Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ (Σωσάννα) 1:50

Για παράδειγμα, όπως έχουμε διδαχθεί από τον Παύλο, οι πιστοί στην Κόρινθο ήταν νήπιοι· γι' αυτό και είχαν ακόμη ανάγκη από γάλα, δηλαδή από την εισαγωγική και απλούστερη διδασκαλία του Ευαγγελίου, αφού δεν μπορούσαν ακόμη να αφομοιώσουν τη στερεά τροφή των δογμάτων. Νεανίσκος πάλι κατά την ψυχή είναι εκείνος που έχει καταρτιστεί σε όλα τα μέρη της αρετής προς την τελειότητα, εκείνος που φλέγεται στο πνεύμα, που σφύζει από ζωντάνια για τις πράξεις της ευσέβειας και ακμάζει με κάθε ευρωστία για καλά έργα· αυτόν που και το Ευαγγέλιο ονομάζει βιαστή, ο οποίος έχει τη δύναμη να αρπάξει τη βασιλεία των ουρανών· αυτόν που το Άγιο Πνεύμα, ως κατάλληλο, τον προσλαμβάνει και στους ύμνους· διότι λέει: «Νεανίσκοι και παρθένοι ας αινέσουν το όνομα του Κυρίου». Και στον Ιωήλ οι νεανίσκοι έχουν την επαγγελία ότι θα δουν οράσεις. Πρεσβύτερος, εξάλλου, κατά την ψυχή είναι εκείνος που έχει τελειωθεί ως προς τη φρόνηση· τέτοιος ήταν ο Δανιήλ, ο οποίος μέσα σε νεαρό σώμα φανέρωνε τη σεμνότητα που πηγάζει από τη σύνεση και είναι πιο σεβαστή από κάθε λευκή τρίχα γήρατος. Γι' αυτό του λένε εκείνοι που ήταν πλήρεις από πονηρές ημέρες: «Έλα, κάθισε ανάμεσά μας και ανάγγειλέ μας, διότι ο Θεός σου έδωσε το πρεσβυτέριο». Επομένως, και εδώ ονομάζει νέο παιδί εκείνον που αναγεννήθηκε μέσω του λουτρού της παλιγγενεσίας, ανατράφηκε και έγινε σαν παιδί, και ο οποίος, εξαιτίας ακριβώς αυτής της καταστάσεως, είναι κατάλληλος για τη βασιλεία των ουρανών.

Μήπως, άλλωστε, αυτό εννοεί και ο λόγος: «Ενώπιον πολιοῦ θα εγερθείς και θα τιμήσεις πρόσωπο πρεσβυτέρου». Διότι, εάν κάποιος είναι, κατά τον σοφό Δανιήλ, νέος μεν στο σώμα, πολιός δε στη σύνεση, είναι δικαιότερο να προτιμάται από εκείνους που προβάλλουν τη σωματική τους πολιότητα με ακόλαστη προαίρεση, όπως οι πρεσβύτεροι στη Βαβυλωνία, οι οποίοι είχαν γεράσει μέσα σε κακές ημέρες. Γι' αυτό και στον Δανιήλ, ο οποίος ήταν παιδί και νεότερος ως προς την αισθητή ηλικία, αλλά διέθετε τη νοητή πολιότητα της σύνεσης, περιήλθε το χάρισμα του πρεσβυτερίου. Διότι δεν έλεγαν ψέματα όταν έλεγαν: «Έλα και κάθισε ανάμεσά μας, διότι ο Θεός σού έδωσε το πρεσβυτέριο».

Οι πρεσβύτεροι δε και οι κριτές του λαού, οι οποίοι θεωρούνταν ότι κυβερνούν τον λαό, αφού νικήθηκαν από αυτό το πάθος, πέθαναν λιθοβολημένοι, και ταυτόχρονα άφησαν για τον εαυτό τους κακό όνομα στις μεταγενέστερες γενιές. Δεν γνωρίζεις, Διάβολε, ότι εάν ένα θηρίο συνηθίσει να τρώει σάρκες, επιστρέφει συχνότερα στο πάθος αυτό; Και εσύ μου υποβάλλεις τον λογισμό, λέγοντας, ότι εάν εκπληρώσεις την επιθυμία σου έστω μια φορά, δεν θα ενοχληθείς πλέον. Ο Κύριος που έδωσε στους ανθρώπους το Άγιο Πνεύμα Του, θα σε επιτιμήσει, διότι στήνεις ενέδρα, σαν λιοντάρι, θέλοντας να καταπιείς την ψυχή μου μέσω της αμαρτίας. Αλλά ο Σωτήρας μας Χριστός δεν θα σου δώσει τόπο, διότι είναι φιλάνθρωπος και παντοδύναμος και ελεήμων. Ο Πονηρός υποβάλλει: Το πράγμα δεν είναι απολύτως τίποτα· και γιατί θλίβεσαι τώρα; Ο αδελφός λέει: Θλίβομαι διότι εξαπατάς τους ανθρώπους· διότι το γλυκό σου είναι πικρό· και η διδασκαλία σου είναι λάκκος κακών· και τα δώρα σου είναι γεμάτα θάνατο και απώλεια· διότι μου υποβάλλεις να αθετήσω τη χάρη του Κυρίου και να λυπήσω το Άγιο Πνεύμα, με το οποίο σφραγίστηκα για την ημέρα της απολυτρώσεως· και μου λέγεις ότι δεν είναι τίποτα η πράξη αυτή· και μου υποβάλλεις να κάνω τα μέλη του Χριστού μέλη πόρνης· και μου υποβάλλεις να χάσω μέσα σε μια στιγμή αθάνατο πλούτο· και μου λέγεις να αθετήσω τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο.

Βλέπουμε τώρα και το «θεοδώρητο» αληθινά και «κοσμοπόθητο παιδί» εκείνου του αοιδίμου και μακαρίτου βασιλιά μας, και δικό μας βασιλιά, τον οποίο το θείο Πνεύμα, αφού τον προίκισε με άρτια σοφία και του χάρισε το πρεσβείο κατά τον Δανιήλ, τον καθιστά κριτή, παρά το νεαρό της ηλικίας του, όχι απλώς ανόμων πρεσβυτέρων, αλλά και αρχιερέων οι οποίοι παράνομα «δικαιώνουν τον ασεβή και αφαιρούν το δίκαιο από τον δικαιωμένο». Αυτός, μαζί με τη μητέρα του, τη δική μας κραταιότατη και θειοτάτη δέσποινα, η οποία διαθέτει όντως ανδρεία στην αρετή και σύνεση, καταντροπιάζει τον Ακίνδυνο και όλους τους ομόφρονές του, και με δικαιότατη απόφαση και ψήφο της συγκλήτου, με τη συναίνεση και των πιο εκλεκτών μεταξύ των αρχιερέων, αφενός αποβάλλει αυτόν από τον κατάλογο των ιερέων, αφετέρου με ορθή και αιτιολογημένη απόφαση λύνει τους άκριτους αφορισμούς εναντίον των ευσεβών και καταστέλλει τους διωγμούς.

Τόσο εύκολα ξεσκεπάζεται η κακία, ανατρέποντας τον ίδιο της τον εαυτό με πολλούς τρόπους και μη φειδόμενη ούτε αυτού του εαυτού της, τρόπον τινά, αλλά πάντοτε στρεφόμενη εναντίον του με το να είναι εντελώς ασυνεπής προς τον εαυτό της. Έτσι και οι γερασμένοι μέσα στην κακία πρεσβύτεροι, χωρίς να το θέλουν, απέδειξαν αθώα τη Σωσάννα· και μολονότι αυτοί ήταν τρεις, και εξετάστηκαν ο καθένας χωριστά από την εμπνευσμένη από τον Θεό σοφία του τότε μικρού παιδιού Δανιήλ, δεν είναι αξιοπερίεργο το ότι δεν συμφώνησαν μεταξύ τους. Αυτός όμως, που δεν μπορεί να είναι συνεπής ούτε με τον ίδιο του τον εαυτό, αν και είναι ένας, και μάλιστα ενώ προβάλλει τις συκοφαντίες του κατόπιν σκέψεως και μέσω γραπτών κειμένων, πόσο πολύ τους έχει ξεπεράσει.

Αλλά ίσως πει κάποιος ότι αυτό ειπώθηκε άγραφα και δεν μπορεί να γίνει γνωστό αν ο Δανιήλ, βλέποντας τον άγγελο, φώναξε: «Είμαι καθαρός από το αίμα αυτής». Αν περιμένεις λίγο, άνθρωπε, ο ίδιος ο Δανιήλ θα σε διδάξει. Διότι, όταν ο λαός άκουσε τη φωνή και θαύμασε, τους αποκρίθηκε: «Τόσο μωροί είστε, υιοί του Ισραήλ; Χωρίς να ανακρίνετε και χωρίς να διαπιστώσετε την αλήθεια, καταδικάσατε μια θυγατέρα του Ισραήλ; Και τώρα επιστρέψτε στο δικαστήριο· διότι αυτοί κατέθεσαν ψευδώς εναντίον της». Και επέστρεψε ο λαός με βιασύνη. Οι παράνομοι όμως, χλευάζοντας τον Δανιήλ και περιφρονώντας τον ως νεότερο παιδάριο, μην αναγνωρίζοντας τη δύναμη του λόγου που υπήρχε μέσα του, είπαν: «Έλα κάθισε ανάμεσά μας και μίλησέ μας, διότι ο Θεός σου έδωσε το χάρισμα των πρεσβυτέρων». Εκείνος δε είπε: «Χωρίστε τους μακριά τον έναν από τον άλλον και θα τους ανακρίνω». Και όταν χωρίστηκαν ο ένας από τον άλλον, αφού κάλεσε τον έναν του είπε: «Εσύ που έχεις γεράσει μέσα στην κακία, τώρα έφτασαν οι αμαρτίες σου τις οποίες έκανες παλαιότερα, εκδίδοντας άδικες κρίσεις και καταδικάζοντας τους αθώους, ενώ άφηνες ελεύθερους τους ενόχους, παρότι ο Κύριος λέει: «Αθώο και δίκαιο δεν θα θανατώσεις». Τώρα λοιπόν, αν πράγματι την είδες, πες μου κάτω από ποιο δέντρο τους είδες να συνομιλούν μεταξύ τους;» Εκείνος δε είπε: «Κάτω από έναν σχίνο».

Και επέστρεψε όλος ο λαός με βιασύνη. Και είπε ο Δανιήλ: Χωρίστε τους τον έναν από τον άλλον. Και ρώτησε τον έναν, λέγοντας: Εσύ που έχεις γεράσει μέσα σε πονηρές ημέρες, τώρα έφτασαν οι αμαρτίες σου τις οποίες διέπραττες. Πες μου, λοιπόν, κάτω από ποιο δέντρο τους είδες να συνευρίσκονται μεταξύ τους; Εκείνος δε είπε: Κάτω από έναν σχίνο. Και είπε ο Δανιήλ: Ορθότατα είπες ψέματα εναντίον του ίδιου σου του κεφαλιού· διότι ο άγγελος του Θεού, κρατώντας τη μάχαιρα, πρόκειται να σε σχίσει στη μέση. Και αφού απομάκρυνε αυτόν, καλεί τον άλλον και λέει: Σπέρμα του Χαναάν, και όχι του Ιούδα, η ομορφιά σε εξαπάτησε, και η επιθυμία των οφθαλμών διέστρεψε την καρδιά σου. Πες μου, λοιπόν, κάτω από ποιο δέντρο τους είδες να συνευρίσκονται; Εκείνος δε απάντησε: Κάτω από έναν πρίνο. Ο δε Δανιήλ του είπε: Ορθότατα είπες ψέματα και εσύ εναντίον του ίδιου σου του κεφαλιού· διότι ο άγγελος του Θεού, κρατώντας τη ρομφαία, πρόκειται να σε πριονίσει στη μέση. Και αναφώνησε όλος ο λαός με φωνή μεγάλη, λέγοντας: Ευλογητός ο Κύριος που σώζει όλους όσοι ελπίζουν σε Αυτόν. Και σώθηκε εκείνη την ημέρα δίκαιο αίμα. Και εκπληρώθηκε αυτό που ειπώθηκε από τον Δαβίδ εκ προσώπου της Σωσάννας: Εμένα όμως με αντελήφθη η δεξιά σου· αυτοί δε μάταια ζήτησαν την ψυχή μου, οι παράνομοι πρεσβύτεροι· θα εισέλθουν στα κατώτατα της γης· θα παραδοθούν σε χέρι ρομφαίας· διότι ο άγγελος του Θεού, κρατώντας τη ρομφαία, πρόκειται να τους κατασπαράξει· μερίδες των αλωπέκων θα γίνουν.

Άραγε, αν και δεν είχε ακόμη τη νόμιμη ηλικία για να ομιλεί και να εκφράζεται με παρρησία, όταν οι πρεσβύτεροι παρανομούσαν ως προς την καταδίκη της θείας Σωσάννας, δεν επαινέθηκε όχι μόνο επειδή τους υπέδειξε το σφάλμα, αλλά και επειδή τους κατέκρινε, ναι ή όχι; Έπειτα, δεν αποδέχεσαι τον Ιωάβ κατά την απογραφή του λαού, πράξη που προκαλούσε την οργή του Θεού, όταν ικέτευε, εκλιπαρούσε και προσπαθούσε να πείσει τον θείο Δαβίδ να μην το πράξει; Διότι γνωρίζεις την ιστορία. Εμένα μάλιστα με εντυπωσιάζει και ο Ιοθόρ, ο οποίος συμβούλευε τον μέγα Μωυσή και του συνιστούσε να μην καθοδηγεί έτσι τον λαό, διδάσκοντάς τον τρόπον τινά και προσαρμόζοντάς τον στη δική του σκέψη. Και ποιος ήταν αυτός; Ένας αλλογενής, έστω κι αν ήταν πεθερός του. Και σε ποιον μιλούσε; Σε εκείνον που έπραττε τα πάντα κατόπιν θείας αποκαλύψεως.