ανθρώπινες ικανότητες για το καλό δεν εμποδίζεται από τίποτε, και θα ήταν, νομίζω, από τα πλέον αξιέπαινα. Είναι όμως ανάγκη να ζητούμε, ακόμη κι αν το πράξουμε αυτό από μέρους μας, τη φροντίδα του Θεού και την άνωθεν βοήθεια, «χωρίς να υψηλοφρονούμε», αλλά μάλλον αναλογιζόμενοι αυτό που έχει γραφτεί: «Όσο μεγάλος είσαι, τόσο να ταπεινώνεις τον εαυτό σου, και ενώπιον του Κυρίου θα βρεις χάρη». Έχοντας επιλέξει να σκεπτόμαστε και να ενεργούμε με αυτόν τον τρόπο, θα κερδίσουμε τα αγαθά της ειρήνης, και θα μεταστρέψουμε σε ημερότητα αυτούς που αγριεύουν εναντίον μας. «Διότι τα άγρια θηρία», λέει, «θα ειρηνεύσουν μαζί σου». Αυτό έπραξε ο Ιακώβ. Διότι δεν εξευμενίζει τον αδελφό του μόνο με γλυκύτατους και απαλούς λόγους, αλλά τον έκανε και μέτοχο στα δώρα και στα υπάρχοντά του, δίνοντάς του το πιο πλούσιο μερίδιο, πρόβατα και βόδια, κατσίκες και όνους, καμήλες και μοσχάρια. Διότι η ειρήνη είναι ανώτερη από τα χρήματα, και ας παραμερίζεται η απόκτηση των πρόσκαιρων αγαθών μπροστά στη φιλία προς τους αδελφούς. Και πράγματι φοβόταν μεν, όπως είπα, ο θεσπέσιος Ιακώβ τον αδελφό του Ησαύ, και καθώς περίμενε ότι θα υποστεί αμέσως τις συνέπειες της οργής του, ήταν περίλυπος· εκείνος όμως, καταπατώντας τον αρχικό φθόνο, αγκάλιασε τον Ιακώβ και τον ασπαζόταν με δάκρυα, επιτρέποντας στους νόμους της φύσης να επιδείξουν τη δύναμή τους για αγάπη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ προσκυνήσεως καὶ λατρείας
Εὐφυῶς οὖν ὁ νόμος, ἀπὸ τοῦ συμβαίνειν αὐτοῖς εἰωθότος, τοὺς θείους ἱερουργοὺς ἀνορθοῖ πρὸς τὸ ἄμεινον, καὶ ὡς ἐκ τύπου σωματικοῦ, πρὸς θεωρίαν ἄγει πνευματικήν. «Οὐ» γὰρ «ἀναβήσῃ,» φησὶν, «ἐν ἀναβαθμοῖς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν μου, ἵνα μὴ ἀποκαλύψῃς τὴν ἀσχημοσύνην σου ἐπ᾽ αὐτοῦ.» Τοῦτ᾽ ἔστιν, Ὁ θεῖος ἱερουργὸς ὁ πρὸς λειτουργίαν ἡγιασμένος τὴν ἐμὴν, ζητείτω τὰ ταπεινὰ, μὴ ἀναθρωσκέτω πρὸς τὸ ὑψοῦ. Παραιτείσθω τὴν ἀλαζονείαν, ἵνα μὴ ἀσχήμων ὁρῷτο καὶ ἀκαλλής. Ἀκαλλὲς γὰρ καὶ ἄσχημον κομιδῇ καὶ παγχάλεπον ἀῤῥώστημα νοῦ, φρόνημα τὸ ὑπέρογκον. «Ὅσῳ γὰρ μέγας εἶ, φησὶ, τοσούτῳ ταπείνου σεαυτὸν, καὶ ἔναντι Κυρίου εὑρήσεις χάριν.» Γράφει δὲ καὶ ὁ τοῦ Σωτῆρος μαθητής· «Καυχάσθω ὁ ἀδελφὸς ὁ ταπεινὸς ἐν τῷ ὕψει αὐτοῦ· ὁ δὲ πλούσιος, ἐν τῇ ταπεινώσει αὐτοῦ.» Παρελεύσεται γὰρ καὶ ἐν ἴσῳ πόαις, καὶ ἀνθέων διοίσει τῶν ἐν ἀγροῖς κατ᾽ οὐδένα τρόπον. ΠΑΛΛ. Σύμφημι. ΚΥΡ. Ὄγκου δὴ οὖν καὶ ὑπεροψίας ἀπηλλάχθαι δεῖν ἔφη τὸν ἱερουργόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Με σοφό τρόπο, λοιπόν, ο νόμος, με αφορμή αυτό που τους συνέβαινε συνήθως, διορθώνει τους θείους ιερουργούς προς το καλύτερο, και από τον σωματικό τύπο τους οδηγεί στην πνευματική θεωρία. Διότι λέει: «Δεν θα ανεβείς στο θυσιαστήριό μου με σκαλοπάτια, για να μην αποκαλύψεις την ασχημοσύνη σου πάνω σε αυτό». Αυτό σημαίνει: Ο θείος ιερουργός, ο οποίος έχει αγιασθεί για τη λειτουργία μου, ας αναζητά τα ταπεινά και ας μην υψώνεται προς τα πάνω. Ας αποφεύγει την αλαζονεία, για να μη φαίνεται άσχημος και απρεπής. Διότι η υπεροψία είναι ασχήμια, απόλυτη απρέπεια και βαρύτατη αρρώστια του νου. «Όσο πιο μεγάλος είσαι», λέει, «τόσο περισσότερο να ταπεινώνεις τον εαυτό σου, και θα βρεις χάρη ενώπιον του Κυρίου». Γράφει επίσης και ο μαθητής του Σωτήρος: «Ας καυχάται ο ταπεινός αδελφός για το ύψος του, και ο πλούσιος για την ταπείνωσή του». Διότι θα παρέλθει όπως τα χόρτα, και με κανέναν τρόπο δεν θα διαφέρει από τα λουλούδια του αγρού. ΠΑΛΛ. Συμφωνώ. ΚΥΡ. Έλεγε, επομένως, ότι ο ιερουργός πρέπει να είναι απαλλαγμένος από την έπαρση και την υπεροψία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Εἰς τὰς παροιμίας
Μοναχέ, ἀντὶ τῶν κατὰ σάρκα γονέων ἔχεις τοὺς κατὰ πνεῦμα γεννήσαντάς σε ἐν Κυρίῳ, τοὺς ὁδηγοῦντάς σε πρὸς τὴν αἰώνιον ζωήν. Ἄκουε τοῦ λέγοντος· τέκνον, ἐν πραΰτητι τὰ ἔργα σου διέξαγε, καὶ ὑπὸ ἀνθρώπου δεκτοῦ ἀγαπηθήσῃ· ὅσον μέγας εἶ, τοσοῦτον ταπείνου σεαυτόν, καὶ ἔναντι Κυρίου εὑρήσεις χάριν· ὅτι μεγάλη ἡ δυναστεία τοῦ Κυρίου, καὶ ὑπὸ τῶν ταπεινῶν δοξάζεται. Ἐπαγωγῇ δὲ ὑπερηφανίας οὐκ ἔστιν ἴασις, φυτὸν γὰρ πονηρίας ἐρρίζωκεν ἐν αὐτῷ. Τρία εἴδη πληθύνουσι ματαιότητα, καὶ τὸ τέταρτον οὐκ ἀγαθόν· ἀνυποταγὴ νεωτέρων, καὶ πρεσβῦται φθονοῦντες ἐπὶ προκοπῇ νεωτέρων, καὶ εὐλαβὴς ἐὰν ἐκκλίνῃ εἰς ἄδικα, καὶ ἡγούμενος ἐὰν ἐκθλίψῃ ψυχὰς ἀδελφῶν ἐν ἀγνωσίᾳ. Τέσσαρα εἴδη πληθύνουσι δόξας, καὶ τὸ τέταρτον ἀγαθὸν ἔναντι Κυρίου καὶ ἀνθρώπων· ὁμόνοια ἀδελφῶν ἐν πραΰτητι καὶ δικαιοσύνῃ, καὶ ἀδελφὸς ἀδελφὸν νουθετῶν εἰς τὸν φόβον τοῦ Κυρίου, καὶ νεώτεροι ὑποτασσόμενοι πρεσβυτέροις ὡς δεσπόταις ἰδίοις, καὶ ἡγούμενος ἀγαπῶν ἀδελφοὺς ἑαυτοῦ ὡς ἑαυτόν, καὶ ἐπιμελούμενος τῆς σωτηρίας τῶν ψυχῶν αὐτῶν ἐν ἀληθείᾳ. Δεινὸν ἀνδρὶ ἡ ὑπερηφανία παντοίῳ τρόπῳ. Μὴ ἀγάπα τὴν ὑπερηφανίαν, ἀγαπητέ, ὅτι οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῇ ὠφέλημα. Πᾶν πάθος ἐπιμελούμενον τῆς ἰάσεως τυγχάνει, τὸ δὲ πάθος τῆς ὑπερηφανίας δυσθεράπευτον κακὸν ὑπάρχει· ἀπωθεῖται γὰρ τὸ φάρμακον τῆς ἰάσεως, ἑαυτῷ δὲ ἀναπλάττει φάρμακον θανατηφόρον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μοναχέ, αντί για τους κατά σάρκα γονείς έχεις εκείνους που σε γέννησαν κατά πνεύμα εν Κυρίω, οι οποίοι σε οδηγούν προς την αιώνια ζωή. Άκουε εκείνον που λέει: τέκνο μου, διεξήγαγε τα έργα σου με πραότητα, και θα αγαπηθείς από άνθρωπο ευάρεστο στον Θεό· όσο μεγάλος είσαι, τόσο να ταπεινώνεις τον εαυτό σου, και θα βρεις χάρη ενώπιον του Κυρίου· διότι μεγάλη είναι η δύναμη του Κυρίου, και από τους ταπεινούς δοξάζεται. Στην πληγή της υπερηφάνειας δεν υπάρχει θεραπεία, διότι έχει ριζώσει μέσα της το φυτό της πονηρίας. Τρία πράγματα πληθαίνουν τη ματαιότητα, και το τέταρτο δεν είναι καλό: η ανυποταξία των νεότερων, οι πρεσβύτεροι που φθονούν την προκοπή των νεότερων, ο ευλαβής αν παρεκκλίνει σε αδικίες, και ο ηγούμενος αν θλίβει τις ψυχές των αδελφών από άγνοια. Τέσσερα πράγματα πληθαίνουν τη δόξα, και το τέταρτο είναι καλό ενώπιον του Κυρίου και των ανθρώπων: η ομόνοια των αδελφών με πραότητα και δικαιοσύνη, ο αδελφός που νουθετεί τον αδελφό με τον φόβο του Κυρίου, οι νεότεροι που υποτάσσονται στους πρεσβυτέρους ως στους δικούς τους κυρίους, και ο ηγούμενος που αγαπά τους αδελφούς του σαν τον εαυτό του και φροντίζει για τη σωτηρία των ψυχών τους με αλήθεια. Φοβερό πράγμα για τον άνθρωπο είναι η υπερηφάνεια με κάθε τρόπο. Μην αγαπάς την υπερηφάνεια, αγαπητέ, διότι δεν υπάρχει σε αυτήν καμία ωφέλεια. Κάθε πάθος, όταν δέχεται φροντίδα, τυγχάνει θεραπείας, αλλά το πάθος της υπερηφάνειας είναι ένα δυσθεράπευτο κακό· διότι απωθεί το φάρμακο της θεραπείας και δημιουργεί για τον εαυτό του ένα θανατηφόρο φάρμακο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Κεφάλαια ἑκατόν. Περὶ ταπεινοφροσύνης
Κεφαλὴ κδʹ Ἀγαπητέ, ἐὰν καθέζῃ ἐν τόπῳ ὀνομαστῷ, ὅρα μὴ νικῶ ὑπὸ ὑψηλοφροσύνης· μηδὲ ἐξουθένει κατὰ διάνοιαν ἀδελφούς, ὡς ἐξ οἰκτροῦ συστήματος ὑπαρχόντων. Μόνος γὰρ ὁ Κύριος γινώσκει τὰ κρύφια τῆς καρδίας. Ὅπως μὴ εὑρεθῇς σὺ μὲν ἐπὶ φύλλοις ἐπαιρόμενος, ἐκεῖνοι δὲ τοὺς καρποὺς ἐπέχοντες. Ἀλλὰ μᾶλλον, ὅσον δυνατὸς εἶ, τοσοῦτον ταπείνου σεαυτόν, καὶ ἔναντι Κυρίου εὑρήσεις χάριν· ὅτι μεγάλη ἡ δυναστεία Κυρίου καὶ ὑπὸ τῶν ταπεινῶν δοξάζεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κεφάλαιο κδ'. Αγαπητέ, εάν διαμένεις σε ονομαστό τόπο, πρόσεχε να μην νικηθείς από την υψηλοφροσύνη. Ούτε να περιφρονείς με τον λογισμό σου τους αδελφούς, θεωρώντας ότι προέρχονται από ασήμαντη κοινότητα. Διότι μόνο ο Κύριος γνωρίζει τα κρύφια της καρδιάς. Πρόσεξε μήπως βρεθείς εσύ να υπερηφανεύεσαι για τα φύλλα, ενώ εκείνοι να κατέχουν τους καρπούς. Αλλά αντίθετα, όσο πιο σπουδαίος είσαι, τόσο περισσότερο να ταπεινώνεις τον εαυτό σου, και θα βρεις χάρη ενώπιον του Κυρίου· διότι είναι μεγάλη η δύναμη του Κυρίου και δοξάζεται από τους ταπεινούς.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Διόπερ «εἰς ἀνάμνησιν» ἐπέγραφεν, ἐπαναλαμβάνων τὰ παρελθόντα διὰ τῆς συνεχοῦς ἐξομολογήσεως. Διὸ οὐκ ἐπέγραφεν «εἰς τὸ τέλος.» Ὁ δὲ παρὼν «εἰς τὸ τέλος» εἴρηται, ἐπειδήπερ ἱκετηρία ἐστὶ προσδοκωμένων πραγμάτων, τοῦ Προφήτου προλαμβάνοντος καὶ εὐχομένου· ἵν᾽, εἴ ποτε συμβαῖεν ἐχθρῶν ἐπαναστάσεις καὶ ἐπιβουλαὶ κατ᾽ αὐτοῦ, ταῖς προκειμέναις ἐπῳδαῖς χρώμενος ἀλεξιφάρμακα ὥσπερ ἀποτρόπαια παντὸς πονηροῦ ἀντιπεριάμματος ἐπάγοιτο. Μήποτε δὲ καὶ προφητικῶς εἰς πρόσωπον ἀναφέρεται τὰ λεγόμενα τοῦ Σωτῆρος; ἐπειδήπερ ἐν μὲν τῷ πρὸ τούτου σαφῶς θεσπίζοντι τὸ πάθος αὐτοῦ ἐλέγετο ἐξ αὐτοῦ προσώπου· «Πτωχὸς καὶ ἀλγῶν ἐγώ εἰμι, ἡ σωτηρία σου, ὁ Θεὸς, ἀντελάβετό μου·» ὡσαύτως δὲ καὶ ἐν τῷ μετὰ χεῖρας προϊὼν φάσκει· «Ἐγὼ δὲ πτωχὸς καὶ πένης, ὁ Θεὸς, βοήθησόν μοι.» Ὥστε καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκαίως ἐπιγράφειν «εἰς τὸ τέλος.» Ἐὰν μὲν οὖν ἐκ προσώπου τοῦ Δαυῒδ λέγοιτο, εἴποις ἂν ὅτι μεγάλου βασιλεύων ἔθνους, σφόδρα πλουσιώτατος ὢν, οὐκ ἠγνόει τὸ φάσκον λόγιον· «Ὅσῳ μέγας εἶ, τοσούτῳ ταπεινοῦ σεαυτὸν, καὶ ἐνώπιον Κυρίου εὑρήσεις χάριν.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό έθετε την επιγραφή «εις ανάμνησιν», επαναλαμβάνοντας τα παρελθόντα μέσα από τη συνεχή εξομολόγηση. Γι' αυτό δεν έθετε την επιγραφή «εις το τέλος». Ο παρών όμως ψαλμός λέγεται ότι είναι «εις το τέλος», επειδή αποτελεί ικεσία για προσδοκώμενα πράγματα, με τον Προφήτη να προλαμβάνει και να προσεύχεται· ώστε, αν ποτέ συνέβαιναν επαναστάσεις εχθρών και επιβουλές εναντίον του, χρησιμοποιώντας τις προκείμενες επωδούς να τις επικαλείται σαν αλεξιφάρμακα, ικανά να αποτρέψουν κάθε πονηρό περίαμμα. Μήπως όμως τα λεγόμενα αναφέρονται προφητικά και στο πρόσωπο του Σωτήρος; Επειδή, βέβαια, στον προηγούμενο ψαλμό, ο οποίος προαναγγέλλει με σαφήνεια το πάθος Του, ελέγετο από το δικό Του πρόσωπο: «Εγώ είμαι πτωχός και πονεμένος· η σωτηρία σου, Θεέ, με βοήθησε»· παρομοίως και στον προκείμενο ψαλμό προχωρώντας λέγει: «Εγώ δε είμαι πτωχός και πένης· Θεέ, βοήθησέ με». Ώστε και γι' αυτόν τον λόγο αναγκαστικά φέρει την επιγραφή «εις το τέλος». Εάν λοιπόν τούτο λεγόταν από το πρόσωπο του Δαυίδ, θα μπορούσε να πει κανείς ότι, αν και βασίλευε σε ένα μεγάλο έθνος και ήταν εξαιρετικά πλούσιος, δεν αγνοούσε το λόγιο που λέει: «Όσο μεγάλος είσαι, τόσο να ταπεινώνεις τον εαυτό σου, και ενώπιον του Κυρίου θα βρεις χάρη».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ομιλίες ΜΓ΄–ΞΓ΄
Αὐτῇ παρέχει τὴν ἐξουσίαν, ὡς μηδὲ διάλειμμα γενέσθαι μεταξὺ τοῦ λόγου καὶ τῆς ἰάσεως· «Ἰάθη» γάρ, φησίν, «ἡ θυγάτηρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης». Ὁ δὲ Μάρκος φησὶν εἰπεῖν πρὸς αὐτὴν τὸν Κύριον, ὅτι «διὰ τὸν λόγον σου τοῦτον ἐξελήλυθε τὸ δαιμόνιον ἀπὸ τῆς θυγατρός σου»· τουτέστι, διὰ τὸ συνεξουδενῶσαι σεαυτὴν καὶ μέχρι τοσούτου ταπεινῶσαι καὶ σφοδρῶς ἀπωθουμένην μὴ ἀπογνῶναι μηδὲ τῷ λόγῳ τῆς οἰκονομίας κλαπῆναι, ἀλλὰ συνεῖναι τῆς ἐμῆς φιλανθρωπίας τὸ μέγεθος καὶ μέχρι τέλους παραμεῖναι μετ’ ἐλπίδος ἐν ταπεινώσει προσευχομένην· «τοῖς γὰρ ταπεινοῖς δίδωσι χάριν ὁ Θεός», καθάπερ τὴν ἀρχὴν ἔφθημεν εἰπόντες, καὶ «ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται», καὶ «ταπείνωσον», φησί, «σεαυτόν, καὶ ἔναντι Κυρίου εὑρήσεις χάριν», ἀλλὰ καὶ «πᾶς ὁ αἰτῶν λαμβάνει, καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει, καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Σε αυτήν παρέχει την εξουσία, ώστε να μην υπάρξει ούτε διάλειμμα μεταξύ του λόγου και της ίασης· διότι λέει, «θεραπεύθηκε η κόρη της από την ώρα εκείνη». Ο δε Μάρκος αναφέρει ότι ο Κύριος της είπε πως «για αυτόν σου τον λόγο έχει βγει το δαιμόνιο από την κόρη σου»· δηλαδή, επειδή εξουθένωσες τον εαυτό σου και τον ταπείνωσες σε τέτοιο βαθμό και, αν και αποδιωχνόσουν σφοδρά, δεν απελπίστηκες ούτε παραπλανήθηκες από τον λόγο της οικονομίας, αλλά κατανόησες το μέγεθος της φιλανθρωπίας μου και παρέμεινες μέχρι τέλους προσευχόμενη με ελπίδα μέσα σε ταπείνωση· «διότι ο Θεός δίνει χάρη στους ταπεινούς», όπως προλάβαμε να πούμε στην αρχή, και «όποιος ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί», και «ταπείνωσε», λέει, «τον εαυτό σου, και θα βρεις χάρη ενώπιον του Κυρίου», αλλά και «καθένας που ζητά λαμβάνει, και όποιος ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχτεί».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν μεταβολὴν τῶν ὀνομάτων
Οὐχ ἁπλῶς εἶπε τεταπεινωμένην, ἀλλὰ καὶ συντετριμμένην· τὸ γὰρ συντετριμμένον, καὶ διακεκλασμένον· οὐδὲ γὰρ, ἐὰν βούληται, ἐπαρθῆναι δύναται. Οὕτω δὴ καὶ ἡμεῖς μὴ ταπεινώσωμεν μόνον τὴν ψυχὴν τὴν ἡμετέραν, ἀλλὰ καὶ συντρίψωμεν καὶ κατανύξωμεν· συντρίβεται δὲ οἰκείων ἁμαρτημάτων μεμνημένη συνεχῶς. Ἂν οὕτως αὐτὴν ταπεινώσωμεν, οὐδὲ βουλομένη πρὸς τῦφον ἀναστῆναι δυνήσεται, ὥσπερ τινὸς χαλινοῦ τοῦ συνειδότος ἐπιλαμβανομένου διεγειρομένης αὐτῆς, καὶ καταστέλλοντος καὶ πείθοντος μετριάζειν ἐν ἅπασιν. Οὕτω δυνησόμεθα παρὰ τῷ Θεῷ καὶ χάριν εὑρεῖν· Ὅσῳ γὰρ μέγας εἶ, φησὶ, τοσούτῳ ταπείνου σεαυτὸν, καὶ ἐναντίον Κυρίου εὑρήσεις χάριν. Ὁ δὲ παρὰ τῷ Θεῷ χάριν εὑρὼν οὐδενὸς αἰσθήσεται χαλεποῦ, ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα δυνήσεται μετὰ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος ἐκεῖνα ἅπαντα μετ᾽ εὐκολίας διαδραμεῖν τὰ δεινὰ, καὶ τὰς ἐκεῖ κειμένας τοῖς ἁμαρτάνουσι διαφυγεῖν τιμωρίας, τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ πανταχοῦ προηγουμένης, καὶ πάντα ἐξευμενιζούσης αὐτῷ· ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἀπολαύειν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, δι᾽ οὗ καὶ μεθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ δόξα, ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δεν είπε απλώς ταπεινωμένη, αλλά και συντετριμμένη· διότι το συντετριμμένο είναι και κομματιασμένο, και ούτε, ακόμη κι αν το θελήσει, μπορεί να επαρθεί. Έτσι λοιπόν και εμείς ας μην ταπεινώσουμε μόνο την ψυχή μας, αλλά ας την συντρίψουμε και ας την οδηγήσουμε σε κατάνυξη. Συντρίβεται δε η ψυχή, όταν θυμάται συνεχώς τα δικά της αμαρτήματα. Εάν την ταπεινώσουμε με αυτόν τον τρόπο, ακόμη και αν θελήσει, δεν θα μπορέσει να υψωθεί σε αλαζονεία, καθώς η συνείδηση, σαν ένα είδος χαλιναριού, θα την συγκρατεί όταν εκείνη πάει να διεγερθεί, θα την καταστέλλει και θα την πείθει να τηρεί το μέτρο στα πάντα. Έτσι θα μπορέσουμε να βρούμε χάρη και ενώπιον του Θεού. Διότι λέει (η Γραφή): «Όσο μεγάλος κι αν είσαι, τόσο να ταπεινώνεις τον εαυτό σου, και θα βρεις χάρη ενώπιον του Κυρίου». Εκείνος δε που έχει βρει χάρη ενώπιον του Θεού δεν θα αισθανθεί τίποτε το οδυνηρό, αλλά και εδώ (στην παρούσα ζωή) θα μπορέσει, με τη χάρη του Θεού, να διαπεράσει με ευκολία όλα τα δεινά, και να διαφύγει τις τιμωρίες που περιμένουν εκεί (στην άλλη ζωή) όσους αμαρτάνουν, αφού η χάρη του Θεού θα προπορεύεται παντού και θα καθιστά τα πάντα ευνοϊκά για αυτόν. Αυτή τη χάρη είθε όλοι μας να απολαύσουμε εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, μέσω του οποίου και μαζί με τον οποίο ανήκει η δόξα στον Πατέρα, συν τω Αγίω Πνεύματι, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ «Εἶδον τὸν Κύριον»
Μὴ ταπεινώσῃς τὸν ἀδελφόν σου. Κομᾷς κατορθώμασιν; Μὴ ὀνειδίσῃς τῷ πλησίον καὶ ὑποτέμῃς σου τὸ ἐγκώμιον. Ὅσον μέγας εἶ, τοσοῦτον ταπείνου σαυτόν. Καὶ πρόσεχε μετ᾽ ἀκριβείας τί λέγω, ἀγαπητέ. Μᾶλλον ὁ δίκαιος ὀφείλει φοβεῖσθαι τὴν ἀπόνοιαν ἢ ὁ ἁμαρτωλός—τοῦτο καὶ χθὲς εἶπον, καὶ τήμερον λέγω διὰ τοὺς χθὲς ἀπολειφθέντας— διότι ὁ ἁμαρτωλὸς ἔχει τὸ συνειδὸς κατηγοροῦν αὐτοῦ καὶ ἀνάγκη ταπεινοφρονεῖν αὐτόν, ὁ δὲ δίκαιος ἐπαίρεται κατορθώμασιν. Ὥσπερ οὖν ἐπὶ τῶν πλοίων, οἱ μὲν ἔχοντες κενὸν πλοῖον οὐ δεδοίκασι πειρατῶν σύστημα—οὐ γὰρ ἔρχονται διατρῆσαι τὸ πλοῖον τὸ μηδὲν ἔχον—, οἱ δὲ φόρτου γέμον ἔχοντες πλοῖον δεδοίκασι πειρατάς—ὁ γὰρ πειρατὴς ἐκεῖ ἀπέρχεται, ὅπου χρυσός, ὅπου ἄργυρος, ὅπου λίθοι τίμιοι—, οὕτω καὶ ὁ διάβολος οὐκ εὐκόλως ἐπηρεάζει τῷ ἁμαρτωλῷ, ἀλλὰ τῷ δικαίῳ, ὅπου πλοῦτος πολύς. Ἐπειδὴ πολλάκις ἡ ἀπόνοια ἐξ ἐπιβουλῆς τοῦ διαβόλου, νήφειν ἀναγκαῖον. Ὅσον μέγας εἶ, τοσοῦτον ταπείνου σαυτόν. Ὅταν ἀναβῇς εἰς τὸ ὕψος, ἀσφαλισθῆναι χρείαν ἔχεις, ἵνα μὴ πέσῃς. Διὸ καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν λέγει· «Ὅταν πάντα ποιήσητε, λέγετε ὅτι Ἀχρεῖοι δοῦλοί ἐσμεν.» Τί μέγα φρονεῖς, ἄνθρωπος ὤν, τῆς γῆς συγγενής, ὁμοούσιος τῇ τέφρᾳ, τὰς ἐν τῇ φύσει, τὰς ἐν τῇ γνώμῃ, τὰς ἐν τῇ προαιρέσει τῶν πραγμάτων μεταβολὰς μὴ λογιζόμενος;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μην ταπεινώσεις τον αδελφό σου. Καυχιέσαι για τα κατορθώματά σου; Μην ονειδίσεις τον πλησίον και ελαττώσεις τον δικό σου έπαινο. Όσο μεγάλος είσαι, τόσο να ταπεινώνεις τον εαυτό σου. Και πρόσεχε με ακρίβεια τι λέω, αγαπητέ. Περισσότερο ο δίκαιος οφείλει να φοβάται την αλαζονεία παρά ο αμαρτωλός —αυτό το είπα και χθες, και το λέω και σήμερα για όσους απουσίαζαν χθες— διότι ο αμαρτωλός έχει τη συνείδησή του να τον κατηγορεί και αναγκαστικά ταπεινοφρονεί, ενώ ο δίκαιος επαίρεται για τα κατορθώματά του. Όπως ακριβώς συμβαίνει με τα πλοία, όσοι μεν έχουν άδειο πλοίο δεν φοβούνται τις επιθέσεις των πειρατών —διότι δεν έρχονται να τρυπήσουν το πλοίο που δεν έχει τίποτα—, όσοι όμως έχουν πλοίο γεμάτο φορτίο φοβούνται τους πειρατές —διότι ο πειρατής εκεί πηγαίνει, όπου υπάρχει χρυσός, όπου υπάρχει άργυρος, όπου υπάρχουν πολύτιμοι λίθοι—, έτσι και ο διάβολος δεν πολεμά εύκολα τον αμαρτωλό, αλλά τον δίκαιο, όπου υπάρχει πολύς πλούτος. Επειδή πολλές φορές η αλαζονεία προέρχεται από την επιβουλή του διαβόλου, είναι αναγκαία η νήψη. Όσο μεγάλος είσαι, τόσο να ταπεινώνεις τον εαυτό σου. Όταν ανεβείς σε ύψος, έχεις ανάγκη να ασφαλιστείς, για να μην πέσεις. Γι' αυτό και ο Κύριός μας λέει: «Όταν τα κάνετε όλα, να λέτε ότι είμαστε αχρείοι δούλοι». Γιατί μεγαλοφρονείς, ενώ είσαι άνθρωπος, συγγενής της γης, ομοούσιος με τη στάχτη, μην αναλογιζόμενος τις μεταβολές των πραγμάτων στη φύση, στη γνώμη και στην προαίρεση;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Κατηχήσεις
Μέγα οὖν καὶ πάνυ μέγα τὸ τῆς ταπεινοφροσύνης χρῆμα, ὅτι Χριστοῦ δόμα καθέστηκε· «Μάθετε», φησίν, «ἀπ’ ἐμοῦ ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ καὶ εὑρήσητε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν», καὶ ὅσῳ μέγας εἶ, τοσοῦτον ταπείνου σεαυτὸν καὶ ἔναντι Κυρίου εὑρήσεις χάριν, ὅτι «ἀκάθαρτος παρὰ» Κυρίου «πᾶς ὑψηλοκάρδιος», καὶ παντὸς ἀνθρώπου φρόνημα «ὑψηλὸν βδέλυγμα» Κυρίου καὶ «πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται», πᾶς δὲ «ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται». Μέγα ὕψος ἐν ἀληθείᾳ φρόνημα ταπεινόν, ὃ εἰ ἐτήρησε πρὸ τοῦ πεσεῖν ὁ πεσὼν καὶ πρὸ τοῦ θανεῖν ὁ θανών, οὐκ ἂν ὁ μὲν ἔπεσεν, ὁ δὲ τέθνηκεν, οὐκ ἂν ὁ μὲν δαίμων ἐξ ἀγγέλου, ὁ δὲ θνητὸς ἐξ ἀθανάτου γεγόνασιν, ἀλλ’ ἔμενεν ἂν μέχρι τοῦ νῦν καὶ ἀεὶ ἕκαστος τούτων ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ καὶ δόξῃ καὶ τάξει καὶ στάσει, ἄτρεπτός τε καὶ ἄπτωτος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μεγάλο λοιπόν και πάρα πολύ μεγάλο πράγμα είναι η ταπεινοφροσύνη, διότι αποτελεί δώρο του Χριστού· «Μάθετε», λέει, «από εμένα ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά και θα βρείτε ανάπαυση για τις ψυχές σας», και όσο μεγάλος είσαι, τόσο να ταπεινώνεις τον εαυτό σου και θα βρεις χάρη ενώπιον του Κυρίου, διότι «ακάθαρτος είναι για τον Κύριο κάθε υψηλοκάρδιος», και το υπερήφανο φρόνημα κάθε ανθρώπου είναι «βδέλυγμα για τον Κύριο», και «καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί», ενώ καθένας «που ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί». Μεγάλο ύψος στ' αλήθεια είναι το ταπεινό φρόνημα, το οποίο εάν είχε τηρήσει πριν πέσει εκείνος που έπεσε και πριν πεθάνει εκείνος που πέθανε, δεν θα είχε πέσει ο μεν, ούτε θα είχε πεθάνει ο δε, δεν θα είχε γίνει ο μεν δαίμονας από άγγελος, ο δε θνητός από αθάνατος, αλλά θα παρέμενε μέχρι τώρα και για πάντα ο καθένας από αυτούς στον δικό του χώρο, στη δόξα, στην τάξη και στη στάση του, αμετάβλητος και χωρίς να υποστεί πτώση.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες