Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ 2:8

Γι’ αυτό και θερμά συμβούλευε: «Αναλάβετε την πανοπλία του Θεού, για να μπορέσετε να αντισταθείτε κατά την πονηρή ημέρα», ώστε «μην έχοντας να πει τίποτα κακό για εμάς» ο εχθρός να καταισχυνθεί. Εμείς δε, όταν το μάθαμε αυτό, θυμηθήκαμε τον απόστολο που λέει: «Είτε βρισκόμουν στο σώμα, δεν γνωρίζω, είτε εκτός του σώματος, δεν γνωρίζω· ο Θεός γνωρίζει». Αλλά ο μεν Παύλος αρπάχτηκε έως τον τρίτο ουρανό και, αφού άκουσε άρρητα λόγια, κατέβηκε, ο δε Αντώνιος είδε τον εαυτό του να φτάνει έως τον αέρα και να αγωνίζεται μέχρις ότου φανεί ελεύθερος. Είχε δε πάλι και το εξής χάρισμα. Διότι, όταν καθόταν ολομόναχος στο βουνό, αν κάποτε απορούσε αναζητώντας κάτι μέσα του, αυτό του αποκαλυπτόταν από τη θεία πρόνοια ενώ προσευχόταν. Και είχε γίνει, σύμφωνα με το γεγραμμένο, θεοδίδακτος ο μακάριος. Μετά από αυτά, λοιπόν, όταν κάποτε έγινε συζήτηση μεταξύ αυτού και κάποιων που τον επισκέφθηκαν σχετικά με την πορεία της ψυχής και το ποιος θα είναι ο τόπος της έπειτα, την επόμενη νύχτα τον καλεί κάποιος από ψηλά, λέγοντας: «Αντώνιε, σήκω, βγες έξω και κοίτα». Βγαίνοντας, λοιπόν, έξω (διότι γνώριζε σε ποιους όφειλε να υπακούει) και κοιτάζοντας ψηλά, είδε κάποιον πανύψηλο, ειδεχθή και φοβερό, να στέκεται και να φτάνει μέχρι τα σύννεφα, και κάποιους άλλους να ανεβαίνουν σαν να ήταν φτερωτοί· και εκείνον να απλώνει τα χέρια του· και άλλους μεν να εμποδίζονται από αυτόν, άλλους δε να πετούν από πάνω του και, αφού περνούσαν, να ανεβαίνουν πλέον αμέριμνοι.

Είθε να μας δώσει ο Κύριος να κρατήσουμε την αλάνθαστη οδό μέχρι τέλους, τη στενή και τεθλιμμένη· ώστε να κλείσει το στόμα του αντιδίκου μας, του Διαβόλου, μη έχοντας να πει τίποτα το φαύλο για εμάς. Διότι στον Θεό πρέπει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Να είσαι δε υπάκουος, για να φυλάξεις την αγνεία του σώματός σου εν Κυρίω ως πολύτιμο μαργαριτάρι. Μην καλλωπίζεις τον εαυτό σου με ενδύματα και μην υπερηφανεύεσαι για τους πλούσιους γονείς σου· διότι αυτός που καυχάται, ας καυχάται εν Κυρίω· επειδή κάθε σάρκα είναι χόρτο, και κάθε δόξα ανθρώπου σαν άνθος χόρτου. Ξεράθηκε το χόρτο και το άνθος του έπεσε· ο λόγος όμως του Κυρίου μένει στον αιώνα. Να έχεις το βλέμμα χαμηλά και την ψυχή ψηλά. Με νεαρό μην αποκτάς οικειότητα· και με γυναίκα είναι περιττό ακόμη και να το αναφέρουμε. Με παιδί μην πολυλογείς· με μέθυσους, ανυπότακτους ή γελωτοποιούς μην συναναστρέφεσαι· αλλά να βρίσκεσαι με φόβο Θεού όλη την ημέρα, καθώς λέει ο Απόστολος: να συμπεριφέρεστε με σοφία, αξιοποιώντας τον χρόνο σας, διότι οι ημέρες είναι πονηρές. Γι' αυτό μην γίνεστε άφρονες, αλλά να κατανοείτε ποιο είναι το θέλημα του Θεού. Και μην μεθάτε με κρασί, στο οποίο υπάρχει ασωτία. Και πάλι: για να ντραπεί ο αντίπαλος, μη έχοντας τίποτα το κακό να πει για εσάς.

Εκείνο δε που εννοούμε είναι το εξής, ότι ο ψόγος της λοιδορίας δεν αγγίζει όσους ζουν σύμφωνα με την αρετή. Διότι πώς θα λοιδορηθεί για πλεονεξία ο ακτήμονας; Πώς θα καταλογίσει κανείς ασωτία σε εκείνον που έχει αποσυρθεί και ζει μονήρη βίο, ή οργή στον πράο, ή αλαζονεία στον μετριόφρονα, ή οτιδήποτε άλλο από τα μεμπτά σε αυτούς που διακρίνονται για τα εντελώς αντίθετα; Σκοπός τους είναι να διατηρούν τον βίο τους απρόσβλητο από κάθε ψόγο, ώστε, όπως λέει ο Απόστολος, ο εναντίος να ντραπεί, μη έχοντας να πει τίποτα. Γι' αυτόν τον λόγο λέει η φωνή εκείνου που είχε προσκληθεί για να δώσει κατάρα: πώς να καταραστώ εκείνον που δεν καταράστηκε ο Κύριος; Δηλαδή: πώς να λοιδορήσω αυτόν που δεν έχει δώσει αφορμή για λοιδορία, του οποίου ο βίος, επειδή είναι προσηλωμένος στον Θεό, παραμένει άτρωτος από την κακία;

Ας είναι, λοιπόν, κοινό διδασκαλείο σε όλους και υπόδειγμα αρετής η λαμπρότητα του βίου σου, προβαλλόμενη ενώπιον όλων σαν μια αρχέτυπη εικόνα, η οποία περικλείει μέσα της όλα τα καλά, παρέχοντας με πολλή ευκολία τα παραδείγματα σε όσους επιθυμούν να αποτυπώσουν στον εαυτό τους κάτι από τα αγαθά που αυτή διαθέτει. Κατά τη διδασκαλία να επιδεικνύεις ακεραιότητα, σεμνότητα, λόγο υγιή και ακατάκριτο, ώστε ο αντίπαλος να ντραπεί, μη έχοντας να πει τίποτα το φαύλο για εμάς.

Γʹ. Ως αντίπαλο εννοεί και τον διάβολο και καθέναν που τον υπηρετεί. Διότι, όταν ο βίος λάμπει και ο λόγος εναρμονίζεται με αυτόν, όντας επιεικής, ήμερος, προσηνής, χωρίς να δίνει καμία λαβή στους αντιπάλους, τότε το κέρδος είναι μεγάλο και ανείπωτο. Επομένως, είναι μεγάλη η ανάγκη για τη διακονία του λόγου, όχι του οποιουδήποτε λόγου, αλλά ενός λόγου δοκίμου και ακατάκριτου, που να μη δίνει από πουθενά καμία αφορμή σε όσους το επιθυμούν. Οι δούλοι να υποτάσσονται στους δικούς τους κυρίους, να είναι σε όλα ευάρεστοι. Βλέπεις τι είπε προηγουμένως; «Για να ντραπεί», λέει, «ο αντίπαλος, μη έχοντας τίποτε το κακό να πει για εμάς». Άρα, είναι άξιος καταδίκης εκείνος που χωρίζει τις γυναίκες από τους άνδρες με την πρόφαση της εγκράτειας, καθώς και εκείνος που αποστερεί τους δούλους από τους κυρίους τους με το ίδιο ακριβώς πρόσχημα. Αυτός ο λόγος δεν είναι ακατάκριτος· απεναντίας, δίνει μεγάλη λαβή και στους απίστους, και ανοίγει τα στόματα όλων εναντίον μας. «Οι δούλοι», λέει, «να υποτάσσονται στους δικούς τους κυρίους, να είναι σε όλα ευάρεστοι, να μην αντιλέγουν, να μην υπεξαιρούν, αλλά να επιδεικνύουν απόλυτη και αγαθή πίστη, ώστε να στολίζουν σε όλα τη διδασκαλία του Θεού και Σωτήρος μας». Εύλογα, λοιπόν, έλεγε αλλού: «Δουλεύοντας σαν στον Θεό, και όχι σε ανθρώπους». Διότι, ακόμη κι αν διακονείς τον κύριό σου με καλή θέληση, εντούτοις το κίνητρο έχει την αρχή του στον φόβο. Ώστε, εκείνος που τον διακονεί με τόσο φόβο, θα επιτύχει τις μεγαλύτερες ανταμοιβές.

«Οι ηλικιωμένοι άνδρες να είναι νηφάλιοι, σεμνοί, συνετοί, υγιείς στην πίστη, στην αγάπη, στην υπομονή. Οι ηλικιωμένες γυναίκες ομοίως να έχουν ιεροπρεπή συμπεριφορά, να μην είναι συκοφάντριες, να μην είναι υποδουλωμένες στο πολύ κρασί, να είναι δασκάλες του καλού, ώστε να συνετίζουν τις νέες γυναίκες να αγαπούν τους άνδρες τους, να αγαπούν τα παιδιά τους, να είναι συνετές, αγνές, οικουροί, αγαθές, και να υποτάσσονται στους δικούς τους άνδρες.» Όχι εξαιτίας της δικής τους φύσης, αλλά εξαιτίας της προαίρεσης εκείνων που μετέχουν. «Για να μη βλασφημείται ο λόγος του Θεού. Τους νεότερους ομοίως να τους προτρέπεις να είναι συνετοί. Σε όλα να προσφέρεις τον εαυτό σου ως πρότυπο καλών έργων, δείχνοντας στη διδασκαλία αδιαφθορία, σεμνότητα, λόγο υγιή και ακατάκριτο· ώστε ο αντίπαλος να ντροπιαστεί, μη έχοντας να πει τίποτα κακό για εμάς. Οι δούλοι να υποτάσσονται στους δικούς τους κυρίους σε όλα, να είναι ευάρεστοι, να μην αντιλέγουν, να μην υπεξαιρούν, αλλά να επιδεικνύουν απόλυτη και αγαθή πίστη, ώστε να κοσμούν τη διδασκαλία του Σωτήρα μας Θεού σε όλα. Διότι φανερώθηκε η σωτήρια χάρη του Θεού σε όλους τους ανθρώπους, η οποία μας παιδαγωγεί, ώστε, αφού απαρνηθούμε την ασέβεια και τις κοσμικές επιθυμίες, να ζήσουμε με σωφροσύνη, με δικαιοσύνη και με ευσέβεια στον τωρινό αιώνα, προσδοκώντας τη μακάρια ελπίδα και την επιφάνεια της δόξας του μεγάλου Θεού και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού.» Διότι, εάν συμβαίνει μια πιστή γυναίκα που συζεί με άπιστο να μην είναι ενάρετη, η βλασφημία συνηθίζει να στρέφεται εναντίον του Θεού. «