Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 6:15

ΛΟΓΟΣ ΙΑ΄. Του ιδίου, προς τον Γρηγόριο Νύσσης, τον αδελφό του Μεγάλου Βασιλείου, ο οποίος τον επισκέφθηκε μετά τη χειροτονία. Α΄. Για τον πιστό φίλο δεν υπάρχει κανένα απολύτως αντάλλαγμα στον κόσμο, ούτε υπάρχει μέτρο ικανό να ζυγίσει την ωραιότητά του. Ο πιστός φίλος είναι ισχυρή σκέπη και οχυρωμένο βασίλειο. Ο πιστός φίλος είναι έμψυχος θησαυρός.

Ο πιστός φίλος είναι ισχυρό καταφύγιο· και εκείνος που τον βρήκε, βρήκε θησαυρό. Για τον πιστό φίλο δεν υπάρχει αντάλλαγμα, και δεν υπάρχει μέτρο ικανό να υπολογίσει την αξία του.

«Ο πιστός φίλος είναι φάρμακο ζωής, και όσοι φοβούνται τον Κύριο θα τον βρουν.» «Μην εγκαταλείψεις τον παλιό φίλο. Διότι ο πρόσφατος δεν είναι ισάξιός του. Είναι σαν το νέο κρασί· εάν όμως παλαιώσει, με ευφροσύνη θα το πιεις.» «Προτού πεθάνεις, κάνε καλό στον φίλο, και σύμφωνα με τη δύναμή σου άπλωσε το χέρι σου και δώσε του.» «Θυσίασε χρήματα για αδελφό και φίλο.» «Μην ξεχάσεις τον φίλο μέσα στην ψυχή σου.» «Δεν θα ντραπώ να προστατεύσω τον φίλο, και δεν θα κρυφτώ από το πρόσωπό του, ακόμη κι αν μου συμβούν κακά εξαιτίας του.» Για τον πιστό φίλο δεν υπάρχει απολύτως κανένα αντάλλαγμα στον κόσμο, ούτε υπάρχει μέτρο σύγκρισης για την ωραιότητά του. Ο πιστός φίλος είναι κραταιά σκέπη και οχυρωμένο βασίλειο· ο πιστός φίλος είναι έμψυχος θησαυρός. Ο πιστός φίλος είναι κήπος περίκλειστος, πηγή σφραγισμένη, που ανοίγονται και προσφέρονται για απόλαυση στον κατάλληλο καιρό.

ϞΓ΄. Για τον πιστό φίλο δεν υπάρχει αντάλλαγμα, επειδή θεωρεί τις συμφορές του φίλου του ως δικές του και συμπάσχει μαζί του, υπομένοντας τα δεινά μέχρι θανάτου.

Όχι άκομψα θα μπορούσε κάποιος να σε παρομοιάσει και με την κιβωτό· διότι, ως μάννα, ως ουράνιο άρτο, στεγάζεις τα θεία διδάγματα, τα οποία οι συναγωγές των Αρμενίων, όταν τα γεύτηκαν, ευφράνθηκαν πάρα πολύ και γλύκαναν τον ουρανίσκο τους περισσότερο από μέλι και κερήθρα, έχοντας μεταναστεύσει από την έρημο της δικής τους αιρέσεως σε μια άλλη Παλαιστίνη, την ορθόδοξη πίστη. Τέτοιο είναι και αυτό το έργο σου, θεάρεστο και εν γένει θεσπέσιο. Όσον αφορά δε τη φιλία σου, αν δεν είχα να θαυμάσω την αγνότητα και το απαλλαγμένο από δόλο στοιχείο της, θα θαύμαζα τον φλογερό της ζήλο, το πώς δηλαδή προτιμάς να κινδυνεύεις και να θυσιάζεσαι υπέρ των φίλων σου· και αν όχι το φλογερό, σίγουρα την αγνότητά της. Επειδή όμως διαθέτεις και τα δύο, θα επαινέσω το ωραιότερο και στα δύο. Διότι, αν για έναν πιστό φίλο δεν υπάρχει κανένα απολύτως αντάλλαγμα στον κόσμο, όπως πιστεύει ο Σολομών και η ίδια η αλήθεια, τότε όσοι εκτιμούν ορθά τα πράγματα δεν θα θεωρήσουν κανέναν πιο εξαιρετικό στη φιλία από εσένα. Βεβαίως, ο Πυλάδης και ο Ορέστης, οι Μολιονίδες, ο Πειρίθους και ο Θησέας θρυλούνται και εξυμνούνται από τους ποιητές και τους συγγραφείς ως φίλοι πολύ πιο πιστοί από τους άλλους, επειδή συνδέθηκαν στενά μέσω της συμμετοχής στις συμφορές και συμπαραστάθηκαν πάντα ο ένας στον άλλον στα δεινά, χωρίς να διχάζονται, παραμελώντας τα δικά τους ατομικά συμφέροντα και προτιμώντας όσα ωφελούν από κοινού.

Προς τον Λέοντα τον πατρίκιο Εάν εσύ δεν αποκάμνεις να ευεργετείς την ταπεινότητά μου από φιλάνθρωπο οίκτο, πώς άραγε εγώ θα ανεχθώ να μην ανταποκριθώ με ευγνωμοσύνη στην αγαθή σου ψυχή έστω και με λόγια; Ω, τι συμπαθής διάθεση! Ω, τι φιλελεήμων καρδιά! Ω, τι φιλεύσπλαγχνη ψυχή! Μου μοιάζεις, ω δέσποτα, με αστείρευτη πηγή που με δροσίζει από τη δίψα, τόσο την αισθητή όσο και τη νοητή, ή μάλλον με παράδεισο γεμάτο από κάθε λογής ωραίους καρπούς, από τον οποίο μου είναι δυνατό να απολαύσω τα επιθυμητά. Και πράγματι, για τον πιστό φίλο δεν υπάρχει κανένα απολύτως αντάλλαγμα. Εγώ δε θεωρώ άξιο να σε αποκαλώ πατέρα, καθώς μου έχεις επιδείξει γνωρίσματα πατρικής στοργής από πολύ παλιά μέχρι και σήμερα· το οποίο είναι και αξιοθαύμαστο, ότι ούτε ο χρόνος, ούτε κανενός είδους θλίψη, ούτε αφορμή πειρασμού, ούτε η αφαίρεση των υπαρχόντων από κακόβουλη ενέργεια, ούτε τίποτε άλλο, μικρό ή μεγάλο, εξασθένησε την πλήρη αγαθοσύνη σου. Αν και βλέπουμε στους γονείς ότι το φυσικό φίλτρο δεν διασώζεται πάντοτε, αλλά συμβαίνει κάποιες φορές να ελαττώνεται ή και να μεταβάλλεται σε έχθρα εξαιτίας της όποιας συγκυρίας. Στη δική σου όμως μεγαλοψυχία και θεοσέβεια δεν συμβαίνει αυτό· διότι είσαι πάντα ο ίδιος και αναλλοίωτος, επειδή κατέχεις τον έρωτα του Θεού, ο οποίος είναι αναλλοίωτος και παραμένει πάντοτε ο ίδιος.

Στον Κωνσταντίνο, λαϊκό. Η ευλογία του Κυρίου ας είναι σε σένα και σε όλο τον οίκο σου για όσα αποστέλλεις στην ταπεινότητά μας, άνθρωπε του Θεού, κρίνε της ορθοδοξίας, θερμέ φίλε. Αν αποκτάς φίλο, όπως λέει ο λόγος, μέσα σε πειρασμό να τον αποκτάς, επειδή είναι κοινωνός της θλίψης, φύλακας της πίστης, του οποίου η αξία δεν έχει μέτρο. Τέτοιος είσαι εσύ, επιβεβαιώνοντας τον λόγο με όσα πράττεις και λες. Αλλά σταμάτα, παρακαλώ, μην επιβαρύνεις τον εαυτό σου. Αν όμως δεν το ανέχεσαι, ας μη σταματήσει ούτε εσένα ο αγαθός Θεός, ευεργετώντας σε αοράτως· ο Οποίος είθε να σε διαφυλάξει στο εξής αβλαβή πανοικί.