Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 32:7

Αυτό ακριβώς μπορεί να το διαπιστώσει κανείς και στην περίπτωση εκείνου που ομίλησε σήμερα· γι’ αυτό κι εγώ αποφάσισα να σιωπήσω. Διότι έπρεπε, εφόσον παρίστανται τόσοι πρεσβύτεροι που γνωρίζουν να ομιλούν, ο νέος να τηρεί ησυχία. Έτσι μας διδάσκουν και οι θείες Γραφές· διότι, όταν απευθύνονται σε νέο, λένε: «Ομίλησε, νεανίσκε, εάν υπάρχει ανάγκη, και αυτό μετά βίας δύο φορές, εάν ερωτηθείς· συνόψισε τα πολλά σε λίγα λόγια». Με τον πρεσβύτερο, όμως, η Γραφή δεν συνομιλεί με τέτοιους περιορισμούς, αλλά τον αφήνει ελεύθερο και του επιτρέπει να προχωρεί δίχως τέτοιους όρους. Και πάλι, θαυμάζοντας την τέρψη των λεγομένων, όταν αυτά λέγονται με σύνεση, αναφέρει τα εξής: «Ομίλησε, πρεσβύτερε, διότι σου ταιριάζει, με ακριβή όμως γνώση, και έτσι θα εμποδίσεις τη μουσική». Τι σημαίνει «Και θα εμποδίσεις τη μουσική»; Με αυτό καταδεικνύει ότι ο αυλός, η κιθάρα και οι σύριγγες δεν είναι τόσο ευχάριστα σε εκείνους που τα ακούν, όσο η διδασκαλία του πρεσβυτέρου, όταν αυτή προσφέρεται με ακριβή γνώση. Διότι, παραβάλλοντας τη μία τέρψη με την άλλη, λέγει ότι τούτη είναι πολύ πιο κυριαρχική από εκείνη, και ότι η μία επικρατεί, ενώ η άλλη υποχωρεί μπροστά της. Γι' αυτό και προσθέτει: «Θα εμποδίσεις τη μουσική»· δηλαδή, δεν θα την αφήσεις να φανεί, θα την επισκιάσεις, θα την συγκαλύψεις.

Γι' αυτό και κάποιος λέει: «Μην εμποδίσεις τον λόγο σε καιρό σωτηρίας». Είδες τον καιρό της εκφοράς του; Άλλος πάλι, μιλώντας για τον καιρό της σιωπής, λέει: «Αν έχεις λόγο να πεις, αποκρίσου· αν όμως όχι, ας είναι το χέρι σου πάνω στο στόμα σου». Και πάλι: «Εκείνος που φλυαρεί θα μισηθεί». Και: «Καλύτερος είναι ο άνθρωπος που αποκρύπτει τη μωρία του, παρά ο άνθρωπος που αποκρύπτει τη σοφία του». Άκουσες κάποιον λόγο; Ας πεθάνει μέσα σου. Έχε θάρρος, δεν πρόκειται να σε διαρρήξει. Και πάλι: «Εξαιτίας ενός λόγου ο άφρων θα κυριευθεί από ωδίνες, όπως η επίτοκος εξαιτίας του βρέφους». Έπειτα, σχετικά και με το μέτρο των λόγων: «Μίλησε, νεαρέ, αν σου είναι αναγκαίο, το πολύ δύο φορές· αν ερωτηθείς, συνόψισε τα πολλά σε λίγα». Διότι απαιτείται μεγάλη προσοχή στους λογισμούς, ώστε να χρησιμοποιεί κανείς την εξουσία της γλώσσας με πολλή ασφάλεια. Γι' αυτό και πάλι έλεγε: «Υπάρχει έλεγχος που δεν είναι ωραίος· και υπάρχει κάποιος που σιωπά και αναδεικνύεται σοφός». Διότι δεν πρέπει μόνο να σιωπά κανείς, και να ομιλεί εγκαίρως, αλλά και να το πράττει με πολλή χάρη. Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε: «Ο λόγος σας να είναι πάντοτε γεμάτος χάρη, αρτυμένος με αλάτι, ώστε να γνωρίζετε πώς πρέπει να αποκρίνεστε στον καθένα».

ΣΤΟΙΧΕΙΟ Ν. ΤΙΤΛΟΣ Α'. — Περί της νεότητας και της νέας ηλικίας. «Με ποιον τρόπο θα διατηρήσει καθαρή ο νέος την οδό του; Με το να φυλάττει τους λόγους σου.» «Ο νέος που συναναστρέφεται με οσίους, έχει και την οδό του ευθεία.» «Προτιμότερος είναι ένας νέος φτωχός και σοφός, παρά ένας βασιλιάς ηλικιωμένος και άφρων·» «Ευφραίνου, νέε, στις ημέρες της νεότητάς σου, και ας αγάλλεται η καρδιά σου· και περπάτα στις οδούς της καρδιάς σου άμεμπτος.» «Μίλησε, νέε, εάν υπάρχει ανάγκη· και αυτό με φειδώ, εάν δεν ερωτηθείς.» «Θέλω οι νεότερες να παντρεύονται, να τεκνογονούν, να κυβερνούν το σπίτι τους, και να μη δίνουν καμία αφορμή στον αντίπαλο για κατάκριση. Διότι ήδη μερικές έχουν εκτραπεί οπίσω από τον Σατανά.» Αποτελεί εκ φύσεως ελάττωμα των νέων, λόγω της ελαφρότητας της σκέψης τους, να νομίζουν ότι έχουν ήδη αποκτήσει εκείνα που ελπίζουν. Διότι, όταν κάποτε βρουν ηρεμία ή κατά τη νυχτερινή ησυχία, πλάθουν στον εαυτό τους ανυπόστατες φαντασιώσεις, παρασυρόμενοι στα πάντα από την ευκολία της διάνοιάς τους. Φαντάζονται περίβλεπτο βίο, λαμπρούς γάμους, καλά παιδιά, βαθιά γηρατειά και τιμές από όλους. Έπειτα, μη μπορώντας να σταθεροποιήσουν πουθενά τους λογισμούς τους, φουσκώνουν από υπεροψία και από την ανοησία τους νομίζουν ότι απολαμβάνουν τα όσα ελπίζουν, σαν να είναι ήδη παρόντα και να βρίσκονται μπροστά στα πόδια τους.