Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 5:3

Αθανάσιος: Εάν δεν σου διαβάσω από τις Γραφές ότι πέθανε με τη θέλησή Του, να με κατακρίνεις ως αμαθή· εάν όμως το αναγνώσεις, να φοβηθείς που Τον περιγελάς, μήπως βρεθείς στην ημέρα της κρίσεως και πεις: «Αυτός είναι εκείνος τον οποίο περιγελούσαμε». Ζακχαίος είπε: Δείξε το από τις Γραφές και πείθομαι. Αθανάσιος: Προς το παρόν, ομολόγησε ότι ο Θεός γεννήθηκε επί της γης· και αυτός είναι ο Εμμανουήλ, για τον οποίο μίλησε ο προφήτης Ησαΐας: «Ιδού η παρθένος θα συλλάβει και θα γεννήσει υιό, και θα καλέσουν το όνομα αυτού Εμμανουήλ, το οποίο μεθερμηνευόμενο σημαίνει, μαζί μας είναι ο Θεός»· ώστε, αφού προχωρήσεις σε αυτό, να σε πείσω ότι πέθανε με τη θέλησή Του υπέρ όλων ημών. Ζακχαίος είπε: Διότι δεν είναι κάθε δίκαιος άνθρωπος Θεός. Αθανάσιος: Αλλά κανείς δεν είναι Εμμανουήλ, κανείς δεν γεννήθηκε από παρθένο. Ζακχαίος είπε: Μπορείς λοιπόν να με πείσεις ότι η Μαρία γέννησε ενώ ήταν παρθένος; Αθανάσιος είπε: Ο προφήτης είπε: «Ιδού η παρθένος θα συλλάβει και θα γεννήσει υιό, και θα καλέσουν το όνομα αυτού Εμμανουήλ, το οποίο μεθερμηνευόμενο σημαίνει, μαζί μας είναι ο Θεός». Ζακχαίος είπε: Ιδού, έχει ειπωθεί «η νεάνις» και όχι «η παρθένος». Αθανάσιος: Και τι είδους σημείο θα ήταν μια νεάνιδα, η οποία δεν είναι παρθένος, να συλλάβει από άνδρα και να γεννήσει, τη στιγμή που ο Θεός λέει: «Ζήτησε ένα σημείο είτε στο βάθος είτε στο ύψος»· και ο προφήτης απάντησε: «Δεν θα ζητήσω ούτε θα δοκιμάσω τον Κύριο»· και γι' αυτό πρόσθεσε: «Μήπως είναι μικρό πράγμα για εσάς να προκαλείτε κόπο στους ανθρώπους; Και πώς προκαλείτε κόπο στον Κύριο;»

Δεν είπε ότι είδε τον Λόγο ή τη Σοφία του Πατέρα, αλλά τον Υιό του Ανθρώπου, το Κυριακό σώμα που προήλθε από τη Μαρία, για το οποίο και ο Παύλος λέει: «ο οποίος κάθισε εκ δεξιών του Θεού»· περί του οποίου σώματος ο Δαβίδ λέει προφητικά εκ προσώπου του Πατέρα: «κάθισε εκ δεξιών μου, μέχρι να θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδών σου». Αυτούς δηλαδή που προγνώριζε ότι θα γίνουν εχθροί, τον διάβολο και τις αντίπαλες ενέργειες που συνεργάζονταν μαζί του, οι οποίες εχθρεύονταν τον Κυριακό άνθρωπο, επειδή γνώριζαν ότι διά του θανάτου του καταργούνται και οι ίδιες και εκείνος που έχει το κράτος του θανάτου, ο διάβολος, καθώς και τους Ιουδαίους που τον εχθρεύτηκαν. Σε αυτούς εκπληρώνεται το γεγραμμένο: «με μίσησαν αναίτια», επειδή, ενώ διδάσκονταν όσα ήταν προς ωφέλειά τους, εκείνοι τολμούσαν να τον μαστιγώνουν και να τον σταυρώνουν, αποκαλώντας τον Σαμαρείτη, δαιμονισμένο και άνθρωπο αμαρτωλό, αν και μέσω αυτού κατακρίθηκε η αμαρτία. Για αυτόν έχει γραφτεί: «θα δουν αυτόν που λόγχευσαν», τον οποίο, όταν θα δουν κατά την Κρίση να κρίνει ζώντες και νεκρούς, όπως λέει ο Ιωάννης για τον Κύριο, καθώς «του έδωσε την εξουσία να κρίνει, επειδή είναι Υιός Ανθρώπου», μεταμελούμενοι, η κάθε φυλή ξεχωριστά, θα λένε: αυτός ήταν που κάποτε τον είχαμε ως περίγελο λέγοντάς του: «άλλους έσωσες, τον εαυτό σου δεν μπορείς να τον σώσεις».

ας τον καταδικάσουμε σε επονείδιστο θάνατο· διότι θα υπάρξει επίσκεψη γι' αυτόν από τα ίδια του τα λόγια.» Και πάλι ο Δαβίδ στους Ψαλμούς λέει για τον μέλλοντα αιώνα: «τότε θα τους μιλήσει» ο Χριστός «με την οργή του και με τον θυμό του θα τους ταράξει.» Και πάλι ο Σολομών για τον Χριστό και τους Ιουδαίους λέει ότι, όταν «σταθεί ο δίκαιος με πολλή παρρησία απέναντι σε εκείνους που τον έθλιψαν και σε αυτούς που αθέτησαν τα λόγια του, βλέποντάς τον θα ταραχθούν από φοβερό τρόμο και θα εκπλαγούν για το παράδοξο της σωτηρίας του. Και θα πουν μέσα τους μετανιώνοντας και στενάζοντας από τη στενοχώρια της ψυχής: Αυτός είναι που κάποτε εμείς οι άφρονες τον είχαμε για περίγελο και για παράδειγμα ονειδισμού. Τη ζωή του τη θεωρήσαμε τρέλα και το τέλος του άτιμο. Πώς συγκαταλέχθηκε μεταξύ των υιών του Θεού και πώς ο κλήρος του βρίσκεται ανάμεσα στους αγίους; Άρα πλανηθήκαμε από την οδό της αλήθειας και το φως της δικαιοσύνης δεν μας φώτισε, ο ήλιος δεν ανέτειλε για εμάς. Χορτάσαμε από δρόμους ανομίας και απώλειας· διασχίσαμε αδιάβατες ερήμους, αλλά την οδό του Κυρίου δεν τη γνωρίσαμε. Τι μας ωφέλησε η υπερηφάνειά μας; Όλα εκείνα παρήλθαν σαν σκιά.»

Έτσι ας πράξουμε και εμείς. Διότι καθόμαστε σε ένα πανδοχείο, περιμένοντας τους δικούς μας ανθρώπους που οδοιπορούν σε αυτόν τον δρόμο. Όταν συγκεντρωθούμε όλοι μαζί, τότε θα καταλάβουν ποιους υβρίζουν. Αυτοί τότε θα σκύψουν κάτω το κεφάλι και θα πουν: Αυτός είναι εκείνος τον οποίο εμείς οι άφρονες είχαμε ως περίγελο.

Έχοντας λοιπόν αυτά κατά νου, όλοι εσείς οι εχθροί της παρθενίας, τοποθετήστε επιτέλους στο στόμα σας θύρα και σύρτη, για να μην αρχίσετε κι εσείς να λέτε κατά την ημέρα της κρίσεως, βλέποντας εκείνους που λάμπουν εκεί χάρη στην παρθενία τους: «Αυτοί ήταν που κάποτε τους είχαμε για περίγελο και για παράδειγμα χλευασμού· εμείς οι άφρονες θεωρήσαμε τον βίο τους τρέλα και το τέλος τους άτιμο. Πώς συγκαταλέχθηκαν μεταξύ των υιών του Θεού και ο κλήρος τους βρίσκεται ανάμεσα στους αγίους; Άρα, πλανηθήκαμε από την οδό της αλήθειας και το φως της δικαιοσύνης δεν έλαμψε σε εμάς». Αλλά ποιο είναι το όφελος από αυτά τα λόγια, όταν η μετάνοια θα έχει πλέον καταστεί ανίσχυρη εξαιτίας του καιρού εκείνου;