Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ 2:10

Όσοι δε έχουν πιστούς κυρίους, ας μην τους περιφρονούν επειδή είναι αδελφοί, αλλά μάλλον ας τους υπηρετούν, διότι αυτοί που απολαμβάνουν την ευεργεσία είναι πιστοί και αγαπητοί. Προς Τίτον. Οι δούλοι να υποτάσσονται στους δικούς τους κυρίους, να είναι σε όλα ευάρεστοι, να μην αντιλέγουν, να μην υπεξαιρούν, αλλά να επιδεικνύουν κάθε αγαθή πίστη, ώστε να κοσμούν σε όλα τη διδασκαλία του Σωτήρος ημών Θεού.

Θεός δε είναι και ο Υιός· «από τους οποίους», λέει, «προέρχεται ο Χριστός κατά σάρκα, ο οποίος είναι Θεός πάνω από όλα», «πίστεψε», λέει, «στον Κύριο Ιησού και θα σωθείς» και «τους κήρυξε», λέει, «τον λόγο του Κυρίου», «και αφού τους ανέβασε στο σπίτι του, τους παρέθεσε τραπέζι και αγαλλίασε με όλη την οικογένειά του, έχοντας πιστέψει στον Θεό» ή ότι «στην αρχή ήταν ο Λόγος, και ο Λόγος ήταν προς τον Θεό, και Θεός ήταν ο Λόγος» ή «για να κοσμήσουν τη διδασκαλία του Σωτήρα μας Θεού» ή «διότι φανερώθηκε η χάρη του Θεού και Σωτήρα σε όλους τους ανθρώπους, η οποία μας παιδαγωγεί» ή «προσμένοντας τη μακάρια ελπίδα και την επιφάνεια της δόξας του μεγάλου Θεού και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού». Είναι δε η ίδια η διακονία του Πνεύματος και του Λόγου· «προσέχετε», λέει, «τον εαυτό σας και όλο το ποίμνιο, στο οποίο το Άγιο Πνεύμα σας έθεσε επισκόπους, για να ποιμαίνετε την Εκκλησία του Θεού», πράγμα που είναι όμοιο με το να λέει: «χρωστώ ευγνωμοσύνη σε εκείνον που με ενδυνάμωσε, τον Χριστό Ιησού τον Κύριό μας, διότι με θεώρησε πιστό, θέτοντάς με στη διακονία».

«πίστεψε (λέει) στον Κύριο Ιησού, και θα σωθείς», και «τους μίλησε (λέει) τον λόγο του Κυρίου», «και αφού τους ανέβασε στο σπίτι του, τους παρέθεσε τραπέζι, και αγαλλιάστηκε μαζί με όλη την οικογένειά του, επειδή είχε πιστέψει στον Θεό», ή ότι «εν αρχή ήταν ο Λόγος, και ο Λόγος ήταν προς τον Θεό, και Θεός ήταν ο Λόγος», ή «για να κοσμούν τη διδασκαλία του Σωτήρα μας Θεού», ή «διότι φανερώθηκε η χάρη του Θεού και Σωτήρα σε όλους τους ανθρώπους, παιδαγωγώντας μας», ή «προσμένοντας τη μακάρια ελπίδα και την επιφάνεια της δόξας του μεγάλου Θεού και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού». Η ίδια δε είναι η διακονία του Πνεύματος και του Λόγου· «προσέχετε (λέει) τους εαυτούς σας και όλο το ποίμνιο, στο οποίο το Άγιο Πνεύμα σας έθεσε επισκόπους, για να ποιμαίνετε την Εκκλησία του Θεού», κάτι που είναι όμοιο με το να λέει: «χρωστώ ευγνωμοσύνη στον Χριστό Ιησού τον Κύριό μας, που με ενδυνάμωσε, διότι με θεώρησε πιστό θέτοντάς με στη διακονία». 7. Συνεργεί, λοιπόν, όπως έχει αποδειχθεί, με τον Πατέρα ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα· «διότι με τον λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί, και με το πνεύμα του στόματός Του όλη η δύναμή τους». Και το Άγιο Πνεύμα είναι προσκυνητό· «διότι εκείνοι που προσκυνούν τον Θεό, πρέπει να προσκυνούν με πνεύμα και αλήθεια». Εάν δε αυτά συνεργούν, τότε η κτίση δεν δημιουργεί κτίση, ούτε η θεότητα γίνεται κτιστή, ούτε ο Θεός γνωρίζεται υπό μέτρο ή περιορισμό.

Γʹ. Ως αντίπαλο εννοεί και τον διάβολο και καθέναν που τον υπηρετεί. Διότι, όταν ο βίος λάμπει και ο λόγος εναρμονίζεται με αυτόν, όντας επιεικής, ήμερος, προσηνής, χωρίς να δίνει καμία λαβή στους αντιπάλους, τότε το κέρδος είναι μεγάλο και ανείπωτο. Επομένως, είναι μεγάλη η ανάγκη για τη διακονία του λόγου, όχι του οποιουδήποτε λόγου, αλλά ενός λόγου δοκίμου και ακατάκριτου, που να μη δίνει από πουθενά καμία αφορμή σε όσους το επιθυμούν. Οι δούλοι να υποτάσσονται στους δικούς τους κυρίους, να είναι σε όλα ευάρεστοι. Βλέπεις τι είπε προηγουμένως; «Για να ντραπεί», λέει, «ο αντίπαλος, μη έχοντας τίποτε το κακό να πει για εμάς». Άρα, είναι άξιος καταδίκης εκείνος που χωρίζει τις γυναίκες από τους άνδρες με την πρόφαση της εγκράτειας, καθώς και εκείνος που αποστερεί τους δούλους από τους κυρίους τους με το ίδιο ακριβώς πρόσχημα. Αυτός ο λόγος δεν είναι ακατάκριτος· απεναντίας, δίνει μεγάλη λαβή και στους απίστους, και ανοίγει τα στόματα όλων εναντίον μας. «Οι δούλοι», λέει, «να υποτάσσονται στους δικούς τους κυρίους, να είναι σε όλα ευάρεστοι, να μην αντιλέγουν, να μην υπεξαιρούν, αλλά να επιδεικνύουν απόλυτη και αγαθή πίστη, ώστε να στολίζουν σε όλα τη διδασκαλία του Θεού και Σωτήρος μας». Εύλογα, λοιπόν, έλεγε αλλού: «Δουλεύοντας σαν στον Θεό, και όχι σε ανθρώπους». Διότι, ακόμη κι αν διακονείς τον κύριό σου με καλή θέληση, εντούτοις το κίνητρο έχει την αρχή του στον φόβο. Ώστε, εκείνος που τον διακονεί με τόσο φόβο, θα επιτύχει τις μεγαλύτερες ανταμοιβές.

Διότι είναι φανερό ότι, αφού πρώτα ενστάλαξαν στην ψυχή τους τον φόβο για την ανάσταση και για την κρίση, καθώς και για όλα τα υπόλοιπα που διδάσκουμε σχετικά με τα μετά τον θάνατον, με αυτόν τον τρόπο μπόρεσαν να αποκρούσουν την κακία, εδραιώνοντας στην ψυχή τους έναν φόβο αντίρροπο προς την ηδονή των κακών. Επομένως, όχι τυχαία ούτε άσκοπα κάνει παντού εκτενή λόγο για αυτούς· διότι, όσο πιο κακοί είναι, τόσο περισσότερο θαυμάζεται η δύναμη του κηρύγματος. Εξάλλου, και τον ιατρό τότε τον θαυμάζουμε, όταν τον απελπισμένο ασθενή, που δεν απολαμβάνει καμία βοήθεια ούτε μπορεί να κυριαρχήσει στις άκαιρες επιθυμίες του, αλλά κυλιέται μέσα σε αυτές, τον επαναφέρει στην υγεία και τον θεραπεύει. Και πρόσεξε τι απαιτεί από αυτούς· εκείνα ακριβώς που περισσότερο από όλα αναπαύουν τον κύριο: «Να μην αντιλέγουν, να μην υπεξαιρούν»· δηλαδή, να επιδεικνύουν μεγάλη αφοσίωση σε όσα τους εμπιστεύονται, να είναι εξαιρετικά αγαθοί απέναντι στους κυρίους τους, υπακούοντας στα προστάγματά τους.

«Οι ηλικιωμένοι άνδρες να είναι νηφάλιοι, σεμνοί, συνετοί, υγιείς στην πίστη, στην αγάπη, στην υπομονή. Οι ηλικιωμένες γυναίκες ομοίως να έχουν ιεροπρεπή συμπεριφορά, να μην είναι συκοφάντριες, να μην είναι υποδουλωμένες στο πολύ κρασί, να είναι δασκάλες του καλού, ώστε να συνετίζουν τις νέες γυναίκες να αγαπούν τους άνδρες τους, να αγαπούν τα παιδιά τους, να είναι συνετές, αγνές, οικουροί, αγαθές, και να υποτάσσονται στους δικούς τους άνδρες.» Όχι εξαιτίας της δικής τους φύσης, αλλά εξαιτίας της προαίρεσης εκείνων που μετέχουν. «Για να μη βλασφημείται ο λόγος του Θεού. Τους νεότερους ομοίως να τους προτρέπεις να είναι συνετοί. Σε όλα να προσφέρεις τον εαυτό σου ως πρότυπο καλών έργων, δείχνοντας στη διδασκαλία αδιαφθορία, σεμνότητα, λόγο υγιή και ακατάκριτο· ώστε ο αντίπαλος να ντροπιαστεί, μη έχοντας να πει τίποτα κακό για εμάς. Οι δούλοι να υποτάσσονται στους δικούς τους κυρίους σε όλα, να είναι ευάρεστοι, να μην αντιλέγουν, να μην υπεξαιρούν, αλλά να επιδεικνύουν απόλυτη και αγαθή πίστη, ώστε να κοσμούν τη διδασκαλία του Σωτήρα μας Θεού σε όλα. Διότι φανερώθηκε η σωτήρια χάρη του Θεού σε όλους τους ανθρώπους, η οποία μας παιδαγωγεί, ώστε, αφού απαρνηθούμε την ασέβεια και τις κοσμικές επιθυμίες, να ζήσουμε με σωφροσύνη, με δικαιοσύνη και με ευσέβεια στον τωρινό αιώνα, προσδοκώντας τη μακάρια ελπίδα και την επιφάνεια της δόξας του μεγάλου Θεού και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού.» Διότι, εάν συμβαίνει μια πιστή γυναίκα που συζεί με άπιστο να μην είναι ενάρετη, η βλασφημία συνηθίζει να στρέφεται εναντίον του Θεού. «