Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 4:22

Να αγρυπνείς λοιπόν και να προσέχεις τον εαυτό σου, γνωρίζοντας αυτό, ότι ο Εχθρός δεν αγνοεί πώς να κυνηγά, ακόμη και πίσω από κλειδαριές και αμπάρες, τις ψυχές που ζουν στην αμέλεια. Αλλά ίσως πει κάποιος από τους άφρονες, ότι δεν είμαι ικανός να αντισταθώ σε κανέναν, αλλά αμέσως παρασύρομαι από το πάθος. Μην καυχάσαι για αυτό· διότι αυτό δεν είναι ευλάβεια, αλλά νωθρότητα και αφροσύνη. Αφού η Σοφία λέει: μην προσωποληπτήσεις εις βάρος της ψυχής σου και μην ντραπείς με αποτέλεσμα την πτώση σου. Άραγε θα μείνεις αναίσθητος όταν ο ληστής σκάβει τον τοίχο του σπιτιού σου; Θα ανεχθείς να είσαι ξαπλωμένος και να σε ληστεύουν; Δεν θα σηκωθείς να διώξεις τον ληστή; Και πώς δεν φροντίζεις για την αγνεία του σώματός σου; Αλλά παραδίδεις τον ναό του Θεού στη φθορά; Διότι βλέπουμε πώς ο Κύριος δοξάζει εκείνους που τον υπηρετούν από τη νεότητά τους μέχρι τα γεράματα. Επειδή είπε προς τον προφήτη Ιερεμία: θυμήθηκα το έλεος της νεότητάς σου και την αγάπη της τελειώσεώς σου, το να ακολουθείς οπίσω από τον άγιο του Ισραήλ. Αυτόν όμως που ακολούθησε από τη νεότητά του μέχρι τα γεράματα τον λογισμό της πλάνης, πώς τον έλεγξε ο Προφήτης, λέγοντας: εσύ που έχεις παλιώσει μέσα σε κακές ημέρες, τώρα έφτασαν οι αμαρτίες σου που έκανες πρωτύτερα. Για αυτό, το Άγιο Πνεύμα μακαρίζει αυτούς που σηκώνουν επάνω τους τον ζυγό του Χριστού, λέγοντας: είναι καλό για τον άνθρωπο, όταν σηκώσει τον ζυγό από τη νεότητά του.

Δεν κατανοείς και τούτο, ότι ακόμη και εκατό χρόνια αν γίνουμε δούλοι της ασωτίας, στο τέλος αυτών ο θάνατος θα μας εξολοθρεύσει, και μετά τον θάνατο έρχεται η κρίση; Εάν δε προφασίζεσαι ότι αυτός τυγχάνει να είναι δυνάστης, να έχεις υπόψη σου τούτο, ότι και εκείνοι που ξεσηκώθηκαν εναντίον της μακαρίας Σωσάννας, στη Βαβυλώνα, ήταν άρχοντες του λαού. Και ο μακάριος Ιωσήφ ήταν αγορασμένος δούλος στην υπηρεσία της Αιγυπτίας. Δεν έχεις ακούσει εκείνον που λέει, μην προσωποληπτήσεις εις βάρος της ψυχής σου, και μην ντραπείς προς πτώση σου; Διότι υπάρχει ντροπή που επιφέρει την αμαρτία, και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρη. Δεν υπάρχει για εμάς καμία δικαιολογία· διότι δεν κατοικούμε σε ακατοίκητη γη. Όποιος υφίσταται βία και φωνάξει, συγκεντρώνει πλήθος για βοήθεια.

Κεφάλαιο 7. Εάν κάποιος σε πλησιάσει μυστικά λέγοντας, ας δώσουμε λόγο μεταξύ μας ώστε να έχουμε αγάπη και ομόνοια, για να με ακούσεις χωρίς καμία αντίρρηση σε ό,τι και αν σου πω, έπειτα, ακόμη και μετά τον όρκο, εάν θελήσει να σε παρασύρει στην αμαρτία, μην τον υπακούσεις, ακόμη κι αν προβάλει μεγαλείο και ρίξει τον εαυτό του καταγής ικετεύοντας για την αθέτηση της εντολής του Θεού. Μην προσωποληπτήσεις εις βάρος της ψυχής σου. Διότι ο διάβολος γνωρίζει όχι μόνο τέτοια να προετοιμάζει, αλλά και να παραθέτει χωρία από τη Γραφή, και να προβάλλει την αδυναμία της σάρκας, και πολλά άλλα να μηχανεύεται, για να καταστήσει τον άνθρωπο παραβάτη των εντολών του Θεού, ώστε να έχει κάτι για να καυχηθεί εναντίον του. Αλλά εμείς, διδασκόμενοι από τη δική του σπουδή και ματαιοπονία, θα παραμείνουμε σταθεροί στην ευσέβεια. Διότι, εάν εκείνοι, θέλοντας να εκτελέσουν το δικό τους θέλημα, ή μάλλον το θέλημα του διαβόλου που ενεργεί μέσα τους, μετέρχονται τόση σπουδή και τέχνη για να μην αποτύχουν στον σκοπό τους, πόσο μάλλον πρέπει εκείνοι που έχουν αναλάβει τον πνευματικό βίο να είναι πιο συνετοί και νηφάλιοι, ώστε να μην καυχηθεί ο διάβολος εναντίον τους. Έπρεπε λοιπόν να μην ορκιστείς καθόλου, εξαιτίας της εντολής του Σωτήρα μας Θεού. Και τώρα παρασύρθηκες από τον λόγο; Μην αδιαφορείς, διότι έπεσες στα χέρια των κακών εξαιτίας του φίλου σου.

Υπάρχει και ένα τρίτο κατόρθωμα, διόλου τυχαίο· διότι σε όσους επρόκειτο στο μέλλον να ιερατεύσουν και να βασιλεύσουν, τα φρονήματα των μεν τα κατέστειλε, των δε τα ανύψωσε, αποδεικνύοντας ότι για τη γη και για τα όσα πράττονται σε αυτήν, κυριότερος επίτροπος είναι εκείνος που έλαβε τον κλήρο της ιερωσύνης παρά εκείνος που κατέχει την πορφύρα. Και πρέπει το μέγεθος αυτής της εξουσίας να μην ελαττώνεται, αλλά μάλλον να χάνει κανείς τη ζωή του προτού στερηθεί την αυθεντία την οποία ο Θεός άνωθεν συνεκλήρωσε με αυτή την αρχή. Διότι εκείνος που πεθαίνει με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε και μετά τον θάνατό του να ωφελήσει τους πάντες, ενώ εκείνος που εγκαταλείπει αυτή την τάξη, όχι μόνο μετά τον θάνατό του δεν ωφέλησε κανέναν, αλλά και όσο ζει έκανε τους περισσότερους από όσους είναι υποτεταγμένοι σε αυτόν πιο δειλούς, και στους εξωτερικούς γίνεται αξιοκατάκριτος και περίγελος. Και όταν αναχωρήσει από τον κόσμο τούτο, με πολλή ντροπή και κατήφεια θα παραστεί στο βήμα του Χριστού, και από εκεί πάλι θα τον απαγάγουν σύροντάς τον στην κάμινο οι δυνάμεις που έχουν ταχθεί για αυτό το έργο. Για τον λόγο αυτό, ένας σοφός λόγος συμβουλεύει: «μη λάβεις πρόσωπο εις βάρος της ψυχής σου». Εάν λοιπόν, όταν αδικείται ένας άνθρωπος, δεν είναι ασφαλές το να υποκρίνεται κανείς, όταν υβρίζονται οι θείοι νόμοι, εκείνος που σιωπά και παραβλέπει, ποιας τιμωρίας δεν θα είναι άξιος;

Τέτοια είναι η μετάνοια· διότι, ανυψώνοντας την καρδιά που την κατέχει σε ύψος ουράνιο, με την πηγή των δακρύων αποκαθαίρει την παλαιότητα των αμαρτημάτων, και την ενδύει με την καινότητα του Πνεύματος. Γι' αυτό και το Πνεύμα λέει προς την ψυχή που βρίσκεται σε μετάνοια: «Θα ανακαινιστεί η νεότητά σου σαν του αετού». Γνωρίζοντας ότι αυτή είναι δραστικότερη από όλες τις αρετές, ο μέγας ιατρός των ψυχών μας συμβουλεύει λέγοντας: «Μετανοείτε, διότι έχει πλησιάσει η βασιλεία των ουρανών». Προσέλθετε στη μετάνοια με θάρρος. Κοιτάξτε τις αρχαίες γενεές και δείτε, ποιος πίστεψε στον Κύριο και ντροπιάστηκε; Ή ποιος παρέμεινε στον φόβο Του και εγκαταλείφθηκε; Ή ποιος Τον επικαλέστηκε και Εκείνος τον παρέβλεψε; Διότι ο Κύριος είναι οικτίρμων και ελεήμων, και συγχωρεί αμαρτίες, και σώζει σε καιρό θλίψεως. Και μην ντραπείς, τέκνο μου, να ομολογήσεις τις αμαρτίες σου· διότι υπάρχει ντροπή που επιφέρει αμαρτία, και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρη. Η ψυχή που μετανοεί εδώ λαμβάνει την άφεση των αμαρτημάτων· διότι στον άδη ποιος θα εξομολογηθεί στον Κύριο;

Να ντρέπεστε απέναντι στον πατέρα και στη μητέρα για την πορνεία, και απέναντι στον ηγέτη και τον άρχοντα εξαιτίας του ψεύδους· απέναντι στον κριτή και τον εξουσιαστή για κάποιο παράπτωμα, και απέναντι στον τόπο όπου παροικείς για την κλοπή, και απέναντι στην αλήθεια του Θεού και στη διαθήκη· και να ντρέπεστε να στηρίζετε τους αγκώνες σας στο τραπέζι του φαγητού, και να δείχνετε περιφρόνηση στις συναλλαγές σας, και να μένετε σιωπηλοί σε όσους σας χαιρετούν· να ντρέπεστε να βλέπετε γυναίκα εταίρα, και να αποστρέφετε το πρόσωπό σας από συγγενή, και να παρατηρείτε επίμονα ύπανδρη γυναίκα, και να περιεργάζεστε την υπηρέτριά της· να ντρέπεστε τους φίλους για υβριστικούς λόγους, και για την αποκάλυψη κρυφών λόγων· και έτσι θα είσαι αληθινά σεμνός, και θα βρίσκεις χάρη ενώπιον κάθε ανθρώπου.» ΤΙΤΛΟΣ ΜΑ΄. — Περί πονηρής ντροπής. «Για χάρη της ψυχής σου να μην ντραπείς. Διότι υπάρχει ντροπή που επιφέρει αμαρτία, και υπάρχει ντροπή που είναι δόξα και χάρη· και μην προσωποληπτήσεις εις βάρος της ψυχής σου, και να μην ντραπείς με συνέπεια την πτώση σου.» «Υπάρχει εκείνος που από ντροπή δίνει υποσχέσεις σε φίλο, και τελικά τον απέκτησε ως εχθρό.» «Οργή, και αναίδεια, και μεγάλη ντροπή υπάρχει, εάν η γυναίκα συντηρεί τον άνδρα της.» «

Σκέπη των διψώντων και πνεύμα των αδικουμένων ανθρώπων, θα σε ευλογήσουν.» «Αυτά λέγει ο Κύριος: Κρίνετε δίκαια από το πρωί, και κατευθύνετε ορθά, και ελευθερώστε αυτόν που έχει αρπαγεί από το χέρι εκείνου που τον αδικεί· για να μην ανάψει σαν φωτιά η οργή μου, και κατακάψει, και δεν υπάρξει κανείς που να σώσει.» «Τον ξένο, το ορφανό και τη χήρα μην τους καταδυναστεύετε, και μην ασεβείτε, και μην χύνετε αθώο αίμα.» «Απομακρύνετε την αδικία και την ταλαιπωρία, εφαρμόστε δικαιοσύνη και ορθή κρίση· εξαλείψτε την καταπίεση από τον λαό μου, λέγει ο Κύριος.» «Αθώο και δίκαιο δεν θα σκοτώσεις.» «Δεν υπάρχει προσωποληψία στην αλήθεια.» «Αγαπήστε τη δικαιοσύνη εσείς που κρίνετε τη γη.» «Θα λάβει ως πανοπλία τον ζήλο του· θα ενδυθεί ως θώρακα τη δικαιοσύνη, και θα φορέσει ως περικεφαλαία την ανυπόκριτη κρίση. Θα λάβει ως ακαταμάχητη ασπίδα την οσιότητα.» «Μη χαριστείς σε πρόσωπο ισχυρού. Αγωνίσου μέχρι θανάτου υπέρ της αλήθειας, και ο Κύριος ο Θεός θα πολεμήσει για σένα.» «Μην προσάπτεις ψεγάδι στους αθώους.» «Μη χαριστείς σε κανένα πρόσωπο εις βάρος της ψυχής σου.» «Μην υποχωρήσεις ενώπιον του υβριστή.» «Ελευθέρωσε τον αδικούμενο από τα χέρια αυτού που τον αδικεί, και μην ολιγοψυχήσεις κατά την κρίση σου.» «Πριν εξετάσεις, μην κατακρίνεις. Κατανόησε πρώτα, και τότε επίπληξε.» «Χωρίς κρίση μην κάνεις τίποτα.» «Σε κατέστησαν άρχοντα; Μην υπερηφανεύεσαι. Γίνε ανάμεσά τους σαν ένας από αυτούς.» «Θέλεις να μη φοβάσαι την εξουσία; Πράττε το αγαθό, και θα λάβεις έπαινο από αυτήν.» «