Πατερικές αναφορές στο ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ 4:15

Διότι, λέγει, ανέβλυσε ορμητικά νερό μέσα σε αυτήν. Και το «ανέβλυσε» αναφέρεται εύστοχα, ώστε να υποδηλωθεί μέσω αυτού η αφθονία της παροχής. Λέγει δε «φάραγγα» αντί για ποταμό· και όταν συμβεί αυτό, η άλλοτε άνυδρη γη θα μετατραπεί πλέον σε έλη. Θα έχει δε και πηγή ύδατος, είτε τον άγιο Ιορδάνη είτε και τον ίδιο τον Σωτήρα των όλων Χριστό· διότι Εκείνος είναι πηγή ζωής και φρέαρ ζώντος ύδατος.

Και ούτε σε αυτά σταμάτησε η νύμφη, καθώς εκτείνει τον εαυτό της προς τα υψηλότερα, ούτε ο Λόγος που συνεργεί μαζί της για την άνοδο· διότι εκείνη, της οποίας οι αποστολές του στόματος είναι παράδεισοι ροδιών και αρωμάτων, γίνεται τώρα πηγή που αρδεύει τους παραδείσους που αναφύονται από την ίδια. Και τούτο όχι όπως το διδαχθήκαμε στην περίπτωση του Παύλου και του Απολλώ, ότι ο ένας φυτεύει και ο άλλος ποτίζει, αλλά η ίδια κατεργάζεται και τα δύο, κάνοντας να βλαστάνουν οι παράδεισοι και ταυτόχρονα ποτίζοντάς τους. Ή ίσως ο έπαινος να περιέχει και κάποιο υψηλότερο νόημα· διότι αναφέρει ότι αυτή είναι πηγή όχι κάποιου νάματος που εκρέει, αλλά κήπων, και ότι δεν πηγάζει ούτε αναβλύζει κάποιες απορροές υδάτων, αλλά τους ίδιους τους κήπους. Κατ' αυτόν τον τρόπο ανέβλυζε τους έμψυχους κήπους ο θείος απόστολος, ανάμεσα σε όποιους κι αν βρισκόταν, αναφύοντας μέσω της διδασκαλίας του τον παράδεισο της Εκκλησίας.

Έπειτα, ο Λόγος ανάγει τη νύμφη στο ύψιστο σημείο μέσω των επαίνων, ονομάζοντάς την φρέαρ ζωντανού νερού που ρέει ορμητικά από τον Λίβανο. Διότι, αυτά που έχουμε μάθει για τη ζωοποιό φύση από την Αγία Γραφή, άλλοτε με την προφητεία να λέει εκ μέρους του Θεού ότι «Εμένα εγκατέλειψαν, την πηγή του ζωντανού νερού», και άλλοτε με τον Κύριο να λέει προς τη Σαμαρείτιδα: «Αν ήξερες τη δωρεά του Θεού, και ποιος είναι αυτός που σου λέει: δώσε μου να πιω, εσύ θα του ζητούσες, και θα σου έδινε ζωντανό νερό»· και «Αν κάποιος διψά, ας έρθει σε εμένα και ας πιει· διότι αυτός που πιστεύει σε εμένα, όπως είπε η Γραφή, ποτάμια ζωντανού νερού θα ρεύσουν από την κοιλιά του». Αυτό δε το έλεγε για το Πνεύμα, το οποίο επρόκειτο να λάβουν όσοι πιστεύουν σε αυτόν. Εφόσον, λοιπόν, παντού η θεία φύση κατανοείται μέσω του ζωντανού νερού, εδώ η αψευδής μαρτυρία του Λόγου βεβαιώνει ότι η νύμφη είναι φρέαρ ζωντανού νερού, του οποίου η ροή προέρχεται από τον Λίβανο. Και αυτό είναι το πιο παράδοξο από όλα: διότι, ενώ όλα τα φρέατα κρατούν το νερό στάσιμο και συγκεντρωμένο μέσα τους, μόνη η νύμφη έχει μέσα της το νερό να ρέει προς τα έξω, έτσι ώστε να διαθέτει αφενός το βάθος του φρέατος, αφετέρου δε την αέναη κίνηση του ποταμού. Ποιος θα μπορούσε να συλλάβει επαξίως τα υποδεικνυόμενα θαύματα, μέσω της παρομοίωσης που της έχει τώρα αποδοθεί;

Ίσως δεν έχει πλέον πού να υψώσει τον εαυτό της, εφόσον έχει ομοιωθεί σε όλα με το αρχέτυπο κάλλος· διότι έχει μιμηθεί με ακρίβεια με την πηγή την Πηγή, με τη ζωή τη Ζωή και με το ύδωρ το Ύδωρ. Επειδή ο Λόγος του Θεού είναι ζωντανός, ζει και η ψυχή που έχει δεχθεί τον Λόγο. Εκείνο το ύδωρ ρέει από τον Θεό, καθώς λέει η Πηγή: «Από τον Θεό εξήλθα και ήλθα», και αυτή συγκρατεί αυτό που εισρέει στο φρέαρ της ψυχής, και για τον λόγο αυτόν γίνεται ταμείο εκείνου του ζωντανού ύδατος που ρέει από τον Λίβανο, ή μάλλον που αναβλύζει με ορμή, όπως το ονόμασε ο Λόγος. Είθε να γίνουμε και εμείς μέτοχοι αυτού, αποκτώντας εκείνο το φρέαρ, ώστε, σύμφωνα με το παράγγελμα της Σοφίας, να πίνουμε δικό μας ύδωρ και όχι ξένο, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Πολύ σωστά, λοιπόν, η φωνή της βασίλισσας τον αποδιώχνει με εξουσία και προσκαλεί το μεσημβρινό πνεύμα, το θερμό και αειλαμπές, το οποίο ονομάζει νότο, μέσω του οποίου ρέει ο χείμαρρος της τρυφής, λέγοντας: «Και έλα, νότε, φύσηξε μέσα στον κήπο μου και ας ρεύσουν τα αρώματά μου». Και τούτο, ώστε με την ορμητική πνοή, όπως ακούμε ότι συνέβη στους μαθητές στο υπερώο, επιπίπτοντας πάνω στα έμψυχα φυτά, να κινήσει τη φυτεία του Θεού προς την έκλυση των αρωμάτων και να προκαλέσει τη ροή της ευώδους προφητείας και των σωτηριωδών δογμάτων της πίστεως μέσα από το στόμα, διαχέοντας ανεμπόδιστα την ευωδία των διδαγμάτων σε κάθε είδους γλώσσα. Έτσι, οι εκατόν είκοσι μαθητές, οι οποίοι ήταν φυτεμένοι στον οίκο του Θεού, με την πνοή αυτού του νότου έκαναν να ανθίσει η διδασκαλία μέσω των γλωσσών. Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, λέει η νύμφη σε αυτόν τον νότο: «Φύσηξε μέσα στον κήπο μου», επειδή έγινε μητέρα κήπων από τη φωνή του Νυμφίου που την κατέστησε, όπως αναφέρει ο λόγος της Γραφής, «Πηγή κήπων».

Αλλά ας επαναλάβουμε πάλι, ανακεφαλαιώνοντας το νόημα όσων έχουν ειπωθεί· η ψυχή που ατενίζει προς τον Θεό και ενστερνίζεται εκείνον τον αγαθό πόθο του άφθαρτου κάλλους, διατηρεί πάντοτε νέα την επιθυμία της για το υπερκείμενο, χωρίς ποτέ να αμβλύνει τον πόθο της από τον κορεσμό. Γι' αυτό, επεκτεινόμενη πάντοτε προς όσα βρίσκονται μπροστά, δεν παύει να εξέρχεται από την κατάσταση στην οποία βρίσκεται και να εισδύει βαθύτερα σε εκείνην όπου δεν έχει ακόμη φθάσει, θεωρώντας αυτό που κάθε φορά της φαίνεται θαυμαστό και μέγα κατώτερο από το επόμενο, διότι αυτό που διαρκώς ανακαλύπτει είναι οπωσδήποτε ομορφότερο από εκείνο που είχε ήδη κατακτήσει. Όπως ακριβώς και ο Παύλος πέθαινε καθημερινά, επειδή μετέβαινε πάντοτε σε μια καινούργια ζωή, καθιστάμενος διαρκώς νεκρός ως προς το παρελθόν και παραδίδοντας στη λήθη όσα είχε ήδη διανύσει. Γι' αυτό και η νύμφη που τρέχει προς τον Νυμφίο δεν βρίσκει καμία στάση στην προκοπή της προς το ανώτερο· δημιουργεί παραδείσους ροδιών που σκορπούν αρώματα από το στόμα, ετοιμάζει τροφή για τον Δεσπότη της κτίσης προσφέροντάς του τους δικούς της καρπούς, ποτίζει σαν πηγή κήπους, γίνεται φρέαρ ζώντος ύδατος, και αποδεικνύεται ολόκληρη ωραία και άμωμη σύμφωνα με τη μαρτυρία του λόγου.

«Κερήθρα που στάζει είναι τα χείλη σου, νύμφη, μέλι και γάλα βρίσκονται κάτω από τη γλώσσα σου, η ευωδία των ενδυμάτων σου είναι σαν την ευωδία του Λιβάνου. Κήπος κλειστός είσαι, αδελφή μου νύμφη, κήπος κλειστός, πηγή σφραγισμένη». «Πηγή των κήπων, πηγάδι με ζωντανό νερό που ρέει ορμητικά από τον Λίβανο. Σήκω, βοριά, και έλα, νοτιά, φύσηξε τον κήπο μου, και ας αναβλύσουν τα αρώματά μου. Κατέβηκα στον κήπο μου, αδελφή μου νύμφη, τρύγησα τη σμύρνα μου μαζί με τα αρώματά μου, έφαγα τον άρτο μου μαζί με το μέλι μου, ήπια το κρασί μου μαζί με το γάλα μου· φάτε, φίλοι μου, και πιείτε και μεθύστε, αδελφοί μου». «Όμορφη είσαι, αγαπημένη μου, σαν ευδοκία, ωραία σαν την Ιερουσαλήμ». «Πόσο ομόρφυναν τα βήματά σου με τα υποδήματα, θυγατέρα του Αμιναδάβ· οι ρυθμοί των μηρών σου είναι σαν περιδέραια, έργο χεριών τεχνίτη· ο οφθαλμός σου είναι κρατήρας λαξευτός· η κοιλιά σου θημωνιά σιταριού περιφραγμένη με κρίνα»· «ο τράχηλός σου σαν πύργος ελεφάντινος· η μύτη σου σαν τον πύργο του Λιβάνου που ατενίζει προς το πρόσωπο της Δαμασκού». «Το ανάστημά σου παρομοιάστηκε με φοίνικα και οι μαστοί σου με τσαμπιά σταφυλιού». «Μας σαγήνευσες την καρδιά, αδελφή μας νύμφη, μας σαγήνευσες την καρδιά». «Σήκω και έλα, αγαπημένη μου, καλή μου, περιστερά μου, διότι ιδού ο χειμώνας πέρασε, η βροχή απήλθε, έφυγε οριστικά, τα άνθη φάνηκαν στη γη μας, ο καιρός του κλαδέματος έφτασε, η φωνή του τρυγονιού ακούστηκε στη γη μας». «Και έλα εσύ, περιστερά μου, στη σκέπη του βράχου, δίπλα στο προτείχισμα». «