Πατερικές αναφορές στο ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ 1:17

Συνηθίζει δε να ονομάζει «φατνώματα» την οροφή, ή τα μέρη γύρω από αυτήν, τα οποία είναι περίτεχνα και πολύ καλά διακοσμημένα με την επιδεξιότητα των τεκτόνων, σύμφωνα με το χωρίο στο Άσμα Ασμάτων: «Οι δοκοί μας είναι από κέδρο, τα φατνώματά μας από κυπαρίσσι». Αναφέρει δε ότι τα φατνώματα θα ολολύξουν· και όχι βγάζοντας έναρθρη φωνή, αλλά μάλλον ήχο σαν από χτυπήματα και τριγμούς κατά τη θραύση τους. Και επειδή «θα είναι πολλοί», λέει, «αυτοί που θα έχουν πέσει σε κάθε τόπο, θα επιβάλω σιωπή». Διότι, αφού κάθε τόπος θα έχει πλέον περιέλθει σε ερήμωση και δεν θα έχει κατοίκους, θα επικρατήσει μεγάλη σιωπή, δηλαδή ησυχία, όπως ακριβώς συμβαίνει στις έρημες και αδιάβατες γαίες. Συνεπώς, ο Θεός των όλων δεν θα βρεθεί σε αμηχανία με κανέναν τρόπο, εάν επιλέξει να παιδαγωγήσει όσους έχουν αμαρτήσει, αλλά ο τρόπος της τιμωρίας του θα είναι πολλαπλός και ποικίλος, και κανείς δεν θα μπορέσει να αντισταθεί όταν επιβάλλει ποινές σε εκείνον που τον παροργίζει. Θα διαφύγει, εντούτοις, εκείνος που με τη μετάνοια αποσείει την οργή, μεταστρέφοντας προς τον εαυτό του, σε κατάσταση πραότητας, τον Δεσπότη, ο οποίος είναι αγαθός και φιλεύσπλαχνος.

Λόγος Δ΄ Ιδού, είσαι ωραία, αγαπημένη μου, ιδού, είσαι ωραία· τα μάτια σου είναι περιστέρια. Ιδού, είσαι ωραίος, αδελφιδέ μου, και βεβαίως ελκυστικός· η κλίνη μας είναι κατάσκια. Τα δοκάρια των οίκων μας είναι από κέδρο, τα φατνώματά μας από κυπαρίσσι.

Αυτό δεν ήταν δυνατόν να συμβεί διαφορετικά, παρά μόνο με το να εμφανιστεί ο Κύριος σε εμάς επισκιασμένος, μέσω του σώματος· ο οποίος δεν είναι μόνο νυμφίος αλλά και οικοδόμος, κατασκευάζοντας ο ίδιος έντεχνα μέσα μας τον οίκο και γινόμενος ο ίδιος υλικό της τέχνης του. Διότι τοποθετεί οροφή στον οίκο, καλλωπίζοντας το έργο του με άσηπτο υλικό. Τέτοια είναι η κέδρος και η κυπάρισσος, των οποίων η εγγενής στα ξύλα αντοχή υπερέχει κάθε αιτίας σήψεως, αφού ούτε στον χρόνο υποχωρεί, ούτε σκώληκες γεννά, ούτε από τη μούχλα φθείρεται. Εξ αυτών, οι μεν κέδροι, λόγω του μεγάλου μήκους τους, συνδέουν τα πλάτη του οίκου στην οροφή, ενώ οι κυπάρισσοι, μέσω της λεγόμενης φατνώσεως, ωραιοποιούν την εσωτερική κατασκευή. Η ρήση έχει ως εξής: «Δοκοί των οίκων ημών κέδροι, φατνώματα ημών κυπάρισσοι». Πάντως, τα αινίγματα που υποδηλώνονται μέσω των ξύλων είναι φανερά σε όσους παρακολουθούν τον ειρμό της σκέψης. Στο Ευαγγέλιο, ο Κύριος ονομάζει «βροχή» τις ποικίλες προσβολές των πειρασμών, λέγοντας για εκείνον που οικοδόμησε σωστά την οικία του πάνω στην πέτρα, ότι «κατέβηκε η βροχή και φύσηξαν οι άνεμοι και ήλθαν οι ποταμοί», και το οικοδόμημα παρέμεινε άθικτο από αυτά. Εξαιτίας, λοιπόν, αυτής της καταστροφικής νεροποντής έχουμε ανάγκη από τέτοιες δοκούς.

Αυτοί λοιπόν οι κέδροι του Λιβάνου, τους οποίους φύτεψε ο Κύριος, στους οποίους φωλιάζουν τα στρουθία, των οποίων ηγείται η φωλιά του ερωδιού, αυτοί λοιπόν οι κέδροι, δηλαδή οι αρετές, ασφαλίζουν τον οίκο της νυμφικής παστάδας. Σε αυτούς φωλιάζουν οι ψυχές, αφού γίνουν στρουθία και πετάξουν ψηλότερα από τις παγίδες, των οποίων ηγείται η φωλιά του ερωδιού, την οποία ο λόγος ονομάζει οικία. Λένε δε ότι αυτό το πτηνό διάκειται με απέχθεια προς τις σαρκικές μίξεις και ότι ζευγαρώνουν μεταξύ τους από κάποια φυσική ανάγκη, βγάζοντας κραυγές, δυσφορώντας και φανερώνοντας την αηδία τους. Γι' αυτό μου φαίνεται ότι ο λόγος υποδηλώνει αινιγματικά την καθαρότητα μέσω αυτού του ονόματος. Αυτά λοιπόν τα δοκάρια βλέπει η νύμφη πάνω στην οροφή της καθαρής παστάδας, βλέπει όμως και τον διάκοσμο από κυπαρίσσι να λαμπρύνει το ορώμενο κάλλος μέσω μιας καλοδουλεμένης και αρμονικής σύνθεσης· διότι είπε ότι τα φατνώματα της οροφής είναι από κυπαρίσσι. Φατνώματα δε ονομάζεται μια εύρυθμη και σκαλιστή κατασκευή από σανίδες, η οποία στολίζει με ποικιλία το κάλλος της οροφής. Τι λοιπόν μαθαίνουμε μέσα από αυτά; Το κυπαρίσσι ευωδιάζει από τη φύση του· επιπλέον, είναι απρόσβλητο από τη σήψη και επιδέχεται κάθε είδους ξυλουργική φιλοτεχνία, καθώς γίνεται λείο, εφαρμόζει αρμονικά και είναι κατάλληλο για τους καλλωπισμούς που γίνονται μέσω των σκαλισμάτων.

Αναφώνησε πάλι η ίδια και λέει: «Ιδού, είσαι καλός, αδελφιδέ μου, και μάλιστα ωραίος· η κλίνη μας είναι σκιερή, τα δοκάρια των οίκων μας κέδρινα». Ποια κατοικία όμως θέλει να υποδηλώσει; Διότι λέει: «η κλίνη μας είναι σκιερή»· εννοεί οπωσδήποτε τη χάρη του Πνεύματος, η οποία έγινε σκέπη για όλους όσοι φλέγονται από τον καύσωνα. «Τα δοκάρια των οίκων μας κέδρινα». Ποια είναι τα κέδρινα δοκάρια, παρά οι πατέρες και οι πατριάρχες; Διότι, όπως ακριβώς ο κέδρος δεν σαπίζει, έτσι και η δόξα των πατέρων δεν χάνεται. «Τα φατνώματά μας είναι κυπαρίσσια». Διότι φατνώματα είναι οι απόστολοι, οι οποίοι υποβαστάζουν ολόκληρη την οροφή. Και όπως ακριβώς το κυπαρίσσι δεν αποβάλλει ποτέ το άνθος του, αλλά διατηρεί πάντοτε τη μορφή του και τον χειμώνα και το καλοκαίρι, με τον ίδιο τρόπο και οι απόστολοι δεν παύουν να υπάρχουν, όντας τα κυπαρισσένια φατνώματα της εκκλησίας.

Η νύμφη. Το κείμενο. Ιδού, καλός είναι ο αγαπημένος μου και εκ φύσεως ωραίος. Προς την κλίνη μας ήρθες κατάσκιος. Ο νυμφίος. Το κείμενο. Οι δοκοί των οίκων μας είναι από κέδρο και τα φατνώματά μας από κυπαρίσσι. Η νύμφη. Το κείμενο.