Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ 3:2

Το Πνεύμα να μην το σβήνετε, τις προφητείες να μην τις περιφρονείτε. Όλα δε να τα δοκιμάζετε, το καλό να το κρατάτε· από κάθε είδους πονηρό να απέχετε. ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ. Οι ηλικιωμένοι άνδρες να είναι νηφάλιοι, σεμνοί, σώφρονες, υγιείς στην πίστη, στην αγάπη, στην υπομονή. Οι ηλικιωμένες γυναίκες ομοίως να έχουν συμπεριφορά ιεροπρεπή, να μην είναι συκοφάντριες, να μην είναι υποδουλωμένες σε πολύ κρασί, να είναι δασκάλες του καλού, ώστε να νουθετούν τις νέες να αγαπούν τους άνδρες τους, να αγαπούν τα παιδιά τους, να είναι σώφρονες, αγνές, οικονόμοι του σπιτιού, αγαθές, να υποτάσσονται στους δικούς τους άνδρες, για να μη βλασφημείται ο λόγος του Θεού. ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ. Να τους υπενθυμίζεις να υποτάσσονται στις αρχές και στις εξουσίες, να πειθαρχούν, να είναι έτοιμοι για κάθε αγαθό έργο, να μην κακολογούν κανέναν, να είναι ειρηνικοί, επιεικείς, δείχνοντας κάθε πραότητα προς όλους τους ανθρώπους. ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ. Η φιλαδελφία ας παραμένει, τη φιλοξενία να μην την ξεχνάτε· διότι μέσω αυτής κάποιοι, χωρίς να το καταλάβουν, φιλοξένησαν αγγέλους. Να θυμάστε τους φυλακισμένους σαν να είστε φυλακισμένοι μαζί τους, αυτούς που κακουχούνται σαν να βρίσκεστε και εσείς στο ίδιο σώμα. Ο γάμος ας είναι τίμιος σε όλα και η συζυγική κλίνη αμίαντη· διότι τους πόρνους και τους μοιχούς θα τους κρίνει ο Θεός. Ο τρόπος της ζωής σας να είναι αφιλάργυρος· να αρκείστε σε αυτά που έχετε.

Τι λοιπόν; Ούτε αυτούς που πράττουν το κακό, ούτε εκείνους δεν πρέπει να λοιδορούμε; Αλλά να είμαστε έτοιμοι για κάθε αγαθό έργο, να μη βλασφημούμε κανέναν. Ας ακούσουμε την προτροπή: Κανέναν, λέει, να μη βλασφημούμε. Πρέπει το στόμα μας να είναι καθαρό από λοιδορία.

Εάν ονειδίζεις τους άλλους, σύντομα θα περιπέσεις και ο ίδιος στα ίδια. Γι' αυτό προτρέπει αυτός ο μακάριος λέγοντας: «Εκείνος που νομίζει ότι στέκεται, ας προσέχει μήπως πέσει». Να είναι άμαχοι, λέει. Επιεικείς, επιδεικνύοντας κάθε πραότητα προς όλους τους ανθρώπους, και στους Έλληνες και στους Ιουδαίους, και στους μοχθηρούς και στους πονηρούς. Διότι εκεί μεν εκφοβίζει με τα μελλοντικά, λέγοντας: «Ώστε αυτός που νομίζει ότι στέκεται, ας προσέχει μήπως πέσει»· εδώ όμως δεν συνετίζει με τα μελλοντικά, αλλά με τα παρελθόντα, κάνοντας το ίδιο με όσα προσθέτει στη συνέχεια: «Διότι κάποτε ήμασταν και εμείς ανόητοι»· πράγμα το οποίο κάνει και στην προς Γαλάτας επιστολή γράφοντας: «Όταν ήμασταν νήπιοι, ήμασταν υποδουλωμένοι στα στοιχεία του κόσμου».

Πώς λοιπόν θα γίνει αυτό; Και με ποιον τρόπο θα τα διαπαιδαγωγήσουμε; Εάν γίνουμε αυστηροί κριτές των όσων συμβαίνουν· διότι στο παιδί υπάρχει μεγάλη ευκολία. Πώς; Δεν αγωνίζεται για χρήματα, ούτε για δόξα· είναι ακόμη παιδί· ούτε για γυναίκα, ούτε για παιδιά, ούτε για σπίτι. Επομένως, ποια αιτία θα μπορούσε να έχει για ύβρη και βλασφημία; Όλη του η αντιδικία είναι με τους συνομηλίκους του. Θέσπισε αμέσως νόμο: να μην υβρίζει κανέναν, να μη βλασφημεί, να μην ορκίζεται, να είναι φιλειρηνικό. Και αν δεις τον νόμο να παραβαίνεται, τιμώρησέ το, άλλοτε με αυστηρό βλέμμα, άλλοτε με λόγια ικανά να το πλήξουν, άλλοτε με επιπλήξεις· άλλοτε πάλι να το καλοπιάζεις και να του δίνεις υποσχέσεις. Όμως να μην επιβάλλεις σωματικές ποινές συνεχώς, και μην το συνηθίσεις να διαπαιδαγωγείται με αυτόν τον τρόπο· διότι, αν μάθει να τιμωρείται διαρκώς, θα μάθει και να περιφρονεί την τιμωρία· και αν μάθει να την περιφρονεί, τα ανέτρεψε όλα. Αντιθέτως, ας φοβάται μεν πάντοτε τα χτυπήματα, αλλά να μην τα δέχεται· και ας σείεται απειλητικά το λουρί, αλλά να μην καταφέρεται. Και οι απειλές ας μη μετουσιώνονται σε πράξη· αυτό, όμως, ας μην είναι φανερό, ότι δηλαδή τα λόγια παραμένουν απλώς απειλές· διότι η απειλή είναι καλή μόνο τότε, όταν πιστεύεται ότι θα γίνει πράξη· επειδή, αν αυτός που έσφαλε καταλάβει την τακτική, θα την περιφρονήσει. Αλλά ας προσδοκά μεν ότι θα τιμωρηθεί, χωρίς όμως να τιμωρείται, για να μη σβήνει ο φόβος, αλλά να παραμένει σαν δυνατή φωτιά που ανασύρει από παντού όλα τα αγκάθια ή σαν κοφτερή αξίνα που σκάβει βαθιά στο ίδιο το βάθος.

Ας μην σε περιφρονεί κανείς.» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γʹ. «Να τους υπενθυμίζεις να υποτάσσονται στις αρχές και στις εξουσίες, να πειθαρχούν, να είναι έτοιμοι για κάθε καλό έργο, να μην κακολογούν κανέναν, να είναι φιλειρηνικοί, επιεικείς, δείχνοντας κάθε πραότητα προς όλους τους ανθρώπους. Διότι κάποτε ήμασταν και εμείς ανόητοι, απειθείς, πλανεμένοι, όντας δούλοι σε ποικίλες επιθυμίες και ηδονές, ζώντας μέσα στην κακία και τον φθόνο, απεχθείς, μισώντας ο ένας τον άλλον. Όταν όμως φανερώθηκε η αγαθότητα και η φιλανθρωπία του Σωτήρα μας Θεού, μας έσωσε, όχι εξαιτίας των έργων δικαιοσύνης που πράξαμε εμείς, αλλά σύμφωνα με το δικό Του έλεος, διά του λουτρού της παλιγγενεσίας και της ανακαίνισης του Αγίου Πνεύματος, το οποίο εξέχυσε πλούσια επάνω μας διά του Ιησού Χριστού του Σωτήρα μας, ώστε, αφού δικαιωθούμε με τη δική Του χάρη, να γίνουμε κληρονόμοι σύμφωνα με την ελπίδα της αιώνιας ζωής. Αληθινός είναι αυτός ο λόγος· και θέλω να τα επιβεβαιώνεις με σιγουριά αυτά, ώστε εκείνοι που έχουν πιστέψει στον Θεό να φροντίζουν να πρωτοστατούν σε καλά έργα. Αυτά είναι τα καλά και ωφέλιμα για τους ανθρώπους. Τις ανόητες όμως συζητήσεις, τις γενεαλογίες, τις έριδες και τις νομικές διαμάχες να τις αποφεύγεις. Διότι είναι ανωφελείς και μάταιες. Τον αιρετικό άνθρωπο, μετά από μία και δεύτερη νουθεσία, να τον αποφεύγεις, γνωρίζοντας ότι ο τέτοιος έχει διαστραφεί και αμαρτάνει, όντας αυτοκατάκριτος. Όταν στείλω τον Αρτεμά σε σένα ή τον Τυχικό, φρόντισε να έλθεις σε μένα στη Νικόπολη. Διότι εκεί έχω αποφασίσει να περάσω τον χειμώνα.