Πατερικές αναφορές στο ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ 6:3

Ο δε επόμενος λόγος, τον οποίο διατύπωσε η καθαρή και ακηλίδωτη νύμφη λέγοντας, «Εγώ στον αδελφιδό μου και ο αδελφιδός μου σε εμένα», αποτελεί κανόνα και όρο της κατά την αρετή τελειότητας. Διότι μαθαίνουμε μέσα από αυτά ότι η κεκαθαρμένη ψυχή δεν πρέπει να έχει τίποτα άλλο μέσα της παρά μόνο τον Θεό, ούτε να αποβλέπει σε τίποτε άλλο, αλλά να καθαρίσει τον εαυτό της από κάθε υλικό πράγμα και νόημα με τέτοιον τρόπο, ώστε, έχοντας μετατεθεί εξ ολοκλήρου προς το νοητό και άυλο, να καταστήσει τον εαυτό της την πιο εναργή εικόνα του αρχέτυπου κάλλους. Και όπως ακριβώς εκείνος που βλέπει πάνω στον πίνακα τη ζωγραφιά να έχει διαμορφωθεί με ακρίβεια σύμφωνα με κάποιο από τα αρχέτυπα, αποφαίνεται ότι η μορφή και των δύο είναι μία, λέγοντας ότι και το κάλλος της εικόνας είναι του πρωτοτύπου, και ότι το αρχέτυπο καθοράται εναργώς μέσα στο μίμημα, με τον ίδιο τρόπο και εκείνη που είπε ότι «Εγώ στον αδελφιδό μου και ο αδελφιδός μου σε εμένα», δηλώνει ότι έχει συμμορφωθεί με τον Χριστό ανακτώντας το οικείο κάλλος, την αρχική μακαριότητα της φύσης μας, έχοντας ωραιοποιηθεί κατ' εικόνα και καθ' ομοίωση του πρώτου και μόνου και αληθινού κάλλους.

Γι' αυτόν τον λόγο, «για μένα το να ζω είναι ο Χριστός» ή, όπως λέει η νύμφη, «εγώ ανήκω στον αγαπημένο μου και ο αγαπημένος μου σε μένα», ο οποίος είναι αγιασμός και καθαρότητα και αφθαρσία και φως και αλήθεια και όλα τα παρόμοια. Ποιμαίνει την ψυχή μου όχι σε κάποια χόρτα ή φρύγανα, αλλά στις λαμπρότητες των αγίων· διότι η φύση των κρίνων, με τη λαμπρότητα του ωραίου χρώματός τους, αυτή την έννοια μας υπονοεί. Επομένως, γι' αυτόν τον λόγο, εκείνος που ποιμαίνει ανάμεσα στα κρίνα οδηγεί το ποίμνιό του στα λιβάδια των κρίνων, ώστε να εκπληρωθεί το «ας είναι η λαμπρότητα του Κυρίου του Θεού μας επάνω μας»· διότι με το είδος της τροφής διαμορφώνεται αναλόγως πάντοτε και εκείνο που τρέφεται. Τι εννοώ, δηλαδή; Ας υποθέσουμε ότι υπάρχει ένα κοίλο σκεύος κατασκευασμένο από γυαλί, μέσα στο οποίο καθετί που τοποθετείται διαφαίνεται, ό,τι κι αν είναι αυτό, είτε αιθάλη είναι αυτό που βρίσκεται μέσα είτε κάτι από τα πιο καθαρά και λαμπρά. Επομένως, τοποθετώντας τη λαμπρότητα των κρίνων στις ψυχές, καθιστά μέσω αυτών τις ψυχές λαμπρές, καθώς το είδος που βρίσκεται μέσα τους διαφαίνεται προς τα έξω. Για να γίνει όμως το πνευματικό νόημα πιο σαφές σε εμάς, λέμε το εξής: ότι η ψυχή τρέφεται μεν με τις αρετές, ονομάζει δε αινιγματικά τις αρετές «κρίνα». Εκείνος που έχει εμφορηθεί από αυτές μέσω της αγαθής πολιτείας, καθιστά φανερό στον βίο του το είδος της κάθε αρετής, επιδεικνύοντάς το μέσω του ήθους του.

Εγώ ανήκω στον αγαπημένο μου, και ο αγαπημένος μου σε εμένα. Ο Νυμφίος. Το κείμενο: Είσαι όμορφη, αγαπημένη μου, ως ευδοκία, ωραία όπως η Ιερουσαλήμ, προκαλείς θάμβος σαν παρατεταγμένος στρατός. Απόστρεψε τα μάτια σου από απέναντί μου, διότι αυτά με αναπτέρωσαν.

Και αυτή πάλι τον αποκαλεί ομοίως νυμφίο και αδελφιδό, «εγώ, λέει, ανήκω στον αδελφιδό μου και ο αδελφιδός μου σε εμένα», επαινώντας τον και αυτή με τη σειρά της με πόθο για τις «σιαγόνες και τα χείλη» του, από τα οποία, σαν μυρωδικά «από φιάλες αρωμάτων», ξεχύθηκαν τα νάματα της διδασκαλίας· για τα «τορευτά χέρια» του, μέσω των οποίων «κάθε νόσος και κάθε αδυναμία» μετατρεπόταν σε υγεία, επισημαίνοντας γενικά όλα του τα γνωρίσματα.

Το πιο θαυμαστό και αξιέπαινο από όλα είναι αυτό: ότι, μολονότι είχε συνδεθεί με νόμιμο γάμο με γυναίκα, παρέμενε αγνός αν και έγγαμος, και η γυναίκα ομοίως, αν και ύπανδρη, παρέμενε παρθένος. Φαίνονταν μεν σύζυγοι κατά το όνομα, αλλά στην πραγματικότητα παρέμεναν αδέλφια, με αποτέλεσμα να ταιριάζει απόλυτα να αναφωνούν τα άκρως παρθενικά λόγια της νύμφης στο Άσμα: «Εγώ», λέει, «ανήκω στον αδελφιδό μου και ο αδελφιδός μου σε εμένα»· και ο νυμφίος: «Πόσο ωραία έγινες», λέει, «και πόσο γλυκιά», «αδελφή μου νύμφη»;

Το τι είδους λόγια απευθύνει προς τον νυμφίο Χριστό η ψυχή που αξιώθηκε να νυμφευθεί μαζί Του, ας υπενθυμίσουμε μερικά από αυτά στον λόγο μας αντλώντας από το Άσμα Ασμάτων· διότι, αν και αυτά εκλαμβάνονται καθολικά ότι αναφέρονται στη νύμφη Εκκλησία, εντούτοις δεν είναι καθόλου παράλογο να τα εκφωνεί και κάθε δίκαιη ψυχή που έχει νυμφευθεί τον Χριστό. «Ας με φιλήσει», λέει, «με τα φιλιά του στόματός του, διότι η οσμή των μύρων σου είναι ανώτερη από όλα τα αρώματα, το όνομά σου είναι σαν μύρο που ξεχύνεται. Και για τον λόγο αυτόν οι νεάνιδες σε αγάπησαν, τρέχοντας προς την οσμή των μύρων σου. Εισήγαγέ με, ω βασιλιά, στο ταμείο σου, για να αγαλλιάσουμε και να ευφρανθούμε σε σένα, διότι η ευθύτητα σε αγάπησε». «Ανάγγειλέ μου, εσύ που αγάπησε η ψυχή μου, πού ποιμαίνεις, πού αναπαύεσαι το μεσημέρι». «Εγώ είμαι άνθος της πεδιάδας και κρίνο των κοιλάδων. Όπως η μηλιά ανάμεσα στα δέντρα του δάσους, έτσι είναι ο αγαπημένος μου ανάμεσα στους υιούς· στη σκιά του επιθύμησα και κάθισα, και ο καρπός του είναι γλυκός στον ουρανίσκο μου». «Εγώ ανήκω στον αγαπημένο μου, και ο αγαπημένος μου σε εμένα». «Το αριστερό του χέρι βρίσκεται στο κεφάλι μου, και το δεξί του θα με αγκαλιάσει». «Στην κλίνη μου μέσα στις νύχτες ζήτησα αυτόν που αγάπησε η ψυχή μου, τον ζήτησα και δεν τον βρήκα, τον κάλεσα και δεν μου αποκρίθηκε». «Δείξε μου το πρόσωπό σου και κάνε με να ακούσω τη φωνή σου, διότι η φωνή σου είναι γλυκιά, και το πρόσωπό σου ωραίο». «

Αφού τους συγκέντρωσε αυτούς, όπως ελέχθη, σε ένα πρόσωπο, την ονόμασε νύμφη εξαιτίας του ασυγκράτητου πόθου της προς αυτόν. Και για να μην υποθέσει κανείς από τους κακόφρονες ή τους φιλήδονους κάτι το σαρκικό ή εμπαθές, διαλύει την υπόνοια των λεγομένων. Και όχι απλώς μόνο νύμφη αλλά και αδελφή συχνά την αποκαλεί, και αυτή πάλι αυτόν νυμφίο και αδελφιδό («εγώ», λέει, «στον αδελφιδό μου, και ο αδελφιδός μου σε εμένα»), εγκωμιάζοντας με πόθο τις σιαγόνες και τα χείλη του, από τα οποία, σαν από φιάλες, ξεχύθηκαν μυρωμένα νάματα διδασκαλίας, τα τορευτά χέρια του, μέσα από τα οποία κάθε νόσος και κάθε αδυναμία μετατρεπόταν σε υγεία, και επισημαίνοντας απλώς όλα τα γνωρίσματά του. Και τον ονόμασε «ξεχωρισμένο από μυριάδες», επειδή από όλες τις μυριάδες που γεννιούνται μέσω λοχείας, αυτός μόνος γεννήθηκε με αλόχευτη λοχεία, και κανένας άλλος.