Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 3:5

Αυτά, εξάλλου, ούτε αποδεικνύουν ότι η προηγούμενη φυγή τους οφειλόταν σε δειλία, ούτε μαρτυρούν ότι η τωρινή πράξη τους είναι κάτι το ασήμαντο, αλλά διακηρύσσουν κάποια μεγάλη αρετή της ανδρείας τους. Διότι δεν θεώρησαν την αναχώρηση ως αφορμή για ραθυμία, αλλά τότε ακριβώς επέτειναν ακόμη περισσότερο τον ζήλο της ασκήσεως· ούτε κατακρίνονταν επειδή διέφευγαν, ούτε κατηγορούνταν για δειλία από ανθρώπους όπως είναι οι σημερινοί επικριτές, αλλά μάλλον μακαρίζονταν από τον Κύριο, ο οποίος λέει: «μακάριοι οι δεδιωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης». Αλλά και ένας τέτοιος κόπος δεν απέβαινε ανωφελής για αυτούς· διότι, αφού δοκιμάστηκαν «ως χρυσός εν χωνευτηρίω», όπως λέει η Σοφία, «τους βρήκε ο Θεός άξιους του εαυτού Του». Και οι ίδιοι τότε ανέλαμπαν ακόμη περισσότερο σαν σπινθήρες, σωζόμενοι αφενός από αυτούς που τους καταδίωκαν, και λυτρωμένοι αφετέρου από τους επιβούλους, και για αυτόν τον λόγο διαφυλάχθηκαν, ώστε να αποτελέσουν διδασκαλία για τους λαούς, με αποτέλεσμα και η φυγή τους, και η διαφυγή τους από την οργή εκείνων που τους αναζητούσαν, να έχει γίνει κατ' οικονομίαν του Κυρίου. Διότι τότε με αυτόν τον τρόπο γίνονταν θεοφιλείς και αποκτούσαν την πλέον άριστη μαρτυρία της ανδραγαθίας τους.

Διότι επιθυμώ, εφόσον πλέον φτάσαμε στο σημείο να αντιμετωπίσουμε και να ανασκευάσουμε τη μοχθηρία τους, να αποκαλύψω και την πρόφαση που προβάλλουν για αυτήν την προφητεία: «Ο Θεός μας δοκίμασε· μας δοκίμασε στο πυρ, όπως δοκιμάζεται στο πυρ το ασήμι». Εφόσον οι μάρτυρες δοκιμάστηκαν αδιάκοπα κατά τις επιθέσεις των πειρασμών των βασανιστηρίων (διότι οι περισσότερες προφητείες εκπληρώνονται σύμφωνα με τη δική μας πίστη) και αφού αγωνίστηκαν ένδοξα και με μεγάλη ρωμαλεότητα, ευχαριστούν τον Θεό λέγοντάς Του το «μας δοκίμασας», θεωρώντας ότι, για να αποκτήσουν κοντά Του μεγαλύτερη δόξα, τους δοκίμασε μέσα από πολλούς πόνους, θέτοντας ενώπιόν τους να νικήσουν στον αληθινό Ολυμπιακό αγώνα. Και παρατηρήστε πώς, σε απόλυτη συμφωνία με αυτούς τους λόγους για τους μάρτυρες, αναφωνεί σαφώς και ο Σολομών (διότι η διδασκαλία δεν στερείται μαρτυρίας και από άλλες Γραφές), ότι «ο Θεός τους δοκίμασε και τους βρήκε άξιους του εαυτού Του· τους δοκίμασε όπως το χρυσάφι στο χωνευτήρι και τους έκανε δεκτούς ως ολοκαύτωμα ευωδίας, και κατά τον καιρό της επισκέψεώς τους θα αναλάμψουν»· έχοντας πει πρωτύτερα: «Διότι, ακόμη κι αν στα μάτια των ανθρώπων τιμωρήθηκαν, η ελπίδα τους είναι γεμάτη αθανασία, και αφού παιδεύτηκαν λίγο, θα ευεργετηθούν τα μέγιστα». Αλλά και στον 123ο (ρκγ΄) Ψαλμό αναφέρεται το εξής: «Αν ο Κύριος δεν ήταν μαζί μας, όταν οι άνθρωποι επαναστάτησαν εναντίον μας, τότε θα μας είχαν καταπιεί ζωντανούς· τότε το νερό θα μας είχε καταποντίσει· η ψυχή μας θα είχε διασχίσει χείμαρρο, τότε η ψυχή μας θα είχε διασχίσει το ορμητικό και ακαταμάχητο νερό».

Και είπε «κάθε χαρά», δηλαδή τέλεια, μέγιστη, πλήρη, και μάλιστα όταν οι πειρασμοί είναι πολλών ειδών. Γιατί; Διότι μέσω της υπομονής στους πειρασμούς γυμναζόμαστε και γινόμαστε πιο δοκιμασμένοι απέναντι στον Θεό· και όχι μόνο αυτό, αλλά και γινόμαστε γνωστοί όντας τέτοιοι. Διότι έτσι και η Σοφία του Σολομώντα λέει για τους αγίους: «ότι ο Θεός τους δοκίμασε και τους βρήκε άξιους του εαυτού Του».

Διότι, ακόμη και αν ενώπιον των ανθρώπων τιμωρηθούν, η ελπίδα τους είναι πλήρης αθανασίας. Και αφού παιδαγωγηθούν για λίγο, θα δεχθούν μεγάλες ευεργεσίες· διότι ο Θεός τους δοκίμασε και τους βρήκε άξιους του εαυτού Του. Σαν τον χρυσό στο χωνευτήρι τους δοκίμασε, και σαν θυσία ολοκαυτώματος τους αποδέχθηκε, και κατά τον καιρό της θείας επισκέψεως θα αναλάμψουν.» «Οι δίκαιοι ζουν αιώνια, και στον Κύριο βρίσκεται ο μισθός τους, και η μέριμνα γι' αυτούς προέρχεται από τον Ύψιστο.

Διότι άλλος μεν αρπάζεται πρόωρα από τη ζωή, αν και προσκολλάται σε κάθε δικαιοσύνη, ώστε, σύμφωνα με τον Σολομώντα, να μην αλλοιωθεί η σύνεσή του. Διότι λέει: «Επειδή έγινε ευάρεστος στον Θεό, αγαπήθηκε· και ενώ ζούσε ανάμεσα σε αμαρτωλούς μετατέθηκε, αρπάχτηκε για να μην αλλοιώσει η κακία τη σύνεσή του ή για να μην απατήσει ο δόλος την ψυχή του... Διότι, αφού έφτασε στην τελειότητα σε λίγο χρόνο, εκπλήρωσε μακρά έτη· επειδή η ψυχή του ήταν αρεστή στον Κύριο, γι' αυτό και βιάστηκε να τον πάρει από το μέσο της πονηρίας». Άλλοι πάλι υποβάλλονται σε θλίψεις και πειρασμούς, δοκιμάζονται με ύβρεις και βάσανα, ώστε η απόδειξη της ανδρείας και της δικαιοσύνης τους να φανεί λαμπρότερη ανάμεσα στους ανθρώπους, όπως ακριβώς έλεγε και ο Κύριος προς τον Ιώβ: «Νομίζεις ότι σου συμπεριφέρθηκα διαφορετικά, παρά για να αναδειχθείς δίκαιος;». Γι' αυτό και για αυτούς ο σοφός Σολομών λέει τα εξής: «Διότι, ακόμη κι αν τιμωρηθούν στα μάτια των ανθρώπων, η ελπίδα τους είναι γεμάτη αθανασία· και αφού παιδαγωγηθούν λίγο, θα ευεργετηθούν με μεγάλα αγαθά, επειδή ο Θεός τους δοκίμασε και τους βρήκε άξιους του εαυτού Του· σαν τον χρυσό στο χωνευτήρι τους δοκίμασε και σαν ολοκαύτωμα θυσίας τους προσδέχτηκε». Άλλος δε, παραδομένος σε χέρια παρανόμων, κατασφάζεται και ο δίκαιος υπομένει πικρό θάνατο, ώστε, βλέποντάς το οι ασεβείς και οι αμαρτωλοί, να φρίξουν και, αποκτώντας συναίσθηση της δικής τους κακίας, να σταματήσουν· «Διότι, αν ο δίκαιος μόλις και μετά βίας σώζεται, ο ασεβής και ο αμαρτωλός πού θα φανεί;».