Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ 1:2

Της δε δεύτερης η αρχή είναι: «Παύλος και Σιλουανός και Τιμόθεος, προς την Εκκλησία των Θεσσαλονικέων, στον Θεό Πατέρα μας και στον Κύριο Ιησού Χριστό». Δέκατη είναι η προς Εβραίους, της οποίας η αρχή είναι: «Πολυμερώς και πολυτρόπως ο Θεός, αφού μίλησε παλαιά στους πατέρες διά των προφητών, στις έσχατες αυτές ημέρες μίλησε σε εμάς διά του Υιού». Προς τον Τιμόθεο υπάρχουν δύο επιστολές· και της μεν πρώτης η αρχή είναι: «Παύλος, απόστολος του Ιησού Χριστού, κατ' επιταγήν του Θεού Σωτήρα μας και του Χριστού Ιησού της ελπίδας μας, προς τον Τιμόθεο, το γνήσιο τέκνο στην πίστη». Της δε δεύτερης η αρχή είναι: «Παύλος, απόστολος του Ιησού Χριστού διά θελήματος του Θεού, σύμφωνα με την υπόσχεση της ζωής της εν Χριστώ Ιησού, προς τον Τιμόθεο, το αγαπητό τέκνο». Δέκατη τρίτη είναι η προς Τίτον, της οποίας η αρχή είναι: «Παύλος, δούλος του Θεού και απόστολος του Ιησού Χριστού, σύμφωνα με την πίστη των εκλεκτών του Θεού και την επίγνωση της αλήθειας της κατ' ευσέβειαν, με την ελπίδα της αιώνιας ζωής». Δέκατη τέταρτη είναι η προς Φιλήμονα, της οποίας η αρχή είναι: «Παύλος, δέσμιος του Ιησού Χριστού, και Τιμόθεος ο αδελφός, προς τον Φιλήμονα, τον αγαπητό και συνεργάτη μας».

Παύλος, δούλος του Θεού και απόστολος του Ιησού Χριστού, σύμφωνα με την πίστη των εκλεκτών του Θεού. Βλέπεις πώς τα παραθέτει αυτά αδιακρίτως, πότε ονομάζοντας τον εαυτό του δούλο του Θεού και απόστολο του Χριστού, και πότε δούλο του Χριστού, λέγοντας: «Παύλος, δούλος του Ιησού Χριστού»; Έτσι, δεν αναγνωρίζει καμία διαφορά μεταξύ Πατρός και Υιού. Σύμφωνα με την πίστη των εκλεκτών του Θεού και την επίγνωση της αλήθειας που είναι σύμφωνη με την ευσέβεια, με την ελπίδα της αιώνιας ζωής. Σύμφωνα με την πίστη των εκλεκτών του Θεού.

Διότι τίποτα δεν μας ωφελεί τόσο, όσο το να θυμόμαστε συνεχώς τις ευεργεσίες του Θεού, τόσο τις κοινές όσο και τις προσωπικές. Διότι, εάν ανακαλώντας στη μνήμη μας τις ευεργεσίες ενός φίλου, ή ακούγοντας έναν ευχάριστο λόγο ή βλέποντας μια ευάρεστη πράξη, θερμαίνεται η ψυχή μας, πόσο μάλλον, όταν δούμε σε πόσους κινδύνους περιπέσαμε και από όλους μας απάλλαξε ο Θεός, θα γίνουμε προθυμότεροι προς την υπακοή. «Και επίγνωση», λέει, «της αλήθειας». Εδώ όμως χρησιμοποίησε τη λέξη αλήθεια σε αντιδιαστολή προς τον τύπο. Διότι και εκείνη (η Παλαιά Διαθήκη) ήταν επίγνωση και ήταν ευσέβεια, αλλά όχι της αλήθειας, ούτε βέβαια και του ψεύδους, αλλά των τύπων και της εικόνας. Ορθώς είπε: «Με την ελπίδα της αιώνιας ζωής», διότι εκείνη υφίστατο με την ελπίδα της παρούσας ζωής. «Διότι αυτός που θα τα εφαρμόσει», λέει, «θα ζήσει μέσω αυτών». Βλέπεις πώς από το προοίμιο κιόλας καταδεικνύεται η διαφορά της χάριτος; Εκείνοι δεν είναι πλέον εκλεκτοί, αλλά εμείς· διότι, αν και εκείνοι αποκαλούνταν εκλεκτοί, δεν είναι πια. «Την οποία υποσχέθηκε», λέει, «ο αψευδής Θεός προ αιώνιων χρόνων». Δηλαδή, δεν ενήργησε τώρα από αλλαγή γνώμης, αλλά αυτά είχαν προοριστεί εξ αρχής.

βʹ. Την οποία υποσχέθηκε, λέει, ο αψευδής Θεός. Εάν είναι αψευδής, οπωσδήποτε θα πραγματοποιηθεί αυτό που υποσχέθηκε· εάν είναι αψευδής, δεν πρέπει να αμφιβάλλουμε, έστω και αν αυτό πρόκειται να συμβεί μετά τον θάνατο. Την οποία υποσχέθηκε, λέει, ο αψευδής Θεός προ αιωνίων χρόνων. Και με τη φράση «προ αιωνίων χρόνων», αποδεικνύει την αξιοπιστία. Δεν συνέβησαν αυτά επειδή οι Ιουδαίοι δεν προσήλθαν τώρα, λέει, αλλά έτσι είχε προκαθοριστεί ανέκαθεν. Άκου λοιπόν τι λέει: «Την φανέρωσε δε στους δικούς της καιρούς». Προς τι λοιπόν η αναβολή; Έγινε χάριν προνοίας και για να πραγματοποιηθεί στον εύθετο χρόνο. «Καιρός», λέει ο προφήτης, «για να ενεργήσει ο Κύριος». Διότι το «στους δικούς της», αυτό σημαίνει: στους πρέποντες, στους οφειλόμενους, στους αρμόζοντες.

Διότι αυτά είναι στο χέρι μας και να τα πράξουμε και να μην τα πράξουμε· τα προστάγματα όμως δεν είναι στο χέρι μας, αλλά υπάρχει ανάγκη ή να τα πράξουμε ή, εάν δεν τα πράξουμε, να τιμωρηθούμε. Αυτό λοιπόν εννοεί και όταν λέει: «Διότι μου έχει επιβληθεί ανάγκη· και αλίμονό μου, εάν δεν κηρύττω το Ευαγγέλιο». Θα το πω όμως σαφέστερα, ώστε να γίνει σε όλους ολοφάνερο. Για παράδειγμα, εκείνος στον οποίο έχει ανατεθεί η διοίκηση της Εκκλησίας και έχει τιμηθεί με το αξίωμα της επισκοπής, εάν δεν διδάσκει στον λαό τι πρέπει να πράττει, δεν είναι ανεύθυνος· ο λαϊκός όμως δεν έχει καμία τέτοια υποχρέωση. Γι' αυτό λέει και ο Παύλος: «Το πράττω αυτό κατ' επιταγήν του Σωτήρος μας». Και πρόσεξε πώς τα επίθετα αρμόζουν σε αυτό που είπα. Διότι, αφού είπε πιο πάνω, «Ο αψευδής Θεός», εδώ λέει, «Κατ' επιταγήν του Θεού και Σωτήρος μας». Εάν λοιπόν είναι Σωτήρας, και ο ίδιος τα διέταξε αυτά επειδή επιθυμεί τη σωτηρία μας, τότε η υπόθεση δεν αποτελεί ζήτημα φιλαρχίας· διότι πρόκειται για πίστη και για επιταγή του Θεού και Σωτήρος. «Προς τον Τίτο, το γνήσιο τέκνο». Διότι είναι δυνατόν να υπάρχουν και μη γνήσια τέκνα, όπως εκείνος για τον οποίο λέει: «Εάν κάποιος που ονομάζεται αδελφός είναι πόρνος, ή πλεονέκτης, ή ειδωλολάτρης, ή υβριστής, ή μέθυσος, με έναν τέτοιον ούτε καν να συντρώγετε». Ιδού, είναι μεν τέκνο, αλλά δεν είναι γνήσιο τέκνο· τέκνο μεν είναι, επειδή έλαβε άπαξ τη χάρη και αναγεννήθηκε· δεν είναι όμως γνήσιο, επειδή είναι ανάξιο του πατέρα του, επειδή αυτομολεί σε άλλον τύραννο.

ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΙΤΟ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ. «Ο Παύλος, δούλος του Θεού και απόστολος του Ιησού Χριστού σύμφωνα με την πίστη των εκλεκτών του Θεού, και την επίγνωση της αλήθειας που οδηγεί στην ευσέβεια, με την ελπίδα της αιώνιας ζωής, την οποία υποσχέθηκε ο αψευδής Θεός πριν από τους αιώνιους χρόνους, και φανέρωσε στους ορισμένους καιρούς τον λόγο Του μέσω του κηρύγματος το οποίο εμπιστεύθηκα εγώ σύμφωνα με την επιταγή του σωτήρα μας Θεού, προς τον Τίτο, το γνήσιο τέκνο σύμφωνα με την κοινή μας πίστη: χάρη, έλεος και ειρήνη από τον Θεό Πατέρα και τον Κύριο Ιησού Χριστό, τον σωτήρα μας. Για τον λόγο αυτόν σε άφησα στην Κρήτη, για να επιδιορθώσεις τα ελλείποντα και να εγκαταστήσεις πρεσβυτέρους σε κάθε πόλη, όπως εγώ σε διέταξα. Αν κάποιος είναι ακατηγόρητος, άνδρας μίας γυναίκας, που έχει τέκνα πιστά, τα οποία δεν κατηγορούνται για ασωτία ή δεν είναι ανυπότακτα.» Επισκόπους. «Διότι πρέπει ο επίσκοπος να είναι ακατηγόρητος ως οικονόμος του Θεού, όχι αυθάδης, όχι οξύθυμος, όχι μέθυσος, όχι βίαιος, όχι αισχροκερδής, αλλά φιλόξενος, φιλάγαθος, σώφρων, δίκαιος, όσιος, εγκρατής, προσηλωμένος στον αξιόπιστο λόγο που είναι σύμφωνος με τη διδασκαλία, ώστε να είναι ικανός και να νουθετεί με την υγιή διδασκαλία, και να ελέγχει εκείνους που αντιλέγουν. Διότι υπάρχουν πολλοί ανυπότακτοι, ματαιολόγοι και φρεναπάτες, κυρίως εκείνοι που προέρχονται από την περιτομή, τους οποίους πρέπει κανείς να αποστομώνει· οι οποίοι ανατρέπουν ολόκληρα σπίτια, διδάσκοντας αυτά που δεν πρέπει, χάριν αισχρού κέρδους.