Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 2:15

«Πότε θα πεθάνει και θα χαθεί το όνομά του; Διότι μας είναι ανυπόφορος ακόμη και να τον βλέπουμε. Και αν εισερχόταν για να με δει, μιλούσε μάταια». Αυτά τα αναφέρει για τον Ιούδα. Αυτό δε που λέει έχει την εξής έννοια: Έχοντας ελεύθερη είσοδο σε εμένα, λόγω του ότι είχε συγκαταλεχθεί στους μαθητές, ήταν διπρόσωπος και ραδιούργος· διότι μιλούσε μάταια, δηλαδή δεν ήταν ειλικρινής. Η καρδιά του συσσώρευσε ανομία μέσα της. Είχε πάρει την απόφαση, λέει, να με παραδώσει σε αυτούς που με φθονούσαν. Έβγαινε έξω και συμφωνούσαν από κοινού· λέγοντας το: «Τι θέλετε να μου δώσετε, και εγώ θα σας τον παραδώσω;»

Όσοι σε φοβούνται, θα σε δουν και θα ευφρανθούν. Διδάσκει ότι δεν θα κατέχει ο ίδιος μόνος του το χάρισμα, αλλά αυτό θα φθάσει και σε όλους όσοι φοβούνται τον Κύριο. Διότι μόνο στους ευσεβείς είναι ευχάριστος, όταν γίνεται αισθητά ορατός, τόσο ως προς τον λόγο όσο και ως προς τα νοήματα της σοφίας που διαθέτει· για τους άλλους, όμως, είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουν. Επειδή ο βίος του είναι ανόμοιος με των υπολοίπων και είναι διαφορετικές οι οδοί του, για τον λόγο αυτόν λέει: Θα ευφρανθούν, διότι ήλπισα στους λόγους σου.

Αλλά η Εκκλησία, φρονώντας τα αντίθετα από τους εχθρούς του Χριστού, αναφωνούσε απευθυνόμενη στο πρόσωπό του λέγοντας μέσα από ύμνους: «Θα μνημονεύω το όνομά σου σε κάθε γενεά και γενεά»· και, «Το όνομά σου είναι μύρο που χύθηκε». Ούσα πεπεισμένη ότι του έχει χαριστεί όνομα το οποίο είναι πάνω από κάθε όνομα. <Και αν εισερχόταν για να δει, μάταια μιλούσε> (A f. 224) Η προφητεία στρέφει τον λόγο της προς τον Ιούδα, ο οποίος εισερχόταν μεν ως μαθητής, αλλά συζητούσε και διανοούνταν πονηρά πράγματα κατά του Κυρίου, και συντασσόταν με τους Ιουδαίους που μηχανεύονταν πονηρές βουλές εναντίον του Κυρίου, και έσπευδαν παρά τον νόμο να σκοτώσουν τον όντως αθώο. Οι μεν άλλοι εχθροί, λέει, σαν να έλεγαν «Μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε», του ετοίμαζαν τον θάνατο· ο δε Ιούδας εισερχόταν ως οικείος για να τον κατασκοπεύσει· διότι καιροφυλακτούσε για την κατάλληλη στιγμή της προδοσίας, ανακινώντας και συγκεντρώνοντας άνομους λογισμούς γύρω από αυτήν.

Και ποιος θα διηγηθεί επάξια τον καταιγισμό των θαυμάτων που φανέρωσε ο μακάριος και πιστός Βασίλειος μέσα από τα ίδια του τα έργα; Επειδή, λοιπόν, αδυνατούμε να εξιστορήσουμε τα τόσα κατορθώματα του ανδρός, προσπερνώντας τα όλα και αναφέροντας μόνο ένα, ας δείξουμε πώς ακόμη και τα άψυχα συμμαχούσαν μαζί του. Διότι, καθώς τα γεννήματα των εχιδνών μηχανεύονταν με κάθε τρόπο να εξοντώσουν τον δίκαιο, βαλλόμενοι συνεχώς από τα λόγια του αλλά και από τα θαύματά του σαν από βέλη, προσήλθαν ζητώντας να συλληφθεί και να περιοριστεί· διότι, έλεγαν, μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε, καθώς εναντιώνεται σφοδρά στα λόγια μας. Γι' αυτό είναι αδύνατον, ω βασιλιά, να προοδεύσει η δική μας πίστη, όσο αυτός είναι παρών.

Και ο Σολομών λέει: Ας στήσουμε ενέδρα στον δίκαιο, διότι μας είναι ενοχλητικός· μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε. 〈μζ〉 Διότι τον δικάζουν— Ο Δαβίδ στον 〈ξη〉 ψαλμό λέει: Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή μου. Βυθίστηκα σε λάσπη βυθού, και δεν υπάρχει στήριγμα.

«Ο αμαρτωλός θα παρατηρεί τον δίκαιο και θα τρίζει τα δόντια του εναντίον του». Εδώ καταδεικνύονται οι επιθέσεις των ασεβών κατά των δικαίων, καθώς και το τέλος αμφοτέρων των ταγμάτων. Διότι, λέγει, μη αρκούμενος στα δικά του παραπτώματα ο αμαρτωλός, δεν αντέχει να βλέπει τον δίκαιο να ζει θεοσεβώς, επειδή θεωρεί τον βίο εκείνου ως έλεγχο της δικής του μοχθηρίας. Γι’ αυτό και λέγει: «Μας είναι βαρύς ακόμη και όταν τον βλέπουμε»· επομένως καραδοκεί πώς να τον καταβάλει. Αλλά ο μεν δίκαιος αδιαφορεί και ούτε καν γνωρίζει όσα μηχανεύονται κρυφά εναντίον του· ο δε παντεπόπτης Κύριος, προβλέποντας την πτώση αυτού που διανοείται αυτά, περιγελά τους λογισμούς του. Και προς το παρόν δεν κάνει τίποτα περισσότερο από το να τον περιγελά, επειδή συλλογίζεται τέτοια μάταια πράγματα. Όταν όμως προχωρήσει στα έργα, έχοντας ακονίσει τα ξίφη του για να επιβουλευθεί μέχρι θανάτου εκείνον που ανέλαβε για τον Θεό τη φτώχεια και την πενία και κατορθώνει την ύψιστη φιλοσοφία, τότε ακριβώς ο Κύριος, ο οποίος προηγουμένως τους περιγελούσε, στρέφει τη ρομφαία τους εναντίον της ίδιας της καρδιάς τους, και συντρίβει τα τόξα των ασεβών που στρέφονται κατά του δικαίου. Διότι θα τους τιμωρήσει· χωρίς πλέον να γελά με όσα διανοούνται, αλλά επιβάλλοντας εναντίον τους την αρμόζουσα δίκη. Το ότι δε αυτά δεν είναι απλώς λόγια, αλλά αληθινά έργα που μαρτυρούνται από την ίδια τους την ενέργεια, μας το επιβεβαίωσε η πείρα των πραγμάτων και σε εμάς τους ίδιους που τώρα τα αναλύουμε.

Μετά από αυτά αναφέρει αυτόν που βδελύσσονται τα έθνη, τα οποία είναι δούλοι των αρχόντων· και είναι πράγματι σαφές πώς εκείνοι που έχουν υποδουλωθεί στους άρχοντες αυτού του αιώνα, όχι μόνο κατά τον καιρό του πάθους του τον βδελύχθηκαν λέγοντας, «μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε», αλλά και τώρα ακόμη τον βδελύσσονται, προσπαθώντας να ανατρέψουν τη διδασκαλία του. Αυτόν, λοιπόν, ο Κύριος προστάζει να τον αγιάζουν, προμηνύοντας την ένδοξη παρουσία του.

Να γνωρίζεις ότι μπορείς να ευεργετείς τον πλησίον με πολλούς τρόπους, ο καθένας με όσα διαθέτει. Δεν μπορείς να γιατρέψεις τους ασθενείς με θαυματουργικό λόγο; Μπορείς όμως να τους θεραπεύσεις με παρηγορητικό λόγο. Εάν μάλιστα εξυπηρετήσεις τις ανάγκες τους αυτοπροσώπως, θα έχεις (ω του θαύματος!) τον ίδιο τον Χριστό υπηρέτη σου στον μέλλοντα αιώνα, σύμφωνα με τον δικό Του λόγο: «θα ζωστεί», λέει, «και θα τους βάλει να καθίσουν, και πλησιάζοντας θα τους διακονήσει». Εάν πάλι μεταδώσεις από τα αναγκαία αγαθά που έχεις και τα μοιραστείς μαζί του, θα γίνεις κοινωνός του θείου πλούτου και της βασιλείας του Χριστού, και επειδή έτυχε να ντύσεις, να ποτίσεις και να θρέψεις Εκείνον τον ίδιο, θα τραφείς με την αμβροσία και θα περιβληθείς το βασιλικό ένδυμα της αθανασίας. Μήπως δεν έχεις χάρισμα διδασκαλίας, ικανότητα παρότρυνσης προς την αρετή, δύναμη ελέγχου, που να αποτρέπει από την κακία και να προτρέπει στην αρετή; Γίνε δάσκαλος με τα έργα σου, καθιστώντας τον εαυτό σου αγαθό εργάτη για εσένα και για τον πλησίον. Με αυτόν τον τρόπο μπορείς να ελέγχεις και όσους παρανομούν. Ας λένε οι τέτοιοι άνθρωποι και για σένα: «μας είναι βαρύς ακόμη και όταν τον βλέπουμε, διότι οι δρόμοι του είναι ανόμοιοι με τα δικά μας μονοπάτια».

Φέρω, λοιπόν, στο μέσο και την προφητεία του Σολομώντα η οποία ομιλεί περί του Χριστού και αναγγέλλει με σαφήνεια και ολοφάνερα στους Ιουδαίους, όχι μόνο όσα αφορούν τον παρόντα καιρό, αλλά και όσα πρόκειται να τους συμβούν στον μέλλοντα αιώνα εξαιτίας της αυθάδειας και της θρασύτητας που επέδειξαν απέναντι στον αρχηγό της ζωής. Διότι λέγει ο προφήτης: δεν σκέφθηκαν ορθά οι ασεβείς, λέγοντας περί του Χριστού: «Ας στήσουμε ενέδρα στον δίκαιο, διότι μας είναι ενοχλητικός και εναντιώνεται στα έργα και στα λόγια μας, και μας επιπλήττει για τις αμαρτίες μας κατά του νόμου, και διακηρύττει ότι έχει γνώση του Θεού, και ονομάζει τον εαυτό του παίδα του Κυρίου.» Έπειτα λέγει: «Μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε, διότι ο βίος του είναι ανόμοιος με των άλλων και οι δρόμοι του είναι αλλόκοτοι. Μας θεώρησε κάλπικους και απέχει από τους δρόμους μας σαν από ακαθαρσίες, και μακαρίζει το τέλος των δικαίων.» Και πάλι άκουσε, ω Ιουδαίε: κανείς από τους δικαίους ή τους προφήτες δεν αποκάλεσε τον εαυτό του Υιό του Θεού. Λέγει, επομένως, πάλι ο Σολομών εκ μέρους των Ιουδαίων για αυτόν τον δίκαιο, ο οποίος είναι ο Χριστός, ότι: «Έγινε σε μας έλεγχος των σκέψεών μας και καυχιέται ότι έχει πατέρα τον Θεό. Ας δούμε λοιπόν αν τα λόγια του είναι αληθινά, και ας δοκιμάσουμε όσα πρόκειται να συμβούν στο τέλος του. Διότι αν ο δίκαιος είναι Υιός του Θεού, θα τον υπερασπιστεί και θα τον λυτρώσει από τα χέρια των αντιπάλων του.»

Ο λόγος αυτός ταιριάζει περισσότερο σε κάποιον που διδάσκει παρά σε κάποιον που ελέγχει, σε κάποιον που διαπαιδαγωγεί παρά σε κάποιον που τιμωρεί, σε κάποιον που συνετίζει παρά σε κάποιον που διαπομπεύει, σε κάποιον που διορθώνει παρά σε κάποιον που επιτίθεται. Αλλά, όπως είπα, το φως είναι εχθρικό για τον κλέφτη, και ο δίκαιος είναι δυσβάστακτος για αυτούς που αμαρτάνουν έστω και μόνο με την παρουσία του· διότι «μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε». Επειδή δεν μπορούν να υποφέρουν την ακτινοβολία του, όπως ακριβώς όσοι πάσχουν στα μάτια δεν αντέχουν τις ακτίνες του ήλιου.

Άλλοι έλεγαν: «Μας είναι αφόρητος και μόνο που τον βλέπουμε»· σε αυτήν όμως, όπως είπα, ήταν αφόρητος και μόνο που τον άκουγε. Γι' αυτό λέει: «Δώσε μου εδώ πάνω σε πινάκιο το κεφάλι του Ιωάννη». Και όμως, εξαιτίας σου βρίσκεται στη φυλακή και είναι δεμένος με αλυσίδες, και έχεις την ευχέρεια να καυχιέσαι για τον έρωτά σου και να λες τα εξής: «Κυριάρχησα στον βασιλιά, διότι ούτε όταν κατηγορήθηκε δημόσια υποχώρησε, ούτε απομακρύνθηκε από τον έρωτα, ούτε διέκοψε τη μοιχεία μου, αλλά έδεσε κιόλας αυτόν που τον κατηγόρησε». Γιατί μαίνεσαι και λυσσάς, αφού έχεις τον νυμφίο ακόμα και μετά τον έλεγχο της αμαρτίας; Γιατί αναζητάς τραπέζι Ερινύων και ετοιμάζεις συμπόσιο εκδικητικών δαιμόνων; Είδες πόσο τιποτένια, πόσο δειλή, πόσο άνανδρη είναι η κακία, πώς, όταν ακριβώς επικρατεί, τότε γίνεται πιο αδύναμη; Διότι και αυτή δεν θορυβούνταν τόσο πολύ πριν ρίξει τον Ιωάννη στη φυλακή, όσο ταράζεται τώρα που είναι δεμένος, και πιέζει λέγοντας: «Δώσε μου εδώ πάνω σε πινάκιο το κεφάλι του Ιωάννη». Και γιατί εδώ; Φοβάμαι μήπως συγκαλυφθεί, λέει, ο φόνος, μήπως τον γλιτώσουν κάποιοι από τον κίνδυνο. Και γιατί δεν ζητάς ολόκληρο τον νεκρό, αλλά το κεφάλι; Τη γλώσσα που με λύπησε, λέει, αυτήν επιθυμώ να δω να σιγεί. Αλλά συμβαίνει το αντίθετο, το οποίο άλλωστε και έγινε, άθλια και ταλαίπωρη· θα κραυγάσει πιο περίτρανα, αφού αποκοπεί.

«Δεν σου επιτρέπεται, Οζία, να προσφέρεις θυμίαμα στον Κύριο.» Δεν τον ονόμασε βασιλιά, ούτε τον προσφώνησε με τον τίτλο της εξουσίας του, επειδή ο ίδιος, προτρέχοντας, απέβαλε τον εαυτό του από αυτή την τιμή. Είδες την παρρησία του ιερέα; Κατανόησε λοιπόν και την πραότητα. Διότι δεν χρειαζόμαστε μόνο παρρησία όταν πρόκειται να ελέγξουμε, αλλά και πραότητα, και μάλιστα πραότητα περισσότερο από παρρησία. Επειδή αυτοί που αμαρτάνουν δεν αποστρέφονται ούτε μισούν κανέναν από τους ανθρώπους τόσο, όσο εκείνον που πρόκειται να τους ελέγξει, και επιθυμούν να βρουν κάποια πρόφαση ώστε να ξεφύγουν και να αποφύγουν την επίπληξη· πρέπει, επομένως, να τους συγκρατούμε με την πραότητα και την επιείκεια. Διότι ένας τέτοιος άνθρωπος, όχι μόνο όταν μιλάει, αλλά και μόνο που τον βλέπουν, γίνεται βαρύς σε όσους αμαρτάνουν· «Διότι μας είναι βαρύς», λέει η Γραφή, «και μόνο που τον βλέπουμε»· γι' αυτόν τον λόγο χρειάζεται να επιδεικνύεται πολλή πραότητα. Γι' αυτό και ο λόγος έφερε ενώπιόν σας τόσο εκείνον που έχει αμαρτήσει, όσο και εκείνον που επιθυμεί να τον διορθώσει.

Για τους αγαθούς, λοιπόν, αυτό ήταν το κέρδος από τους πονηρούς· έτσι ακριβώς και τα δέντρα, όταν κλονίζονται από αντίθετους ανέμους, γίνονται ισχυρότερα. Αλλά υπάρχει κέρδος και για τους πονηρούς από την συναναστροφή τους με τους αγαθούς· αισθάνονται σεβασμό, ντρέπονται, κοκκινίζουν μπροστά τους, και, έστω κι αν δεν απομακρύνονται από την κακία, ωστόσο όσα τολμούν να πράξουν, τα τολμούν στα κρυφά. Και δεν είναι μικρό πράγμα αυτό, το να μην εκδηλώνεται η παρανομία τους απροκάλυπτα· διότι ο βίος των άλλων γίνεται κατήγορος της δικής τους κακίας. Άκουσε, λοιπόν, τι λένε για τον δίκαιο: «Μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε». Δεν αποτελεί όμως μικρή αρχή διορθώσεως το να ενοχλούνται από την παρουσία του· διότι, εάν δεν τους ενοχλούσε η θέα του δικαίου, δεν θα ξεστόμιζαν αυτόν τον λόγο. Το να ελέγχεται όμως και να συστέλλεται η συνείδησή τους από την παρουσία εκείνου, αποτελεί όχι μικρό εμπόδιο στο να επιδίδονται στην πονηρία εντελώς ανενόχλητα. Είδες πόσο μεγάλο είναι το κέρδος και για τους αγαθούς από τους πονηρούς, και για τους πονηρούς από τους αγαθούς; Γι' αυτόν τον λόγο ο Θεός δεν τους διαχώρισε, αλλά τους άφησε να ζουν αναμεμειγμένοι.

Εδώ υπαινίσσεται τα είδωλα· διότι σε αυτά χαίρονταν, καθώς και σε κάθε παρανομία και στα υπόλοιπα πονηρά έργα. Ούτε θα κατοικήσει κοντά σου όποιος πράττει την πονηριά. Δεν θα γίνει, λέει, φίλος σου, δεν θα βρεθεί πλησίον σου. Ούτε θα παραμείνουν οι παράνομοι μπροστά στα μάτια σου. Εδώ καταδεικνύει την αποστροφή του Θεού προς την πονηριά, διδάσκοντας εκείνους που βρίσκονται κοντά Του να προετοιμάζουν τους εαυτούς τους να γίνουν τέτοιοι, καθώς διαφορετικά δεν είναι δυνατόν να βρεθούν κοντά Του. Διότι, αν σε έναν ενάρετο άνθρωπο δεν θα μπορούσε κανείς να βρεθεί πλησίον του όταν διαφέρει από εκείνον στους τρόπους, πολύ περισσότερο δεν μπορεί σε Αυτόν. Διότι, αναφορικά με το αν μπορούν οι πονηροί να βρεθούν κοντά σε ενάρετους άνδρες, άκουσε τι λένε για τον δίκαιο: Μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε. Έτσι και ο Ιωάννης, ενώ βρισκόταν στη φυλακή και δεν τον έβλεπαν, ενοχλούσε την Ηρωδιάδα· καίτοι η γυναίκα αυτή βρισκόταν τόσο μακριά του· και μετά τον θάνατό του, συντάραξε τότε και τη συνείδηση εκείνου του τυράννου. Ας μη νομίζει, λοιπόν, κανείς από όσους ζουν ενάρετα ότι πάσχει κάτι το φοβερό, ακόμη κι αν δέχεται τις επιβουλές των πονηρών. Διότι αυτοί που πραγματικά κακοπαθούν είναι εκείνοι που πράττουν το κακό. Εμίσησας όλους όσοι εργάζονται την ανομία, θα εξολοθρεύσεις όλους όσοι λαλούν το ψεύδος. Άνδρα αιμοχαρή και δόλιο βδελύσσεται ο Κύριος. Αυτά λέγονται, όχι μόνο για να τα ακούμε, αλλά για να διαπαιδαγωγούμαστε ακούγοντάς τα συνεχώς, ώστε να εναρμονιζόμαστε με τους τρόπους του Νυμφίου και να βρεθούμε πλησίον Του.

Και μαρτυρεί για τον λόγο μου σχεδόν όλη η Κρήτη και οι άρχοντές της από τότε. Ή νομίζετε ότι τώρα με ύβρισαν για πρώτη φορά ή με διέβαλαν ή επιβουλεύτηκαν τη ζωή μου; Ω, πόσες συνάξεις, συνάξεις που συγκροτήθηκαν εναντίον μου είδα εγώ! Πόσες θανατηφόρες ενέδρες, πόσα συμβούλια που έγιναν· τα οποία, φροντίζοντας για την ειρήνη των πολλών, τα υπέμενα μόνο με σιωπή, σαν να μη συνέβαινε τίποτα καινούργιο· διότι δεν σταμάτησα εγκαίρως και ακαίρως να τους επιτιμώ, να τους ελέγχω, να τους προτρέπω προς τα καλά. Κοιλοπόνεσαν λοιπόν αδικία εναντίον μου· συνέλαβαν πόνο και γέννησαν ανομία και είπαν, ελάτε, θα μεγαλύνουμε τη γλώσσα μας, τα χείλη μας είναι δικά μας, ποιος είναι κύριός μας. Ας εξαλείψουμε τη μνήμη του από τη γη, διότι μας είναι ενοχλητικός και εναντιώνεται στα έργα μας και μας ονειδίζει για παραβάσεις του νόμου και μας προσάπτει αμαρτήματα του τρόπου ζωής μας. Έγινε για εμάς έλεγχος των σκέψεών μας. Μας είναι βαρύς ακόμα και να τον βλέπουμε.

Τότε, λοιπόν, οι Ιουδαίοι, αναγνωρίζοντας τον σταυρό και τον τόπο και τα σύμβολα της σταύρωσης και τα τραύματα του σταυρωθέντος, θα αρχίσουν να λένε: «Αυτός ήταν, τον οποίο εμείς οι άφρονες είχαμε κάποτε για γέλιο και ως παράδειγμα χλευασμού. Τη ζωή του τη θεωρήσαμε τρέλα και το τέλος του άτιμο». Διότι μας ήταν βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε, επειδή η ζωή του ήταν ανόμοια με των άλλων και οι δρόμοι του αλλιώτικοι. Απείχε από τις δικές μας ακαθαρσίες και μακάριζε το τέλος των δικαίων. Γι' αυτό και τον καταδικάσαμε σε επαίσχυντο θάνατο. Διότι μας τύφλωσε η κακία μας και δεν γνωρίσαμε τα μυστήρια του Θεού, ούτε διακρίναμε ότι αυτός είναι που έχει την εξουσία της ζωής και του θανάτου. Και ιδού, γνωρίσαμε τώρα ότι «η ευσέβεια είναι οπωσδήποτε ισχυρότερη», και ότι η κακία δεν πρόκειται να υπερισχύσει της σοφίας, ούτε η δικαιοσύνη θα προσπεράσει χωρίς να ελέγξει τους πονηρούς. Αυτά και άλλα παρόμοια θα πουν οι χριστοκτόνοι θρηνώντας τότε για την ανομία τους, αλλά δεν θα καταφέρουν τίποτα. Διότι τότε θα έχει κλείσει ο χρόνος της μετάνοιας, χωρίς να φέρνει κανένα αποτέλεσμα. Επειδή, αν υπήρχε μετάνοια τότε, οπωσδήποτε θα είχαν σωθεί και τα πιο μιαρά έθνη που δεν γνώρισαν τον Θεό.

«Αμπελώνας δημιουργήθηκε για τον ηγαπημένο σε ύψωμα, σε τόπο εύφορο», δηλαδή στην Ιερουσαλήμ, στην οποία δημιουργήθηκε «αμπελώνας του Κυρίου Σαβαώθ που είναι ο οίκος του Ισραήλ», ο οποίος έπρεπε «να παραγάγει σταφύλια, αλλά παρήγαγε αγκάθια». «Ο αμπελώνας», λέει, «του Κυρίου Σαβαώθ είναι ο οίκος του Ισραήλ, και κάθε άνθρωπος του Ιούδα είναι νεόφυτο αγαπημένο· περίμενα να πράξει κρίση, αλλά έπραξε ανομία, και όχι δικαιοσύνη αλλά κραυγή». Κραυγή προφανώς αυτή που όλοι φώναζαν στον Πιλάτο λέγοντας: «Άρε, άρε, σταύρωσέ τον», και «απόλυσέ μας τον Βαραββά», μεταχειριζόμενοι τον ένοχο ως αθώο και ως κάποιον που είναι όμοιός μας στα ήθη των φονιάδων. «Άρε δε, άρε, σταύρωσε» ως ένοχο τον αναμάρτητο, διότι «είναι ανόμοιος με εμάς ο βίος του και παράδοξες οι οδοί του»· «επειδή ισχυρίζεται ότι κατέχει τη γνώση του Θεού και ονομάζει τον εαυτό του παίδα του Κυρίου». «Άρε, άρε, σταύρωσέ τον», και «έπραξε ανομία, και όχι δικαιοσύνη αλλά κραυγή». «Και τώρα θα σας αναγγείλω τι θα κάνω εγώ στον αμπελώνα μου· θα αφαιρέσω τον φράχτη του και θα παραδοθεί σε διαρπαγή, και θα γκρεμίσω τον τοίχο του και θα καταπατηθεί, και θα εγκαταλείψω τον αμπελώνα μου και δεν θα κλαδευτεί ούτε θα σκαφτεί, και θα φυτρώσουν σε αυτόν αγκάθια σαν σε χέρσο τόπο· και θα διατάξω τα σύννεφα να μη ρίξουν βροχή πάνω του». «Θα ψάλω λοιπόν στον ηγαπημένο το άσμα του αγαπητού μου για τον αμπελώνα μου». «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευδόκησα· αυτόν να ακούτε». «

Στον αδελφό του βασιλέως, τον κύρη Αδριανό. Και βοηθήθηκα από την ασύγκριτη μεγαλειότητά σου και αναζωογονήθηκε η σάρκα μου — και χάρη οφείλεται σε Εκείνον που χαρίτωσε την ψυχή σου, ώστε να προπορεύονται από αυτήν το έλεος και η αλήθεια, με τα οποία έχουμε μάθει ότι οριοθετούνται όλες οι θείες οδοί —, διότι η ψυχή μου είχε λιώσει σαν ιστός αράχνης, και ο βίος μου, σύμφωνα με εκείνο του Ιώβ, ήταν ελαφρύτερος από τον λόγο και κατά τον Ωσηέ η παρηγοριά κρύφτηκε από τα μάτια μου, όταν οι υιοί της απείθειας, και γι' αυτό και της απώλειας, οι άστοργοι και άσπονδοι και ασύνθετοι — γιατί είναι καλό να ονομάζονται με τα λόγια του Παύλου και του Πνεύματος — αγάπησαν μεν όλα τα λόγια καταποντισμού της δόλιας γλώσσας, και τέντωσαν το τόξο τους, πράγμα πικρό, για να κατατοξεύσουν στα κρυφά τον άμωμο και μάλιστα τον κατετόξευσαν και πρόσθεσαν πόνο στις πληγές μου. Εσύ όμως με ανέλαβες και δεν έκανες τους εχθρούς μου να χαρούν εις βάρος μου, αλλά ντύθηκες τον ζήλο σου ως πανοπλία και έφερες συντριβή πάνω στην ισχύ τους, όπως λέει ο θείος Αμώς, και επέφερες ταλαιπωρία στο οχύρωμα της συκοφαντίας· το οποίο θεμελίωσε μεν η περαιτέρω κακοτεχνία, και στο οποίο ο Μηδενός, φερόμενος ως πρωτομάστορας αρχιτέκτονας, τοποθέτησε από κάτω βαρείς και δυσκίνητους λίθους, συγκεντρώνοντας ρητά και άρρητα εναντίον μας και ρίχνοντάς τα στις βασιλικές ακοές· ενώ αυτοί που ήρθαν μετά από αυτόν το επικοδόμησαν και το ύψωσαν, κατασκάπτοντας τα της Αχρίδας μέχρι το έδαφος, για τους οποίους ήμουν ζωντανός έλεγχος εγώ, που είμαι εντελώς περιττός και περίεργος και απέχω από τις οδούς τους όπως από τις ακαθαρσίες, και τους ήμουν βαρύς ακόμη και να με βλέπουν.

Αλλά βέβαια, το θρασύτατο πλήθος των αιρετικών δεν άντεξε να έχει τον Μεθόδιο ζωντανό αντίπαλο ακόμη και μετά τον θάνατό του. «Ελάτε», είπαν, «ας καταδυναστεύσουμε και ας παγιδεύσουμε τον Γοράσδο· διότι ο βίος του είναι ανόμοιος με τον δικό μας και οι δρόμοι του είναι διαφορετικοί, και μας ονειδίζει για τα αμαρτήματά μας, και αν αυτός αφεθεί να ζήσει, ο Μεθόδιος θα αναβιώσει για εμάς». Και αυτόν τον απομάκρυναν από την επισκοπική εξουσία, ενώ κάποιον Βιχνίκο, που είχε μεθύσει από το άκρατο κρασί της αιρέσεως και μπορούσε να μεθύσει και άλλους, και ο οποίος για τον λόγο αυτόν είχε παραδοθεί από τον Μεθόδιο στον Σατανά του αναθέματος μαζί με τον θίασο εκείνων που μαίνονταν μαζί του, αυτόν —ω πόνοι και αγώνες του Μεθοδίου, και Τριάδα της οποίας συγχέονται τα ιδιώματα— τον ανεβάζουν στον θρόνο, ή μάλλον κατεβάζουν τον θρόνο εξαιτίας του, και όσο ένδοξος ήταν χάρη στον Μεθόδιο και ξεχώριζε από τους πολλούς, τόσο χάρη στον Βιχνίκο κατέβηκε στην κοιλάδα της αδοξίας.