Πατερικές αναφορές στο ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ 4:5

Η σιωπή της σημαίνει την απόλυτη υπακοή σε όλα, σύμφωνα με το «Σώπα και άκουε, Ισραήλ.» Ή τα δύο νεβρά, η ηθική και η δογματική διδασκαλία, είναι οι δύο μαστοί της νύμφης· από τους οποίους όσοι τρέφονται, βλέπουν με οξύτητα προς τον Θεό. Η μύτη πάλι σημαίνει την ευωδία των αποστολικών και ευαγγελικών λόγων, τα οποία καρπωνόμαστε μέχρι τη συντέλεια του κόσμου. <Έλα από τον Λίβανο, νύμφη.> Μας διδάσκει από πού προέρχεται η νύμφη, και ότι έρχεται από την ειδωλολατρία. Διότι ο Λίβανος είναι όρος γεμάτο είδωλα· από εκεί θα έλθεις, λέει· και θα περάσεις μέσα από τον νόμο· διότι, ενώ τον αγνοούσες, κατηχήθηκες στο μυστήριο του Χριστού. <Μας έκλεψες την καρδιά, αδελφή μου νύμφη.> Δηλαδή, μας οδήγησες στον πόθο για εσένα με έναν μόνο λόγο της ομολογίας, τον οποίο κατείχες ορθά, βλέποντας με τους εσωτερικούς σου οφθαλμούς. Διότι, αφού υποτάχθηκες με το κόσμημα του τραχήλου σου, έκανες την ομολογία. Αυτά λέγονται προς αυτήν από τους φίλους του νυμφίου, εννοώ από τις αγγελικές δυνάμεις. Διότι, επειδή η οπτική ενέργεια είναι διπλή, και από τη μία βλέπει την αλήθεια, ενώ από την άλλη πλανάται γύρω από τα μάταια, επειδή ο καθαρός οφθαλμός της νύμφης έχει ανοιχτεί μόνο προς τη φύση του αγαθού, ενώ ο άλλος αδρανεί, για τον λόγο αυτό οι φίλοι αποδίδουν τον έπαινο στον ένα από τους οφθαλμούς· αποκαλώντας την αδελφή, λόγω της συγγένειας ως προς την απάθεια, και νύμφη, λόγω της ένωσής της με τον Λόγο.

Σαν τον πύργο του Δαβίδ είναι ο τράχηλός σου, οικοδομημένος στο Θαλπιώθ· χίλιοι θυρεοί κρέμονται επάνω του, όλες οι βολίδες των δυνατών. Οι δύο μαστοί σου είναι σαν δύο δίδυμα νεογνά ζαρκαδιού, που βόσκουν ανάμεσα στα κρίνα. Έως ότου πνεύσει η αύρα της ημέρας και κινηθούν οι σκιές, θα πορευθώ προς το όρος της σμύρνης και προς το βουνό του λιβάνου.

Ήλθε ίσως ο καιρός να κατανοήσουμε και τα δύο νεβρά της δορκάδας, τα οποία αναπαύονται γύρω από την καρδιά της νύμφης, έχοντας ονομαστεί από τον Λόγο μαστοί [καθώς λέει: «Οι δύο μαστοί σου είναι σαν δύο δίδυμα νεβρά δορκάδας που βόσκουν ανάμεσα στα κρίνα»], επειδή η θέση της καρδιάς βρίσκεται ανάμεσά τους. Η βοσκή τους δεν είναι χόρτο ή αγκάθια, αλλά κρίνα, τα οποία παρατείνουν το άνθος τους καθ' όλο τον χρόνο της βόσκησης και δεν ανθίζουν πρόσκαιρα ούτε μαραίνονται στην εποχή τους, αλλά προσφέρουν σε αυτά τα νεβρά, μέσω του εαυτού τους, διαρκή την τροφή, έως ότου να μην κυριαρχούν πια οι σκιές της απάτης που απασχολεί τον βίο, αλλά, καθώς το φως θα έχει ήδη λάμψει παντού, να καταυγαστούν τα πάντα μέσω της ημέρας που διαπνέει το φως όπου θέλει. [Διότι έτσι λέει ο λόγος: «Έως ότου πνεύσει η ημέρα και απομακρυνθούν οι σκιές».] Γνωρίζεις δε οπωσδήποτε, έχοντας μάθει από το Ευαγγέλιο, ότι το Πνεύμα το Άγιο είναι εκείνο που, με το να πνέει όπου θέλει, μεταδίδει φως σε όσους γνωρίζουν από πού έρχεται και πού πηγαίνει· για το οποίο τώρα ο λόγος προχωρά ως εξής: «Οι δύο μαστοί σου είναι σαν δύο δίδυμα νεβρά δορκάδας που βόσκουν ανάμεσα στα κρίνα, έως ότου πνεύσει η ημέρα και απομακρυνθούν οι σκιές».

Αλλά το ότι το Άγιο Πνεύμα, το οποίο εκπέμπει φως σε όσους εγκατοικεί, ονομάζεται ημέρα, δεν νομίζω ότι κανείς από όσους διαθέτουν νου θα μπορούσε να το αμφισβητήσει. Διότι, εάν όσοι έχουν γεννηθεί από το Πνεύμα γίνονται υιοί φωτός και υιοί ημέρας, τι άλλο πρέπει να θεωρήσουμε ότι είναι το Άγιο Πνεύμα παρά φως και ημέρα, της οποίας η πνοή αποδιώκει τις σκιές της ματαιότητας; Επειδή είναι απολύτως αναγκαίο, όταν εμφανιστεί ο ήλιος, οι σκιές να μην παραμένουν, αλλά να υποχωρούν και να διαλύονται. Το δε μυστήριο σχετικά με τους δύο νεβρούς της δορκάδας θα ήταν κατάλληλο να το προσθέσουμε στην εξέταση του λόγου· αυτών η γέννηση είναι δίδυμη, τροφή τους είναι το κρίνο, και τόπος βοσκής τους η αγαθή και εύφορη γη. Αυτή η γη είναι η καρδιά, σύμφωνα με τα λόγια της παραβολής του Κυρίου· και βόσκοντας μέσα σε αυτήν και συλλέγοντας σαν άνθη τους καθαρούς λογισμούς από αυτήν, τρέφονται και αναπτύσσονται. Το άνθος των κρίνων έχει από τη φύση του διπλή χάρη, καθώς η ευωδία σμίγει με το ωραίο του χρώμα, ώστε με κάθε έναν από τους δύο αυτούς τρόπους να καθίσταται ελκυστικό σε αυτούς που το δρέπουν, είτε το οσφραίνονται είτε απολαμβάνουν με τα μάτια τους το κάλλος της ομορφιάς του. Διότι η μεν όσφρηση γεμίζει από την ευωδία του Χριστού, ενώ μέσω της όψης του φανερώνεται το καθαρό και ακηλίδωτο.

Επειδή, λοιπόν, υπάρχει ανάγκη από διακριτικούς οφθαλμούς, ικανούς να διαγνώσουν με ακρίβεια το κρίνο και το αγκάθι και να επιλέξουν μεν το σωτήριο, να αποβάλουν δε το φθοροποιό, για τον λόγο αυτόν, εκείνον που, καθ' ομοίωσιν του μεγάλου Παύλου, γίνεται μαστός για τα νήπια και τρέφει με γάλα τους νεογέννητους της Εκκλησίας, τον ονόμασε δυάδα δίδυμων μαστών που παρομοιάζονται με τα ελαφάκια της δορκάδας, μαρτυρώντας με κάθε τρόπο τη δοκιμότητα ενός τέτοιου μέλους της Εκκλησίας. Και τούτο διότι και ως προς τα δύο κατευθύνεται επιτυχημένα προς τη βοσκή των καθαρών κρίνων, βλέποντας με οξύτητα και διαχωρίζοντας το αγκάθι από την τροφή, και διότι κινείται γύρω από το ηγεμονικό μέρος, σύμβολο του οποίου είναι η καρδιά που από μόνη της τρέφει τους μαστούς, και, επιπλέον όλων αυτών, διότι δεν εγκλωβίζει μέσα του τη χάρη, αλλά προσφέρει τη θηλή σε όσους έχουν ανάγκη τον λόγο, «όπως ακριβώς μια τροφός περιθάλπει τα δικά της τέκνα», όπως ακριβώς έπραττε και έλεγε ο Απόστολος.

Οι δύο μαστοί σου είναι σαν δύο δίδυμα νεογνά ζαρκαδιού, που βόσκουν ανάμεσα στα κρίνα. Είσαι όλη ωραία, αγαπημένη μου, και δεν υπάρχει κανένα ψεγάδι σε εσένα. Έλα από τον Λίβανο, νύφη, έλα από τον Λίβανο. Θα έρθεις και θα περάσεις από την αρχή της πίστεως, από την κορυφή του Σανήρ και του Αερμών, από τις φωλιές των λεόντων, από τα όρη των λεοπαρδάλεων.

Σαν τον πύργο του Δαβίδ είναι ο τράχηλός σου, ο οποίος έχει οικοδομηθεί στο Θαλφθιώθ. Οι δύο μαστοί σου είναι σαν δύο δίδυμα μικρά του ζαρκαδιού». «Έλα από τον Λίβανο, νύμφη, έλα από τον Λίβανο, από τις φωλιές των λεόντων, από τα όρη των λεοπαρδάλεων». «Πόσο ωραιότεροι έγιναν οι μαστοί σου από το κρασί; Και η ευωδία των ενδυμάτων σου είναι ανώτερη από όλα τα αρώματα.