Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ 1:4

Διότι αυτά είναι στο χέρι μας και να τα πράξουμε και να μην τα πράξουμε· τα προστάγματα όμως δεν είναι στο χέρι μας, αλλά υπάρχει ανάγκη ή να τα πράξουμε ή, εάν δεν τα πράξουμε, να τιμωρηθούμε. Αυτό λοιπόν εννοεί και όταν λέει: «Διότι μου έχει επιβληθεί ανάγκη· και αλίμονό μου, εάν δεν κηρύττω το Ευαγγέλιο». Θα το πω όμως σαφέστερα, ώστε να γίνει σε όλους ολοφάνερο. Για παράδειγμα, εκείνος στον οποίο έχει ανατεθεί η διοίκηση της Εκκλησίας και έχει τιμηθεί με το αξίωμα της επισκοπής, εάν δεν διδάσκει στον λαό τι πρέπει να πράττει, δεν είναι ανεύθυνος· ο λαϊκός όμως δεν έχει καμία τέτοια υποχρέωση. Γι' αυτό λέει και ο Παύλος: «Το πράττω αυτό κατ' επιταγήν του Σωτήρος μας». Και πρόσεξε πώς τα επίθετα αρμόζουν σε αυτό που είπα. Διότι, αφού είπε πιο πάνω, «Ο αψευδής Θεός», εδώ λέει, «Κατ' επιταγήν του Θεού και Σωτήρος μας». Εάν λοιπόν είναι Σωτήρας, και ο ίδιος τα διέταξε αυτά επειδή επιθυμεί τη σωτηρία μας, τότε η υπόθεση δεν αποτελεί ζήτημα φιλαρχίας· διότι πρόκειται για πίστη και για επιταγή του Θεού και Σωτήρος. «Προς τον Τίτο, το γνήσιο τέκνο». Διότι είναι δυνατόν να υπάρχουν και μη γνήσια τέκνα, όπως εκείνος για τον οποίο λέει: «Εάν κάποιος που ονομάζεται αδελφός είναι πόρνος, ή πλεονέκτης, ή ειδωλολάτρης, ή υβριστής, ή μέθυσος, με έναν τέτοιον ούτε καν να συντρώγετε». Ιδού, είναι μεν τέκνο, αλλά δεν είναι γνήσιο τέκνο· τέκνο μεν είναι, επειδή έλαβε άπαξ τη χάρη και αναγεννήθηκε· δεν είναι όμως γνήσιο, επειδή είναι ανάξιο του πατέρα του, επειδή αυτομολεί σε άλλον τύραννο.

Διότι είναι δυνατόν κάποιος που έγινε γνήσιος να μην παραμείνει γνήσιος· είναι δυνατόν και κάποιος που δεν είναι γνήσιος να γίνει γνήσιος. Διότι αυτά δεν περιορίζονται από την αναγκαιότητα της φύσεως, αλλά από την ελευθερία της προαιρέσεως· γι' αυτό και υπόκεινται σε συνεχείς μεταβάσεις. Υπήρξε ο Ονήσιμος τέκνο γνήσιο, αλλά υπήρξε και μη γνήσιο· διότι πράγματι είχε καταστεί άχρηστος. Αλλά πάλι έγινε τόσο γνήσιο τέκνο, ώστε να αποκαλείται και ο ίδιος αποστολικά σπλάχνα. «Προς τον Τίτο, το γνήσιο τέκνο σύμφωνα με την κοινή πίστη». Τι σημαίνει, «σύμφωνα με την κοινή πίστη»;

Επειδή είπε, «Τέκνο», και έλαβε τη θέση του πατέρα του, άκουσε πώς ελαττώνει και μετριάζει και αυτήν την τιμή. Διότι πρόσθεσε: «κατά την κοινή πίστη»· δηλαδή, ως προς την πίστη δεν υπερέχω σε τίποτα από εσένα· διότι είναι κοινή, και μέσω αυτής γεννήθηκα και εγώ και εσύ. Από πού λοιπόν τον ονομάζει τέκνο; Είτε επειδή θέλει να δηλώσει μόνο τη φιλοστοργία του, είτε το ότι προηγήθηκε στο κήρυγμα, είτε το ότι μέσω αυτού φωτίστηκε. Γι' αυτό τους ονομάζει και τέκνα και αδελφούς· επειδή γεννήθηκαν από την ίδια πίστη, είναι αδελφοί· αλλά επειδή γεννήθηκαν δια των δικών του χειρών, είναι τέκνα. Με το να πει, λοιπόν, «κατά την κοινή πίστη», υπονόησε την αδελφοσύνη. «Χάρις και ειρήνη από τον Θεό Πατέρα και τον Κύριο Ιησού Χριστό τον Σωτήρα μας». Επειδή είπε «Τέκνο», πρόσθεσε το «Από τον Θεό Πατέρα», ώστε να ανορθώσει τη διάνοιά του, και να μάθει τίνος τέκνο είναι, και ότι δεν δείχνει την ισοτιμία του μόνο με το να πει «κοινή πίστη», αλλά και με το να προσθέσει «του Πατέρα μας».

ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΙΤΟ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ. «Ο Παύλος, δούλος του Θεού και απόστολος του Ιησού Χριστού σύμφωνα με την πίστη των εκλεκτών του Θεού, και την επίγνωση της αλήθειας που οδηγεί στην ευσέβεια, με την ελπίδα της αιώνιας ζωής, την οποία υποσχέθηκε ο αψευδής Θεός πριν από τους αιώνιους χρόνους, και φανέρωσε στους ορισμένους καιρούς τον λόγο Του μέσω του κηρύγματος το οποίο εμπιστεύθηκα εγώ σύμφωνα με την επιταγή του σωτήρα μας Θεού, προς τον Τίτο, το γνήσιο τέκνο σύμφωνα με την κοινή μας πίστη: χάρη, έλεος και ειρήνη από τον Θεό Πατέρα και τον Κύριο Ιησού Χριστό, τον σωτήρα μας. Για τον λόγο αυτόν σε άφησα στην Κρήτη, για να επιδιορθώσεις τα ελλείποντα και να εγκαταστήσεις πρεσβυτέρους σε κάθε πόλη, όπως εγώ σε διέταξα. Αν κάποιος είναι ακατηγόρητος, άνδρας μίας γυναίκας, που έχει τέκνα πιστά, τα οποία δεν κατηγορούνται για ασωτία ή δεν είναι ανυπότακτα.» Επισκόπους. «Διότι πρέπει ο επίσκοπος να είναι ακατηγόρητος ως οικονόμος του Θεού, όχι αυθάδης, όχι οξύθυμος, όχι μέθυσος, όχι βίαιος, όχι αισχροκερδής, αλλά φιλόξενος, φιλάγαθος, σώφρων, δίκαιος, όσιος, εγκρατής, προσηλωμένος στον αξιόπιστο λόγο που είναι σύμφωνος με τη διδασκαλία, ώστε να είναι ικανός και να νουθετεί με την υγιή διδασκαλία, και να ελέγχει εκείνους που αντιλέγουν. Διότι υπάρχουν πολλοί ανυπότακτοι, ματαιολόγοι και φρεναπάτες, κυρίως εκείνοι που προέρχονται από την περιτομή, τους οποίους πρέπει κανείς να αποστομώνει· οι οποίοι ανατρέπουν ολόκληρα σπίτια, διδάσκοντας αυτά που δεν πρέπει, χάριν αισχρού κέρδους.