Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ (Σωσάννα) 1:46

Όταν δε ο λαός παρασύρθηκε και η απόφαση εκδόθηκε και η τιμωρία πλησίαζε, η συκοφαντημένη γυναίκα σήκωσε τότε το βλέμμα της προς τον Δικαστή των κριτών. Μετέφερε, ως έφεση, τη δίκη από τους ανθρώπους στον Θεό, επικαλέστηκε το αλάνθαστο δικαστήριο, και η αλήθεια δεν άργησε. Σήκω, λοιπόν, για χάρη μου, ω μακάριε Δανιήλ, και τώρα κατά τη διάρκεια του λόγου, όπως ακριβώς παρακινήθηκες και τότε από το Πνεύμα. Πες και εσύ: Είμαι αθώος από το αίμα αυτής, όπως ακριβώς και ο Πιλάτος αργότερα απέναντι στους μαινόμενους Εβραίους.

Αυτά λέγει ο Κύριος: «Κάνατε βουλή χωρίς εμένα, και συνθήκες όχι διά του Πνεύματός μου, για να προσθέσετε αμαρτίες πάνω σε αμαρτίες»· και πάλι: «Ακούστε αυτά: Δεν μίλησα από την αρχή στα κρυφά· όταν αυτά γίνονταν, εγώ ήμουν εκεί· και τώρα ο Κύριος απέστειλε εμένα και το Πνεύμα του». Και λίγο πιο κάτω λέγει τα εξής: «Και αυτή είναι η διαθήκη μου προς αυτούς, είπε ο Κύριος, το Πνεύμα μου που είναι πάνω σου»· και πάλι στη συνέχεια προσθέτει λέγοντας: «Ούτε πρέσβης ούτε άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος τους έσωσε, επειδή τους αγαπούσε και τους σπλαχνιζόταν· ο ίδιος τους λύτρωσε, και τους ανέλαβε, και τους ύψωσε όλες τις ημέρες του αιώνα· αυτοί όμως απείθησαν, και παρόξυναν το άγιο Πνεύμα του, και στράφηκε εναντίον τους ως εχθρός». Ο Ιεζεκιήλ δε λέγει τα εξής: «Και με ανέλαβε Πνεύμα, και με οδήγησε στη γη των Χαλδαίων στην αιχμαλωσία, σε όραμα, εν Πνεύματι Θεού». Στο δε βιβλίο του Δανιήλ αναφέρεται: «Εξήγειρε ο Θεός το άγιο Πνεύμα ενός νεαρού παιδιού, που ονομαζόταν Δανιήλ, και αναφώνησε με μεγάλη φωνή: Εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής». Και ο μεν Μιχαίας λέγει: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου». Και διά του Ιωήλ ο Θεός λέγει: «Και θα συμβεί μετά από αυτά, να εκχύσω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα».

Αυτά λέει ο Κύριος: «Κάνατε σχέδια χωρίς εμένα, και συνάψατε συμφωνίες όχι δια του Πνεύματός μου, για να προσθέσετε αμαρτίες πάνω στις αμαρτίες»· και πάλι: «Ακούστε αυτά: Δεν μίλησα από την αρχή στα κρυφά· όταν γίνονταν αυτά, ήμουν εκεί· και τώρα ο Κύριος με απέστειλε, και το Πνεύμα του». Και μετά από λίγο λέει τα εξής: «Και αυτή είναι η δική μου διαθήκη προς αυτούς, είπε ο Κύριος: το Πνεύμα μου, το οποίο βρίσκεται επάνω σου»· και πάλι, στη συνέχεια, προσθέτει λέγοντας: «Ούτε πρέσβης ούτε άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος τους έσωσε, επειδή τους αγαπούσε και τους σπλαχνιζόταν· ο ίδιος τους λύτρωσε, τους ανέλαβε και τους ανύψωσε όλες τις ημέρες του αιώνα· αυτοί όμως απείθησαν και παρόξυναν το Άγιο Πνεύμα του, και στράφηκε εναντίον τους ως εχθρός». Ο Ιεζεκιήλ επίσης λέει τα εξής: «Και με ανέλαβε Πνεύμα, και με οδήγησε στη γη των Χαλδαίων, στην αιχμαλωσία, σε όραμα, μέσω του Πνεύματος του Θεού». Στο δε βιβλίο του Δανιήλ: «Ο Θεός εξήγειρε το άγιο Πνεύμα ενός νεαρού παιδιού, που ονομαζόταν Δανιήλ, και αναφώνησε με δυνατή φωνή: "Εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής"». Και ο μεν Μιχαίας λέει: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου». Και μέσω του Ιωήλ ο Θεός λέει: «Και μετά από αυτά θα συμβεί το εξής: θα εκχύσω από το Πνεύμα μου πάνω σε κάθε σάρκα».

Οι πρεσβύτεροι δε και οι κριτές του λαού, οι οποίοι θεωρούνταν ότι κυβερνούν τον λαό, αφού νικήθηκαν από αυτό το πάθος, πέθαναν λιθοβολημένοι, και ταυτόχρονα άφησαν για τον εαυτό τους κακό όνομα στις μεταγενέστερες γενιές. Δεν γνωρίζεις, Διάβολε, ότι εάν ένα θηρίο συνηθίσει να τρώει σάρκες, επιστρέφει συχνότερα στο πάθος αυτό; Και εσύ μου υποβάλλεις τον λογισμό, λέγοντας, ότι εάν εκπληρώσεις την επιθυμία σου έστω μια φορά, δεν θα ενοχληθείς πλέον. Ο Κύριος που έδωσε στους ανθρώπους το Άγιο Πνεύμα Του, θα σε επιτιμήσει, διότι στήνεις ενέδρα, σαν λιοντάρι, θέλοντας να καταπιείς την ψυχή μου μέσω της αμαρτίας. Αλλά ο Σωτήρας μας Χριστός δεν θα σου δώσει τόπο, διότι είναι φιλάνθρωπος και παντοδύναμος και ελεήμων. Ο Πονηρός υποβάλλει: Το πράγμα δεν είναι απολύτως τίποτα· και γιατί θλίβεσαι τώρα; Ο αδελφός λέει: Θλίβομαι διότι εξαπατάς τους ανθρώπους· διότι το γλυκό σου είναι πικρό· και η διδασκαλία σου είναι λάκκος κακών· και τα δώρα σου είναι γεμάτα θάνατο και απώλεια· διότι μου υποβάλλεις να αθετήσω τη χάρη του Κυρίου και να λυπήσω το Άγιο Πνεύμα, με το οποίο σφραγίστηκα για την ημέρα της απολυτρώσεως· και μου λέγεις ότι δεν είναι τίποτα η πράξη αυτή· και μου υποβάλλεις να κάνω τα μέλη του Χριστού μέλη πόρνης· και μου υποβάλλεις να χάσω μέσα σε μια στιγμή αθάνατο πλούτο· και μου λέγεις να αθετήσω τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο.

Αλλά βεβαίως και αυτό τολμά ο διάβολος να υποκινεί στους ανθρώπους, την τόλμη δηλαδή της απιστίας να συκοφαντήσουν τους άγιους παίδες και να πουν: δεν ήξεραν να αναφέρουν το όνομα του Αγίου Πνεύματος· διότι ήταν Ιουδαίοι και ούτε τον Υιό γνώριζαν, όντες Ιουδαίοι. Αμέσως όμως οι ίδιοι οι λόγοι ελέγχουν την απιστία των κακοδόξων. Διότι λέει: «και η όψη του τέταρτου ήταν σαν όψη Υιού του Θεού». Ιδού το όνομα του Υιού του Θεού· άρα δεν υπάρχει άγνοια περί αυτού. Ακόμη και πριν από το γεγονός του καμινιού, αναφέρεται ότι «ο Δανιήλ επλήσθη Πνεύματος Αγίου και είπε: εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής, και επέστρεψαν στο κριτήριο» και δίκασε τους πρεσβυτέρους εμφορούμενος από το Άγιο Πνεύμα. Επομένως, λοιπόν, γνώριζαν τον Υιό, γνώριζαν τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, και δεν παρέλειψαν να αναφέρουν τα ονόματα εξαιτίας άγνοιας, αλλά για λόγους ασφαλείας. «Ευλογείτε», διότι λέει, «όλα τα έργα του Κυρίου τον Κύριο», και δεν είπαν: ας ευλογεί ο Υιός του Θεού τον Κύριο, ούτε ας ευλογεί το Άγιο Πνεύμα τον Κύριο, αλλά «ευλογείτε όλα τα έργα του Κυρίου τον Κύριο». Και ας μην πει κανείς από εκείνους που θηρεύουν προφάσεις: αφού δεν ανέφεραν τα Χερουβίμ ή τα Σεραφίμ, επομένως ούτε αυτά είναι έργα του Θεού. Διότι ο θείος λόγος φρόντισε εκ των προτέρων να διασφαλίσει τα πάντα έναντι εκείνων που επινοούν τεχνάσματα, γνωρίζοντας από πριν τη βλάβη που θα επιχειρούνταν εναντίον αυτών και των παίδων.

Βλέπουμε τώρα και το «θεοδώρητο» αληθινά και «κοσμοπόθητο παιδί» εκείνου του αοιδίμου και μακαρίτου βασιλιά μας, και δικό μας βασιλιά, τον οποίο το θείο Πνεύμα, αφού τον προίκισε με άρτια σοφία και του χάρισε το πρεσβείο κατά τον Δανιήλ, τον καθιστά κριτή, παρά το νεαρό της ηλικίας του, όχι απλώς ανόμων πρεσβυτέρων, αλλά και αρχιερέων οι οποίοι παράνομα «δικαιώνουν τον ασεβή και αφαιρούν το δίκαιο από τον δικαιωμένο». Αυτός, μαζί με τη μητέρα του, τη δική μας κραταιότατη και θειοτάτη δέσποινα, η οποία διαθέτει όντως ανδρεία στην αρετή και σύνεση, καταντροπιάζει τον Ακίνδυνο και όλους τους ομόφρονές του, και με δικαιότατη απόφαση και ψήφο της συγκλήτου, με τη συναίνεση και των πιο εκλεκτών μεταξύ των αρχιερέων, αφενός αποβάλλει αυτόν από τον κατάλογο των ιερέων, αφετέρου με ορθή και αιτιολογημένη απόφαση λύνει τους άκριτους αφορισμούς εναντίον των ευσεβών και καταστέλλει τους διωγμούς.

Τόσο εύκολα ξεσκεπάζεται η κακία, ανατρέποντας τον ίδιο της τον εαυτό με πολλούς τρόπους και μη φειδόμενη ούτε αυτού του εαυτού της, τρόπον τινά, αλλά πάντοτε στρεφόμενη εναντίον του με το να είναι εντελώς ασυνεπής προς τον εαυτό της. Έτσι και οι γερασμένοι μέσα στην κακία πρεσβύτεροι, χωρίς να το θέλουν, απέδειξαν αθώα τη Σωσάννα· και μολονότι αυτοί ήταν τρεις, και εξετάστηκαν ο καθένας χωριστά από την εμπνευσμένη από τον Θεό σοφία του τότε μικρού παιδιού Δανιήλ, δεν είναι αξιοπερίεργο το ότι δεν συμφώνησαν μεταξύ τους. Αυτός όμως, που δεν μπορεί να είναι συνεπής ούτε με τον ίδιο του τον εαυτό, αν και είναι ένας, και μάλιστα ενώ προβάλλει τις συκοφαντίες του κατόπιν σκέψεως και μέσω γραπτών κειμένων, πόσο πολύ τους έχει ξεπεράσει.

Αυτή δε, επικαλούμενη τον εκδικητή από τον ουρανό, φώναξε δυνατά λέγοντας: «Θεέ αιώνιε, που γνωρίζεις τα κρυπτά, που τα ξέρεις όλα πριν από τη γένεσή τους, εσύ γνωρίζεις ότι μαρτύρησαν ψευδώς εναντίον μου. Και ιδού, πεθαίνω χωρίς να έχω πράξει τίποτα από όσα αυτοί με κακία μηχανεύτηκαν εναντίον μου». Και εισάκουσε ο Θεός τη φωνή της. Διότι, όσους τον επικαλούνται με καθαρή καρδιά, αυτούς ο Θεός τους εισακούει, ενώ σε όσους το κάνουν με δόλο και υποκρισία, αποστρέφει το πρόσωπό του από αυτούς. «Και καθώς οδηγούνταν», λέει, «στον θάνατο, εξήγειρε ο Θεός το Άγιο Πνεύμα σε ένα νεαρό παιδί, που ονομαζόταν Δανιήλ, και εκείνος φώναξε με δυνατή φωνή: Εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής». Τι σημαίνει λοιπόν αυτό που συνέβη, αγαπητοί; Ας προσέξουμε: για ποια αιτία, πριν καταδικαστεί, δεν έγινε αυτή η επέμβαση από τον Κύριο, παρά μόνο όταν οδηγούνταν στον θάνατο; Για να φανερωθεί η μεγαλειότητα και η δύναμη του Θεού. Πώς λοιπόν; Όταν θέλει να λυτρώσει κάποιον από τους δούλους του, δύναται να τον λυτρώσει και να τον σώσει, όποτε θέλει και όπως θέλει. Όταν όμως θέλει να τον παραλάβει, επιτρέπει να θανατωθεί, ώστε, αφού υπομείνει τα μαρτύρια, να τον στεφανώσει και να τον δοξάσει ως γενναίο αθλητή. Διότι, αφού η Σωσάννα προσευχήθηκε και εισακούστηκε, απεστάλη άγγελος Κυρίου ως υπερασπιστής και βοηθός της, για να εξολοθρεύσει εκείνους που επιβουλεύονταν εναντίον της.

Βλέποντας την ορμή του ο μακάριος Δανιήλ, επειδή ήταν προφήτης και κατείχε το Πνεύμα του Θεού, αναφώνησε λέγοντας: «Εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής», για να μη γίνει και ο ίδιος αίτιος φόνου, με τον ίδιο τρόπο που έπραξε και ο Πιλάτος στην περίπτωση του Χριστού, ο οποίος «ένιψε τα χέρια του» με νερό «λέγοντας: εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτού».

Αλλά ίσως πει κάποιος ότι αυτό ειπώθηκε άγραφα και δεν μπορεί να γίνει γνωστό αν ο Δανιήλ, βλέποντας τον άγγελο, φώναξε: «Είμαι καθαρός από το αίμα αυτής». Αν περιμένεις λίγο, άνθρωπε, ο ίδιος ο Δανιήλ θα σε διδάξει. Διότι, όταν ο λαός άκουσε τη φωνή και θαύμασε, τους αποκρίθηκε: «Τόσο μωροί είστε, υιοί του Ισραήλ; Χωρίς να ανακρίνετε και χωρίς να διαπιστώσετε την αλήθεια, καταδικάσατε μια θυγατέρα του Ισραήλ; Και τώρα επιστρέψτε στο δικαστήριο· διότι αυτοί κατέθεσαν ψευδώς εναντίον της». Και επέστρεψε ο λαός με βιασύνη. Οι παράνομοι όμως, χλευάζοντας τον Δανιήλ και περιφρονώντας τον ως νεότερο παιδάριο, μην αναγνωρίζοντας τη δύναμη του λόγου που υπήρχε μέσα του, είπαν: «Έλα κάθισε ανάμεσά μας και μίλησέ μας, διότι ο Θεός σου έδωσε το χάρισμα των πρεσβυτέρων». Εκείνος δε είπε: «Χωρίστε τους μακριά τον έναν από τον άλλον και θα τους ανακρίνω». Και όταν χωρίστηκαν ο ένας από τον άλλον, αφού κάλεσε τον έναν του είπε: «Εσύ που έχεις γεράσει μέσα στην κακία, τώρα έφτασαν οι αμαρτίες σου τις οποίες έκανες παλαιότερα, εκδίδοντας άδικες κρίσεις και καταδικάζοντας τους αθώους, ενώ άφηνες ελεύθερους τους ενόχους, παρότι ο Κύριος λέει: «Αθώο και δίκαιο δεν θα θανατώσεις». Τώρα λοιπόν, αν πράγματι την είδες, πες μου κάτω από ποιο δέντρο τους είδες να συνομιλούν μεταξύ τους;» Εκείνος δε είπε: «Κάτω από έναν σχίνο».

Βλέπεις μέχρι πότε ο Θεός εγκαταλείπει; Εγκαταλείπει δε, δοκιμάζοντας τους δικαίους μέσα στους πειρασμούς σαν τον χρυσό στο χωνευτήρι· όπως ακριβώς έπραξε και στην περίπτωση του Αβραάμ. Οδηγούνταν ο Ισαάκ για ολοκαύτωμα, το θυσιαστήριο είχε οικοδομηθεί, τα ξύλα είχαν τοποθετηθεί, και πουθενά το πρόβατο. Παίρνει ο πατέρας το μαχαίρι, και πουθενά το πρόβατο· όρμησε να τον σφάξει, και τότε ο Θεός με τη φωνή Του χαλιναγώγησε το χέρι του. Αυτά τα είπα, ώστε καθένας από εσάς, όταν δοκιμάζεται, ακόμη κι αν βρεθεί κοντά στον θάνατο, να μην απελπίζεται για την προστασία του Θεού, αλλά να την περιμένει μέχρι τέλους. Οδηγούνταν, λοιπόν, η Σουσάννα στον θάνατο· δεν υπήρχε κανείς να τη βοηθήσει. Όταν, επομένως, είδε ότι δεν υπήρχε καμία ανθρώπινη συναντίληψη, καταφεύγει με τη διάνοιά της στον πιστό μάρτυρα που βρίσκεται στον ουρανό, στο ακοίμητο μάτι, και λέει μεγαλοφώνως: «Θεέ αιώνιε, Εσύ που γνωρίζεις τα κρυπτά, που γνωρίζεις τα πάντα πριν από τη δημιουργία τους, Εσύ γνωρίζεις ότι ψευδώς καταμαρτυρούν εναντίον μου· και ιδού, εγώ πεθαίνω χωρίς να έχω πράξει τίποτε από όσα αυτοί με δολιότητα μηχανεύτηκαν εναντίον μου». Και την εισάκουσε Εκείνος που έχει πει: «Ενώ εσύ ακόμη θα μιλάς, Εγώ θα είμαι παρών». Και καθώς την οδηγούσαν για να θανατωθεί, εξήγειρε ο Θεός το πνεύμα ενός νεαρού παιδιού, που ονομαζόταν Δανιήλ. Και φώναξε με μεγάλη φωνή: «Εγώ είμαι αθώος από το αίμα αυτής». Τότε στράφηκε όλος ο λαός και του είπε: «Ποιος είναι αυτός ο λόγος που είπες;»

Και εισάκουσε ο Θεός τη φωνή της, και ενώ την οδηγούσαν στον θάνατο, εξήγειρε ο Θεός το άγιο πνεύμα ενός νεαρού αγοριού, που ονομαζόταν Δανιήλ, και εκείνος φώναξε με δυνατή φωνή: «Είμαι καθαρός από το αίμα της». «Οι πατριάρχες, επειδή φθόνησαν τον Ιωσήφ, τον πούλησαν στην Αίγυπτο, όμως ο Θεός ήταν μαζί του, και του έδωσε χάρη και σοφία ενώπιον του Φαραώ, και τον κατέστησε κυβερνήτη στην Αίγυπτο». «Αν ο Θεός είναι μαζί μας, ποιος μπορεί να είναι εναντίον μας;» Εκείνος που έχει τον Θεό μαζί του, είναι ισχυρότερος από όλους.

Άραγε, αν και δεν είχε ακόμη τη νόμιμη ηλικία για να ομιλεί και να εκφράζεται με παρρησία, όταν οι πρεσβύτεροι παρανομούσαν ως προς την καταδίκη της θείας Σωσάννας, δεν επαινέθηκε όχι μόνο επειδή τους υπέδειξε το σφάλμα, αλλά και επειδή τους κατέκρινε, ναι ή όχι; Έπειτα, δεν αποδέχεσαι τον Ιωάβ κατά την απογραφή του λαού, πράξη που προκαλούσε την οργή του Θεού, όταν ικέτευε, εκλιπαρούσε και προσπαθούσε να πείσει τον θείο Δαβίδ να μην το πράξει; Διότι γνωρίζεις την ιστορία. Εμένα μάλιστα με εντυπωσιάζει και ο Ιοθόρ, ο οποίος συμβούλευε τον μέγα Μωυσή και του συνιστούσε να μην καθοδηγεί έτσι τον λαό, διδάσκοντάς τον τρόπον τινά και προσαρμόζοντάς τον στη δική του σκέψη. Και ποιος ήταν αυτός; Ένας αλλογενής, έστω κι αν ήταν πεθερός του. Και σε ποιον μιλούσε; Σε εκείνον που έπραττε τα πάντα κατόπιν θείας αποκαλύψεως.