Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 4:21

12 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ἔστι γὰρ αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–12 από 12

Ἐφραίμ ὁ Σύρος Εἰς τὰς παροιμίας
Μοναχέ, ἐν ἀρχαρίῳ μακροθύμησον, πάντα γὰρ δυνατὰ τῷ Κυρίῳ. Ἀρχάριος δὲ ταπείνωσιν μισῶν, ὅπλον οὐκ ἔχει κατὰ τοῦ ὑπεναντίου· ὁ τοιοῦτος πολλὰ συντριβήσεται. Ὁ ὀρεγόμενος ἀναπαύσεως σαρκικῆς περιποιεῖται ἑαυτῷ ὀδύνας πολλάς· ὁ δὲ μακρόθυμος σωθήσεται. Συνετὸς ἡγούμενος οὐκ ἐξουδενώσει διακούειν ἀμφιλογίαν ἀρχαρίου μετὰ μειζοτέρου αὐτοῦ· καὶ ὁ γνωστικὸς τὴν ἀκρίβειαν τοῦ πράγματος ἐξερευνήσει, καὶ ἐν φόβῳ Κυρίου μεσάσει αὐτούς. Ὁ πληθύνων λόγους ἐν κοινοβίῳ, πληθύνει μάχας καὶ μῖσος ἑαυτῷ· ὁ δὲ τηρῶν τὸ στόμα αὐτοῦ ἀγαπηθήσεται. Καλὴ ἡ ὑπακοὴ ἡ διὰ Θεὸν γινομένη, ἀγαπητοί· καὶ ἐν τούτῳ γνῶθι τὴν ὑπακοὴν ἐν ᾗ εὐαρεστεῖται ὁ Θεός· ἡ ὑπακοὴ ἡ διὰ [τὸν] Θεὸν γινομένη πλήρης ἐστὶ τοῦ ἁγιασμοῦ ἕως θανάτου. Ἀγωνίζου περὶ τῆς ψυχῆς σου καὶ μὴ ἐντραπῇς εἰς πτῶσίν σου· ἔστι γὰρ αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μοναχέ, δείξε μακροθυμία απέναντι στον αρχάριο, διότι τα πάντα είναι δυνατά στον Κύριο. Ο αρχάριος όμως που μισεί την ταπείνωση, δεν έχει όπλο εναντίον του αντιπάλου· ένας τέτοιος θα συντριβεί πολύ. Εκείνος που επιθυμεί σαρκική ανάπαυση προκαλεί στον εαυτό του πολλές οδύνες· ενώ ο μακρόθυμος θα σωθεί. Ο συνετός ηγούμενος δεν θα περιφρονήσει να ακούσει προσεκτικά μια διαφωνία μεταξύ ενός αρχαρίου και κάποιου ανώτερού του· και ο συνετός θα ερευνήσει την ακρίβεια του ζητήματος και, με φόβο Κυρίου, θα τους συμβιβάσει. Εκείνος που πληθαίνει τα λόγια στο κοινόβιο, πληθαίνει τις διαμάχες και το μίσος για τον εαυτό του· εκείνος όμως που συγκρατεί το στόμα του θα αγαπηθεί. Καλή είναι η υπακοή που γίνεται για τον Θεό, αγαπητοί· και με αυτό να γνωρίζεις την υπακοή στην οποία ευαρεστείται ο Θεός: η υπακοή που γίνεται για τον Θεό είναι γεμάτη από αγιασμό μέχρι θανάτου. Αγωνίσου για την ψυχή σου και μην ντραπείς για την πτώση σου· διότι υπάρχει ντροπή που επιφέρει αμαρτία, και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Εἰς τὰς παροιμίας
Μοναχέ, ἐὰν πολεμηθεὶς ὁ ἀδελφὸς φύγῃ τοῦ μοναστηρίου, καὶ ἐξέλθῃς εἰς ἐπιζήτησιν αὐτοῦ καὶ εὕρῃς, εἰρηνικῶς ἀποκρίθητι αὐτῷ, ἵνα μὴ προσθῇς ἄλγος ἐπὶ τὸ ἄλγος τῆς ψυχῆς αὐτοῦ, σκοπῶν σεαυτὸν μὴ καὶ σὺ πειρασθῇς. Ἀγαπητέ, ἐὰν ἔμπειρος ᾖς τῆς ἰατρικῆς καὶ θεραπεύῃς, νηφάλιος γίνου, μήποτε ἄλλους θεραπεύων σεαυτὸν ἐμπαθῆ ἀποδείξεις· ἀκούων τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος, μὴ βλασφημείσθω ὑμῶν τὸ ἀγαθόν. Ἔβαλες καλὰς ἀρχάς, ἀγωνίζου καλῶς ἐκτελέσαι, ἵνα μισθὸν πλήρη ἀπολάβῃς. Δέσποτα τῶν ἁπάντων, καρδίαν μισοῦσαν ὑποταγὴν καὶ παιδείαν πατρὸς μή μοι δῷς, καὶ λογισμοὺς ὑπερηφανίας ἀπόστησον ἀπ᾽ ἐμοῦ· σὺ γάρ, Κύριε, ἐπετίμησας ὑπερηφάνοις. Γέγραπται· προσφιλῆ συναγωγῇ σεαυτὸν ποίει, καὶ μεγιστᾶνι ταπεινοῦ τὴν κεφαλήν σου, καὶ περὶ τῆς ψυχῆς σου μὴ αἰσχυνθῇς· ἔστιν αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις. Μὴ παρόξυνε ἀδελφὸν κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ διαβάλλων, οὐ γάρ ἐστιν αὕτη ἀγάπη διεγείρειν τὸν πλησίον ἐπὶ ἀπωλείᾳ ψυχῆς. Εἰρηνοποιὸς γίνου, ἵνα ἀξιωθῇς κληθῆναι υἱὸς Θεοῦ. Θέλε ἀγαπᾶσθαι, ἀγαπητέ, ἐν τῇ ἀγάπῃ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ μίσει τὴν σαρκικὴν ἀγάπην, ἥτις περιέχει ταῦτα, γαστριμαργίαν, οἰνοφλυγίαν, ἀσωτίαν, φθόνον, κακίαν, ἀσέλγειαν, πάθος, συντριβήν, λύπην καὶ τὰ ὅμοια τούτοις· τέλος δὲ τούτων θάνατος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μοναχέ, εάν ο αδελφός, επειδή πολεμήθηκε, φύγει από το μοναστήρι, και βγεις για να τον αναζητήσεις και τον βρεις, μίλησέ του ειρηνικά, για να μην προσθέσεις πόνο στον πόνο της ψυχής του, προσέχοντας τον εαυτό σου μήπως πειραστείς και εσύ. Αγαπητέ, εάν είσαι έμπειρος στην ιατρική και θεραπεύεις, να είσαι νηφάλιος, μήπως, ενώ θεραπεύεις άλλους, αποδείξεις τον εαυτό σου εμπαθή· ακούγοντας τον Απόστολο που λέει, ας μη βλασφημείται το καλό σας. Έβαλες καλή αρχή, αγωνίζου να την ολοκληρώσεις καλά, για να λάβεις τον μισθό σου πλήρη. Δέσποτα των πάντων, καρδιά που μισεί την υποταγή και την παιδεία του πατέρα μην μου δώσεις, και τους λογισμούς της υπερηφανίας απομάκρυνε από εμένα· διότι εσύ, Κύριε, επιτίμησες τους υπερήφανους. Είναι γραμμένο: Κάνε τον εαυτό σου αγαπητό στη σύναξη, και μπροστά σε μεγιστάνα ταπείνωνε το κεφάλι σου, και για την ψυχή σου μην ντραπείς· υπάρχει ντροπή που επιφέρει αμαρτία, και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρη. Μην παροξύνεις αδελφό εναντίον του αδελφού του διαβάλλοντάς τον, διότι δεν είναι αυτό αγάπη, το να διεγείρεις τον πλησίον προς απώλεια της ψυχής του. Γίνε ειρηνοποιός, για να αξιωθείς να ονομαστείς υιός Θεού. Να επιθυμείς να αγαπιέσαι, αγαπητέ, μέσα στην αγάπη του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού, και να μισείς τη σαρκική αγάπη, η οποία περιέχει τα εξής: λαιμαργία, οινοποσία, ασωτία, φθόνο, κακία, ασέλγεια, πάθος, συντριβή, λύπη και τα παρόμοια με αυτά· το δε τέλος αυτών είναι ο θάνατος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Περὶ ἀποχῆς ἐπιθυμιῶν σαρκικῶν καὶ περὶ ἀγῶνος καὶ πολλῆς ἀσφαλείας πρὸς τὸν ἀδελφὸν τὸν ἐκπεσόντα
Οὐκ ἐννοεῖς δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι καὶ ἑκατὸν ἔτη ἐὰν δουλεύσωμεν τῇ ἀσωτίᾳ, ἔσχατον τούτων θάνατος ἡμᾶς ἐκτρίψει, καὶ μετὰ θάνατον κρίσις; Εἰ δὲ λέγεις ὅτι δυνάστης τυγχάνει, νόει τοῦτο, ὅτι καὶ οἱ ἐπαναστάντες τῇ μακαρίᾳ Σωσάννῃ, ἐν Βαβυλῶνι, ἄρχοντες ὑπῆρχον τοῦ λαοῦ. Καὶ ὁ μακάριος Ἰωσὴφ ἀργυρώνητος ὑπῆρχε τῇ Αἰγυπτίᾳ. Οὐκ ἀκήκοας δὲ τοῦ λέγοντος· μὴ λάβῃς πρόσωπον κατὰ τῆς ψυχῆς σου, μηδὲ αἰσχυνθῇς εἰς πτῶσίν σου; Ἔστι γὰρ αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις. Οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἀπολογία· οὐ γὰρ ἄβατον γῆν οἰκοῦμεν. Βοήσας τις βιαζόμενος ἐπισυνῆξε πλῆθος πρὸς βοήθειαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δεν κατανοείς και τούτο, ότι ακόμη και εκατό χρόνια αν γίνουμε δούλοι της ασωτίας, στο τέλος αυτών ο θάνατος θα μας εξολοθρεύσει, και μετά τον θάνατο έρχεται η κρίση; Εάν δε προφασίζεσαι ότι αυτός τυγχάνει να είναι δυνάστης, να έχεις υπόψη σου τούτο, ότι και εκείνοι που ξεσηκώθηκαν εναντίον της μακαρίας Σωσάννας, στη Βαβυλώνα, ήταν άρχοντες του λαού. Και ο μακάριος Ιωσήφ ήταν αγορασμένος δούλος στην υπηρεσία της Αιγυπτίας. Δεν έχεις ακούσει εκείνον που λέει, μην προσωποληπτήσεις εις βάρος της ψυχής σου, και μην ντραπείς προς πτώση σου; Διότι υπάρχει ντροπή που επιφέρει την αμαρτία, και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρη. Δεν υπάρχει για εμάς καμία δικαιολογία· διότι δεν κατοικούμε σε ακατοίκητη γη. Όποιος υφίσταται βία και φωνάξει, συγκεντρώνει πλήθος για βοήθεια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν Γένεσιν
Τάχα τινὲς ἠρυθρίασαν μετὰ τὴν αἰσθητὴν τράπεζαν εἰς τὴν πνευματικὴν ταύτην ἑστίασιν παραγενέσθαι, καὶ τοῦτο αὐτοῖς αἴτιον γεγένηται τῆς ἀπολείψεως· ἀλλ᾽ ἀκουέτωσαν σοφοῦ τινος λέγοντος· Ἔστιν αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις. Οὐκ ἔστιν αἰσχύνης ἄξιον, τραπέζης μετασχόντα σωματικῆς ἐλθεῖν ἐπὶ τὴν πνευματικὴν ἑστίασιν. Οὐδὲ γὰρ καθάπερ τὰ ἀνθρώπινα πράγματα, οὕτω καὶ τὰ πνευματικὰ καιροῖς ἀφωρισμένοις διατετύπωται. Ἡ γὰρ περὶ τῶν πνευματικῶν διάλεξις πάντα τῆς ἡμέρας τὸν καιρὸν ἐπιτήδειον ἔχει. Καὶ τί λέγω τῆς ἡμέρας τὸν καιρόν; Κἂν νὺξ καταλάβῃ, οὐδὲ οὕτω κώλυμα γίνεται τῇ πνευματικῇ διδασκαλίᾳ. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος ἔλεγε Τιμοθέῳ γράφων· Ἐπίστηθι εὐκαίρως, ἀκαίρως· ἔλεγξον, ἐπιτίμησον, παρακάλεσον. Καὶ πάλιν ἄκουε τοῦ μακαρίου Λουκᾶ λέγοντος, ὅτι Μέλλων ἐξιέναι, φησὶ, τῇ ἐπαύριον ὁ Παῦλος ἀπὸ τῆς Τρωάδος, διελέγετο αὐτοῖς, καὶ παρέτεινε τὸν λόγον μέχρι μεσονυκτίου. Μή τι ὁ καιρὸς ἐλυμήνατο, εἰπέ μοι, ἢ διέκοψε τὸν τῆς διδασκαλίας λόγον; Ὁ νήφων ἀκροατὴς, κἂν ἠριστηκὼς ᾖ, ἄξιος ἂν εἴη τοῦ συλλόγου τούτου τοῦ πνευματικοῦ, ὥσπερ οὖν ὁ ῥᾴθυμος καὶ ἀναπεπτωκὼς, κἂν ἄσιτος διαμείνῃ, οὐδεμίαν ἐντεῦθεν δέξεται τὴν ὠφέλειαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ίσως κάποιοι ντράπηκαν να προσέλθουν σε αυτή την πνευματική εστίαση μετά την υλική τράπεζα, και αυτό στάθηκε η αιτία της απουσίας τους· ας ακούσουν όμως κάποιον σοφό που λέει: «Υπάρχει ντροπή που επιφέρει αμαρτία, και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρις». Δεν είναι άξιο ντροπής, αφού συμμετάσχει κανείς στη σωματική τράπεζα, να προσέλθει στην πνευματική εστίαση. Διότι τα πνευματικά πράγματα δεν έχουν ρυθμιστεί σε καθορισμένους χρόνους, όπως συμβαίνει με τα ανθρώπινα. Επειδή η ομιλία περί των πνευματικών θεωρεί κατάλληλη κάθε ώρα της ημέρας. Και γιατί μιλώ για την ώρα της ημέρας; Ακόμη κι αν φτάσει η νύχτα, ούτε κι αυτό αποτελεί εμπόδιο στην πνευματική διδασκαλία. Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε στον Τιμόθεο γράφοντας: «Να επιμένεις ευκαίρως ακαίρως· έλεγξε, επιτίμησε, παρακάλεσε». Και πάλι, άκουσε τον μακάριο Λουκά που λέει ότι ο Παύλος, επειδή επρόκειτο να αναχωρήσει την επομένη από την Τρωάδα, τους ομιλούσε και παρέτεινε τον λόγο μέχρι τα μεσάνυχτα. Μήπως ο χρόνος έβλαψε, πες μου, ή διέκοψε τον λόγο της διδασκαλίας; Ο νηφάλιος ακροατής, ακόμη κι αν έχει γευματίσει, είναι άξιος τούτης της πνευματικής συνάξεως, όπως ακριβώς ο ράθυμος και αμελής, ακόμη κι αν παραμείνει νηστικός, δεν πρόκειται να αποκομίσει από αυτήν καμία απολύτως ωφέλεια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν Γένεσιν
Ἔστι γὰρ αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν. Οὐδὲ γὰρ τὸ τυχόν ἐστιν ὑπεριδεῖν τῶν ὀνειδιζόντων, καὶ καταγελώντων, καὶ κωμῳδεῖν βουλομένων· ἀλλ᾽ ὁ δίκαιος οὗτος οὐχ οὕτως. Οὐ μόνον γὰρ δέκα καὶ εἴκοσι καὶ ἑκατὸν ἀνθρώπων, ἀλλὰ καὶ πάσης τῆς τῶν ἀνθρώπων φύσεως, καὶ μυριάδων τοσούτων ὑπερεῖδεν. Εἰκὸς γὰρ ἅπαντας αὐτοὺς καταγελᾷν, κωμῳδεῖν, χλευάζειν, πολλὴν τὴν παροινίαν περὶ αὐτὸν ἐπιδείκνυσθαι, ἴσως δὲ ἢ καὶ βούλεσθαι διασπᾷν, εἰ οἷόν τε ἦν. Πολλὴν γὰρ ἀεὶ τὴν μανίαν ἐπιδείκνυται ἡ κακία κατὰ τῆς ἀρετῆς· ἀλλ᾽ οὐ μόνον οὐδὲν αὐτὴν βλάπτει, ἀλλὰ καὶ τὸ πολεμεῖν ἰσχυροτέραν αὐτὴν ἀπεργάζεται. Τοσαύτη γὰρ τῆς ἀρετῆς ἡ ἰσχὺς, ὅτι ἐν τῷ πάσχειν τῶν ποιούντων περιγίνεται, καὶ ἐν τῷ πολεμεῖσθαι τῶν πολεμούντων ἀνωτέρα καθίσταται. Καὶ τοῦτο ἔνεστι μὲν ἐκ πολλῶν συνιδεῖν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι υπάρχει ντροπή που επιφέρει αμαρτία. Επειδή δεν είναι μικρό πράγμα να αψηφήσει κανείς εκείνους που ονειδίζουν, περιγελούν και επιθυμούν να διακωμωδήσουν· αλλά αυτός ο δίκαιος δεν έπραξε έτσι. Διότι αψήφησε όχι μόνο δέκα και είκοσι και εκατό ανθρώπους, αλλά και ολόκληρη την ανθρώπινη φύση, και τόσες μυριάδες. Επειδή ήταν φυσικό όλοι αυτοί να τον περιγελούν, να τον διακωμωδούν, να τον χλευάζουν, να επιδεικνύουν μεγάλη υβριστική συμπεριφορά απέναντί του, και ίσως μάλιστα να ήθελαν ακόμη και να τον κατασπαράξουν, εάν ήταν δυνατόν. Διότι πάντοτε η κακία επιδεικνύει πολλή μανία εναντίον της αρετής· όμως όχι μόνο δεν τη βλάπτει καθόλου, αλλά και με το να την πολεμά την καθιστά ισχυρότερη. Διότι τόση είναι η ισχύς της αρετής, ώστε με το να πάσχει, υπερισχύει εκείνων που της προκαλούν τα δεινά, και με το να πολεμείται, καθίσταται ανώτερη εκείνων που την πολεμούν. Και αυτό μπορεί κανείς να το διαπιστώσει από πολλά παραδείγματα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Ἰουλιανόν
Οὐδὲν ἡμᾶς προσήκοντας ἀλλήλοις κατὰ συγγένειαν σαρκικὴν ἡ πνευματικὴ συγγένεια πατρῶν φιλοστοργοτέρους ἐποίησεν. Εἰ βούλεσθε, καὶ τὸν μάρτυρα λάβωμεν μεθ᾽ ἑαυτῶν· οὐκ ἐπαισχύνεται γὰρ ἐλθεῖν καὶ σῶσαι τοὺς ἀδελφούς. Ἐπιστήσωμεν αὐτοῖς ἐκείνων ὀφθαλμοῖς, φοβηθῶσι παρόντα, αἰδεσθῶσι παρακαλοῦντα καὶ δεόμενον· οὐ γὰρ αἰσχύνεται καὶ παρακαλέσαι. Εἰ γὰρ ὁ Δεσπότης αὐτοῦ παρακαλεῖ τὴν ἡμετέραν φύσιν· Ὑπὲρ Χριστοῦ πρεσβεύομεν, φησὶν ὁ Παῦλος, ὡς τοῦ Θεοῦ παρακαλοῦντος δι᾽ ἡμῶν, Καταλλάγητε τῷ Θεῷ· πολλῷ μᾶλλον ὁ δοῦλος τοῦτο ποιήσει· ἓν αὐτὸν λυπεῖ μόνον, ἡ ἀπώλεια ἡ ἡμετέρα· ἓν εὐφραίνει, ἡ σωτηρία ἡ ἡμετέρα, καὶ διὰ τοῦτο οὐ παραιτήσεται οὐδὲν ὑπὲρ αὐτῆς ποιῆσαι. Μὴ τοίνυν μηδὲ ἡμεῖς ἐπαισχυνθῶμεν, μηδὲ περιττὸν εἶναι νομίσωμεν. Εἰ γὰρ ἄνθρωποι θηραταὶ κρημνοὺς καὶ ὄρη καὶ βάραθρα καὶ πᾶν ἄβατον ἀπέρχονται χωρίον, εἴτε λαγωὸν, ἢ δορκάδα, ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων, ἢ καὶ ὄρνιθας πολλάκις ταύτας τὰς ἀγρίας θηρεῦσαι βουλόμενοι· σὺ μέλλων οὐκ ἄλογον εὐτελὲς, ἀλλ᾽ ἀδελφὸν πνευματικὸν, δι᾽ ὃν ὁ Χριστὸς ἀπέθανεν, ἐπαναγαγεῖν ἐξ ἀπωλείας, καὶ οὐκ ὄρη καὶ νάπας, ἀλλὰ τὴν πύλην ἐξελθεῖν, μόνον ἀναδύῃ καὶ ἐρυθριᾷς; καὶ ποίαν ἕξεις, εἰπέ μοι, συγγνώμην; οὐκ ἀκούεις σοφοῦ τινος παραινοῦντος καὶ λέγοντος· Ἔστιν αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν; Ἀλλὰ δέδοικας μή τις ἐγκαλέσῃ;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αν και δεν έχουμε καμία σαρκική συγγένεια μεταξύ μας, η πνευματική συγγένεια μας έκανε πιο στοργικούς και από πατέρες. Εάν θέλετε, ας πάρουμε μαζί μας και τον μάρτυρα· διότι δεν ντρέπεται να έλθει και να σώσει τους αδελφούς. Ας τον φέρουμε ενώπιον των ματιών τους, ας τον φοβηθούν βλέποντάς τον παρόντα, ας τον σεβαστούν όταν παρακαλεί και δέεται· διότι δεν ντρέπεται ακόμη και να παρακαλέσει. Διότι, εάν ο Δεσπότης του παρακαλεί την ανθρώπινη φύση μας (όπως λέει ο Παύλος: «Υπέρ Χριστού πρεσβεύουμε, σαν να παρακαλεί ο Θεός μέσω ημών· συμφιλιωθείτε με τον Θεό»), πολύ περισσότερο θα το πράξει αυτό ο δούλος. Ένα μόνο πράγμα τον λυπεί, η δική μας απώλεια· ένα πράγμα τον ευφραίνει, η δική μας σωτηρία, και γι' αυτό δεν θα αρνηθεί να πράξει το παν υπέρ αυτής. Ας μην ντραπούμε λοιπόν ούτε εμείς, ούτε ας θεωρήσουμε πως κάτι τέτοιο είναι περιττό. Διότι, εάν οι κυνηγοί πηγαίνουν σε γκρεμούς και βουνά και βάραθρα και σε κάθε άβατο τόπο, θέλοντας να θηρεύσουν είτε έναν λαγό είτε ένα ζαρκάδι είτε κάτι άλλο παρόμοιο, ή πολλές φορές και αυτά τα άγρια πτηνά, εσύ, που πρόκειται να επαναφέρεις από την απώλεια όχι κάποιο ευτελές άλογο ζώο αλλά έναν πνευματικό αδελφό, για τον οποίο πέθανε ο Χριστός, και μάλιστα δεν καλείσαι να βγεις σε βουνά και φαράγγια παρά μόνο να περάσεις την πύλη σου, διστάζεις και κοκκινίζεις από ντροπή; Και ποια δικαιολογία θα έχεις, πες μου; Δεν ακούς κάποιον σοφό που συμβουλεύει και λέει: «Υπάρχει ντροπή που οδηγεί στην αμαρτία»; Μήπως όμως φοβάσαι μην τυχόν σε κατηγορήσει κανείς;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Ἱερεμίαν (ἀποσπάσματα)
Ἵνα τί τοῦτο ἐξῆλθον; Οὐκέτι λοιπὸν εὔχεται, ἀλλὰ τῇ αἰσχύνῃ ἐπαρᾶται καὶ τῇ ἁμαρτίᾳ· ἔστι γὰρ ἐν δόξῃ αἰσχύνη καὶ χάρις, καὶ ἔστιν αἰσχύνη ἐν ἁμαρτίᾳ· μεγάλα γὰρ καὶ κακὰ ἐργάζεται τοῦτο τὸ πάθος· ὁρᾷς ὅτι οὐ φύσεώς ἐστιν ἡ κακία; οὐδεὶς γὰρ ἂν ἔσχε ποτὲ ἀγαθόν. Τοῦτο δὲ ἐξ ἀρχῆς ἔγκειται τῇ αἰσχύνῃ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Για ποιο λόγο εξήλθα γι' αυτό; Δεν προσεύχεται πλέον, λοιπόν, αλλά καταράται την αισχύνη και την αμαρτία· διότι υπάρχει αισχύνη που είναι δόξα και χάρη, και υπάρχει αισχύνη που βρίσκεται στην αμαρτία· διότι μεγάλα και κακά έργα απεργάζεται αυτό το πάθος. Βλέπεις ότι η κακία δεν αποτελεί ιδίωμα της φύσης; Διότι, διαφορετικά, κανείς δεν θα κατείχε ποτέ το αγαθό. Αυτό δε, εξ αρχής ενυπάρχει στην αισχύνη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν τελώνην καὶ τὸν φαρισαῖον
Καλῶς ἡρμόσατο ἑαυτῷ ὁ τελώνης τὸ τῆς σοφίας ῥητόν· Ἔστιν αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν. Ταύτην μετῆλθεν ἐν τῷ τῆς ἀγνωμοσύνης βίῳ. Καὶ ἔστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις. Ταύτην ἐπῆλθε διὰ τοῦ τῆς μετανοίας τρόπου, ἐκ τῶν ἐναντίων τὰ ἐναντία διὰ τῆς πίστεως ἰασάμενος. Μιμησάμενος ἰατρὸν, ἔμπλαστρον τίθησιν ἐναντίον τῷ σώματι, τὴν μὲν σάρκα ἐκτρῶγον, τὸ δὲ ἕλκος καθαῖρον, ἵνα ἀποκαλυφθέντος τοῦ ζωτικοῦ σώματος, ἐπιγνῷ τὸ τῆς θεραπείας μηχάνημα. Τοὺς ὀχετοὺς τῶν ἡδονῶν, οἷον καυστῆρι σιδηρῷ τῷ στεναγμῷ χρησάμενος, ἀπεστόμωσε, καὶ τὸ διοιδαῖνον τοῦ πάθους ἕλκος τοῖς δάκρυσι πραΰνας ἐθεράπευσε, καὶ τὴν ὀπὴν τοῦ ἕλκους μοτώσας διὰ τῆς τῶν χειρῶν πλήξεως ἀπούλωσε, καὶ τὸ ἐπιῤῥέον τῇ ψυχῇ ἐκ τοῦ σώματος ῥεῦμα ἐστείρωσε, καὶ καθαρὰν ταύτην διὰ τῆς μετανοίας τῷ πλάσαντι προσήγαγεν. Ἀλλὰ καὶ τῶν λοιπῶν ῥημάτων τοῦ Φαρισαίου ἀκούσωμεν· Νηστεύω δὶς τοῦ Σαββάτου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο τελώνης εφάρμοσε σωστά στον εαυτό του το ρητό της Σοφίας: «Υπάρχει ντροπή που επιφέρει αμαρτία». Αυτήν μετήλθε κατά τον βίο της αγνωμοσύνης. «Και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρη». Σε αυτήν έφτασε μέσω του τρόπου της μετανοίας, θεραπεύοντας διά της πίστεως τα αντίθετα με τα αντίθετα. Μιμούμενος τον ιατρό, τοποθετεί στο σώμα έμπλαστρο με αντίθετη δράση, το οποίο από τη μία κατατρώγει τη σάρκα, από την άλλη όμως καθαρίζει την πληγή, ώστε, αφού αποκαλυφθεί το ζωτικό μέρος του σώματος, να γίνει κατανοητό το μέσο της θεραπείας. Τους οχετούς των ηδονών, χρησιμοποιώντας τον στεναγμό ως σιδερένιο καυτήρι, τους απέκλεισε, και το διογκωμένο έλκος του πάθους, πραΰνοντάς το με τα δάκρυα, το θεράπευσε, και την οπή της πληγής, τοποθετώντας ως επίδεσμο το χτύπημα των χεριών στο στήθος, την επούλωσε, και το ρεύμα που έρρεε από το σώμα προς την ψυχή το στείρεψε, και καθαρή πλέον αυτήν την προσέφερε μέσω της μετανοίας στον Πλάστη. Αλλά ας ακούσουμε και τα υπόλοιπα λόγια του Φαρισαίου: «Νηστεύω δύο φορές την εβδομάδα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Περὶ μετανοίας
Τοιαύτη ἐστὶν ἡ μετάνοια· τὴν γὰρ ἔχουσαν αὐτὴν καρδίαν εἰς ὕψος μετάρσιον ἐπάρασα, τῇ πηγῇ τῶν δακρύων τὴν μὲν παλαιότητα τῶν ἁμαρτημάτων ἀποσμήχει, τὴν δὲ καινότητα τοῦ Πνεύματος ἐπενδύει. Διὸ καὶ τὸ Πνεῦμα πρὸς τὴν ἐν μετανοίᾳ οὖσαν ψυχὴν λέγει τὸ, Ἀνακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου. Ταύτην εἰδὼς ὁ μέγας τῶν ψυχῶν ἡμῶν ἰατρὸς πασῶν τῶν ἀρετῶν εἶναι ἐνεργεστέραν, συμβουλεύει λέγων· Μετανοεῖτε· ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Προσέλθετε τῇ μετανοίᾳ θαρσαλέως, Ἐμβλέψατε εἰς ἀρχαίας γενεὰς, καὶ ἴδετε, τίς ἐπίστευσε τῷ Κυρίῳ, καὶ κατῃσχύνθη; ἢ τίς ἐνέμεινεν ἐν τῷ φόβῳ αὐτοῦ, καὶ ἐγκατελείφθη; ἢ τίς ἐπεκαλέσατο αὐτὸν, καὶ ὑπερεῖδεν αὐτόν; Διότι οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων ὁ Κύριος, καὶ ἀφίησιν ἁμαρτίας, καὶ σώζει ἐν καιρῷ θλίψεως. Καὶ μὴ αἰσχυνθῇς, τέκνον, ὁμολογῆσαι τὰς ἁμαρτίας σου· ἔστι γὰρ αἰσχύνη ἡ ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη ἡ δόξα καὶ χάρις. Ἡ ἐνταῦθα μετανοοῦσα ψυχὴ λαμβάνει τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτημάτων· Ἐν γὰρ τῷ ᾅδῃ τί ἐξομολογήσεται τῷ Κυρίῳ;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τέτοια είναι η μετάνοια· διότι, ανυψώνοντας την καρδιά που την κατέχει σε ύψος ουράνιο, με την πηγή των δακρύων αποκαθαίρει την παλαιότητα των αμαρτημάτων, και την ενδύει με την καινότητα του Πνεύματος. Γι' αυτό και το Πνεύμα λέει προς την ψυχή που βρίσκεται σε μετάνοια: «Θα ανακαινιστεί η νεότητά σου σαν του αετού». Γνωρίζοντας ότι αυτή είναι δραστικότερη από όλες τις αρετές, ο μέγας ιατρός των ψυχών μας συμβουλεύει λέγοντας: «Μετανοείτε, διότι έχει πλησιάσει η βασιλεία των ουρανών». Προσέλθετε στη μετάνοια με θάρρος. Κοιτάξτε τις αρχαίες γενεές και δείτε, ποιος πίστεψε στον Κύριο και ντροπιάστηκε; Ή ποιος παρέμεινε στον φόβο Του και εγκαταλείφθηκε; Ή ποιος Τον επικαλέστηκε και Εκείνος τον παρέβλεψε; Διότι ο Κύριος είναι οικτίρμων και ελεήμων, και συγχωρεί αμαρτίες, και σώζει σε καιρό θλίψεως. Και μην ντραπείς, τέκνο μου, να ομολογήσεις τις αμαρτίες σου· διότι υπάρχει ντροπή που επιφέρει αμαρτία, και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρη. Η ψυχή που μετανοεί εδώ λαμβάνει την άφεση των αμαρτημάτων· διότι στον άδη ποιος θα εξομολογηθεί στον Κύριο;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
ΤΙΤΛ. ΛΘʹ. —Περὶ ἀγγαρίας. «Ἀδύνατοι ἀμπελῶνας ἀσεβῶν ἀσιτεῖ καὶ ἀμισθὶ εἰργάσαντο.» «Ὅστις σε ἀγγαρεύσει μίλιον ἓν, ὕπαγε μετ᾽ αὐτοῦ δύο.» «Ὁ οἰκοδομῶν τὸν οἶκον αὐτοῦ οὐ μετὰ δικαιοσύνης, καὶ τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ οὐκ ἐν κρίματι, παρὰ τῷ πλησίον αὐτοῦ ἐργᾶται δωρεὰν, καὶ τὸν μισθὸν αὐτοῦ οὐ μὴ ἀποδῷ αὐτῷ.» «Ἰδοὺ ὁ μισθὸς τῶν ἐργατῶν τῶν ἀμησάντων τὰς χώρας ὑμῶν, ὁ ἀπεστερημένος ἀφ᾽ ὑμῶν, κράζει, καὶ αἱ βοαὶ τῶν θερισάντων εἰς τὰ ὦτα Κυρίου Σαβαὼθ εἰσεληλύθει.» ΤΙΤΛ. Μʹ. —Περὶ αἰσχύνης ἀγαθῆς. «Λαβόντες Σὴμ καὶ Ἰαφὲθ τὸ ἱμάτιον, ἐπέθεντο ἐπὶ τὰ δύο νῶτα αὐτῶν, καὶ ἐπορεύθησαν ὀπισθοφανῶς, καὶ συνεκάλυψαν τὴν γύμνωσιν τοῦ πατρὸς αὐτῶν, καὶ τὴν γύμνωσιν τοῦ πατρὸς αὐτῶν οὐκ εἶδον.» «Ἔστιν αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις.» «Πρὸ βροντῆς κατασπεύδει ἀστραπὴ, καὶ πρὸ αἰσχυντηροῦ προελεύσεται χάρις.» «
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΤΙΤΛΟΣ ΛΘ΄. — Περί αγγαρείας. «Αδύναμοι εργάστηκαν στους αμπελώνες των ασεβών χωρίς τροφή και χωρίς μισθό.» «Όποιος σε αγγαρέψει για ένα μίλι, πήγαινε μαζί του δύο.» «Αυτός που οικοδομεί τον οίκο του χωρίς δικαιοσύνη, και τα ανώγειά του χωρίς δίκαιη κρίση, βάζει τον πλησίον του να εργάζεται δωρεάν, και δεν πρόκειται να του αποδώσει τον μισθό του.» «Ιδού, ο μισθός των εργατών που θέρισαν τα χωράφια σας, ο οποίος έχει παρακρατηθεί από εσάς, κραυγάζει, και οι φωνές εκείνων που θέρισαν έχουν εισέλθει στα αυτιά του Κυρίου Σαβαώθ.» ΤΙΤΛΟΣ Μ΄. — Περί αγαθής αισχύνης. «Αφού πήραν ο Σημ και ο Ιάφεθ το ιμάτιο, το έβαλαν πάνω στις πλάτες και των δύο, και προχώρησαν βαδίζοντας προς τα πίσω, και σκέπασαν τη γύμνια του πατέρα τους, και τη γύμνια του πατέρα τους δεν την είδαν.» «Υπάρχει αισχύνη που επιφέρει αμαρτία, και υπάρχει αισχύνη που είναι δόξα και χάρη.» «Πριν από τη βροντή σπεύδει η αστραπή, και πριν από τον αιδήμονα προπορεύεται η χάρη.» «
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Αἰσχύνεσθε ἀπὸ πατρὸς καὶ μητρὸς περὶ πορνείας, καὶ ἀπὸ ἡγουμένου καὶ τυράννου ἕνεκεν ψεύδους· ἀπὸ κριτοῦ καὶ ἄρχοντος περὶ πλημμελείας, καὶ ἀπὸ τόπου οὗ παροικεῖς περὶ κλοπῆς, καὶ ἀπὸ ἀληθείας Θεοῦ, καὶ ἀπὸ διαθήκης· καὶ ἀπὸ πήξεως ἀγκῶνος ἐν ἄρτοις, καὶ ἀπὸ σκορακισμοῦ λήψεως καὶ δόσεως, καὶ ἀπὸ ἀσπαζομένων περὶ σιωπῆς· ἀπὸ ὁράσεως γυναικὸς ἑταίρας, καὶ ἀπὸ συστροφῆς προσώπου συγγενοῦς, καὶ ἀπὸ κατανοήσεως γυναικὸς ὑπάνδρου, καὶ ἀπὸ περιεργίας παιδίσκης αὐτῆς· ἀπὸ φίλων περὶ λόγου ὀνειδισμοῦ, καὶ ἀποκαλύψεως λόγων κρυφίων· καὶ ἔσῃ αἰσχυντηρὸς ὡς ἀληθινὸς, καὶ εὑρίσκων χάριν ἔναντι παντὸς ἀνθρώπου.» ΤΙΤΛ. ΜΑʹ. —Περὶ αἰσχύνης πονηρᾶς. «Περὶ τῆς ψυχῆς σου μὴ αἰσχυνθῇς. Ἔστι γὰρ αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις· καὶ μὴ λάβῃς πρόσωπον κατὰ τῆς ψυχῆς σου, καὶ μὴ ἐντραπῇς εἰς πτῶσίν σου.» «Ἔστι χάριν αἰσχύνης ἐπαγγελλόμενος φίλῳ, καὶ ἐκτήσατο αὐτὸν ἐχθρόν.» «Ὀργὴ, καὶ ἀναίδεια, καὶ αἰσχύνη μεγάλη, ἐὰν γυνὴ ἐπιχορηγῇ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς.» «
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Να ντρέπεστε απέναντι στον πατέρα και στη μητέρα για την πορνεία, και απέναντι στον ηγέτη και τον άρχοντα εξαιτίας του ψεύδους· απέναντι στον κριτή και τον εξουσιαστή για κάποιο παράπτωμα, και απέναντι στον τόπο όπου παροικείς για την κλοπή, και απέναντι στην αλήθεια του Θεού και στη διαθήκη· και να ντρέπεστε να στηρίζετε τους αγκώνες σας στο τραπέζι του φαγητού, και να δείχνετε περιφρόνηση στις συναλλαγές σας, και να μένετε σιωπηλοί σε όσους σας χαιρετούν· να ντρέπεστε να βλέπετε γυναίκα εταίρα, και να αποστρέφετε το πρόσωπό σας από συγγενή, και να παρατηρείτε επίμονα ύπανδρη γυναίκα, και να περιεργάζεστε την υπηρέτριά της· να ντρέπεστε τους φίλους για υβριστικούς λόγους, και για την αποκάλυψη κρυφών λόγων· και έτσι θα είσαι αληθινά σεμνός, και θα βρίσκεις χάρη ενώπιον κάθε ανθρώπου.» ΤΙΤΛΟΣ ΜΑ΄. — Περί πονηρής ντροπής. «Για χάρη της ψυχής σου να μην ντραπείς. Διότι υπάρχει ντροπή που επιφέρει αμαρτία, και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρη· και μην προσωποληπτήσεις εις βάρος της ψυχής σου, και να μην ντραπείς με συνέπεια την πτώση σου.» «Υπάρχει εκείνος που από ντροπή δίνει υποσχέσεις σε φίλο, και τελικά τον απέκτησε ως εχθρό.» «Οργή, και αναίδεια, και μεγάλη ντροπή υπάρχει, εάν η γυναίκα συντηρεί τον άνδρα της.» «
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης Ἐξομολογητάριον
Ὅτι ἡ Ἐξομολόγησις πρέπει νὰ γίνεται χωρὶς ἐντροπήν. Εʹ. Πρέπει νὰ ἐξομολογῆσαι χωρὶς ἐντροπήν· διατί ἡ ἐντροπή, ὁποῦ λαμβάνεις ὅταν ἐξομολογῆσαι, σοῦ προξενεῖ δόξαν καὶ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ, κατὰ τὸν Σειράχ· «Ἔστιν αἰσχύνη, ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη, δόξα καὶ χάρις». Ἡ ἐντροπὴ αὕτη σὲ κάμνει νὰ ἐλευθερωθῇς ἀπὸ τὴν μέλλουσαν ἐντροπὴν τῆς ἐν τῇ φοβερᾷ ἡμέρᾳ τῆς Κρίσεως, κατὰ τὸν τῆς Κλίμακος· «Οὐ γὰρ ἔστιν ἐκτὸς αἰσχύνης, αἰσχύνης ἀπαλλαγῆναι»· καὶ κατὰ τὸν Θεολόγον Γρηγόριον. «Μὴ ἀπαξιώσης ἐξαγορεῦσαί σου τὴν ἁμαρτίαν, ἵνα τὴν ἐκεῖθεν αἰσχύνην τῇ ἐνταῦθα φύγῃς· ἐπειδὴ μέρος καὶ τοῦτο τῆς ἐκεῖσε κολάσεως, καὶ δείξῃς ὅτι τὴν ἁμαρτίαν ὄντως μεμίσηκας, παραδειγματίσας αὐτὴν καὶ θριαμβεύσας, ὡς ἀξίαν ὕβρεως». Τί ἐντρέπεσαι ἁμαρτωλέ; ὅταν ἔκαμνες τὴν ἁμαρτίαν δὲν ἐντρέπεσο, καὶ τώρα ὁποῦ ζητεῖς νὰ τὴν ξεφορτωθῇς, ἐντρέπεσαι; ἂχ τρελλέ! καὶ δὲν ἠξεύρεις πῶς ἡ ἐντροπὴ αὕτη εἶναι τοῦ διαβόλου, ὁ ὁποῖος, ὅταν κάμνῃς τὴν ἁμαρτίαν, σοῦ δίδει θάῤῥος καὶ ἀδιαντροπίαν, καὶ ὅταν τὴν ἐξομολογῆσαι, σοῦ δίδει φόβον καὶ ἐντροπήν; ἔτζι μαρτυρεῖ ὁ Χρυσόστομος· «Δύω ταῦτά ἐστιν, ἁμαρτία καὶ μετάνοια· ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ, ὄνειδος, γέλως· ἐν τῇ μετανοίᾳ, ἔπαινος, παρρησία.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ότι η Εξομολόγηση πρέπει να γίνεται χωρίς ντροπή. Ε'. Πρέπει να εξομολογείσαι χωρίς ντροπή· διότι η ντροπή, την οποία αισθάνεσαι όταν εξομολογείσαι, σου προξενεί δόξα και χάρη παρά τω Θεώ, κατά τον Σειράχ: «Υπάρχει ντροπή που επιφέρει αμαρτία, και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρη». Η ντροπή αυτή σε κάνει να ελευθερωθείς από τη μέλλουσα ντροπή της φοβερής ημέρας της Κρίσεως, κατά τον συγγραφέα της Κλίμακος: «Διότι δεν είναι δυνατόν χωρίς ντροπή να απαλλαγεί κανείς από τη ντροπή»· και κατά τον Γρηγόριο τον Θεολόγο: «Μην απαξιώσεις να ομολογήσεις την αμαρτία σου, για να αποφύγεις την εκεί ντροπή μέσω της εδώ ντροπής· επειδή και αυτό αποτελεί μέρος της εκεί κολάσεως, και για να δείξεις ότι όντως μίσησες την αμαρτία, διαπομπεύοντάς την και θριαμβεύοντας εναντίον της, ως άξιας περιφρόνησης». Γιατί ντρέπεσαι, αμαρτωλέ; Όταν έκανες την αμαρτία δεν ντρεπόσουν, και τώρα που ζητάς να την ξεφορτωθείς, ντρέπεσαι; Αχ, ανόητε! Και δεν γνωρίζεις πως η ντροπή αυτή προέρχεται από τον διάβολο, ο οποίος, όταν κάνεις την αμαρτία, σου δίνει θάρρος και αναισχυντία, και όταν την εξομολογείσαι, σου δίνει φόβο και ντροπή; Έτσι μαρτυρεί ο Χρυσόστομος: «Δύο είναι αυτά, η αμαρτία και η μετάνοια· στην αμαρτία υπάρχει όνειδος και περίγελος· στη μετάνοια, έπαινος και παρρησία».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες