Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 14:12

Μερικοί δε από αυτούς, σαν να υπερηφανεύονται για τα χειρότερα, τόλμησαν να αναγορεύσουν σε θεούς τους άρχοντές τους ή και τα παιδιά αυτών, είτε προς τιμήν εκείνων που τους εξουσίαζαν είτε από φόβο για την τυραννία τους. Όπως, για παράδειγμα, ο ξακουστός μεταξύ τους Δίας στην Κρήτη, ο Ερμής στην Αρκαδία, και στους μεν Ινδούς ο Διόνυσος, στους δε Αιγυπτίους η Ίσις, ο Όσιρις και ο Ώρος, καθώς και ο σύγχρονός μας Αντίνοος, ο νεαρός ευνοούμενος του αυτοκράτορα των Ρωμαίων Αδριανού, τον οποίο, αν και γνωρίζουν ότι ήταν άνθρωπος, και μάλιστα άνθρωπος καθόλου σεμνός, αλλά γεμάτος ασέλγεια, τον λατρεύουν από φόβο για εκείνον που το διέταξε. Διότι, όταν ο Αδριανός επισκέφθηκε τη χώρα των Αιγυπτίων, διέταξε να λατρεύεται ως θεός ο Αντίνοος, ο υπηρέτης των ηδονών του, όταν εκείνος πέθανε, αφενός επειδή ο ίδιος ήταν ερωτευμένος με τον νέο ακόμη και μετά τον θάνατό του, αφετέρου όμως παρέχοντας ο ίδιος απόδειξη καταδίκης εναντίον του εαυτού του και φανερώνοντας το χαρακτηριστικό γνώρισμα κάθε ειδωλολατρίας, ότι δηλαδή αυτή δεν εφευρέθηκε μεταξύ των ανθρώπων με άλλον τρόπο παρά μόνο εξαιτίας της επιθυμίας αυτών που την έπλασαν, όπως άλλωστε και η σοφία του Θεού μαρτυρεί εκ των προτέρων λέγοντας: «Ἀρχὴ πορνείας ἐπίνοια εἰδώλων».

Με το να πει, λοιπόν, «τον μόνο αληθινό Θεό», μας οδήγησε στη μοναρχία, ώστε να μην είμαστε πλέον «υποδουλωμένοι στα στοιχεία του κόσμου», ώστε να μην υπάρχει πια σε εμάς πολυθεΐα και να μη διασκορπίζονται οι σκέψεις των ανθρώπων σε τέτοιου είδους πορνεία, αλλά στην ενότητα του μόνου αληθινού Θεού· διότι «η αρχή της πορνείας είναι η επινόηση των ειδώλων», λέει η Γραφή. Και λέει: «και αυτόν που απέστειλες, τον Ιησού Χριστό». Ποιον Ιησού Χριστό, αν όχι τον Θεό; Αν λοιπόν ο Ιησούς Χριστός είναι Θεός, όπως λέει γι' αυτόν ο Ιωάννης «ο μονογενής Θεός, ο οποίος βρίσκεται στους κόλπους του Πατέρα, εκείνος τον φανέρωσε», τότε ένας Θεός είναι ο Πατέρας και μόνος αληθινός Θεός, και Θεός είναι ο Μονογενής. Επομένως, δεν είναι ξένος προς τον Θεό και τη μονάδα· αλλά επειδή είναι Υιός εκ του Πατρός, γι' αυτό είναι ο μόνος αληθινός Θεός. Και δεν είναι σαν τους ψεύτικους θεούς, τους οποίους ορισμένοι από τους Έλληνες εξέλαβαν ως θεούς χωρίς να είναι, αλλά είναι ο μόνος αληθινός Θεός, επειδή μόνος εκ μόνου προέρχεται ο Μονογενής, όπως και μόνο είναι το Άγιο Πνεύμα. Διότι υπάρχει Τριάδα εν μονάδι και ένας Θεός: Πατέρας, Υιός και Άγιο Πνεύμα.

Δεν υπήρχε ακόμη καμία αίρεση, ούτε κάποιο άλλο τέχνασμα παρά μόνο η «〈πρώτη〉 πορνεία, η επινόηση των ειδώλων». Και από εκεί θεοποίησαν είτε κακοδαίμονες τυράννους είτε μάγους που προκάλεσαν φαντασιώσεις στην οικουμένη, τιμώντας τα μνήματά τους, και έπειτα, μετά από πολύ χρόνο, εκείνους γύρω από τον Κρόνο και τον Δία, τη Ρέα και την Ήρα και όσους βρίσκονταν μαζί τους, και έπειτα οι Σαυρομάτες από το έθνος των Σκυθών άρχισαν να λατρεύουν τον Ακινάκη, καθώς και τον Όδρυσο, τον προπάτορα των Θρακών, από τον οποίο κατάγεται το γένος των Φρυγών· εξάλλου και οι Θράκες παίρνουν την ονομασία τους από την προσωνυμία του Θήρα, ο οποίος έζησε κατά την κατασκευή του πύργου. Έτσι κύλησε όλος ο χρόνος από τότε που η πλάνη έλαβε αρχή, φτάνοντας στον προαναφερθέντα καιρό, * συγχέοντας πλέον τις οδούς· συγγραφείς λοιπόν και ιστοριογράφοι, έχοντας αντλήσει από την εθνομυθική πλάνη των Αιγυπτίων *, από όπου ακριβώς εφευρέθηκαν τα σχετικά με τη φαρμακεία και τη μαγεία. Αυτά μεταφέρθηκαν στους Έλληνες από την εποχή του Κέκροπα. Κατά τον καιρό αυτόν, στους Ασσυρίους βρίσκονταν ο Νίνος και η Σεμίραμις, οι οποίοι ήταν σύγχρονοι του Αβραάμ, ενώ στους Αιγυπτίους βρισκόταν η δέκατη έκτη δυναστεία· και τότε μόνο οι κάτοικοι της Σικυώνας διοικούνταν από βασιλείς, της οποίας βασιλείας ιδρυτής υπήρξε ο Έυρωψ.

Αυτό άλλωστε διδάσκουν και τα δικά μας ιερά κείμενα, τα οποία αναφέρουν ότι σε όλα μεν τα έθνη κατά τις απαρχές είχε αποδοθεί η τιμή στους ορατούς φωστήρες, ενώ μόνο στο γένος των Εβραίων είχε ανατεθεί η εποπτεία του Θεού, του ποιητή και δημιουργού των πάντων, και της αληθινής προς αυτόν ευσέβειας. Επομένως, δεν υπήρχε στους αρχαιότατους ανθρώπους κανένας λόγος περί ελληνικής ή βαρβαρικής θεογονίας, ούτε ίδρυση άψυχων ξοάνων, ούτε η σημερινή εκτεταμένη φλυαρία για την ονομασία αρσενικών και θηλυκών θεών. Εξάλλου, οι προσηγορίες και τα ονόματα που εφευρέθηκαν αργότερα από τους ανθρώπους, δεν ήταν ακόμη τότε γνωστά σε αυτούς, αλλά ούτε και οι επικλήσεις δαιμόνων και αόρατων πνευμάτων, ούτε οι αλλόκοτες μυθολογίες περί θεών και ηρώων, ούτε τα μυστήρια των απόρρητων τελετών, ούτε γενικώς κάτι από τη μεγάλη και φλύαρη δεισιδαιμονία των μεταγενέστερων ανθρώπων. Αυτά λοιπόν ήταν εφευρήματα των ανθρώπων και αναπλάσματα της θνητής φύσης, ή μάλλον τεχνάσματα αισχρών και ακόλαστων ηθών, σύμφωνα με το δικό μας θείο λόγιο που αναφέρει: «η επινόηση των ειδώλων είναι αρχή πορνείας». Εξάλλου, η πολυθεϊστική πλάνη όλων των εθνών εμφανίστηκε πολλούς αιώνες αργότερα, ξεκινώντας μεν από τους Φοίνικες και τους Αιγυπτίους, και περνώντας από αυτούς και στα υπόλοιπα έθνη μέχρι και τους ίδιους τους Έλληνες, όπως πάλι διασώζει αυτό η ιστορία των αρχαιοτάτων, την οποία είναι πλέον καιρός να εξετάσουμε και εμείς, αρχίζοντας από την ιστορία των Φοινίκων.

Έτσι, λοιπόν, ολόκληρο το ανθρώπινο γένος, όντας υποδουλωμένο σε τούτη τη θεά ηδονή ως σε πικρή και σκληρότατη δέσποινα, ή μάλλον σε αισχρό και ακόλαστο δαίμονα, κυλιόταν σε κάθε λογής ταλαιπωρίες. «Διότι και οι γυναίκες τους», σύμφωνα με τον ιερό απόστολο, «αντάλλαξαν τη φυσική χρήση με την παρά φύση· παρομοίως δε και οι άνδρες, αφού άφησαν τη φυσική χρήση της γυναίκας, φλογίστηκαν από την επιθυμία τους ο ένας για τον άλλον, διαπράττοντας άνδρες με άνδρες την ασχημοσύνη και λαμβάνοντας στον εαυτό τους την οφειλόμενη ανταμοιβή της πλάνης τους». Σε τούτη την ηδονή και οι Έλληνες και οι βάρβαροι, οι σοφοί και οι αμαθείς, πέφτοντας χάμω και με την κοιλιά στη γη, την προσκύνησαν ως θεό, και, ρίχνοντας τους εαυτούς τους πρηνείς σαν τα ερπετά, τη θεώρησαν και τη λάτρεψαν ως θεό ακαταμάχητο και αμείλικτο, μυούμενοι και τελώντας τα όργια και τις άσεμνες τελετές αποκλειστικά και μόνο της αισχρής και ακόλαστης ηδονής, μέσα από ωδές και ύμνους, σε εορτές των θεών και σε πάνδημα θεάματα, έτσι ώστε, όπως και οτιδήποτε άλλο, και τούτο να έχει ορθώς διατυπωθεί από εμάς: «Διότι αρχή της πορνείας είναι η επινόηση των ειδώλων». Και τα της θεολογίας των άλλων εθνών είχαν λάβει, για να το πούμε εν συντομία, τόσο μεγάλη ποικιλοτροπία, ώστε, ενώ εξαρτώνταν από μία και μόνη αρχή, την ακάθαρτη και μιαρή ηδονή, εκτείνονταν σαν Ύδρα με πολλούς λαιμούς και πολλά κεφάλια σε πολλές και ποικίλες διαιρέσεις και κατατμήσεις.

Ο Σταυρός έγινε για εμάς ο πρόξενος όλων αυτών, και μέσω του Σταυρού διδαχθήκαμε να υμνούμε. Τι είναι λοιπόν πιο τίμιο από τον Σταυρό; Και τι είναι πιο ωφέλιμο από αυτόν για τις ψυχές μας; Ας μην ντρεπόμαστε, λοιπόν, να προφέρουμε το όνομα του Σταυρού, αλλά με κάθε παρρησία ας τον ομολογούμε, αφού μέσω αυτού ανακληθήκαμε στη σωτηρία και οδηγούμαστε στην αιώνια ζωή. Βλέπεις πόσο μεγάλο έργο θείας οικονομίας κατεργάστηκε αυτός ο Σταυρός για τον κόσμο; Μετέβαλε τις άνομες πράξεις του και άλλαξε τα άθεα δόγματα· ο κόσμος δεν πολιτεύεται πλέον με διαβολικούς νόμους, ούτε πορεύεται με θανατηφόρους θεσμούς. Διότι ο Θεός επιδήμησε στη γη και απέκοψε τα πάθη της μανιώδους ορμής, νομοθέτησε τις δικές Του εντολές και όρισε τα συμφέροντα και τα επωφελή· θέσπισε δόγματα σωφροσύνης και εξάλειψε την ηδυπάθεια· έθεσε όρους αγιωσύνης, εφάρμοσε τον νόμο της αγνείας και απομάκρυνε την άνομη πορνεία· νομοθέτησε τους κανόνες της εγκράτειας και ανέτρεψε την κυριαρχία των ηδονών· με θεϊκό δόγμα κατέστρεψε τα όργανα των επιθυμιών και περιόρισε κάθε αμαρτία που γεννιέται μέσω της ηδονής. Επειδή, άλλωστε, η αρχή της πορνείας είναι η επινόηση των ειδώλων και η εφεύρεσή τους αποτελεί φθορά της ζωής, για τον λόγο αυτόν απέκοψε τη ρίζα της ανομίας, ώστε να σταματήσει όλα τα ρεύματα της ασέβειας.