Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ (Σωσάννα) 1:47

Οι πρεσβύτεροι δε και οι κριτές του λαού, οι οποίοι θεωρούνταν ότι κυβερνούν τον λαό, αφού νικήθηκαν από αυτό το πάθος, πέθαναν λιθοβολημένοι, και ταυτόχρονα άφησαν για τον εαυτό τους κακό όνομα στις μεταγενέστερες γενιές. Δεν γνωρίζεις, Διάβολε, ότι εάν ένα θηρίο συνηθίσει να τρώει σάρκες, επιστρέφει συχνότερα στο πάθος αυτό; Και εσύ μου υποβάλλεις τον λογισμό, λέγοντας, ότι εάν εκπληρώσεις την επιθυμία σου έστω μια φορά, δεν θα ενοχληθείς πλέον. Ο Κύριος που έδωσε στους ανθρώπους το Άγιο Πνεύμα Του, θα σε επιτιμήσει, διότι στήνεις ενέδρα, σαν λιοντάρι, θέλοντας να καταπιείς την ψυχή μου μέσω της αμαρτίας. Αλλά ο Σωτήρας μας Χριστός δεν θα σου δώσει τόπο, διότι είναι φιλάνθρωπος και παντοδύναμος και ελεήμων. Ο Πονηρός υποβάλλει: Το πράγμα δεν είναι απολύτως τίποτα· και γιατί θλίβεσαι τώρα; Ο αδελφός λέει: Θλίβομαι διότι εξαπατάς τους ανθρώπους· διότι το γλυκό σου είναι πικρό· και η διδασκαλία σου είναι λάκκος κακών· και τα δώρα σου είναι γεμάτα θάνατο και απώλεια· διότι μου υποβάλλεις να αθετήσω τη χάρη του Κυρίου και να λυπήσω το Άγιο Πνεύμα, με το οποίο σφραγίστηκα για την ημέρα της απολυτρώσεως· και μου λέγεις ότι δεν είναι τίποτα η πράξη αυτή· και μου υποβάλλεις να κάνω τα μέλη του Χριστού μέλη πόρνης· και μου υποβάλλεις να χάσω μέσα σε μια στιγμή αθάνατο πλούτο· και μου λέγεις να αθετήσω τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο.

Αλλά βεβαίως και αυτό τολμά ο διάβολος να υποκινεί στους ανθρώπους, την τόλμη δηλαδή της απιστίας να συκοφαντήσουν τους άγιους παίδες και να πουν: δεν ήξεραν να αναφέρουν το όνομα του Αγίου Πνεύματος· διότι ήταν Ιουδαίοι και ούτε τον Υιό γνώριζαν, όντες Ιουδαίοι. Αμέσως όμως οι ίδιοι οι λόγοι ελέγχουν την απιστία των κακοδόξων. Διότι λέει: «και η όψη του τέταρτου ήταν σαν όψη Υιού του Θεού». Ιδού το όνομα του Υιού του Θεού· άρα δεν υπάρχει άγνοια περί αυτού. Ακόμη και πριν από το γεγονός του καμινιού, αναφέρεται ότι «ο Δανιήλ επλήσθη Πνεύματος Αγίου και είπε: εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής, και επέστρεψαν στο κριτήριο» και δίκασε τους πρεσβυτέρους εμφορούμενος από το Άγιο Πνεύμα. Επομένως, λοιπόν, γνώριζαν τον Υιό, γνώριζαν τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, και δεν παρέλειψαν να αναφέρουν τα ονόματα εξαιτίας άγνοιας, αλλά για λόγους ασφαλείας. «Ευλογείτε», διότι λέει, «όλα τα έργα του Κυρίου τον Κύριο», και δεν είπαν: ας ευλογεί ο Υιός του Θεού τον Κύριο, ούτε ας ευλογεί το Άγιο Πνεύμα τον Κύριο, αλλά «ευλογείτε όλα τα έργα του Κυρίου τον Κύριο». Και ας μην πει κανείς από εκείνους που θηρεύουν προφάσεις: αφού δεν ανέφεραν τα Χερουβίμ ή τα Σεραφίμ, επομένως ούτε αυτά είναι έργα του Θεού. Διότι ο θείος λόγος φρόντισε εκ των προτέρων να διασφαλίσει τα πάντα έναντι εκείνων που επινοούν τεχνάσματα, γνωρίζοντας από πριν τη βλάβη που θα επιχειρούνταν εναντίον αυτών και των παίδων.

Βλέπουμε τώρα και το «θεοδώρητο» αληθινά και «κοσμοπόθητο παιδί» εκείνου του αοιδίμου και μακαρίτου βασιλιά μας, και δικό μας βασιλιά, τον οποίο το θείο Πνεύμα, αφού τον προίκισε με άρτια σοφία και του χάρισε το πρεσβείο κατά τον Δανιήλ, τον καθιστά κριτή, παρά το νεαρό της ηλικίας του, όχι απλώς ανόμων πρεσβυτέρων, αλλά και αρχιερέων οι οποίοι παράνομα «δικαιώνουν τον ασεβή και αφαιρούν το δίκαιο από τον δικαιωμένο». Αυτός, μαζί με τη μητέρα του, τη δική μας κραταιότατη και θειοτάτη δέσποινα, η οποία διαθέτει όντως ανδρεία στην αρετή και σύνεση, καταντροπιάζει τον Ακίνδυνο και όλους τους ομόφρονές του, και με δικαιότατη απόφαση και ψήφο της συγκλήτου, με τη συναίνεση και των πιο εκλεκτών μεταξύ των αρχιερέων, αφενός αποβάλλει αυτόν από τον κατάλογο των ιερέων, αφετέρου με ορθή και αιτιολογημένη απόφαση λύνει τους άκριτους αφορισμούς εναντίον των ευσεβών και καταστέλλει τους διωγμούς.

Τόσο εύκολα ξεσκεπάζεται η κακία, ανατρέποντας τον ίδιο της τον εαυτό με πολλούς τρόπους και μη φειδόμενη ούτε αυτού του εαυτού της, τρόπον τινά, αλλά πάντοτε στρεφόμενη εναντίον του με το να είναι εντελώς ασυνεπής προς τον εαυτό της. Έτσι και οι γερασμένοι μέσα στην κακία πρεσβύτεροι, χωρίς να το θέλουν, απέδειξαν αθώα τη Σωσάννα· και μολονότι αυτοί ήταν τρεις, και εξετάστηκαν ο καθένας χωριστά από την εμπνευσμένη από τον Θεό σοφία του τότε μικρού παιδιού Δανιήλ, δεν είναι αξιοπερίεργο το ότι δεν συμφώνησαν μεταξύ τους. Αυτός όμως, που δεν μπορεί να είναι συνεπής ούτε με τον ίδιο του τον εαυτό, αν και είναι ένας, και μάλιστα ενώ προβάλλει τις συκοφαντίες του κατόπιν σκέψεως και μέσω γραπτών κειμένων, πόσο πολύ τους έχει ξεπεράσει.

Βλέπεις μέχρι πότε ο Θεός εγκαταλείπει; Εγκαταλείπει δε, δοκιμάζοντας τους δικαίους μέσα στους πειρασμούς σαν τον χρυσό στο χωνευτήρι· όπως ακριβώς έπραξε και στην περίπτωση του Αβραάμ. Οδηγούνταν ο Ισαάκ για ολοκαύτωμα, το θυσιαστήριο είχε οικοδομηθεί, τα ξύλα είχαν τοποθετηθεί, και πουθενά το πρόβατο. Παίρνει ο πατέρας το μαχαίρι, και πουθενά το πρόβατο· όρμησε να τον σφάξει, και τότε ο Θεός με τη φωνή Του χαλιναγώγησε το χέρι του. Αυτά τα είπα, ώστε καθένας από εσάς, όταν δοκιμάζεται, ακόμη κι αν βρεθεί κοντά στον θάνατο, να μην απελπίζεται για την προστασία του Θεού, αλλά να την περιμένει μέχρι τέλους. Οδηγούνταν, λοιπόν, η Σουσάννα στον θάνατο· δεν υπήρχε κανείς να τη βοηθήσει. Όταν, επομένως, είδε ότι δεν υπήρχε καμία ανθρώπινη συναντίληψη, καταφεύγει με τη διάνοιά της στον πιστό μάρτυρα που βρίσκεται στον ουρανό, στο ακοίμητο μάτι, και λέει μεγαλοφώνως: «Θεέ αιώνιε, Εσύ που γνωρίζεις τα κρυπτά, που γνωρίζεις τα πάντα πριν από τη δημιουργία τους, Εσύ γνωρίζεις ότι ψευδώς καταμαρτυρούν εναντίον μου· και ιδού, εγώ πεθαίνω χωρίς να έχω πράξει τίποτε από όσα αυτοί με δολιότητα μηχανεύτηκαν εναντίον μου». Και την εισάκουσε Εκείνος που έχει πει: «Ενώ εσύ ακόμη θα μιλάς, Εγώ θα είμαι παρών». Και καθώς την οδηγούσαν για να θανατωθεί, εξήγειρε ο Θεός το πνεύμα ενός νεαρού παιδιού, που ονομαζόταν Δανιήλ. Και φώναξε με μεγάλη φωνή: «Εγώ είμαι αθώος από το αίμα αυτής». Τότε στράφηκε όλος ο λαός και του είπε: «Ποιος είναι αυτός ο λόγος που είπες;»

Άραγε, αν και δεν είχε ακόμη τη νόμιμη ηλικία για να ομιλεί και να εκφράζεται με παρρησία, όταν οι πρεσβύτεροι παρανομούσαν ως προς την καταδίκη της θείας Σωσάννας, δεν επαινέθηκε όχι μόνο επειδή τους υπέδειξε το σφάλμα, αλλά και επειδή τους κατέκρινε, ναι ή όχι; Έπειτα, δεν αποδέχεσαι τον Ιωάβ κατά την απογραφή του λαού, πράξη που προκαλούσε την οργή του Θεού, όταν ικέτευε, εκλιπαρούσε και προσπαθούσε να πείσει τον θείο Δαβίδ να μην το πράξει; Διότι γνωρίζεις την ιστορία. Εμένα μάλιστα με εντυπωσιάζει και ο Ιοθόρ, ο οποίος συμβούλευε τον μέγα Μωυσή και του συνιστούσε να μην καθοδηγεί έτσι τον λαό, διδάσκοντάς τον τρόπον τινά και προσαρμόζοντάς τον στη δική του σκέψη. Και ποιος ήταν αυτός; Ένας αλλογενής, έστω κι αν ήταν πεθερός του. Και σε ποιον μιλούσε; Σε εκείνον που έπραττε τα πάντα κατόπιν θείας αποκαλύψεως.