Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 11:26

Εγώ ο ίδιος γνωρίζω, Κύριε, ότι ορκίστηκες στον εαυτό σου πως δεν επιθυμείς τον θάνατο του αμαρτωλού, όσο το να επιστρέψει και να ζήσει, αλλά μάλλον να σωθεί από τις αμαρτίες του μέσω των δικών σου οικτιρμών. Η χάρη σου, φιλόψυχε Δέσποτα, καθημερινά νικιέται από τα ίδια της τα σπλάχνα και τους οικτιρμούς, ώστε να ελεήσει και να σώσει εκείνους που σε ποθούν. Αυτή επισκέπτεται την καρδιά μου συνεχώς, και αν βρει ανάπαυση, εισέρχεται και κατοικεί μέσα της· αν όμως δεν τη βρει καθαρή, απομακρύνεται αμέσως. Πάλι όμως οι οικτιρμοί σου την αναγκάζουν να έρθει και να επισκεφθεί εμένα τον ανάξιο· εγώ όμως ο ταλαίπωρος είμαι ευμετάβολος ως προς την προαίρεση, και όχι ως προς τη φύση.

«Σπλαχνίζεται τα δικά του» —«σπλαχνίζεσαι δε τα πάντα, λέγει, διότι είναι δικά σου, Δέσποτα φιλόψυχε»—, «όχι μόνο επειδή είναι δικά του, αλλά και επειδή ο ίδιος τα εξουσιάζει. Διότι αυτό συμβαίνει και στους πονηρούς ανθρώπους· ακόμη και αν το θέλουν, δεν ανέχονται να αδικούν τους υφισταμένους τους· διότι όλοι έχουν τη συνήθεια να προστατεύουν τους οικείους και τους δικούς τους. Όταν όμως αυτός είναι και ο Δημιουργός και ο Εξουσιαστής, πώς θα διαταράξει το δίκαιο, το οποίο έχει σπείρει τόσο λαμπρό σε ολόκληρη την οικουμένη; Αλλά ούτε και εσύ ο ίδιος μπορείς να πεις, ότι δεν αδικεί λόγω αδυναμίας· διότι του είναι τόσο εύκολο να καταστρέψει τους πάντες, ώστε αρκεί να το θελήσει, και τίποτα δεν τον εμποδίζει. Όμως ο παρελθών χρόνος δεν γνωρίζει τίποτε τέτοιο». Έπειτα, μετά από πολλά λέγει: 34,12a 〈Νομίζεις ότι ο Κύριος θα πράξει άτοπα;〉 12b 〈Ή ότι ο Παντοκράτωρ θα διαταράξει το δίκαιο;〉 34,13a 〈Αυτός που δημιούργησε τη γη;〉 13b 〈Και ποιος είναι αυτός που δημιουργεί την υφήλιο και όλα όσα υπάρχουν σε αυτήν;〉 34,14a 〈Διότι, εάν ήθελε να τα συγκρατήσει〉 14b 〈και να κρατήσει το πνεύμα κοντά του,〉 34,15a 〈θα πέθαινε σύσσωμη κάθε σάρκα,〉 15b 〈και ο θνητός θα επέστρεφε στη γη, από την οποία και πλάστηκε.〉 34,16a 〈Εάν λοιπόν δεν νουθετείσαι, άκουγε αυτά, Ιώβ,〉 16b 〈και δώσε προσοχή στη φωνή των λόγων μου.〉 34,17a 〈Εάν όμως εσύ δεν νομίζεις ότι αυτός που μισεί τα άνομα〉 17b 〈και αυτός που εξολοθρεύει τους πονηρούς,〉 17c 〈όντας αιώνιος, είναι δίκαιος.〉 Τι σημαίνει «Εάν όμως εσύ»; Δεν τόλμησε να προσθέσει το συμπέρασμα· από πολλή ευλάβεια απέφυγε τον λόγο.

«Ιδού, σε πούλησα, όχι για αργύριο· και σε διάλεξα μέσα από το καμίνι της φτώχειας για χάρη μου.» «Παιδαγωγήσου, Ιερουσαλήμ, με πόνο και με μαστίγιο, μήπως και απομακρυνθεί η ψυχή μου από σένα· για να μη σε κάνω γη άβατη, η οποία δεν θα κατοικείται.» «Παιδαγώγησέ μας, Κύριε, όμως με δίκαιη κρίση, και όχι με θυμό, για να μη μας λιγοστέψεις.» «Τέκνα μου, δείξτε μακροθυμία για την οργή που ήρθε επάνω σας.» «Τα σπλαχνίζεσαι όλα, διότι είναι δικά σου, φιλόψυχε Δέσποτα.» «Και για τον λόγο αυτόν, εκείνους που παραστρατούν τους ελέγχεις λίγο-λίγο, και τους νουθετείς υπενθυμίζοντάς τους τα αμαρτήματά τους, ώστε, αφού απαλλαγούν από την κακία τους, να πιστέψουν σε σένα, Κύριε. Ενώ παιδαγωγείς εμάς, τους εχθρούς μας τους μαστιγώνεις αμέτρητες φορές, ώστε να αναλογιζόμαστε την αγαθότητά σου όταν κρίνουμε· και όταν κρινόμαστε, να προσδοκούμε έλεος.» «Το έλεος του Κυρίου είναι επάνω σε κάθε σάρκα· ελέγχει, και παιδαγωγεί, και διδάσκει, και επαναφέρει σαν τον βοσκό το ποίμνιό του, και ελεεί αυτούς που αποδέχονται την παιδαγωγία.» «Εκείνος που φοβάται την παιδαγωγία, θα λάβει παιδαγωγία.» «Έλεος και οργή υπάρχουν σε Αυτόν· ανάλογα με το πολύ του έλεος, έτσι είναι και ο έλεγχός Του.» «Γιε μου, μην καταφρονείς την παιδαγωγία του Κυρίου, ούτε να αποθαρρύνεσαι όταν ελέγχεσαι από Αυτόν. Διότι όποιον αγαπά ο Κύριος, τον παιδαγωγεί.»

Εάν δε εκείνος, που έφτασε μέχρι τον τρίτο ουρανό και άκουσε άρρητα ρήματα, εξέφρασε τέτοια λόγια, ποιος από όσους είναι σαν εμένα θα μπορούσε έστω και λίγο να αντικρίσει κατάματα τις αβύσσους τόσο μεγάλων μυστηρίων, και θα μπορέσει να πει κάτι με ορθή κρίση ή να σκεφτεί κάτι αντάξιο των όσων λέγονται, εάν δεν το παραχωρήσει ο ίδιος ο χορηγός της σοφίας, ο διορθωτής των ασόφων; Διότι στο χέρι του βρισκόμαστε και εμείς και τα λόγια μας, καθώς και κάθε φρόνηση και σύνεση προέρχεται από αυτόν, όπως και η βαθιά γνώση της συνέσεως. Και αυτός μας έδωσε την αψευδή γνώση των όντων, για να γνωρίζουμε τη σύσταση του κόσμου και την ενέργεια των στοιχείων, την αρχή, το τέλος και το μέσο των χρόνων, τις εναλλαγές των τροπών και τις μεταβολές των εποχών, και ότι διέταξε τα πάντα με μέτρο και σταθμό. Διότι η μεγάλη ισχύς ανήκει πάντοτε σε αυτόν, και στο κράτος του βραχίονά του ποιος θα αντισταθεί; Επειδή ολόκληρος ο κόσμος ενώπιόν του είναι σαν τη μικρή κλίση της ζυγαριάς και σαν τη σταγόνα της πρωινής δροσιάς που πέφτει στη γη. Ελεεί δε τους πάντες, επειδή τα πάντα μπορεί, και παραβλέπει τα αμαρτήματα των ανθρώπων καλώντας τους προς μετάνοια. Διότι δεν βδελύσσεται τίποτα, ούτε αποστρέφεται όσους προστρέχουν σε αυτόν, ο μόνος αγαθός και φιλόψυχος Δεσπότης. Ας είναι ευλογημένο το άγιο όνομα της δόξας του, το υπερύμνητο και υπερυψωμένο στους αιώνες. Αμήν.