Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ (Σωσάννα) 1:39

Έπειτα, επειδή, αφού κυρίευσε την Αίγυπτο, δεν υποδούλωσε τους αδελφούς του, ούτε αυτούς που τον πούλησαν για δούλο τους οδήγησε στη δουλεία, λέει: «Μήπως ανταπέδωσα κακό σε αυτούς που μου ανταπέδωσαν κακά;» Γι' αυτό, όταν οι αδελφοί είπαν: «Μήπως ο Ιωσήφ μάς κρατήσει κακία για όλα τα κακά που του δείξαμε;», τους λέει: «Μη φοβάστε· διότι εγώ ανήκω στον Θεό. Εσείς σκεφτήκατε για εμένα κακά· ο Θεός όμως σκέφτηκε για εμένα αγαθά. Μήπως ανταπέδωσα κακό σε αυτούς που μου ανταπέδωσαν κακά;» Αυτό έλεγε και η μακαρία Σωσάννα, η οποία ενδύθηκε τη σωφροσύνη του Ιωσήφ και ξεσκέπασε τα νεανικά σκιρτήματα των γερόντων. Διότι, όταν τα λευκά μαλλιά οπλίζονταν κατά της νεότητας και οι λύκοι ξερνούσαν θάνατο κατά της αμνάδας λέγοντας: «Ενώ εμείς περπατούσαμε μόνοι στον κήπο, εισήλθε αυτή με δύο υπηρέτριες και έκλεισε τις θύρες του κήπου, και έστειλε μακριά τα κορίτσια. Και ήλθε σε αυτήν ένας νεαρός, ο οποίος ήταν κρυμμένος, και πλάγιασε μαζί της. Εμείς τότε τρέξαμε καταπάνω τους· και βλέποντάς τους μαζί, εκείνον μεν δεν μπορέσαμε να τον κρατήσουμε, διότι ανοίγοντας τις θύρες πήδηξε έξω, πιάνοντας όμως αυτήν, τη ρωτούσαμε ποιος ήταν ο νεαρός, και δεν μας είπε. Αυτά μαρτυρούμε»· αμέσως η Σωσάννα αποκρίθηκε: «Κύριε ο Θεός μου, μήπως εγώ το έπραξα αυτό;» Άραγε αληθεύουν τα γηρατειά και σφάλλει η νεότητα;

Οι πρεσβύτεροι δε και οι κριτές του λαού, οι οποίοι θεωρούνταν ότι κυβερνούν τον λαό, αφού νικήθηκαν από αυτό το πάθος, πέθαναν λιθοβολημένοι, και ταυτόχρονα άφησαν για τον εαυτό τους κακό όνομα στις μεταγενέστερες γενιές. Δεν γνωρίζεις, Διάβολε, ότι εάν ένα θηρίο συνηθίσει να τρώει σάρκες, επιστρέφει συχνότερα στο πάθος αυτό; Και εσύ μου υποβάλλεις τον λογισμό, λέγοντας, ότι εάν εκπληρώσεις την επιθυμία σου έστω μια φορά, δεν θα ενοχληθείς πλέον. Ο Κύριος που έδωσε στους ανθρώπους το Άγιο Πνεύμα Του, θα σε επιτιμήσει, διότι στήνεις ενέδρα, σαν λιοντάρι, θέλοντας να καταπιείς την ψυχή μου μέσω της αμαρτίας. Αλλά ο Σωτήρας μας Χριστός δεν θα σου δώσει τόπο, διότι είναι φιλάνθρωπος και παντοδύναμος και ελεήμων. Ο Πονηρός υποβάλλει: Το πράγμα δεν είναι απολύτως τίποτα· και γιατί θλίβεσαι τώρα; Ο αδελφός λέει: Θλίβομαι διότι εξαπατάς τους ανθρώπους· διότι το γλυκό σου είναι πικρό· και η διδασκαλία σου είναι λάκκος κακών· και τα δώρα σου είναι γεμάτα θάνατο και απώλεια· διότι μου υποβάλλεις να αθετήσω τη χάρη του Κυρίου και να λυπήσω το Άγιο Πνεύμα, με το οποίο σφραγίστηκα για την ημέρα της απολυτρώσεως· και μου λέγεις ότι δεν είναι τίποτα η πράξη αυτή· και μου υποβάλλεις να κάνω τα μέλη του Χριστού μέλη πόρνης· και μου υποβάλλεις να χάσω μέσα σε μια στιγμή αθάνατο πλούτο· και μου λέγεις να αθετήσω τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο.

Διότι με τα δάκρυά της προσείλκυε τον Λόγο από τους ουρανούς, αυτόν που επρόκειτο με δάκρυα να αναστήσει τον νεκρό Λάζαρο. «Είπαν δε οι πρεσβύτεροι: Καθώς περπατούσαμε στον κήπο μόνοι μας, μπήκε αυτή με δύο υπηρέτριες, έκλεισε τις πόρτες του κήπου και έδιωξε τις υπηρέτριες, και ήρθε σε αυτήν ένας νεαρός που ήταν κρυμμένος και πλάγιασε μαζί της. Εμείς, όντας στη γωνία του κήπου και βλέποντας την ανομία, τρέξαμε εναντίον τους. Και βλέποντάς τους να συνευρίσκονται, εκείνον δεν μπορέσαμε να τον συλλάβουμε, επειδή ήταν πιο δυνατός από εμάς και, ανοίγοντας τις πόρτες, διέφυγε, αυτήν όμως, αφού την πιάσαμε, τη ρωτούσαμε ποιος ήταν ο νεαρός, και δεν θέλησε να μας φανερώσει. Αυτά μαρτυρούμε». Και τους πίστεψαν ως πρεσβυτέρους του λαού και κριτές, και την καταδίκασαν σε θάνατο. Πρέπει λοιπόν εμείς σε κάθε ζήτημα να στεκόμαστε σταθεροί και να μην δίνουμε προσοχή σε λόγια ψευδή ούτε να πειθόμαστε παρασυρόμενοι εύκολα από τα πρόσωπα των αρχόντων, γνωρίζοντας ότι έχουμε να δώσουμε λόγο στον Θεό, αλλά, επιτυγχάνοντας την αλήθεια και αναζητώντας την ακρίβεια της πίστεως, να είμαστε ευάρεστοι στον Θεό. Διότι οι γιοι του Ισραήλ παλαιότερα, αφού πείστηκαν εύκολα στους άρχοντες και δεν ανέκριναν για το αληθές, έγιναν αίτιοι φόνου, καταδικάζοντας άδικα τη Σωσάννα.

Για να διαφυλαχθεί, λοιπόν, σε όλα η σεμνότητα των Αγίων Γραφών και να αποδειχθεί καθαρό το καθαρό στόμα των μακάριων προφητών, ας συγκρίνουμε λέξη προς λέξη και ας αντιπαραβάλουμε τις φράσεις μεταξύ τους. Διότι, ενώ οι πρεσβύτεροι, θέλοντας τότε με κακά λόγια να ικανοποιήσουν τη δική τους επιθυμία, είπαν αναιδώς: «τους είδαμε να συνευρίσκονται», ο μακάριος Δανιήλ εξωράισε αυτό που εκείνοι είχαν πει με αισχρό και μιαρό τρόπο, λέγοντάς τους: «κάτω από ποιο δέντρο τους είδες να συνομιλούν μεταξύ τους;». Διότι άλλη είναι η έννοια της συνομιλίας και άλλη της συνουσίας.

Ενώ λοιπόν γίνονταν αυτά, λέγει, «αναφώνησε όλη η συναγωγή με μεγάλη φωνή και δόξασε τον Θεό», «διότι ο Δανιήλ απέδειξε από το ίδιο τους το στόμα ότι ψευδομαρτύρησαν». Τι θα πούμε λοιπόν; Με το να πει ο μεν ένας «σχίνο», ο δε άλλος «πρίνο», με αυτόν τον τρόπο αποδείχθηκε η αλήθεια. Διότι τι ήθελαν να πουν; «Επειδή θέλαμε να πιάσουμε τον νεαρό, δεν είδαμε καλά ποιο ήταν το δέντρο». Αλλά επειδή σε όλα η θεία Γραφή μάς κάνει σοφούς, οδηγώντας μας προς την αλήθεια, σε αυτό το σημείο πρέπει να νοήσουμε ότι αναγκάστηκαν από το Πνεύμα να ονομάσουν τέτοια δέντρα, τα οποία δεν ήταν φυτεμένα στον κήπο, ώστε από το ίδιο τους το στόμα να κατηγορήσουν οι ίδιοι τον εαυτό τους. Διότι, αν βέβαια ονόμαζαν κάποιο από τα δέντρα που ήταν φυτεμένα εκεί, ίσως με αυτόν τον λόγο να έπειθαν τον λαό. Τώρα όμως δεν έγινε έτσι, αλλά δήλωσαν πράγματα που δεν υπήρχαν. Διότι, καθώς ο Δανιήλ ήλεγξε με τα λόγια του τους διαλογισμούς της καρδιάς τους και φανέρωσε τη φοβερή τους επιθυμία, την οποία είχαν ακόμη στα μάτια τους, και αφού αποκάλυψε τα κρυφά τους σφάλματα από την αρχή, αυτά που έκαναν στις θυγατέρες του Ισραήλ, αυτοί, ελεγχόμενοι από το Άγιο Πνεύμα, όντας «σκοτισμένοι» στον νου, ονόμασαν ξένα δέντρα, ώστε μέσω του λόγου τους να παγιδευτούν από τον ίδιο τους τον εαυτό.

Σηκώνονται οι δύο πρεσβύτεροι, οι λύκοι με μορφή ποιμένων· επιθέτουν τα χέρια τους πάνω της, και μέσα τους μιλούσε ο συκοφάντης όφις. Τι έλεγε; «Ενώ περπατούσαμε χθες μόνοι μας στον κήπο, εισήλθε αυτή και έδιωξε τις υπηρέτριές της, και ήλθε προς αυτήν ένας νεαρός, ο οποίος ήταν κρυμμένος, και πλάγιασε μαζί της. Εμείς δε, ευρισκόμενοι σε μια γωνία του κήπου και βλέποντας την ανομία που γινόταν, τρέξαμε εναντίον τους· και εκείνον μεν δεν μπορέσαμε να τον συλλάβουμε, επειδή ήταν ισχυρότερος από εμάς, και ανοίγοντας τις θύρες διέφυγε· αυτήν όμως την πιάσαμε και τη ρωτούσαμε ποιος ήταν ο νεαρός, και δεν θέλησε να μας αποκαλύψει. Αυτά μαρτυρούμε». Και τους πίστεψε η συναγωγή, ως πρεσβυτέρους του λαού και κριτές, και την καταδίκασαν σε θάνατο.

Εκείνη δε, κλαίγοντας, ύψωσε το βλέμμα της στον ουρανό. Και είπαν οι πρεσβύτεροι: «Ενώ εμείς περπατούσαμε μόνοι μας στον παράδεισο (κήπο), εισήλθε αυτή μαζί με δύο υπηρέτριες, έδιωξε τις υπηρέτριες, και κλείδωσε τις θύρες του παραδείσου. Και ήλθε προς αυτήν ένας νεαρός, ο οποίος ήταν κρυμμένος, και πλάγιασε μαζί της. Και η συναγωγή πίστεψε τους πρεσβυτέρους του λαού και κριτές, και την καταδίκασαν σε θάνατο. Αναβόησε τότε η Σωσάννα με δυνατή φωνή και είπε: Θεέ αιώνιε, που γνωρίζεις τα κρυπτά, εσύ γνωρίζεις ότι κατέθεσαν ψευδείς μαρτυρίες εναντίον μου.» «Μη μηχανεύεσαι ψέμα εις βάρος του αδελφού σου· μη κάνεις το ίδιο στον φίλο. Μην επιθυμείς να λες κανένα απολύτως ψέμα· διότι η συνεχής επανάληψή του δεν οδηγεί σε καλό.» «Πονηρό ψεγάδι στον άνθρωπο είναι το ψέμα.» «Από κάτι ακάθαρτο τι μπορεί να καθαριστεί; Και από το ψέμα τι μπορεί να προκύψει αληθινό;» «Προτιμότερος είναι ο κλέφτης παρά εκείνος που εμμένει στο ψέμα· και οι δύο όμως θα κληρονομήσουν την απώλεια.» «Κάποιος άνδρας ονόματι Ανανίας, μαζί με τη Σαπφείρα τη γυναίκα του, πούλησε ένα κτήμα, και υπεξαίρεσε μέρος από το αντίτιμο, εν γνώσει και της γυναίκας του.» «Κανένα ψέμα δεν προέρχεται από την αλήθεια.» «Έγινα εχθρός σας, λέγοντάς σας την αλήθεια.» Ούτε στα δικαστήρια, ούτε στις άλλες πράξεις αρμόζει το ψέμα σε όσους έχουν επιλέξει την ορθή και αληθινή οδό του βίου.