Πατερικές αναφορές στο ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ 5:6

Τον κάλεσα, και δεν με εισάκουσε. Θα εγερθώ και θα περιέλθω την πόλη. Του Αθανασίου. Θα αναγνώσω τον νόμο, θα αναγνώσω τους προφήτες, θα ερευνήσω τα Ευαγγέλια. Αυτά δε τα λέγει κατανυγμένη από τον θείο πόθο: Στην κλίνη μου τις νύχτες. Κλίνη ονομάζει την τελειότερη μετουσία του αγαθού, και νύχτα αποκαλεί τον καιρό της κλίνης.

Μέσω του ονόματος της νύκτας υποδηλώνεται η θεωρία των αοράτων, καθ' ομοιότητα του Μωυσή, ο οποίος εισήλθε στον γνόφο μέσα στον οποίο βρισκόταν ο Θεός, ο οποίος έθεσε, όπως λέει ο προφήτης, το σκοτάδι ως κρυψώνα γύρω Του. Φτάνοντας σε αυτήν την κατάσταση, διδάσκεται τότε ότι απείχε από το να φτάσει στην τελειότητα τόσο πολύ, όσο και εκείνοι που δεν είχαν καν ξεκινήσει την προσπάθεια· διότι, λέει, ενώ είχα ήδη αξιωθεί των τελείων, αναπαύοντας τον εαυτό μου σαν σε κάποια κλίνη, δηλαδή στην κατάληψη όσων είχα γνωρίσει, όταν βρέθηκα εντός των αοράτων εγκαταλείποντας τις αισθήσεις, όταν περιβλήθηκα από τη θεία νύκτα αναζητώντας Εκείνον που είναι κρυμμένος στον γνόφο, τότε ένιωθα μεν την αγάπη προς τον Ποθούμενο, αλλά το ίδιο το Αγαπώμενο πρόσωπο διέφυγε από τη σύλληψη των λογισμών μου. Διότι τον αναζητούσα στην κλίνη μου μέσα στις νύκτες, ώστε να γνωρίσω ποια είναι η ουσία Του, από πού αρχίζει, πού καταλήγει, και σε τι συνίσταται η ύπαρξή Του· αλλά δεν τον βρήκα. Τον καλούσα με το όνομά Του, στο μέτρο που μου ήταν δυνατό να επινοήσω ονόματα για τον Ακατονόμαστο, αλλά δεν υπήρχε καμία έκφραση ονόματος που να μπορούσε να προσεγγίσει τον Ζητούμενο. Διότι πώς θα μπορούσε Εκείνος που είναι υπεράνω κάθε ονόματος να ανακαλυφθεί μέσω της ονομαστικής επίκλησης; Γι’ αυτόν τον λόγο λέει: «Τον κάλεσα και δεν με εισάκουσε». Τότε γνώρισα ότι η μεγαλοπρέπεια, η δόξα και η αγιοσύνη Του δεν έχουν τέλος.

Ο αγαπημένος μου άπλωσε το χέρι του μέσα από την οπή, και τα σπλάγχνα μου ταράχτηκαν για αυτόν. Σηκώθηκα εγώ για να ανοίξω στον αγαπημένο μου, τα χέρια μου έσταξαν σμύρνα, τα δάχτυλά μου άφθονη σμύρνα, πάνω στις λαβές του κλείθρου. Άνοιξα εγώ στον αγαπημένο μου, όμως ο αγαπημένος μου είχε απομακρυνθεί· η ψυχή μου εξήλθε με τον λόγο του. Τον αναζήτησα και δεν τον βρήκα, τον φώναξα και δεν μου αποκρίθηκε.

Λόγος ΙΒ΄ Σηκώθηκα εγώ για να ανοίξω στον αγαπημένο μου, τα χέρια μου έσταξαν σμύρνα, τα δάχτυλά μου ήταν γεμάτα σμύρνα επάνω στις λαβές της κλειδαριάς. Άνοιξα εγώ στον αγαπημένο μου, ο αγαπημένος μου όμως είχε παρέλθει, η ψυχή μου εξήλθε με τον λόγο του. Τον αναζήτησα και δεν τον βρήκα, τον κάλεσα και δεν μου αποκρίθηκε.

Αφού λοιπόν ανυψώθηκε σε τόσο μεγάλο ύψος μέσω όσων θεωρήσαμε, η ψυχή που ατενίζει προς τον Θεό δεν έχει γνωρίσει ακόμη, όπως λέει ο Παύλος, με τον τρόπο που πρέπει να γνωρίσει, ούτε θεωρεί ότι η ίδια έχει κατανοήσει, αλλά εξακολουθεί να τρέχει προς το υπερκείμενο, επεκτεινόμενη προς όσα βρίσκονται μπροστά της. Διότι η αλληλουχία των επόμενων λόγων μάς προτρέπει να νοήσουμε τα εξής για αυτήν: «Έβαλα τα χέρια μου στο κλείστρο, άνοιξα εγώ στον αδελφιδό μου», και πρόσθεσε ότι «Ο αδελφιδός μου παρήλθε, η ψυχή μου εξήλθε με τον λόγο του». Διότι μας διδάσκει μέσα από αυτά ότι, ως προς τη δύναμη που υπερβαίνει κάθε νου, ένας είναι ο τρόπος της κατανοήσεως: όχι το να σταθεί κανείς σε αυτό που έχει κατανοήσει, αλλά το να μην σταματά ποτέ, αναζητώντας πάντοτε κάτι περισσότερο από το ήδη κατανοηθέν. Επειδή εκείνη που έγινε πλήρης σμύρνας σε όλες τις ασχολίες του βίου, τις οποίες μεταφορικά ονομάζει δάκτυλα, υποδηλώνοντας έτσι τη νέκρωση ως προς το κακό και επιδεικνύοντας το εκούσιο της αρετής με το να στάξουν από μόνα τους τα χέρια τη σμύρνα, λέει ότι τα χέρια της άγγιξαν το κλείστρο, δηλαδή αναφέρει ότι τα έργα της προσέγγισαν τη στενή και τεθλιμμένη είσοδο, της οποίας το κλείστρο παραδίδει ο Λόγος σε όσους είναι σαν τον Πέτρο. Ανοίγει, επομένως, για τον εαυτό της τη θύρα της Βασιλείας και με τα δύο μέσα, δηλαδή και διά των χειρών, με τις οποίες δηλώνονται τα έργα, και διά του κλείστρου της πίστεως. Διότι και διά των δύο αυτών, εννοώ δηλαδή των έργων και της πίστεως, κατασκευάζεται για εμάς από τον Λόγο το κλειδί της Βασιλείας.

Όταν λοιπόν ήλπισε, όπως ο Μωυσής, ότι θα της εμφανιστεί καθαρά το πρόσωπο του Ποθουμένου, τότε ο Ζητούμενος ξεπέρασε την ικανότητά της να τον κατανοήσει. Διότι λέει: «Ο αδελφιδός μου παρήλθε», όχι επειδή εγκατέλειψε την ψυχή που τον ακολουθούσε, αλλά επειδή την είλκυε προς τον εαυτό του. Διότι, όπως λέει, «Η ψυχή μου εξήλθε στο άκουσμα του λόγου του». Ω, πόσο μακάρια είναι εκείνη η έξοδος, την οποία εξέρχεται η ψυχή που ακολουθεί τον Λόγο. «Ο Κύριος θα φυλάξει την έξοδό σου και την είσοδό σου», λέει ο προφήτης. Αυτή είναι αληθινά η έξοδος που φυλάσσεται από τον Θεό για τους αξίους, η οποία ταυτόχρονα γίνεται είσοδος· διότι η έξοδος από την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, γίνεται είσοδος στα ανώτερα αγαθά. Αυτήν λοιπόν την έξοδο εξήλθε η ψυχή, έχοντας ως οδηγό τον Λόγο που είπε «Εγώ είμαι η οδός» και «η θύρα», και ότι «Δι' εμού εάν κάποιος εισέλθει, και θα εισέλθει και θα εξέλθει», χωρίς ποτέ να σταματά ούτε να εισέρχεται ούτε να εξέρχεται, αλλά πάντοτε μέσω της πνευματικής προκοπής να εισέρχεται στα ανώτερα και διαρκώς να βγαίνει έξω από όσα έχει ήδη κατανοήσει. Έτσι παρήλθε κάποτε και τον Μωυσή εκείνο το ποθούμενο πρόσωπο του Κυρίου, και έτσι η ψυχή του νομοθέτη βρισκόταν διαρκώς έξω από την κατάσταση στην οποία ήταν, ακολουθώντας τον Λόγο που προχωρούσε μπροστά. Διότι ποιος δεν γνωρίζει εκείνες τις αναβάσεις που ανέβηκε ο Μωυσής, ο οποίος γινόταν διαρκώς μεγαλύτερος και ποτέ δεν σταματούσε την αύξησή του προς το υψηλότερο;

Αλλ’ όμως ο τόσο σπουδαίος, ο τέτοιου ύψους, αυτός που βρέθηκε σε τόσες θαυμαστές καταστάσεις και μέσα από τόσα υψώθηκε προς τον Θεό, κατέχεται ακόμη από την ακόρεστη επιθυμία για το περισσότερο και γίνεται ικέτης για να δει τον Θεό πρόσωπο με πρόσωπο, μολονότι ο Λόγος έχει ήδη μαρτυρήσει ότι αξιώθηκε της πρόσωπο με πρόσωπο συνομιλίας μαζί Του. Αλλ’ όμως, ούτε η συνομιλία μαζί Του όπως ο φίλος με τον φίλο, ούτε η στόμα με στόμα ομιλία του με τον Θεό δεν ανακόπτει την επιθυμία του για τα ανώτερα, αλλά λέει: «Εάν βρήκα χάρη ενώπιόν σου, φανέρωσέ μου τον εαυτό σου ώστε να σε γνωρίσω». Και Εκείνος που υποσχέθηκε να δώσει την αιτηθείσα χάρη, Αυτός που είπε «Σε γνώρισα περισσότερο από όλους», περνά από μπροστά του στον θείο τόπο, ενώ εκείνος σκεπάζεται μέσα στον βράχο από το θείο χέρι, ώστε μόλις και μετά βίας να δει τα οπίσθιά Του μετά το πέρασμά Του· διδάσκοντάς μας, νομίζω, μέσα από αυτά ο Λόγος, ότι αυτός που επιθυμεί να δει τον Θεό, βλέπει τον Ποθούμενο με το να Τον ακολουθεί πάντοτε, και η θεωρία του προσώπου Του είναι η ακατάπαυστη πορεία προς Αυτόν, η οποία κατορθώνεται με το να ακολουθεί κανείς από πίσω τον Λόγο. Έτσι λοιπόν και τώρα η ψυχή, όταν αναστήθηκε μέσα από τον θάνατο, όταν γέμισε με σμύρνα, όταν άπλωσε τα χέρια της στην κλειδαριά μέσω των έργων και ήλπισε να κατοικήσει μέσα της ο Ποθούμενος, τότε Εκείνος μεν προσπερνά, αυτή δε εξέρχεται, μη μένοντας πλέον στις καταστάσεις όπου βρισκόταν, αλλά ακολουθώντας τον Λόγο που προπορεύεται προς τα εμπρός.

Ο δε ακόλουθος λόγος επιβεβαιώνει σε εμάς ακόμη περισσότερο το νόημα που εξετάσαμε προηγουμένως, ότι το μεγαλείο της θείας φύσεως δεν γνωρίζεται με το να κατανοείται, αλλά με το να υπερβαίνει κάθε καταληπτική φαντασία και δύναμη. Διότι η ψυχή, η οποία έχει ήδη εξέλθει από τα όρια της φύσεώς της, ώστε να μην εμποδίζεται από τίποτε το συνηθισμένο ως προς τη γνώση των αοράτων, ούτε σταματά αναζητώντας εκείνο που δεν ανευρίσκεται, ούτε παύει να επικαλείται το ανείπωτο· διότι λέγει: «Τον αναζήτησα και δεν τον βρήκα». Πώς, άλλωστε, θα μπορούσε να βρεθεί Εκείνος τον οποίο δεν υποδεικνύει τίποτε από τα γνωστά, ούτε είδος, ούτε χρώμα, ούτε περιγραφή, ούτε ποσότητα, ούτε τόπος, ούτε σχήμα, ούτε στοχασμός, ούτε εικασία, ούτε αναλογία; Αλλά, ευρισκόμενος πάντοτε πέρα από κάθε καταληπτική προσπάθεια, διαφεύγει εντελώς από τη σύλληψη εκείνων που τον αναζητούν. Γι' αυτό λέγει, «Τον αναζήτησα», μέσω των ερευνητικών δυνάμεων της ψυχής, με λογισμούς και νοήματα, και Εκείνος βρισκόταν πέρα από όλα, διαφεύγοντας την προσέγγιση της διανοίας. Εκείνος, δε, που βρίσκεται πάντοτε πέρα από κάθε αναγνωριστικό γνώρισμα, πώς θα μπορούσε να περιληφθεί μέσα από κάποια ονομαστική σημασία; Για τον λόγο αυτόν επινοεί μεν κάθε λογής δύναμη ονομάτων για να σημάνει το άρρητο αγαθό, αλλά κάθε εκφραστική δύναμη του λόγου ηττάται και αποδεικνύεται κατώτερη της αλήθειας. Γι' αυτό λέγει: εγώ μεν τον καλούσα όπως μπορούσα, επινοώντας λέξεις ενδεικτικές της άρρητης μακαριότητας, Εκείνος όμως ήταν ανώτερος από την ένδειξη των σημαινομένων.

Όπως ακριβώς έκανε συχνά και ο μέγας Δαβίδ, ο οποίος προσφωνούσε το Θείο με άπειρα ονόματα και ομολογούσε ότι υπολειπόταν της αληθείας: Διότι, λέει, «Εσύ ο Θεός είσαι οικτίρμων και ελεήμων, μακρόθυμος και πολυέλεος και αληθινός», και «ισχύς και στερέωμα και καταφυγή και δύναμη και βοηθός και αντιλήπτωρ και κέρας σωτηρίας» και τα παρόμοια. Και πάλι ομολογεί ότι το όνομά Του σε όλη τη γη δεν είναι απλώς γνωστό, αλλά θαυμάζεται: Διότι λέει, «Πόσο θαυμαστό είναι το όνομά Σου σε όλη τη γη». Έτσι μίλησε και προς τον Μανωέ εκείνος που του έφερε την αποκάλυψη για το παιδί, όταν ρωτήθηκε για το όνομά του, λέγοντας ότι αυτό είναι θαυμαστό και ανώτερο από ό,τι μπορεί να χωρέσει η ανθρώπινη ακοή. Γι' αυτό και η ψυχή καλεί τον Λόγο όπως δύναται, δύναται όμως όχι όπως θέλει· διότι θέλει περισσότερο από όσο δύναται. Και βέβαια ούτε να θελήσει μπορεί τόσο, όσο είναι Εκείνος, αλλά μόνο όσο μπορεί να επιθυμήσει η ανθρώπινη προαίρεση. Επειδή, λοιπόν, Αυτός που καλείται είναι ανέφικτος στην ορμή εκείνου που Τον καλεί, γι' αυτό λέει: «Τον κάλεσα και δεν με άκουσε».

Ας εξετάσουμε μάλλον αυτό που παραλείφθηκε πριν από τα όσα ειπώθηκαν· ο Λόγος προσπέρασε τη νύμφη, γινόμενος απρόσιτος στη λαβή εκείνης που Τον ποθούσε. Την προσπέρασε όμως, όχι για να εγκαταλείψει αυτήν την οποία προσπέρασε, αλλά μάλλον για να την ελκύσει προς τον εαυτό Του. Διότι λέει: «Η ψυχή μου εξήλθε με τον λόγο Του». Η ψυχή, λοιπόν, εξέρχεται πρώτα από την κατάσταση στην οποία βρισκόταν, και έτσι βρίσκεται από εκείνους που φυλούν την πόλη. Διότι λέει: «Με βρήκαν οι φύλακες που περιπολούν στην πόλη». Εάν, βεβαίως, την έβρισκαν οι κίνδυνοι του Άδη, ή εάν έλεγε ότι βρέθηκε από ληστές, θα ήταν οδυνηρό να γίνει εύρημα τέτοιων (διότι «ο κλέφτης δεν έρχεται παρά μόνο για να κλέψει, να σφάξει και να καταστρέψει»)· εάν, όμως, τη βρίσκουν οι φύλακες που περιπολούν στην πόλη, είναι οπωσδήποτε μακαρία για αυτή την εύρεση. Διότι εκείνος που βρίσκεται από τον φύλακα δεν μπορεί να κλαπεί από τους ληστές. Ποιοι είναι, λοιπόν, οι φύλακες; Ποιοι άλλοι, παρά βεβαίως οι υπηρέτες Εκείνου που φυλάει τον Ισραήλ, Εκείνου που δια της προστασίας σκεπάζει το δεξί χέρι, Εκείνου που έχει αναλάβει να φυλάει την ψυχή από κάθε κακό, ο Οποίος γίνεται φύλακας και της εισόδου και της εξόδου; Εκείνος είναι ο φύλακας της πόλης για τον οποίο λέγει: «Εάν ο Κύριος δεν φυλάξει την πόλη, μάταια αγρύπνησε ο φύλακας». Επομένως, ο λόγος υποδεικνύει τα λειτουργικά πνεύματα, τα οποία αποστέλλονται για διακονία χάριν εκείνων που πρόκειται να κληρονομήσουν τη σωτηρία, μέσω των φυλάκων που περιπολούν την πόλη.

Αφού πάλι ανήλθε υψηλότερα από αυτά, αισθάνεται τον Λόγο να προσεγγίζει μεγαλοπρεπέστερα, με το κεφάλι Του γεμάτο από δροσιά και με τις σταγόνες της νύχτας που βρίσκονται στους βοστρύχους Του· νίβει τα πόδια της, βγάζει τον χιτώνα, στάζει σμύρνα από τα χέρια της, φέρνει τα χέρια στην κλειδαριά, ανοίγει την είσοδο, αναζητά Αυτόν που είναι ακατάληπτος, φωνάζει Αυτόν που είναι ανέφικτος, ανακαλύπτεται από τους φύλακες, δέχεται πάνω της τη ράβδο που την πατάσσει, μιμείται την πέτρα για την οποία λέει ο προφήτης ότι «πάταξε την πέτρα και έρρευσαν ύδατα». Βλέπεις σε πόσο ύψος έχει ανέλθει η νύμφη; Γι’ αυτό πατάσσεται, όπως ακριβώς ο απότομος βράχος από τον Μωυσή, ώστε καθ’ ομοίωσή του να αναβλύσει και αυτή για τους διψασμένους τον λόγο, ο οποίος θα ξεχυθεί σαν βροχή από την πληγή. Έπειτα, εκτός από αυτά, γυμνώνει το κάλλος του προσώπου της, καθώς οι φύλακες τής αφαιρούν το πέπλο. Αυτά είναι όσα μπορέσαμε εμείς να κατανοήσουμε στο παρόν χωρίο. Δεν υπάρχει όμως κανένας φθόνος εάν σε κάποιον δοθεί, από Εκείνον που αποκαλύπτει τα κεκρυμμένα μυστήρια, μια πιο ψυχωφελής θεώρηση των προκειμένων.

Είναι δυνατόν να βρούμε και κάποια άλλη έννοια στα προκείμενα, η οποία δεν διαφωνεί καθόλου με όσα έχουν εξεταστεί· διότι η ψυχή, η οποία εξήλθε σύμφωνα με τον λόγο του και αναζητά εκείνον που δεν ανευρίσκεται, και επικαλείται εκείνον που είναι ανέφικτος στη σημασία των ονομάτων, διδάσκεται από τους φύλακες ότι ερωτεύεται τον ανέφικτο και επιθυμεί τον ακατάληπτο. Μέσα από αυτά, κατά κάποιον τρόπο, πλήττεται και τραυματίζεται από την απελπισία της μη απόκτησης του ποθουμένου, νομίζοντας ότι η επιθυμία της για το καλό είναι ατελής και χωρίς απόλαυση. Αφαιρείται όμως το πέπλο της λύπης, επειδή μαθαίνει ότι η διαρκής πρόοδος στην αναζήτηση και το να μην παύει ποτέ η άνοδος, αυτή ακριβώς είναι η αληθινή απόλαυση του ποθουμένου, καθώς η επιθυμία που πάντοτε εκπληρώνεται γεννά μια άλλη επιθυμία για εκείνο που βρίσκεται ψηλότερα. Καθώς λοιπόν αφαιρέθηκε το πέπλο της απελπισίας και είδε το αόριστο και απερίγραπτο κάλλος του αγαπωμένου, το οποίο σε όλη την αϊδιότητα των αιώνων πάντοτε ανακαλύπτεται ως ανώτερο, κατατείνεται με σφοδρότερο πόθο και μηνύει στον αγαπώμενο, μέσω των θυγατέρων της Ιερουσαλήμ, τη διάθεση της καρδιάς της: ότι, αφού δέχθηκε μέσα της το εκλεκτό βέλος του Θεού, έχει πληγεί στην καρδιά από την αιχμή της πίστεως, έχοντας δεχθεί στο πιο καίριο σημείο της τη βολή της αγάπης. Ο Θεός όμως είναι αγάπη, σύμφωνα με τη φωνή του Ιωάννη, στον οποίο πρέπει η δόξα και το κράτος στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Αλλά αυτά ας μείνουν όπως νομίζει ο καθένας, ας δούμε όμως και την ερώτηση που απηύθυναν οι παρθένες στη δασκάλα τους: «Τι είναι ο αγαπημένος σου, ω ωραία ανάμεσα στις γυναίκες; Τι περισσότερο έχει ο αγαπημένος σου σε σύγκριση με άλλον αγαπημένο, ώστε να μας ορκίσεις με τέτοιον τρόπο;» Μου φαίνεται λοιπόν ότι το ρητό περιέχει κάποιο τέτοιο νόημα, όπως μας επιτρέπει να εικάσουμε η ακολουθία όσων έχουν προηγουμένως εξεταστεί: διότι, επειδή είδαν οι παρθένες την καλή έξοδο της ψυχής, δηλαδή της νύμφης, όταν προσκολλήθηκε στον Λόγο αυτή που είπε ότι «Εξήλθε η ψυχή μου στον λόγο του», και κατάλαβαν ότι, αφού εξήλθε, αναζητούσε εκείνον που δεν μπορεί να βρεθεί μέσω σημείων και καλούσε φωνάζοντας αυτόν που δεν ανταποκρίνεται σε ονόματα, γι' αυτό τον λόγο λένε: πώς θα τον επιγνώσουμε εμείς, αυτόν που δεν βρίσκεται με κανένα αναγνωριστικό σημείο, ο οποίος ούτε ανταποκρίνεται όταν καλείται ούτε κρατείται όταν αναζητείται; Αφαίρεσε, λοιπόν, και εσύ από τα δικά μας μάτια τα καλύμματα, ακριβώς όπως έκαναν σε εσένα οι φύλακες της πόλεως, ώστε να αποκτήσουμε κάποια καθοδήγηση προς το ζητούμενο. Πες μας τι είναι ο αγαπημένος σου, σύμφωνα με τον λόγο της φύσεώς του· δώσε μας μια οδό προσβάσεως για την επίγνωσή του μέσω κάποιων αναγνωριστικών τεκμηρίων, εσύ που γέμισες από το Καλό και γι' αυτό έγινες ωραία ανάμεσα στις γυναίκες· κάνε μας γνωστό το ζητούμενο· δίδαξέ μας μέσω ποιων σημείων βρίσκεται ο Αόρατος, ώστε να του αναγγείλουμε για το βέλος της αγάπης, με το οποίο έχεις τρωθεί στο μέσο της καρδιάς, αυξάνοντας τον πόθο μέσα από τη γλυκιά οδύνη.

Σηκώθηκα εγώ να ανοίξω στον αγαπημένο μου. Τα χέρια μου έσταξαν σμύρνα, τα δάχτυλά μου άφθονη σμύρνα πάνω στις λαβές του σύρτη· άνοιξα εγώ στον αγαπημένο μου, όμως ο αγαπημένος μου είχε προσπεράσει· η ψυχή μου εξήλθε στο άκουσμα του λόγου του.

Τον αναζήτησα και δεν τον βρήκα· τον κάλεσα και δεν με εισάκουσε. Με βρήκαν οι φύλακες, που περιπολούσαν στην πόλη. Με χτύπησαν, με τραυμάτισαν· πήραν το πέπλο μου από εμένα οι φύλακες των τειχών.

Εσύ όμως, αδελφιδέ μου, «όπως η μηλιά ανάμεσα στα δέντρα του δάσους, έτσι βρίσκεσαι ανάμεσα στους υιούς» του ιουδαϊκού λαού, στη σκιά του σταυρού σου «επιθύμησα και κάθισα»· «και ο καρπός του», δηλαδή αυτός που κρεμάστηκε πάνω του εκουσίως, είναι «γλυκός στον λάρυγγά μου». «Το αριστερό του χέρι είναι κάτω από το κεφάλι μου και το δεξί του θα με αγκαλιάσει»· «στο κρεβάτι μου, μέσα στη νύχτα» των παθών. «Αναζήτησα αυτόν που αγάπησε η ψυχή μου, τον αναζήτησα και δεν τον βρήκα». Διότι δεν συνηθίζεται να αναζητείται και να βρίσκεται κανείς στο κρεβάτι των παθών μέσα στη νύχτα. «Τον κάλεσα και δεν με εισάκουσε». Διότι φώναξαν δυνατά οι εμπαθείς και δεν υπήρχε κάποιος για να τους εισακούσει. «Δείξε μου την όψη σου», τη σωτήρια σάρκωση, όπως στον Μωυσή που έλεγε: «εάν βρήκα χάρη ενώπιόν σου, φανέρωσέ μου τον εαυτό σου, ώστε να σε δω συνειδητά» «και κάνε με να ακούσω τη φωνή σου», τη βασιλεία σου, να κηρύττει ότι η φωνή σου είναι γλυκύτατη, καθώς αποκαλύπτει τις εντολές του Πατέρα σου. «Και η όψη σου είναι ωραία», ξεπερνώντας κάθε ομορφιά των υιών των ανθρώπων. «Θα σηκωθώ, λοιπόν,» από τη δειλία και τους δαίμονες και την τυραννία των παθών «και θα περιέλθω την πόλη, στις πλατείες και στις αγορές, και θα αναζητήσω αυτόν που αγάπησε η ψυχή μου». Και πράγματι, τον αναζήτησα εγώ, η Μαρία η Μαγδαληνή, μαζί με τις υπόλοιπες γυναίκες, και δεν τον βρήκα στον τάφο. «Με βρήκαν οι φύλακες, αυτοί που περιπολούν στην πόλη» και οι στρατιώτες στον τάφο. «