Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 2:3

Του ίδιου Αθανασίου, αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας, στο: «Πηγαίνετε στο απέναντι χωριό και θα βρείτε μια δεμένη όνο και ένα πουλάρι μαζί της· λύστε τα και φέρτε τα σε εμένα». Πάλι ο Κύριος μας ευεργετεί και, εκτείνοντας τη δική Του χάρη προς εμάς, ταυτόχρονα διεγείρει τις ψυχές μας μέσω της διδασκαλίας Του. Διότι σε εκείνους που έχουν μοχθήσει σε αυτόν τον βίο και έχουν περισπαστεί με τα πράγματά του, ο Θεός έθεσε στην καρδιά τους την επίγνωση αυτού του αιώνα, ώστε οι άνθρωποι, κατανοώντας, να γνωρίσουν ότι δεν θα παραμείνουν αιώνια, αλλά ότι απλώς αντικρίζουν την εικόνα τούτου του αιώνα. Ώστε, λοιπόν, να προνοήσουν και για τον μέλλοντα αιώνα, μας χάρισε έμφυτη γνώση μέσω του αυτεξουσίου. Όλοι λοιπόν οι άνθρωποι, σοφοί και άφρονες, άρχοντες και απλοί πολίτες, πλούσιοι και φτωχοί, γνωρίζουν ότι ο θάνατος θα βρει τους πάντες. Διότι αυτό ακριβώς σημαίνει το να βλέπουν ως εικόνα αυτόν τον αιώνα, το να έχει δηλαδή ο καθένας το δικό του τέλος μπροστά στα μάτια του. Πολλοί, όμως, αν και γνωρίζουν ότι θα τους καταλάβει ο θάνατος, νομίζουν πως μετά από αυτόν τον αιώνα θα είναι σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Τέτοιοι ήταν εκείνοι που είπαν: «Σύντομος και γεμάτος λύπη είναι ο βίος μας και δεν υπάρχει επιστροφή μετά το τέλος μας. Ελάτε, λοιπόν», λέει, «και ας απολαύσουμε τα παρόντα αγαθά· ας χορτάσουμε από εκλεκτό κρασί και μύρα». Τέτοιους ανθρώπους παρουσιάζει και ο θεσπέσιος Παύλος να λένε: «Ας φάμε και ας πιούμε, διότι αύριο πεθαίνουμε».

θα αναλάβει]. Γι' αυτό αυτός θα κληρονομήσει πολλούς, και θα μοιράσει τα λάφυρα των ισχυρών, επειδή η ψυχή του παραδόθηκε στον θάνατο και συγκαταλέχθηκε μεταξύ των ανόμων, και ο ίδιος σήκωσε τις αμαρτίες πολλών και παραδόθηκε εξαιτίας των αμαρτιών τους.> Αφού κατηγόρησε τους Ισραηλίτες ότι σκότωσαν άδικα τον χορηγό της ζωής και τον αρχηγό της σωτηρίας όλων, στρέφει τον λόγο του προς τα πλήθη των εθνών και τους λέει τα εξής: Εάν προσφέρετε θυσία για την αμαρτία, η ψυχή σας θα δει μακρόβιο σπέρμα. Είναι σαν να λέει ξεκάθαρα: Ο Χριστός έδωσε τη ζωή του για εσάς, σας αγόρασε με το ίδιο του το αίμα, υπέμεινε τον σταυρό, περιφρονώντας την ντροπή, για να εξασφαλίσει τη σωτηρία σας. Εάν λοιπόν ανταποδώσετε και εσείς, και προσφέρετε ως οφειλόμενο χρέος την υπακοή σας, και υποτάξετε τον αυχένα σας στον δικό του ζυγό, τότε η ψυχή σας θα δει μακρόβιο σπέρμα, δηλαδή θα γίνετε κοινωνοί εκείνων που έχουν διατηρηθεί για τον αιώνιο βίο, δηλαδή των αγίων, οι οποίοι έχουν πλουτίσει από την ελπίδα της αιώνιας ζωής. Διότι στους Έλληνες δεν γινόταν κανένας λόγος περί της αναστάσεως των νεκρών, αλλά και μέχρι σήμερα το μυστήριο αυτό δεν γίνεται πιστευτό. Σχεδόν λένε το εξής: Καπνός είναι η πνοή στα ρουθούνια μας, και όταν αυτός σβήσει, το παν θα μεταβληθεί σε στάχτη και το πνεύμα θα διασκορπιστεί σαν αραιός αέρας.

Πού είναι τότε η τρυφή και η σπατάλη; Όλα παρήλθαν και διαλύθηκαν σαν κενός αέρας. Πού είναι τότε η φιλαργυρία και η φιλοκτημοσύνη, και η ασπλαχνία που προέρχεται από αυτές; Πού είναι τότε η απάνθρωπη υπερηφάνεια, που βδελύσσεται τους πάντες και θεωρεί ότι η ίδια είναι κάτι σπουδαίο; Πού είναι τότε η κενή και μάταιη ανθρώπινη προκοπή και η δόξα;

Διότι οι ασεβείς, θεωρώντας ότι η ψυχή είναι ένας σπινθήρας, μετά το σβήσιμο του οποίου, όπως έλεγαν, το σώμα θα γίνει στάχτη, και πιστεύοντας ότι απλώς πεθαίνουν, χωρίς όμως να κρίνονται —αυτά πράγματι έχουν πει στο βιβλίο που επιγράφεται Σοφία Σολομώντος, όπως γνωρίζεις· αν όμως δεν το γνωρίζεις, πάρε το βιβλίο στα χέρια σου και θα διαπιστώσεις ότι δεν άφησαν τίποτε ανεκτέλεστο—, επειδή νόμιζαν ότι μετά τον θάνατο δεν θα υπάρχουν πλέον, επιχειρούσαν να διαπράξουν όλα όσα είναι άξια ντροπής και τιμωρίας, λέγοντας: «Αυτή είναι η μερίδα μας και αυτός ο κλήρος μας». Ήλθε λοιπόν ο Σωτήρας, για να απαλλάξει τους ανθρώπους, μαζί με όλα τα άλλα που κατόρθωσε, και από αυτή την αντίληψη. Αφού διακήρυξε την αθανασία της ψυχής λέγοντας: «Εκείνους που δεν μπορούν να θανατώσουν την ψυχή», και ευαγγελίστηκε την ανάσταση των σωμάτων με τα λόγια: «Κατά την ανάσταση των νεκρών ούτε νυμφεύονται ούτε δίνονται σε γάμο, αλλά θα είναι όπως οι άγγελοι», και αφού προανήγγειλε την κρίση και την κόλαση με πολλά άλλα λόγια, αλλά και λέγοντας: «Να φοβηθείτε εκείνον που μπορεί και την ψυχή και το σώμα να τα αφανίσει στη γέεννα», απάλλαξε τους πάντες από όλη εκείνη την πλάνη ή, για να το πούμε ακριβέστερα, από εκείνη τη δουλεία. Διότι, έχοντας στον νου τους το θείο δικαστήριο και προσηλώνοντας σε αυτό τον σκοπό τους, δεν θα τολμούσαν να πράξουν τίποτε κακό.

«Διότι επαίνεσα τους νεκρούς, αυτούς που έχουν ήδη πεθάνει, περισσότερο από τους ζωντανούς, και καλύτερος από αυτούς τους δύο είναι εκείνος που δεν γεννήθηκε ακόμη, ο οποίος δεν γνώρισε όλο το έργο που γίνεται κάτω από τον ήλιο.» «Όλος ο μόχθος του ανθρώπου προορίζεται για το στόμα του.» «Σε τι υπερτερεί ο άνθρωπος από το κτήνος; Σε τίποτα· διότι τα πάντα είναι ματαιότητα.» «Όλες οι ημέρες του είναι γεμάτες πόνους και η απασχόλησή του ταραχή και θυμός. Ακόμη και τη νύχτα δεν ησυχάζει η καρδιά του. Διότι και αυτό είναι ματαιότητα.» «Όπως ακριβώς βγήκε γυμνός από την κοιλιά της μητέρας του, έτσι θα επιστρέψει, φεύγοντας όπως ήρθε, και δεν θα πάρει τίποτα από τον μόχθο του στο χέρι του για να το πάρει μαζί του· και αυτό επίσης είναι μια θλιβερή αρρώστια· διότι ακριβώς όπως ήρθε, έτσι και θα απέλθει.» «Οι πατέρες σας και οι προφήτες πού είναι; Μήπως θα ζήσουν αιώνια;» «Κάθε σάρκα είναι χορτάρι, και κάθε δόξα ανθρώπου είναι σαν το άνθος του χορταριού. Ξεράθηκε το χορτάρι, και το άνθος του έπεσε.» «Ιδού, όλοι εσείς θα παλιώσετε σαν το ένδυμα, και ο σκόρος θα σας καταφάει.» «Μη φοβηθείτε τον ονειδισμό των ανθρώπων και μην καταβάλλεστε από τις προσβολές τους· διότι θα παλιώσουν σαν το ένδυμα και θα φαγωθούν από τον σκόρο.» «Καπνός είναι η πνοή στα ρουθούνια μας· και η ζωή μας θα παρέλθει σαν τα ίχνη της νεφέλης. Διότι η ζωή μας είναι πέρασμα μιας σκιάς.» «Τι μας ωφέλησε η υπερηφάνειά μας; Και τι μας προσέφερε ο πλούτος μαζί με την αλαζονεία;»

Παρήλθε ο πλούτος σαν ιστός αράχνης και σαν σκιά και σαν το χορτάρι που βλασταίνει στη στέγη· σαν πλοίο που διέσχισε τα βαθιά νερά δεν είναι δυνατόν να βρεθεί το ίχνος του· ανώφελο λοιπόν είναι να κραυγάζω εδώ: Ελέησον, Κύριε. Ο πλούτος και ο βίος παρήλθαν· όπως η άχνη από τη θύελλα και ο καπνός που παρασύρεται από τον άνεμο δεν φαίνεται πια, έτσι και το πνεύμα μου, αφού εξήλθε ξαφνικά από εμένα, διασκορπίστηκε τώρα σαν αραιός αέρας.