Πατερικές αναφορές στο ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ 1:7

Στα κοπάδια των συντρόφων σου σαν περιπλανώμενη. Αυτός προς αυτήν: Γνώρισε πρώτα τον εαυτό σου, για να μπορέσεις να γνωρίσεις και εμένα. Εάν δεν γνωρίσεις τον εαυτό σου· εάν δεν γνώρισες· εάν δεν γνωρίζεις, έβγα εσύ στα ίχνη των πελμάτων, και ποίμαινε τα ερίφιά σου· και να θρέψεις αμαρτίες αντί για αρετές. Κοντά στα σκηνώματα των ποιμένων· μέσα στις επιθυμίες των εναντίων δυνάμεων που σε ποιμαίνουν.

«Τα άνθη φάνηκαν στη γη, ο καιρός του κλαδέματος έφθασε, η φωνή του τρυγονιού ακούστηκε στη γη μας, η συκιά έβγαλε τα πρώιμα σύκα της, οι άμπελοί μας ανθίζουν». Διότι διδάσκει τον πρώτο λαό, ο οποίος έλαβε για κάποιο διάστημα τη σκιά του νόμου, και του τα υπενθυμίζει σαν σε κάποιον που γνωρίζει τη φωνή του τρυγονιού. Αφού δε ο Λόγος προσκάλεσε την Ιερουσαλήμ, προσκαλεί πλέον και όσους προέρχονται από τα έθνη με τα εξής λόγια (διότι ένας είναι ο Κύριος και των Ιουδαίων και των εθνών): «Έλα από τον Λίβανο, νύμφη. Από τον Λίβανο θα έλθεις, και θα περάσεις από την αρχή της πίστεως, από την κορυφή του Σανείρ και του Αερμών, από φωλιές λεόντων, από όρη παρδάλεων». Διότι την προσκαλεί στην πίστη από την ειδωλολατρία και τον θηριώδη τρόπο ζωής. Έχοντας λοιπόν κληθεί από τα έθνη και έχοντας ήδη νιώσει κατάνυξη, λέγει προς τον Λόγο τα εξής: «Ανάγγειλέ μου εσύ, τον οποίο αγάπησε η ψυχή μου· πού ποιμαίνεις, πού αναπαύεις το κοπάδι σου το μεσημέρι· για να μη γίνω σαν περιπλανώμενη στα κοπάδια των συντρόφων σου». Διότι, επειδή είχε πείρα από τις πολλές μεταβολές και πλάνες, ζητούσε πλέον να στηριχθεί και να βεβαιωθεί, για να μην πάθει πάλι το ίδιο. Αφού παρακλήθηκε ο Λόγος, τη διδάσκει λοιπόν με τα εξής: «Εάν δεν γνωρίσεις τον εαυτό σου, εσύ η ωραία μεταξύ των γυναικών, βγες ακολουθώντας τα ίχνη των ποιμνίων, και ποίμαινε τα ερίφιά σου κοντά στις σκηνές των ποιμένων». Διότι δεν μπορεί κανείς να γνωρίσει τον Θεό, εάν προηγουμένως δεν γνωρίσει τον εαυτό του.

{"chunk_id":"","translation":"Ίσως δε και να δοξάζει τον Θεό, διότι, ενώ δεν μπόρεσε να φυλάξει τον δικό της αμπελώνα, με το να μην τον καλλιεργήσει και να μην τον φυλάξει, πρόκοψε τόσο πολύ, ώστε να μπορέσει να φυλάξει πολλούς αμπελώνες. —Δηλαδή, ως γιους της μητέρας της εννοεί τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους της Συναγωγής, οι οποίοι πολεμούσαν αυτούς που πίστευαν στον Χριστό, παραγγέλλοντας να τηρείται η λατρεία σύμφωνα με τον νόμο· διότι αυτή είναι ο αμπελώνας. Αλλά εγώ αυτήν, λέει, δεν τη φύλαξα· διότι όσα ήταν για μένα κέρδη, αυτά τα θεώρησα ζημιά για χάρη του Χριστού, όπως λέει ο μακάριος Παύλος. <Σαν περιβαλλομένη δίπλα στα κοπάδια των συντρόφων σου.> Συντρόφους Του ονομάζει τους αποστόλους. Επειδή είπε: «Δεν σας ονομάζω πλέον δούλους, αλλά φίλους· διότι είστε φίλοι.» Και με το «περιβαλλομένη» εννοεί καλυπτόμενη· καθώς λέει ο Παύλος, ότι «Μέχρι τη σημερινή ημέρα, όταν αναγινώσκεται ο Μωυσής, κάλυμμα βρίσκεται πάνω στην καρδιά τους.» Είναι λοιπόν η φωνή της Συναγωγής που μετανοεί προς τον Χριστό: Φανέρωσέ μου τον Εαυτό σου, ώστε να μην [κώδ."}

Εσείς όμως, ω σοφότατοι μαθητές, βλέποντας την ανθρωπότητα που νυμφεύεται τον Χριστό να πηγαίνει προς Αυτόν, και αντικρίζοντας την ανθρώπινη φύση, η οποία είχε αποκοπεί και δραπετεύσει από την αγάπη της προς Εκείνον, να ανυψώνεται σε πνευματική οικειότητα μέσω του αγίου βαπτίσματος, μην αγανακτείτε, λέει, νομίζοντας ότι μάλλον δεν αρμόζει σε μένα, ενώ αντιθέτως προστρέχει με μεγάλη ευκολία στον κατά πνεύμα Νυμφίο· διότι αυτό ήταν πράγματι δίκαιο και το πλέον πρέπον. Επειδή, αυτός που έχει τη νύμφη είναι ο Νυμφίος· δηλαδή, μην αναζητάτε σε μένα το στεφάνι του Νυμφίου, δεν ψάλλει για μένα ο μελωδός λέγοντας: «Άκουσε, θυγατέρα, και δες και κλίνε το αυτί σου, και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, διότι επιθύμησε ο βασιλιάς την ομορφιά σου»· ούτε, αναζητώντας τον δικό μου νυφικό θάλαμο, λέει η νύμφη: «Ανάγγειλέ μου, εσένα που αγάπησε η ψυχή μου, πού ποιμαίνεις, πού αναπαύεις το ποίμνιό σου το μεσημέρι»· έχει τον εξ ουρανού Νυμφίο· εγώ δε θα χαρώ, αποδεχόμενος πρόθυμα την τιμή που αρμόζει σε δούλο, στο όνομα αλλά και στην πραγματικότητα της φιλίας.

Αυτή, λοιπόν, η επιεικεστάτη ερωτά με ακρίβεια τον δικό της νυμφίο στο βιβλίο των Ασμάτων: «Πού ποιμαίνεις; Πού αναπαύεις το κοπάδι σου το μεσημέρι;» Ποιμαίνει δε ο Χριστός στην προαναφερθείσα αγία γη, και όχι μόνο ποιμαίνει, αλλά και προστάζει να λύνουν τα υποδήματα από τα πόδια των ποιμένων, όπως λέει πρώτα στον Μωυσή. Παραλαμβάνοντας την παράδοση από αυτόν, και εσείς καθοδηγείτε πρώτα με ασφάλεια όσους εισάγονται στην αγία επιστήμη, φροντίζοντας να λυθούν τα υποδήματα του καθενός. Τα υποδήματα όμως του καθενός μας διαφέρουν. Διότι ο καθένας φόρεσε υποδήματα σύμφωνα με τις δικές του πράξεις. Έτσι λοιπόν, υπακούοντας ο καθένας σε εσάς, τους μαθητές και καλούς ποιμένες, όποιος μεν είχε φορέσει ως υπόδημα την ειδωλολατρία, την απέβαλε με τη δική σας νουθεσία, άλλος απέβαλε τη μοιχεία, άλλος την πορνεία, άλλος την κλοπή και άλλος την πλεονεξία. Και όχι μόνο αυτό, αλλά αποτασσόμενοι και τα μισητά λόγια και τα αισχρά ρήματα, παραδίδει ο καθένας τον εαυτό του, με μακάριες ελπίδες, για να ποιμανθεί «υπό την κραταιά χείρα» του αγαθού Ποιμένα μέσω εσάς, των καλών μαθητών· διότι ο καθένας οπωσδήποτε θα απέχει από την πλάνη. Και θέτετε την αλήθεια προ οφθαλμών, αφενός ακυρώνοντας τα είδωλα και διακηρύττοντας φανερά την πλάνη γύρω από αυτά (διότι ούτε ως νεκρούς δεν τους θεωρείτε, επειδή ποτέ δεν έζησαν), αφετέρου διδάσκοντας πάντοτε και ευλόγως τους πάντες ότι είναι κενά, μάταια και ανύπαρκτα.

Αφού ο Λόγος προσκάλεσε την Ιερουσαλήμ, προσκαλεί πλέον μέσω αυτών των λόγων και εκείνους που προέρχονται από τα έθνη. (Διότι ένας είναι ο Κύριος, και των Ιουδαίων και των εθνών). «Έλα από τον Λίβανο, νύμφη, έλα από τον Λίβανο, θα έλθεις και θα διέλθεις από την αρχή της πίστεως, από την κορυφή του Σανείρ και του Ερμών, από τις μάνδρες των λεόντων, από τα όρη των λεοπαρδάλεων». Διότι την προσκαλεί στην πίστη από την ειδωλολατρία και τον θηριώδη τρόπο ζωής. Έχοντας λοιπόν κληθεί από τα έθνη και έχοντας ήδη νιώσει κατάνυξη, λέγει προς τον Λόγο τα εξής: «Ανάγγειλέ μου, εσύ που αγάπησε η ψυχή μου. Πού ποιμαίνεις, πού αναπαύεις το κοπάδι το μεσημέρι; Για να μη γίνω σαν εκείνη που περιπλανάται κοντά στα κοπάδια των συντρόφων σου». Διότι, έχοντας πείρα από τις πολλές μεταβολές, ζητούσε πλέον να στηριχθεί και να εδραιωθεί, ώστε να μην πάθει πάλι το ίδιο.

Ανάγγειλέ μου, εσύ τον οποίον αγάπησε η ψυχή μου, πού ποιμαίνεις, πού αναπαύεις το κοπάδι σου το μεσημέρι, για να μη γίνω σαν περιπλανώμενη κοντά στα κοπάδια των συντρόφων σου. Εάν δεν γνωρίζεις τον εαυτό σου, εσύ η ωραιοτάτη μεταξύ των γυναικών, βγες ακολουθώντας τα ίχνη των κοπαδιών και ποίμαινε τα ερίφιά σου κοντά στα σκηνώματα των κοπαδιών.

Γι' αυτόν τον λόγο, εγκαταλείποντας τον λόγο προς τις νεάνιδες, ανακαλεί και πάλι μέσω της προσευχής τον νυμφίο, μετατρέποντας σε όνομα του ποθουμένου την εσωτερική της σχέση μαζί του. Τι λέει δηλαδή; Ανάγγειλέ μου, εσύ που αγάπησε η ψυχή μου, πού ποιμαίνεις, πού αναπαύεις το κοπάδι σου το μεσημέρι, για να μη γίνω σαν την περιβαλλόμενη στα κοπάδια των συντρόφων σου. Πού ποιμαίνεις, εσύ, ο ποιμένας ο καλός, που σηκώνεις στους ώμους σου ολόκληρο το ποίμνιο; Διότι ένα μόνο πρόβατο είναι ολόκληρη η ανθρώπινη φύση, την οποία ανέλαβες στους ώμους σου. Δείξε μου τον τόπο της χλόης, γνώρισέ μου το ύδωρ της αναπαύσεως, οδήγησέ με προς τη θρεπτική πόα, κάλεσέ με με το όνομά μου, για να ακούσω τη φωνή σου εγώ, το δικό σου πρόβατο, και δώσε μου μέσω της φωνής σου την αιώνια ζωή. Ανάγγειλέ μου, εσύ που αγάπησε η ψυχή μου. Διότι έτσι σε ονομάζω, επειδή το όνομά σου είναι πάνω από κάθε όνομα και για κάθε λογική φύση είναι και ανείπωτο και αχώρητο. Επομένως, όνομα για σένα, που καθιστά γνωστή την αγαθότητά σου, είναι η σχέση της ψυχής μου μαζί σου. Πώς, άλλωστε, να μην αγαπήσω εσένα που τόσο πολύ με αγάπησες, και μάλιστα ενώ ήμουν μελανή, ώστε να θυσιάσεις την ψυχή σου υπέρ των προβάτων τα οποία εσύ ποιμαίνεις; Μεγαλύτερη αγάπη από αυτήν δεν είναι δυνατόν να επινοηθεί, από το να ανταλλάξεις δηλαδή τη δική σου ψυχή με τη δική μου σωτηρία.

Δίδαξέ με, λοιπόν, λέγει, πού ποιμαίνεις, ώστε, αφού βρω τη σωτήρια βοσκή, να χορτάσω από την ουράνια τροφή, την οποία όποιος δεν φάει δεν μπορεί να εισέλθει στη ζωή, και τρέχοντας προς εσένα, την πηγή, να αντλήσω από το θείο ποτό, το οποίο εσύ αναβλύζεις για όσους διψούν, προχέοντας το ύδωρ από την πλευρά σου, αφού ο σίδηρος άνοιξε αυτή τη φλέβα, του οποίου όποιος γευθεί, γίνεται πηγή ύδατος που αναβλύζει εις ζωήν αιώνιον. Διότι, εάν με ποιμάνεις σε αυτά, οπωσδήποτε θα με αναπαύσεις κατά τη μεσημβρία, όταν, αφού πλαγιάσω ειρηνικά μαζί σου, θα αναπαυθώ μέσα στο άσκιο φως. Διότι η μεσημβρία είναι πανταχόθεν άσκια, καθώς ο ήλιος λάμπει κατακόρυφα από πάνω, και σε αυτήν εσύ αναπαύεις αυτούς που έχουν ποιμανθεί από εσένα, όταν δεχθείς τα παιδιά σου μαζί με τον εαυτό σου στην κλίνη. Κανείς δε δεν αξιώνεται της μεσημβρινής αναπαύσεως, εάν δεν έχει γίνει υιός φωτός και υιός ημέρας. Εκείνος δε που απομάκρυνε τον εαυτό του εξίσου και από το εσπερινό και από το ορθρινό σκότος (δηλαδή από εκεί όπου αρχίζει το κακό και εκεί όπου καταλήγει), αυτός αναπαύεται κατά τη μεσημβρία από τον Ήλιο της Δικαιοσύνης. Φανέρωσέ μου, λοιπόν, λέγει, πού πρέπει να ποιμαίνομαι και ποια είναι η οδός της μεσημβρινής αναπαύσεως, μήπως τυχόν, εάν στερηθώ την αγαθή χειραγωγία, η άγνοια της αλήθειας με σμίξει με αγέλες ξένες προς τα δικά σου ποίμνια.

Και όπως ακριβώς στο όρος Σινά, αφού ο Ισραήλ προετοιμάστηκε με τους καθαρμούς επί δύο ημέρες, την τρίτη ημέρα το πρωί αξιώνεται της θεοφάνειας, μη όντας πλέον απασχολημένος με το πλύσιμο των ενδυμάτων, αλλά δεχόμενος εμφανώς τον ίδιο τον Θεό, χάριν του οποίου ξέπλυνε τον ρύπο της ψυχής με τους προηγούμενους καθαρμούς, έτσι και τώρα η πνευματική θεωρία των προοιμίων του Άσματος των Ασμάτων, η οποία αναπτύχθηκε στους προηγούμενους λόγους κατά τις δύο προηγούμενες ημέρες, ωφέλησε τόσο πολύ, ώστε να ξεπλύνει και να αποκαθάρει από τον ρύπο της σάρκας το νόημα των όσων ελέχθησαν. Ο ίδιος δε ο Θεός Λόγος σήμερα, που είναι η τρίτη ημέρα μετά την πρώτη και τη δεύτερη, θα εμφανιστεί σε όσους έχουν καθαρθεί, κάνοντας φανερή και έκδηλη την παρουσία του, όχι με γνόφο και θύελλα και ήχο σάλπιγγας και με φοβερό πυρ που κατακαίει την περιοχή του όρους από τους πρόποδες ως την κορυφή, αλλά γλυκύς και ευπρόσιτος, έχοντας μεταβάλει εκείνη τη φοβερή μορφή σε νυμφική ευφροσύνη. Διότι, αφού η νύμφη παρακάλεσε να μάθει τους τόπους της αναπαύσεως στους οποίους διαμένει ο αγαθός ποιμένας, ώστε να μην πάθει κάτι το ανεπιθύμητο από άγνοια, στη συνέχεια οι φίλοι του νυμφίου τής υπέδειξαν ως ασφαλές κριτήριο της αλήθειας το να στρέφει η ψυχή το βλέμμα της προς τον εαυτό της και να τον γνωρίζει (διότι αποφάνθηκαν ότι το να αγνοεί τον εαυτό της αποτελεί την αρχή και την αιτία του να μη γνωρίζει τίποτε άλλο από όσα πρέπει).

Πώς λοιπόν λέει ότι είναι και μαύρη και ωραία; Διότι ήμουν αμαρτωλή, αλλά με αγάπησε ο Χριστός. «Με παράβλεψε ο ήλιος», δηλαδή προηγουμένως ο Χριστός με παράβλεψε. Διότι την παράβλεψε επειδή δεν πείστηκε, αλλά συμφιλιώνεται μαζί της όταν μετανοεί. Είδες στόμα συναγωγής να ομολογεί όσα έχουν συμβεί. Διότι λέει: «Οι γιοι της μητέρας μου με πολέμησαν». Μητέρα είναι ο νόμος, γιοι είναι οι προφήτες οι οποίοι με πολεμούσαν λέγοντας: «Επίστρεψε στον νόμο του Μωυσή». «Με έβαλαν φύλακα σε αμπελώνα· τον δικό μου αμπελώνα δεν τον φύλαξα». Δηλαδή με έβαλαν ως άμπελο· δεν φύλαξα όμως τον δικό μου λαό, δηλαδή τα κλήματά μου. Διότι σε όλη τη θεόπνευστη Γραφή ο Ισραήλ ονομάζεται αμπελώνας. Διότι λέει: «Φύτεψα αμπελώνα και του έβαλα φράχτη ολόγυρα». Και «μετέφερες άμπελο από την Αίγυπτο» και πολλά παρόμοια. «Ανάγγειλέ μου εσύ που αγάπησε η ψυχή μου, πού ποιμαίνεις, πού αναπαύεσαι το μεσημέρι;»

Πες μου, Χριστέ, λέει, σε παρακαλώ, με εγκατέλειψες; Ποιμαίνεις στα έθνη ή πορεύθηκες εκεί; Έχω γίνει ορφανή. Εγώ, η πλούσια, έγινα φτωχή. 〈Μήπως γίνω περιπλανώμενη στα κοπάδια των συντρόφων σου;〉 Μήπως, λέει, εγώ που παλαιότερα δεχόμουν προσηλύτους, γίνω τώρα προσήλυτη των εθνών;

Γ΄. Με τον ίδιο τρόπο και η πάνσεμνη Εκκλησία, συνεχόμενη από άγιο φίλημα και αγάπη, ερωτά όλους τους προφήτες λέγοντας: Τον είδατε; Άραγε έρχεται; Άραγε δεν έρχεται; Άραγε βρίσκεται στον ουρανό; Άραγε βόσκει τα ενενήντα εννέα απλανή πρόβατα στον ουρανό, και δεν έρχεται προς το πλανημένο πρόβατο; Πείτε μου, πού ποιμαίνει, πού αναπαύει το ποίμνιο, εκείνος που αγάπησε η ψυχή μου;

Ακούει αυτή, ότι ο Ησαΐας διηγείται με ακρίβεια τα περί αυτού και τον αποκαλεί ποιμένα: Ως ποιμένας θα ποιμάνει το ποίμνιό του, και με το χέρι του θα συνάξει τα αρνιά, και θα παρηγορήσει τις εγκυμονούσες· και του λέει: Πού ποιμαίνει, πού αναπαύει το ποίμνιο, αυτός που αγάπησε η ψυχή μου; Την στέλνει ο Ησαΐας στον Ιωάννη, και της λέει ο Ιωάννης: Φωνή βοώντος στην έρημο· ετοιμάστε την οδό του Κυρίου, κάντε ευθείες τις τρίβους του. Πηγαίνει στην έρημο προς τον Ιωάννη, τον κρατά και τον ρωτά: Πες μου, εσύ είσαι ο Χριστός;

Μην με βλέπετε που είμαι μαυρισμένη. Μην με βλέπετε που με έκαψε ο ήλιος. Οι γιοι της μητέρας μου οργίστηκαν εναντίον μου· με έβαλαν φύλακα στα αμπέλια· το δικό μου αμπέλι δεν το φύλαξα. Ανάγγειλέ μου, εσύ που αγάπησε η ψυχή μου, πού ποιμαίνεις, πού αναπαύεις το κοπάδι σου το μεσημέρι, για να μην γίνω σαν περιπλανώμενη στα κοπάδια των συντρόφων σου.

Γιατί όμως ζήτησες να φιληθείς «με τα φιλιά του στόματός του», ω νύμφη που αγαπάς τον νυμφίο και είσαι πανάμωμη; «Επειδή δεν ανέχομαι», λέει, «να λαμβάνω φιλιά μέσω προφητών και συνδούλων μου με μακρινά μηνύματα. Αλλά εκείνος, ο ίδιος ο δικός μου εραστής και νυμφίος, όπως συνηθίζεται από τον νυμφίο προς τη νύμφη, ας έρθει σε μένα την αγαπημένη του με σάρκα»· και «ας με φιλήσει», λέει, «με τα φιλιά του στόματός του», «επειδή είμαι πληγωμένη από αγάπη». «Και ανάγγειλέ μου εσύ που αγάπησε η ψυχή μου· πού βόσκεις, Ποιμένα καλέ; πού αναπαύεσαι το μεσημέρι;»· είτε στον Γολγοθά και τον Κρανίου Τόπο, πάνω σε πεύκο και κέδρο και κυπαρίσσι, είτε αλλού, «μήπως τυχόν και γίνω σαν αυτή που περιπλανιέται στα κοπάδια των συντρόφων σου», μήπως, προσπαθώντας να έρθω κοντά σου, χάσω τον δρόμο της πίστης προς εσένα «στα κοπάδια» των ετεροδόξων ή των κακοδόξων και των αιρετικών. Διότι επιθυμώ να έρχομαι προς εσένα πάντοτε χωρίς πλάνη, επειδή η «οσμή των μύρων σου», που χρίονται στο λουτρό της αναγέννησης, είναι «υπέρτερη από όλα τα αρώματα, και μύρο που ξεχύθηκε» από την παρθενική μυροθήκη είναι το όνομά σου. «Και για τον λόγο αυτό» οι καθαρές ψυχές, «οι νεάνιδες σε αγάπησαν, τρέχοντας προς την οσμή των μύρων σου. Φέρε με μέσα, ω Βασιλιά και αδελφιδέ και νυμφίε, στο ταμείο» των μυστηρίων σου, «για να αγαλλιάσουμε και να ευφρανθούμε σε εσένα· διότι η ευθύτητα σε αγάπησε». Όχι βέβαια η σκολιότητα και η πονηρία και η αυθάδεια. «

Αυτό, λοιπόν, το σεβάσμιο και κατάσκιο δέντρο μαζί με τον καλό ποιμένα και νυμφίο υποδηλώνοντας η παγκόσμια νύμφη και ποίμνη, έλεγε τα εξής: «Ανάγγειλέ μου εσύ, που αγάπησε η ψυχή μου, πού βόσκεις, πού αναπαύεσαι το μεσημέρι», «διότι είμαι πληγωμένη από αγάπη»· «δείξε μου την όψη σου», δηλαδή τη σωτήρια σάρκωση, «και κάνε με να ακούσω τη φωνή σου», δηλαδή τα θεία διδάγματα· «διότι η φωνή σου είναι γλυκιά», δηλαδή ανώτερη από τις προφητικές και κάθε λογής φωνές, «και η όψη σου είναι ωραία»· διότι «εγώ είμαι το άνθος της πεδιάδας και το κρίνο των κοιλάδων»· «ανάγγειλέ μου εσύ, που αγάπησε η ψυχή μου, πού βόσκεις, πού αναπαύεσαι το μεσημέρι»· μήπως άραγε στην τριδενδρία του όρους το καταμεσήμερο αναπαύεσαι στον Γολγοθά; «ανάγγειλέ μου πού βόσκεις, πού αναπαύεσαι το μεσημέρι». Διότι αναζητώντας σε στο όρος του Γολγοθά το καταμεσήμερο, θα σε βρω οπωσδήποτε να κοιμάσαι πάνω στην τριδενδρία· διότι εκεί, λέει, στο όρος εκείνο, πάνω σε πεύκο και κέδρο και κυπαρίσσι, την τερπνή τριδενδρία, θα με βρεις να κοιμάμαι.

Για τον θείο εκείνο και μέγα Μωυσή, ούτε η καθοδήγηση του λαού, ούτε το πλήθος των θαυμάτων, ούτε κανένα άλλο από τα χαρίσματα που του δόθηκαν δεν ήταν αρκετά για να τον αναπαύσουν, αλλά φλεγόμενος από τον θείο έρωτα έλεγε: «Αν βρήκα χάρη ενώπιόν σου, φανέρωσέ μου τον εαυτό σου για να σε δω καθαρά». Πληγωμένη λοιπόν από αυτόν τον έρωτα και η νύμφη στο Άσμα κραύγαζε λέγοντας: «Ας με φιλήσει με τα φιλήματα του στόματός του». Δεν ανέχομαι, λέει, να λαμβάνω την αγάπη μέσω προφητικών μηνυμάτων και από συνδούλους μου, αλλά εκείνος ο ίδιος ο αγαπημένος και νυμφίος μου ας έρθει σε μένα με σάρκα, όπως συνηθίζεται από τους εραστές προς τις αγαπημένες τους, και «ας με φιλήσει με τα φιλήματα του στόματός του», και «ανάγγειλέ μου, εσύ που αγάπησε η ψυχή μου, πού ποιμαίνεις, πού αναπαύεσαι το μεσημέρι».

Το τι είδους λόγια απευθύνει προς τον νυμφίο Χριστό η ψυχή που αξιώθηκε να νυμφευθεί μαζί Του, ας υπενθυμίσουμε μερικά από αυτά στον λόγο μας αντλώντας από το Άσμα Ασμάτων· διότι, αν και αυτά εκλαμβάνονται καθολικά ότι αναφέρονται στη νύμφη Εκκλησία, εντούτοις δεν είναι καθόλου παράλογο να τα εκφωνεί και κάθε δίκαιη ψυχή που έχει νυμφευθεί τον Χριστό. «Ας με φιλήσει», λέει, «με τα φιλιά του στόματός του, διότι η οσμή των μύρων σου είναι ανώτερη από όλα τα αρώματα, το όνομά σου είναι σαν μύρο που ξεχύνεται. Και για τον λόγο αυτόν οι νεάνιδες σε αγάπησαν, τρέχοντας προς την οσμή των μύρων σου. Εισήγαγέ με, ω βασιλιά, στο ταμείο σου, για να αγαλλιάσουμε και να ευφρανθούμε σε σένα, διότι η ευθύτητα σε αγάπησε». «Ανάγγειλέ μου, εσύ που αγάπησε η ψυχή μου, πού ποιμαίνεις, πού αναπαύεσαι το μεσημέρι». «Εγώ είμαι άνθος της πεδιάδας και κρίνο των κοιλάδων. Όπως η μηλιά ανάμεσα στα δέντρα του δάσους, έτσι είναι ο αγαπημένος μου ανάμεσα στους υιούς· στη σκιά του επιθύμησα και κάθισα, και ο καρπός του είναι γλυκός στον ουρανίσκο μου». «Εγώ ανήκω στον αγαπημένο μου, και ο αγαπημένος μου σε εμένα». «Το αριστερό του χέρι βρίσκεται στο κεφάλι μου, και το δεξί του θα με αγκαλιάσει». «Στην κλίνη μου μέσα στις νύχτες ζήτησα αυτόν που αγάπησε η ψυχή μου, τον ζήτησα και δεν τον βρήκα, τον κάλεσα και δεν μου αποκρίθηκε». «Δείξε μου το πρόσωπό σου και κάνε με να ακούσω τη φωνή σου, διότι η φωνή σου είναι γλυκιά, και το πρόσωπό σου ωραίο». «

49. Ο φόβος, αφού πρώτα ενωθεί με την ψυχή, την καθιστά έγκυο στον λόγο της κρίσης μέσω της μετάνοιας, την οποία αμέσως περικυκλώνουν οι ωδίνες του άδη των κολάσεων, και στεναγμοί και πόνοι με θλίψη καταπονούν την καρδιά της, καθώς αναλογίζεται τη μέλλουσα ανταπόδοση για τις κακές πράξεις. Έπειτα, μέσα από πολλά δάκρυα και πόνους, αυτή, έχοντας ολοκληρώσει αυτό που συνέλαβε στη γαστέρα της διάνοιας, γεννά πνεύμα σωτηρίας πάνω στη γη της καρδιάς της. Και αφού ελευθερωθεί από τις ωδίνες του άδη και απαλλαγεί από τους στεναγμούς της κρίσης, τη διαδέχεται ο πόθος και η χαρά των μελλοντικών αγαθών, και την προϋπαντά η φίλη αγνεία μαζί με τη σωφροσύνη, και τη συνδέει με τον έρωτα για τον Θεό. Όταν η ψυχή ενωθεί με Αυτόν, αισθάνεται άρρητη ηδονή, ώστε από εκεί και πέρα να χύνει τα δάκρυα της κατάνυξης με πνευματική ηδονή και γλυκύτητα. Βγαίνει έξω από την κοσμική αίσθηση και, σαν να βρίσκεται σε έκσταση, ακολουθεί τον Νυμφίο, και έτσι κράζει με φωνές αλάλητες: «Ξοπίσω σου θα τρέξω προς την οσμή του μύρου σου· ανήγγειλέ μου, εσύ που αγάπησε η ψυχή μου, πού ποιμαίνεις; πού αναπαύεσαι στο μεσημέρι της καθαρής θεωρίας; Μήπως και γίνω σαν την περιπλανώμενη κοντά στα κοπάδια των δικαίων· υπάρχουν σε σένα ελλάμψεις μεγάλων μυστηρίων». Και αφού την εισαγάγει ο Νυμφίος στο ταμείο των κρυμμένων Του μυστηρίων, την καθιστά ικανή να θεωρεί τους λόγους της κτίσεως με σοφία.

Όχι βέβαια, αλλά προφήτες, αποστόλους και πατέρες, τους σοφούς στην αλήθεια, αυτούς που κατέχουν ολόκληρη εκείνη τη σοφία, η οποία είναι ο ίδιος ο Χριστός, η σοφία του Θεού. Αυτούς λοιπόν ρωτούσα με δάκρυα και με σφοδρό πόνο καρδιάς να μου πουν πού ακριβώς τον είδαν ή σε ποιον τόπο ή πώς και με ποιον τρόπο. Και όταν εκείνοι μου απαντούσαν, έτρεχα με όλη μου τη δύναμη. Δεν κοιμόμουν καθόλου, αλλά βίαζα τον εαυτό μου. Γι' αυτό, βλέποντας τον πόθο μου, μου αποκαλυπτόταν σε ένα μικρό βαθμό, και καθώς τον έβλεπα, όπως προείπα, τον ακολουθούσα με ένταση. Όταν λοιπόν με είδε να θεωρώ τα πάντα ως ένα τίποτα, αλλά και να λογαριάζω από τα βάθη της ψυχής μου όλα τα του κόσμου -και τον ίδιο τον κόσμο λέω- και όλους όσους είναι μέσα στον κόσμο σαν να μην υπάρχουν για τις αισθήσεις, και πως με τέτοια διάθεση έχω χωριστεί από τον κόσμο, τότε ολόκληρος έγινε ορατός σε εμένα ολόκληρο, ολόκληρος ενώθηκε με εμένα ολόκληρο, αυτός που βρίσκεται έξω από τον κόσμο και περιβάλλει τον κόσμο μαζί με όλα όσα υπάρχουν στον κόσμο, και που συγκρατεί μόνο με το χέρι του τα ορατά μαζί με τα αόρατα. Αυτός λοιπόν, ακούστε με, με συνάντησε και με βρήκε. Από πού και πώς ήρθε δεν το γνωρίζω. Πώς άλλωστε θα μπορούσα να γνωρίζω από πού ήρθε αυτός που κανένας άνθρωπος δεν είδε ποτέ ούτε γνώρισε πού υπάρχει, πού ποιμαίνει και πού αναπαύεται;