Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ (Σωσάννα) 1:5

Οι πρεσβύτεροι δε και οι κριτές του λαού, οι οποίοι θεωρούνταν ότι κυβερνούν τον λαό, αφού νικήθηκαν από αυτό το πάθος, πέθαναν λιθοβολημένοι, και ταυτόχρονα άφησαν για τον εαυτό τους κακό όνομα στις μεταγενέστερες γενιές. Δεν γνωρίζεις, Διάβολε, ότι εάν ένα θηρίο συνηθίσει να τρώει σάρκες, επιστρέφει συχνότερα στο πάθος αυτό; Και εσύ μου υποβάλλεις τον λογισμό, λέγοντας, ότι εάν εκπληρώσεις την επιθυμία σου έστω μια φορά, δεν θα ενοχληθείς πλέον. Ο Κύριος που έδωσε στους ανθρώπους το Άγιο Πνεύμα Του, θα σε επιτιμήσει, διότι στήνεις ενέδρα, σαν λιοντάρι, θέλοντας να καταπιείς την ψυχή μου μέσω της αμαρτίας. Αλλά ο Σωτήρας μας Χριστός δεν θα σου δώσει τόπο, διότι είναι φιλάνθρωπος και παντοδύναμος και ελεήμων. Ο Πονηρός υποβάλλει: Το πράγμα δεν είναι απολύτως τίποτα· και γιατί θλίβεσαι τώρα; Ο αδελφός λέει: Θλίβομαι διότι εξαπατάς τους ανθρώπους· διότι το γλυκό σου είναι πικρό· και η διδασκαλία σου είναι λάκκος κακών· και τα δώρα σου είναι γεμάτα θάνατο και απώλεια· διότι μου υποβάλλεις να αθετήσω τη χάρη του Κυρίου και να λυπήσω το Άγιο Πνεύμα, με το οποίο σφραγίστηκα για την ημέρα της απολυτρώσεως· και μου λέγεις ότι δεν είναι τίποτα η πράξη αυτή· και μου υποβάλλεις να κάνω τα μέλη του Χριστού μέλη πόρνης· και μου υποβάλλεις να χάσω μέσα σε μια στιγμή αθάνατο πλούτο· και μου λέγεις να αθετήσω τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο.

ΞΔʹ. Για να προσπεράσουμε όμως τους πρεσβυτέρους στο βιβλίο του Δανιήλ –και πράγματι ας τους προσπεράσουμε, όπως και αυτό που ορθώς ελέχθη και προαναγγέλθηκε γι' αυτούς από τον Δεσπότη, ότι δηλαδή εξήλθε ανομία από τη Βαβυλώνα, από πρεσβυτέρους κριτές που φαίνονταν ότι κυβερνούν τον λαό–, πώς θα αντέξουμε τον Ιεζεκιήλ, τον επόπτη και εξηγητή των μεγάλων μυστηρίων και θεαμάτων; Πώς θα αντέξουμε αφενός όσα παραγγέλλει στους σκοπούς, δηλαδή να μην αποσιωπούν την κακία και τη ρομφαία που επέρχεται εξαιτίας της; Καθώς αυτό δεν ωφελεί ούτε τους ίδιους ούτε εκείνους που αμαρτάνουν· ενώ το να την προβλέπουν και να την προκηρύσσουν θα ωφελήσει και τους δύο, εάν οι μεν μιλήσουν και οι δε ακούσουν, ή, οπωσδήποτε, τουλάχιστον αυτούς που τα προμήνυσαν.

Τρίτον, βλέποντας τα όσα υποφέρουμε τόσο από εκείνους που μας πολεμούν από έξω, όσο και από αυτούς που μας επιβουλεύονται από μέσα· επειδή, σύμφωνα με τον Δανιήλ, η ανομία προήλθε από πρεσβυτέρους της Βαβυλώνας, οι οποίοι θεωρούνταν ότι έκριναν τον Ισραήλ· αγανακτείτε μεν και δυσανασχετείτε, και μη γνωρίζοντας πώς να υπερασπιστείτε αυτόν που καταδυναστεύεται, προσφέρετε μόνο την ευσπλαχνία αντί όλων των άλλων. Ο οίκτος, λοιπόν, συγκερασμένος με τον σεβασμό, μετατράπηκε σε στοργή. Και αυτό είναι το μυστήριο της τιμής που μου αποδίδετε.

Αυτός, μαζί με τον γραμματέα Έσδρα και τον Ιησού, γιο του Ιωσεδέκ, ανεβαίνει στα Ιεροσόλυμα με διαταγή του Κύρου του Πέρση· και έτσι το γένος των πατέρων παρέμεινε καθαρό έως τη γέννηση του Ιησού Χριστού. «Ήταν δε», αναφέρει, «οι γονείς της δίκαιοι και δίδαξαν την κόρη τους σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή». Διότι «από τον καρπό» που προήλθε από αυτούς εύκολα «αναγνωρίζεται και το δέντρο». Επειδή, όντας άνθρωποι ευλαβείς και «ζηλωτές του νόμου», έφεραν στον κόσμο τέκνα άξια του Θεού, τον μεν που έγινε προφήτης και μάρτυρας του Χριστού, τη δε που βρέθηκε σώφρων και πιστή στη Βαβυλώνα, της οποίας το σεμνό και σώφρον ήθος ανέδειξε τον μακάριο Δανιήλ σε προφήτη. «Ήταν δε», λέει, «ο Ιωακείμ πάρα πολύ πλούσιος, και είχε έναν κήπο που γειτόνευε με το σπίτι του, και σε αυτόν συγκεντρώνονταν οι Ιουδαίοι επειδή αυτός ήταν ο πιο ένδοξος από όλους. Και αναδείχθηκαν δύο πρεσβύτεροι από τον λαό ως κριτές εκείνο το έτος, για τους οποίους μίλησε ο Δεσπότης, ότι προήλθε ανομία από τη Βαβυλώνα από πρεσβυτέρους κριτές, οι οποίοι θεωρούνταν ότι κυβερνούν τον λαό· αυτοί παρέμεναν συνεχώς στην οικία του Ιωακείμ και προσέρχονταν σε αυτούς όλοι όσοι δικάζονταν». Πρέπει λοιπόν να αναζητήσουμε την αιτία. Πώς δηλαδή αυτοί, ενώ ήταν αιχμάλωτοι και υπόδουλοι στους Βαβυλωνίους, μπορούσαν να συγκεντρώνονται στο ίδιο μέρος ως αυτεξούσιοι;

Σε αυτό το σημείο πρέπει να κατανοήσουμε ότι ο Ναβουχοδονόσορ, αφού τους μετέφερε στην εξορία, τους συμπεριφέρθηκε με φιλανθρωπία και τους επέτρεψε να συγκεντρώνονται και να πράττουν όλα όσα όριζε ο νόμος. Εκείνοι, λαμβάνοντας αυτήν την εξουσία, ανέδειξαν δύο άρχοντες του λαού, «οι οποίοι εθεωρούντο ότι κυβερνούν τον λαό. Αυτοί παρέμεναν συνεχώς στην οικία του Ιωακείμ» «επειδή ήταν πιο ένδοξος» και πιο πλούσιος από όλους, καθότι βέβαια καταγόταν από βασιλικό γένος.

Η Βαβυλώνα είναι ο κόσμος. Οι δύο πρεσβύτεροι παρουσιάζονται ως τύπος των δύο λαών που επιβουλεύονται την Εκκλησία, ο ένας εκ περιτομής και ο άλλος εξ εθνών. Διότι το να λέει ότι «αναδείχθηκαν» άρχοντες του λαού και «κριτές» σημαίνει ότι σε αυτόν τον αιώνα ασκούν εξουσία και κυβερνούν, κρίνοντας άδικα τους δικαίους. Αλλά το ότι «παρατηρούσαν επίμονα κάθε μέρα» τη Σωσάννα να περπατά στον κήπο, αυτό σημαίνει ότι μέχρι σήμερα παρακολουθούν και περιεργάζονται όσα πράττονται στην Εκκλησία, τόσο οι εξ εθνών όσο και οι εκ περιτομής Ιουδαίοι, επιθυμώντας να προβάλουν ψευδείς μαρτυρίες εναντίον μας, όπως λέει ο απόστολος: «εξαιτίας των παρείσακτων ψευδαδέλφων, οι οποίοι εισήλθαν κρυφά για να κατασκοπεύσουν την ελευθερία μας, την οποία έχουμε εν Χριστώ Ιησού». Έτσι, λοιπόν, και εκείνοι «παρατηρούσαν», λέει, «επίμονα κάθε μέρα για να τη δουν» «και διέστρεψαν τον νου τους και απέστρεψαν τα μάτια τους για να μη βλέπουν προς τον ουρανό ούτε να θυμούνται τις δίκαιες κρίσεις». Διότι εκείνοι που έγιναν επιβουλείς και φθορείς της Εκκλησίας, πώς μπορούν να κρίνουν δίκαια ή να αναβλέψουν στον ουρανό με καθαρή καρδιά, όντας υποδουλωμένοι στον άρχοντα «τούτου του αιώνα»; «Και ήταν και οι δύο κυριευμένοι από το πάθος γι' αυτήν και δεν φανέρωνε ο ένας στον άλλο τον πόνο τους, επειδή ντρέπονταν να ομολογήσουν την επιθυμία τους ότι ήθελαν να συνευρεθούν μαζί της».

Βλέπετε τη Βαβυλώνα της εποχής μας και τις παρανομίες που γίνονται σε αυτήν· πάλι πρεσβύτεροι Βαβυλώνιοι, και φρονήματα Βαβυλώνια, και Χαλδαϊκές αλαζονείες, και πάλι βγήκε η ανομία από τη Βαβυλώνα, από πρεσβυτέρους κριτές που φαινόταν ότι κυβερνούν τον λαό· και τα όσα τώρα απεργάζονται δείχνουν μεγάλη ομοιότητα συμπεριφοράς. Διότι και αυτοί, παρακινούμενοι από αισχρές επιθυμίες και αλλόκοτα πάθη, ορμούν προς το συγγενικό τους ανόμημα και, μανιώδεις εναντίον της σεμνής Σωσάννης, σαν να διαπράττουν μοιχεία, εννοώ δηλαδή κατά της Εκκλησίας του Θεού· καθώς μάλιστα και οι ίδιοι, πηδώντας σε ξένους θρόνους, και παίρνοντας με κλήρο τις πιο ψηλές πόλεις με πολλή εξουσία, και λαμβάνοντας αυτό ως μισθό για τη βλασφημία τους προς τον Θεό, συντάσσοντας γραπτή κατηγορία μοιχείας, φλυάρησαν μάταια, κατηγορώντας για ειδωλολατρία την άμωμη και άσπιλη· και αυτήν που ο άμωμος Αμνός, ο Χριστός, ο οποίος αίρει την αμαρτία του κόσμου, απέκτησε με το ίδιο του το αίμα, και, γλιτώνοντάς την από την πλάνη των ειδώλων, παρουσίασε πραγματικά στον εαυτό του αγία και ένδοξη, χωρίς να έχει σπίλο, ή μώμο, ή ρυτίδα, δεν έφριξαν να τη συκοφαντούν, προσάπτοντάς του αδυναμία και ανημπόρια, σαν να μην μπόρεσε να μας λυτρώσει από τη μανία των ειδώλων· επιχειρώντας δε να αποδείξουν το κήρυγμα των θείων αποστόλων ως μάταιο και γεμάτο ψευδολογίες, και θέλοντας να καταστήσουν τα δόγματα των οσίων Πατέρων μας κενά και ανενεργά· και δεν πράττουν μόνο αυτοί τα άτοπα, αλλά ήδη καταναγκάζουν και όλους τους Χριστιανούς να συμπράττουν και να συμφωνούν με την αθεΐα τους, και να αποκαλούν τα ιερά και σεβάσμια σύμβολα της οικονομίας του Σωτήρα μας εξίσου με εκείνους με το όνομα των ειδώλων· έστω και αν το Πνεύμα που μίλησε μέσω του Δανιήλ αναβάλλει προς το παρόν για τα νεανικά τους αυτά τολμήματα, είτε επειδή θα μετανιώσουν για τα άθεα έργα τους, είτε, αν εμβαθύνουν σε τέτοιες ανόσιες πράξεις, για να πληρώσουν δίκαιες ποινές αντάξιες του θράσους και της παράνοιάς τους· θα απορούσε δε κανείς δικαιολογημένα, πόσο είναι το μέγεθος της κακίας τους, και σε πόση αθλιότητα έφτασε, πώς αυτοί που φάνηκαν να είναι ιερείς, σαν ωμότατοι τύραννοι και σκληροί δικαστές, με υπεροψία κάθονται μπροστά στο σεμνό βήμα, γεμάτοι αλαζονεία, και πνέοντας μανία και παραφροσύνη· τους περιστοιχίζει δε ένα στρατιωτικό σύνταγμα από ξιφοφόρους που χειροκροτούν, το οποίο υπηρετεί αυτούς που απειλούν μάλλον, παρά αυτούς που δογματίζουν.

Επιπλέον αυτών, ας προστρέξει τελευταίος ο ένθεος άνδρας των επιθυμιών, στηλιτεύοντας τη βαβυλωνιακή τους γνώμη και τη διεφθαρμένη κρίση τους, και μάλιστα θα πει ότι εξήλθε ανομία από τη Βαβυλώνα, από πρεσβυτέρους κριτές οι οποίοι φαίνονταν ότι κυβερνούν τον λαό. Τέτοιες είναι οι φωνές των αγίων προς αυτούς και περί αυτών.