Πατερικές αναφορές στο ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ 6:4

Διότι και εκεί δεν υπήρχε περιτομή· και τώρα ανακαινίζονται τα του Αδάμ. Ο Λόγος, βλέποντας την πίστη των εθνών και αποδεχόμενός την, λέγει: «Όμορφη είσαι, η πλησίον μου, ως ευδοκία, ωραία ως η Ιερουσαλήμ, εκθαμβωτική ως παρατεταγμένες στρατιές». Διότι δεν πρέπει να είναι διαφορετικοί, παρά όπως η Ιερουσαλήμ, αυτοί που προέρχονται από τα έθνη, για να γίνουν ένας λαός. Αυτό δε συμβαίνει, όταν μαζί με τον σεβασμό προς τον νόμο, πιστεύουμε στον Χριστό. Διότι ένας είναι ο Θεός του νόμου και των Ευαγγελίων. Και όποιος δεν γίνεται όπως η Ιερουσαλήμ, δεν γίνεται πλησίον του Λόγου. Η Ιερουσαλήμ, βλέποντας την πίστη των τέκνων της και τη φιλανθρωπία του Λόγου, λέγει: «Κατέβηκα στον κήπο της καρυδιάς, για να δω τα βλαστάρια του χειμάρρου, εάν άνθισαν οι ροδιές· εκεί θα δώσω τους μαστούς μου. Δεν το γνώρισε η ψυχή μου, με έθεσε ως άρματα του Αμιναδάβ». Διότι βρέθηκα στον κήπο της καρυδιάς, δηλαδή στις Γραφές, οι οποίες είναι σαν τα καρύδια, απ' έξω μεν σκληρές, από μέσα όμως πνευματικές. Είδα ότι πρέπει να συζευχθώ, σαν σε άρμα, με την κλήση από τα έθνη. Αφού λοιπόν συζεύχθηκαν και οι δύο λαοί, στάλθηκε πλέον παντού το κήρυγμα, και αυτού γίνονται διάκονοι οι άγγελοι, λέγοντας: «Εξέλθετε και δείτε τον Σολομώντα με το στεφάνι, με το οποίο τον στεφάνωσε η μητέρα του την ημέρα της νυμφεύσεώς του, και την ημέρα της ευφροσύνης της καρδιάς του». Διότι εκείνος που εξέρχεται από την κακία, θα δει και την άτρεπτη ένωση του Λόγου με το σώμα.

Ο Λόγος, βλέποντας την πίστη που προέρχεται από τα έθνη και αποδεχόμενός την, λέει: «Καλή η πλησίον μου ως ευδοκία, ωραία [ως] Ιερουσαλήμ, θάμβος ως τεταγμέναι». Διότι οι προερχόμενοι από τα έθνη δεν πρέπει να είναι τίποτε άλλο παρά Ιερουσαλήμ, ώστε να γίνουν ένας λαός· και αυτό συμβαίνει όταν, μαζί με το να τιμούμε τον νόμο, πιστεύουμε στον Χριστό. Διότι ένας είναι ο Θεός του νόμου και των ευαγγελίων· και όποιος δεν γίνει όπως η Ιερουσαλήμ, δεν γίνεται πλησίον του Θεού.

Εγώ ανήκω στον αγαπημένο μου, και ο αγαπημένος μου σε εμένα, αυτός που ποιμαίνει ανάμεσα στα κρίνα. Είσαι όμορφη, αγαπημένη μου, σαν την ευδοκία, ωραία σαν την Ιερουσαλήμ, προκαλείς το θάμβος σαν παρατεταγμένα στρατεύματα. Στρέψε τα μάτια σου μακριά από εμένα, διότι αυτά με συνάρπασαν. Τα μαλλιά σου είναι σαν κοπάδια κατσικιών που φάνηκαν από το όρος Γαλαάδ. Τα δόντια σου είναι σαν κοπάδια κουρεμένων προβάτων που ανέβηκαν από το λουτρό, τα οποία γεννούν όλα δίδυμα και δεν υπάρχει κανένα άτεκνο ανάμεσά τους. Σαν κόκκινο νήμα είναι τα χείλη σου και η λαλιά σου είναι ωραία, σαν τη φλούδα του ροδιού είναι τα μάγουλά σου πίσω από τη σιωπή σου.

Εκείνη, λοιπόν, που αφιέρωσε τον εαυτό της στον αδελφιδό και δέχθηκε την ομορφιά του αγαπημένου στη δική της μορφή, ας ακούσουμε, μέσα από τη συνέχεια όσων έχουν λεχθεί, ποιών αγαθών αξιώνεται από Αυτόν που δοξάζει όσους Τον δοξάζουν· διότι ο Λόγος λέει προς τη νύμφη: «Είσαι καλή, η πλησίον μου, σαν την ευδοκία, ωραία σαν την Ιερουσαλήμ, εκθαμβωτική σαν παρατεταγμένες στρατιές». Το ότι, βεβαίως, αναπέμπεται δόξα από την ουράνια στρατιά στον Θεό τον εν υψίστοις για την ευδοκία μεταξύ των ανθρώπων, εις επήκοον των ποιμένων, όταν είδαν να γεννιέται πάνω στη γη η ειρήνη, και το ότι η Ιερουσαλήμ ονομάζεται πόλη του μεγάλου Βασιλέως από τον Δεσπότη πάσης κτίσεως, είναι φανερό σε καθέναν που έχει εντρυφήσει στους ευαγγελικούς λόγους, ώστε μέσα από αυτά να μην αγνοεί τι είδους ομορφιά μαρτυρεί ο Λόγος για τη νύμφη μέσω της σύγκρισής της με την Ιερουσαλήμ και την ευδοκία.

Αλλά αυτά μεν καθιστούν ολοφάνερο τον έπαινο για το κάλλος της νύμφης, ο οποίος ολοκληρώνεται με τη σύγκριση προς την Ευδοκία και την Ιερουσαλήμ. Δεν αμφιβάλλουμε δε ότι ο επόμενος λόγος αποτελεί εγκώμιο της νύμφης, όμως το βαθύτερο νόημα, σύμφωνα με το οποίο σεμνύνεται με τέτοιον έπαινο εκείνη που αξιώθηκε αυτής της ευφημίας, δεν είναι δυνατόν να το κατανοήσει κανείς επιφανειακά. Διότι η φράση αναφέρει τα εξής: «Θάμβος ὡς τεταγμέναι». Ίσως, βέβαια, κάποιος που ακολουθεί όσα εξετάστηκαν προηγουμένως να υποστήριζε ότι η νύμφη μεγαλύνεται από τον λόγο μέσω των επαίνων εξαιτίας της σύγκρισής της με την υπερκόσμια φύση. Διότι εκεί βρίσκονται οι παρατεταγμένες [δυνάμεις], όπου οι μεν Εξουσίες διαρκώς ασκούν την εξουσία τους, οι Κυριότητες κυριαρχούν απόλυτα, οι Θρόνοι στέκονται σταθεροί, οι Αρχές παραμένουν αδούλωτες, οι Δυνάμεις ευλογούν αδιαλείπτως τον Θεό, η πτήση των Σεραφείμ δεν σταματά και η στάση τους δεν μεταβάλλεται, τα Χερουβείμ δεν παύουν να βαστάζουν τον υψηλό και επηρμένο θρόνο, και οι λειτουργοί δεν σταματούν ποτέ να εκτελούν το έργο τους και να υπακούουν στους λόγους Του.

Διότι ο γάμος ας καυχάται για τα κοσμικά παραδείγματα, αλλά ας μην ανταγωνίζεται τις υπερκόσμιες υπεροχές. Κοσμικοί, εξάλλου, και είναι και ονομάζονται όσοι τον έχουν ασπαστεί, ενώ οι γνήσιοι εραστές της παρθενίας έχουν εγγραφεί στις παραταγμένες αξίες των αγγέλων (διότι το Άσμα λέει ότι τους προσιδιάζει μυστικό θάμβος, ως παραταγμένες τάξεις)· διότι τίποτα σε αυτούς δεν είναι άτακτο ούτε ανώμαλο, αλλά τα πάντα κοσμούνται με τάξη και ρυθμό και αρμονία.

Εγώ ανήκω στον αγαπημένο μου, και ο αγαπημένος μου σε εμένα. Ο Νυμφίος. Το κείμενο: Είσαι όμορφη, αγαπημένη μου, ως ευδοκία, ωραία όπως η Ιερουσαλήμ, προκαλείς θάμβος σαν παρατεταγμένος στρατός. Απόστρεψε τα μάτια σου από απέναντί μου, διότι αυτά με αναπτέρωσαν.

«Κερήθρα που στάζει είναι τα χείλη σου, νύμφη, μέλι και γάλα βρίσκονται κάτω από τη γλώσσα σου, η ευωδία των ενδυμάτων σου είναι σαν την ευωδία του Λιβάνου. Κήπος κλειστός είσαι, αδελφή μου νύμφη, κήπος κλειστός, πηγή σφραγισμένη». «Πηγή των κήπων, πηγάδι με ζωντανό νερό που ρέει ορμητικά από τον Λίβανο. Σήκω, βοριά, και έλα, νοτιά, φύσηξε τον κήπο μου, και ας αναβλύσουν τα αρώματά μου. Κατέβηκα στον κήπο μου, αδελφή μου νύμφη, τρύγησα τη σμύρνα μου μαζί με τα αρώματά μου, έφαγα τον άρτο μου μαζί με το μέλι μου, ήπια το κρασί μου μαζί με το γάλα μου· φάτε, φίλοι μου, και πιείτε και μεθύστε, αδελφοί μου». «Όμορφη είσαι, αγαπημένη μου, σαν ευδοκία, ωραία σαν την Ιερουσαλήμ». «Πόσο ομόρφυναν τα βήματά σου με τα υποδήματα, θυγατέρα του Αμιναδάβ· οι ρυθμοί των μηρών σου είναι σαν περιδέραια, έργο χεριών τεχνίτη· ο οφθαλμός σου είναι κρατήρας λαξευτός· η κοιλιά σου θημωνιά σιταριού περιφραγμένη με κρίνα»· «ο τράχηλός σου σαν πύργος ελεφάντινος· η μύτη σου σαν τον πύργο του Λιβάνου που ατενίζει προς το πρόσωπο της Δαμασκού». «Το ανάστημά σου παρομοιάστηκε με φοίνικα και οι μαστοί σου με τσαμπιά σταφυλιού». «Μας σαγήνευσες την καρδιά, αδελφή μας νύμφη, μας σαγήνευσες την καρδιά». «Σήκω και έλα, αγαπημένη μου, καλή μου, περιστερά μου, διότι ιδού ο χειμώνας πέρασε, η βροχή απήλθε, έφυγε οριστικά, τα άνθη φάνηκαν στη γη μας, ο καιρός του κλαδέματος έφτασε, η φωνή του τρυγονιού ακούστηκε στη γη μας». «Και έλα εσύ, περιστερά μου, στη σκέπη του βράχου, δίπλα στο προτείχισμα». «