Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 2:12

Και ποιος θα διηγηθεί επάξια τον καταιγισμό των θαυμάτων που φανέρωσε ο μακάριος και πιστός Βασίλειος μέσα από τα ίδια του τα έργα; Επειδή, λοιπόν, αδυνατούμε να εξιστορήσουμε τα τόσα κατορθώματα του ανδρός, προσπερνώντας τα όλα και αναφέροντας μόνο ένα, ας δείξουμε πώς ακόμη και τα άψυχα συμμαχούσαν μαζί του. Διότι, καθώς τα γεννήματα των εχιδνών μηχανεύονταν με κάθε τρόπο να εξοντώσουν τον δίκαιο, βαλλόμενοι συνεχώς από τα λόγια του αλλά και από τα θαύματά του σαν από βέλη, προσήλθαν ζητώντας να συλληφθεί και να περιοριστεί· διότι, έλεγαν, μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε, καθώς εναντιώνεται σφοδρά στα λόγια μας. Γι' αυτό είναι αδύνατον, ω βασιλιά, να προοδεύσει η δική μας πίστη, όσο αυτός είναι παρών.

Και ο Σολομών λέει: Ας στήσουμε ενέδρα στον δίκαιο, διότι μας είναι ενοχλητικός· μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε. 〈μζ〉 Διότι τον δικάζουν— Ο Δαβίδ στον 〈ξη〉 ψαλμό λέει: Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή μου. Βυθίστηκα σε λάσπη βυθού, και δεν υπάρχει στήριγμα.

Ψ. Του ιδίου. Βʹ. Ιδού λοιπόν, ο Δεσπότης Σαβαώθ θα αφαιρέσει από την Ιουδαία και από την Ιερουσαλήμ τον ισχυρό και την ισχυρή, τη δύναμη του άρτου και τη δύναμη του ύδατος, τον γίγαντα και τον ισχυρό, τον πολεμιστή και τον δικαστή, τον προφήτη και τον στοχαστή, τον πρεσβύτερο και τον πεντηκόνταρχο, τον θαυμαστό σύμβουλο, τον σοφό αρχιτέκτονα και τον συνετό ακροατή. Και θα εγκαταστήσω νεαρούς ως άρχοντές τους, και εμπαίκτες θα τους εξουσιάσουν, και τα εξής· στα οποία προσθέτει ο Θεός: Δεν θα γίνω αρχηγός αυτού του λαού, διότι η Ιερουσαλήμ εγκαταλείφθηκε και η Ιουδαία κατέρρευσε, και οι γλώσσες τους μιλούν με ανομία, δείχνοντας απείθεια προς τον Κύριο. Διότι τώρα ταπεινώθηκε η δόξα τους, και η ντροπή του προσώπου τους στάθηκε εναντίον τους· και την αμαρτία τους την διαλάλησαν και τη φανέρωσαν όπως τα Σόδομα. Αλίμονο στην ψυχή τους, διότι κατέστρωσαν πονηρό σχέδιο εναντίον του εαυτού τους, λέγοντας: Ας δέσουμε τον δίκαιο, επειδή μας είναι ενοχλητικός· γι' αυτό, λοιπόν, θα φάνε τα γεννήματα των έργων τους. Και η λεγόμενη Σοφία Σολομώντος αναφέρει τα εξής, παρόμοια με αυτά που λέγονται εδώ περί του δικαίου: Ας στήσουμε ενέδρα στον δίκαιο, επειδή μας είναι ενοχλητικός και εναντιώνεται στα λόγια μας.

Φέρω, λοιπόν, στο μέσο και την προφητεία του Σολομώντα η οποία ομιλεί περί του Χριστού και αναγγέλλει με σαφήνεια και ολοφάνερα στους Ιουδαίους, όχι μόνο όσα αφορούν τον παρόντα καιρό, αλλά και όσα πρόκειται να τους συμβούν στον μέλλοντα αιώνα εξαιτίας της αυθάδειας και της θρασύτητας που επέδειξαν απέναντι στον αρχηγό της ζωής. Διότι λέγει ο προφήτης: δεν σκέφθηκαν ορθά οι ασεβείς, λέγοντας περί του Χριστού: «Ας στήσουμε ενέδρα στον δίκαιο, διότι μας είναι ενοχλητικός και εναντιώνεται στα έργα και στα λόγια μας, και μας επιπλήττει για τις αμαρτίες μας κατά του νόμου, και διακηρύττει ότι έχει γνώση του Θεού, και ονομάζει τον εαυτό του παίδα του Κυρίου.» Έπειτα λέγει: «Μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε, διότι ο βίος του είναι ανόμοιος με των άλλων και οι δρόμοι του είναι αλλόκοτοι. Μας θεώρησε κάλπικους και απέχει από τους δρόμους μας σαν από ακαθαρσίες, και μακαρίζει το τέλος των δικαίων.» Και πάλι άκουσε, ω Ιουδαίε: κανείς από τους δικαίους ή τους προφήτες δεν αποκάλεσε τον εαυτό του Υιό του Θεού. Λέγει, επομένως, πάλι ο Σολομών εκ μέρους των Ιουδαίων για αυτόν τον δίκαιο, ο οποίος είναι ο Χριστός, ότι: «Έγινε σε μας έλεγχος των σκέψεών μας και καυχιέται ότι έχει πατέρα τον Θεό. Ας δούμε λοιπόν αν τα λόγια του είναι αληθινά, και ας δοκιμάσουμε όσα πρόκειται να συμβούν στο τέλος του. Διότι αν ο δίκαιος είναι Υιός του Θεού, θα τον υπερασπιστεί και θα τον λυτρώσει από τα χέρια των αντιπάλων του.»

Και μαρτυρεί για τον λόγο μου σχεδόν όλη η Κρήτη και οι άρχοντές της από τότε. Ή νομίζετε ότι τώρα με ύβρισαν για πρώτη φορά ή με διέβαλαν ή επιβουλεύτηκαν τη ζωή μου; Ω, πόσες συνάξεις, συνάξεις που συγκροτήθηκαν εναντίον μου είδα εγώ! Πόσες θανατηφόρες ενέδρες, πόσα συμβούλια που έγιναν· τα οποία, φροντίζοντας για την ειρήνη των πολλών, τα υπέμενα μόνο με σιωπή, σαν να μη συνέβαινε τίποτα καινούργιο· διότι δεν σταμάτησα εγκαίρως και ακαίρως να τους επιτιμώ, να τους ελέγχω, να τους προτρέπω προς τα καλά. Κοιλοπόνεσαν λοιπόν αδικία εναντίον μου· συνέλαβαν πόνο και γέννησαν ανομία και είπαν, ελάτε, θα μεγαλύνουμε τη γλώσσα μας, τα χείλη μας είναι δικά μας, ποιος είναι κύριός μας. Ας εξαλείψουμε τη μνήμη του από τη γη, διότι μας είναι ενοχλητικός και εναντιώνεται στα έργα μας και μας ονειδίζει για παραβάσεις του νόμου και μας προσάπτει αμαρτήματα του τρόπου ζωής μας. Έγινε για εμάς έλεγχος των σκέψεών μας. Μας είναι βαρύς ακόμα και να τον βλέπουμε.

Και δικές τους είναι εκείνες οι φωνές, που σχεδόν κραυγάζουν ρητά: Ας στήσουμε ενέδρα στον δίκαιο, διότι μας είναι ενοχλητικός και εναντιώνεται στα έργα μας, και μας ονειδίζει για αμαρτήματα κατά του νόμου, και μας κατηγορεί για αμαρτήματα κατά της ανατροφής μας. Διατείνεται ότι έχει γνώση του Θεού, και ονομάζει τον εαυτό του παιδί του Κυρίου. Έγινε για εμάς έλεγχος των σκέψεών μας. Μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε, διότι ο βίος του είναι ανόμοιος με των άλλων, και οι δρόμοι του είναι εντελώς διαφορετικοί. Θεωρηθήκαμε από αυτόν ως κάλπικοι, και απέχει από τις οδούς μας σαν από ακαθαρσίες. Μακαρίζει το τέλος των δικαίων, και καυχιέται ότι έχει Πατέρα τον Θεό. Ας δούμε αν τα λόγια του είναι αληθινά, και ας δοκιμάσουμε τι θα συμβεί στο τέλος του. Διότι, αν ο δίκαιος είναι Υιός του Θεού, θα τον βοηθήσει, και θα τον γλιτώσει από τα χέρια των αντιπάλων του. Ας τον εξετάσουμε με ύβρεις και βάσανα, για να γνωρίσουμε την επιείκειά του, ας δοκιμάσουμε την ανεξικακία του. Ας τον καταδικάσουμε σε επονείδιστο θάνατο, διότι, σύμφωνα με τα λόγια του, θα υπάρξει επίσκεψη και προστασία σε αυτόν. Αυτά σκέφτηκαν και πλανήθηκαν, διότι τους τύφλωσε η κακία τους, και δεν γνώρισαν τα μυστήρια του Θεού, ούτε αγάπησαν τον μισθό της οσιότητας, ούτε εκτίμησαν το βραβείο των άμωμων ψυχών. Διότι ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο για την αφθαρσία, και τον έκανε εικόνα της δικής του αϊδιότητας.

Αλλά δεν είχε γίνει ακόμη καλά-καλά γνωστό αυτό το γεγονός στην πολιτεία, και εκδόθηκε θανατική καταδίκη εναντίον του βασιλιά από εκείνη την πονηρή φατρία, καθώς οι αιμοσταγείς δολοφόνοι επιδοκίμασαν ανοιχτά εκείνο το ρητό του Σολομώντα και αναφώνησαν: «Ας δέσουμε τον δίκαιο, γιατί μας είναι ενοχλητικός και μας είναι δυσβάσταχτο έστω και να τον βλέπουμε». Και αφού όρμησαν εναντίον του μέσα στη νύχτα ο Στέφανος Αγιοχριστοφορίτης, ο Κωνσταντίνος Τρίψυχος και κάποιος Θεόδωρος Δαδιβρηνός, ο οποίος ήταν επικεφαλής των ραβδούχων, στραγγαλίστηκε με χορδή τόξου. Αφού σηκώθηκε ο νεκρός και μεταφέρθηκε στον Ανδρόνικο, χτυπιέται στα πλευρά με το πόδι του τελευταίου, και από τους γονείς του νεκρού, ο μεν πατέρας χλευάζεται ως επίορκος, η δε μητέρα υβρίζεται ως πολυθρύλητη πόρνη. Έπειτα του τρυπούν το αυτί με έναν οβελίσκο, περνούν μια κλωστή και, αφού πλάθουν γύρω της κερί, το σφραγίζουν με το δαχτυλίδι του Ανδρόνικου.

Αλλά βέβαια, το θρασύτατο πλήθος των αιρετικών δεν άντεξε να έχει τον Μεθόδιο ζωντανό αντίπαλο ακόμη και μετά τον θάνατό του. «Ελάτε», είπαν, «ας καταδυναστεύσουμε και ας παγιδεύσουμε τον Γοράσδο· διότι ο βίος του είναι ανόμοιος με τον δικό μας και οι δρόμοι του είναι διαφορετικοί, και μας ονειδίζει για τα αμαρτήματά μας, και αν αυτός αφεθεί να ζήσει, ο Μεθόδιος θα αναβιώσει για εμάς». Και αυτόν τον απομάκρυναν από την επισκοπική εξουσία, ενώ κάποιον Βιχνίκο, που είχε μεθύσει από το άκρατο κρασί της αιρέσεως και μπορούσε να μεθύσει και άλλους, και ο οποίος για τον λόγο αυτόν είχε παραδοθεί από τον Μεθόδιο στον Σατανά του αναθέματος μαζί με τον θίασο εκείνων που μαίνονταν μαζί του, αυτόν —ω πόνοι και αγώνες του Μεθοδίου, και Τριάδα της οποίας συγχέονται τα ιδιώματα— τον ανεβάζουν στον θρόνο, ή μάλλον κατεβάζουν τον θρόνο εξαιτίας του, και όσο ένδοξος ήταν χάρη στον Μεθόδιο και ξεχώριζε από τους πολλούς, τόσο χάρη στον Βιχνίκο κατέβηκε στην κοιλάδα της αδοξίας.