Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 4:8

ΣΙΔ΄. Προς τον Απολλώνιο. Περί ελεημοσύνης. Η ελεημοσύνη πρέπει να είναι απαλλαγμένη από ύβρη και όνειδος. Διότι όσοι τα αναμειγνύουν αυτά με εκείνη, ανακατεύουν δυσώδη βούρκο με ευώδες μύρο, και πληγώνουν τις ψυχές εκείνων που λαμβάνουν. Διότι όσα παρέχονται με όνειδος, ακόμη κι αν είναι πολύ μεγάλα, δεν είναι ευχάριστα σε αυτούς που τα λαμβάνουν, έστω κι αν λόγω της ανάγκης τους υπομένουν σιωπηλά τις ύβρεις. Όταν δε είναι και ελάχιστα, και παρέχονται με ύβρη, γεννούν έναν αφόρητο χειμώνα στις ψυχές των φτωχών. Όσο για εκείνους που ούτε προσφέρουν, αλλά επιπλέον και λοιδορούν, δεν πρέπει καν να γίνεται λόγος· διότι έχουν ξεπεράσει κάθε αγριότητα θηριωδίας. Διότι καταποντίζουν εκείνους που καταφεύγουν σε αυτούς σαν σε λιμάνι, χωρίς να ικανοποιούν την αναγκαία τους ανάγκη, αλλά προσθέτοντας μάλιστα και ύβρεις. Πρέπει, επομένως, να αποκρίνεται κανείς με πραότητα σε όσους έχουν ανάγκη, και να προσφέρει ανάλογα με τη δύναμή του, και να κρύβει την ελεημοσύνη του σαν μια ελεύθερη, ευγενική και σώφρονα παρθένο, και να μην την επιδεικνύει σε όλους. Εάν όμως κάποιος δεν έχει τα μέσα με τα οποία θα παρηγορήσει τον ικέτη, ας του απαντήσει ειρηνικά και με πραότητα. Διότι, ιδού, ο καλός λόγος είναι ανώτερος από το δώρο, και τα δύο αυτά ενυπάρχουν σε έναν άνθρωπο γεμάτο από τη χάρη του Θεού.

Είδες πενία και πλούτο; Πενία μεν χρημάτων, πλούτο δε χαρισμάτων. Δεν έλυσε την πενία των χρημάτων, αλλά διόρθωσε την πενία της φύσεως. Δες την επιείκεια του Πέτρου: «Κοίταξέ μας». Δεν τον πρόσβαλε, δεν τον χλεύασε, πράγμα το οποίο πολλάκις κάνουμε εμείς σε όσους μας συναντούν, ζητώντας τους ευθύνες και κατηγορώντας τους, επειδή αδρανούν. Διότι, μήπως αυτό προστάχθηκες να κάνεις, άνθρωπε; Δεν σε διέταξε να κατηγορείς την αργία, αλλά να θεραπεύεις την πενία· δεν σε έκανε κατήγορο της κακίας, αλλά σε κατέστησε ιατρό της συμφοράς· όχι για να ονειδίζεις τη νωθρότητα, αλλά για να τείνεις το χέρι στους πεσμένους· όχι για να κατακρίνεις τον τρόπο ζωής, αλλά για να καταπολεμάς την πείνα. Εμείς όμως πράττουμε το αντίθετο· παραμελώντας να παρηγορήσουμε όσους μας πλησιάζουν με την παροχή χρημάτων, επιδεινώνουμε ακόμη περισσότερο τα τραύματά τους με τις σωρείες των κατηγοριών. Εκείνος όμως, αντίθετα, και δίνει εξηγήσεις στον πένητα και συνομιλεί μαζί του με επιείκεια. Διότι λέει: «Σκύψε δίχως δυσαρέσκεια το αυτί σου στον πτωχό, και αποκρίσου σε αυτόν ειρηνικά, με πραότητα».

Διότι, εάν δεν θέλεις να δώσεις, γιατί τον χτυπάς; Εάν δεν θέλεις να του χαρίσεις κάτι, για ποιον λόγο τον υβρίζεις; Αλλά δεν δέχεται να απομακρυνθεί με άλλον τρόπο. Επομένως, πράξε όπως παρήγγειλε εκείνος ο σοφός: «Αποκρίσου σε αυτόν ειρηνικά, με πραότητα». Διότι ούτε και ο ίδιος φτάνει σε τέτοια αναισχυντία με τη θέλησή του.

Μη φροντίζεις να πλουτίζεις, διότι γυμνός εισήλθες σε αυτόν τον κόσμο και γυμνός θα αναχωρήσεις. Μην αγαπάς τη δόξα αυτού του κόσμου, διότι παρέρχεται σαν καπνός. Ένα μόνο πράγμα να αγαπάς: το αγαθό, το να διατηρείς την καρδιά σου καθαρή από τη ρυπαρή αμαρτία, το να επιτύχεις τη βασιλεία των ουρανών και να αποφύγεις την αιώνια κρίση. Να τηρείς τις εντολές που έλαβες, κλίνε το αυτί σου στον φτωχό, και όταν το χέρι σου μπορεί να βοηθήσει, άπλωσέ το σε εκείνον που έχει ανάγκη· τα δύο λεπτά της φτωχής χήρας ξεπέρασαν όλα όσα ρίχτηκαν στο γαζοφυλάκιο. Όρκος ας μη φωλιάζει στο στόμα σου· διότι αυτός που ορκίζεται δεν θα σωθεί, έστω και αν νομίζει ότι τηρεί κάθε εντολή. Να επισκέπτεσαι άνθρωπο που βρίσκεται στη φυλακή, ώστε να σε επισκεφθεί ο Κύριος. Να προσεύχεσαι με σύνεση και να ψάλλεις μέσα στην καρδιά σου, ώστε να υποδεχθείς το Άγιο Πνεύμα ως σύνοικο.