Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 6:5

Ακούστε, λοιπόν, βασιλιάδες, και κατανοήστε· δώστε προσοχή, εσείς που εξουσιάζετε πλήθη και υπερηφανεύεστε για τα πλήθη των εθνών, διότι η εξουσία σας δόθηκε από τον Κύριο. Επειδή, αν και είστε υπηρέτες της δικής Του βασιλείας, δεν κρίνατε σωστά, ούτε τηρήσατε τον νόμο, ούτε πορευτήκατε σύμφωνα με το θέλημα του Υψίστου. Φρικτά και γρήγορα θα σας βρει ο όλεθρος, διότι αυστηρή κρίση επιβάλλεται στους ανώτερους, και στους ισχυρούς εφαρμόζεται αυστηρή εξέταση· οι δυνατοί θα κριθούν αυστηρά.» «Πολλούς κατέστρεψε το χρυσάφι, και την καρδιά του βασιλιά παρεξέκλινε.» «Βασιλιάς απαίδευτος θα καταστρέψει τον λαό του.» Κανείς από τους άφρονες δεν είναι βασιλιάς, έστω κι αν αποκτήσει την εξουσία όλης της γης και της θάλασσας· παρά μόνο ο ενάρετος και θεοφιλής.

«Αδικία θα την θεωρήσω, λέγει ο Κύριος.» «Οι άρχοντές της στο μέσο της είναι σαν λύκοι άρπαγες, που αρπάζουν λεία για να χύσουν αίμα, ώστε να ικανοποιήσουν την πλεονεξία τους. Και οι προφήτες της τους συγκαλύπτουν. Ανάμεσα στο άγιο και στο βέβηλο δεν έκαναν καμία διάκριση, και ανάμεσα στο ακάθαρτο και στο καθαρό δεν ξεχώριζαν.» «Οι ψυχές του λαού μου διαστράφηκαν, και ιδιοποιούνταν ψυχές, και με βεβήλωναν ενώπιον του λαού μου για μια χούφτα κριθάρι και για κομμάτια ψωμιού, θανατώνοντας ψυχές που δεν έπρεπε να πεθάνουν, και κρατώντας στη ζωή ψυχές που δεν έπρεπε να ζήσουν.» «Αυστηρή κρίση επιφυλάσσεται για όσους κατέχουν εξουσία· στους ισχυρούς επιβάλλεται σκληρή ανάκριση.» «Τα δώρα και οι δωροδοκίες τυφλώνουν τα μάτια των σοφών.» «Είσαι αναπολόγητος, άνθρωπε, εσύ που κρίνεις. Διότι, με το να κρίνεις τον άλλον, κατακρίνεις τον εαυτό σου. Επειδή εσύ που κρίνεις, πράττεις τα ίδια. Γνωρίζουμε δε ότι η κρίση του Θεού είναι σύμφωνη με την αλήθεια εναντίον εκείνων που πράττουν τέτοια έργα. Σκέφτεσαι, λοιπόν, τούτο, ω άνθρωπε, που κρίνεις εκείνους που πράττουν τέτοια, ενώ τα κάνεις και εσύ, ότι εσύ θα ξεφύγεις από την κρίση του Θεού;» Εκείνος που δεν έχει τη δικαιοσύνη ριζωμένη στην ψυχή του, αλλά είτε έχει διαφθαρεί από τα χρήματα, είτε χαρίζεται λόγω φιλίας, είτε εκδικείται κάποιον εχθρό, είτε δειλιάζει μπροστά στην εξουσία, δεν μπορεί να αποδώσει ορθά την κρίση.

Οι ποιμένες έβοσκαν τους εαυτούς τους, ενώ τα πρόβατά μου δεν τα έβοσκαν. Γι' αυτόν τον λόγο, ιδού, εγώ θα στραφώ εναντίον των ποιμένων και θα αναζητήσω τα πρόβατά μου από τα χέρια τους.» «Μάθετε, δικαστές των περάτων της γης, ότι η εξουσία σας δόθηκε από τον Κύριο. Αυτός θα εξετάσει τα έργα σας και θα ερευνήσει τις βουλές σας, διότι, αν και είστε υπηρέτες της δικής του βασιλείας, δεν κρίνατε ορθά, ούτε φυλάξατε τον νόμο, ούτε πορευθήκατε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Φρικτά και γρήγορα θα σας βρει ο όλεθρος, διότι αυστηρή κρίση επιβάλλεται σε αυτούς που κατέχουν τα ανώτερα αξιώματα. Επειδή στον ελάχιστο παρέχεται συγγνώμη από έλεος, ενώ οι ισχυροί θα εξεταστούν αυστηρά. Διότι ο Δεσπότης των πάντων δεν θα κάνει διακρίσεις προσώπων, ούτε θα διστάσει μπροστά σε κανένα μεγαλείο.» Και πάλι: «Στους ισχυρούς επιβάλλεται αυστηρή έρευνα.» «Τότε ο Ιησούς μίλησε στα πλήθη και στους μαθητές του, λέγοντας: Στην καθέδρα του Μωυσή κάθισαν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι. Όλα, λοιπόν, όσα σας πουν να τηρείτε, να τα τηρείτε, αλλά μην πράττετε σύμφωνα με τα έργα τους. Διότι λένε, και δεν κάνουν.»

Διότι τι λέει; «Δεν σου επιτρέπεται να την έχεις»· τον ανάγει στη θεία νομοθεσία, λέγοντας περίπου τα εξής: «Εάν αδελφοί κατοικούν μαζί και πεθάνει ένας από αυτούς χωρίς να έχει απογόνους, η γυναίκα του νεκρού δεν πρέπει να παντρευτεί κάποιον ξένο άνδρα· ο αδελφός του συζύγου της θα έλθει σε αυτήν, θα την πάρει για γυναίκα του και θα συζήσει μαζί της. Και το παιδί που θα γεννηθεί, θα λάβει το όνομα του νεκρού, και έτσι δεν θα εξαλειφθεί το όνομά του από τον Ισραήλ». Αυτά σε προστάζει ο νόμος· εσύ όμως συνοίκησες με αυτήν που έχει αποκτήσει παιδί από τον αδελφό σου. Μην παραβείς τον νόμο του νομοθέτη και μη μολύνεις την ίδια την πορφύρα με ανόσιο αίμα· ούτε εσύ, που οφείλεις να αποτελείς πρότυπο ευνομίας για τους άλλους, να φανείς στους υπηκόους σου ως αίτιος παρανομίας· διότι σε αυτό θα υποστείς δίκαιη καταδίκη, αφού «αυστηρή κρίση γίνεται σε όσους κατέχουν υψηλή θέση».

Και δεν μπορεί να είναι διαφορετικά· διότι δεν υπάρχει προσωποληψία στον Θεό, όπως ισχυρίζονται οι μοιχειανοί, ότι τάχα οι νόμοι του δεν ισχύουν εξίσου για όλους, αλλά στην περίπτωση των βασιλέων, όπως λένε, υποχωρούν και τροποποιούνται. Και πού είναι το ευαγγέλιο των βασιλέων; Αλλά όντως έχουν ασεβήσει πάρα πολύ, μη κατανοώντας ότι ο Θεός δεν κάνει διακρίσεις προσώπων, όπως είπε ο ιερός απόστολος, ούτε ότι ο ίδιος μέσω ενός από τους προφήτες, ελέγχοντάς τους, λέει: εσείς δεν τηρήσατε τις οδούς μου, αλλά δείξατε προσωποληψία στην εφαρμογή του νόμου. Ένας Θεός δεν σας δημιούργησε; Δεν υπάρχει ένας πατέρας για όλους σας; Γράφει δε και ο Σολομών τα εξής: ακούστε λοιπόν, βασιλιάδες, και κατανοήστε. Και μετά από άλλα: ότι, αν και είστε υπηρέτες της βασιλείας του Υψίστου, δεν κρίνατε ορθά ούτε τηρήσατε τον νόμο ούτε πορευθήκατε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Φρικτά και γρήγορα θα παρουσιαστεί μπροστά σας, διότι αυστηρή κρίση επιβάλλεται στους άρχοντες. Διότι ο Δεσπότης των πάντων δεν θα υπολογίσει κανένα πρόσωπο.

Ας φράξουμε τα αυτιά μας, για να μη φθαρούμε από τη βλασφημία, αδελφοί. Και το επιχείρημά τους είναι, λέει, ότι στην περίπτωση των βασιλέων πρέπει να παραβλέπονται οι ευαγγελικοί νόμοι. Ιδού, άλλη μια προδρομική ενέργεια του Αντιχρίστου. Και πού είναι το «ένας νόμος θα υπάρχει»; Και πού είναι το «αυστηρή κρίση θα γίνει σε όσους κατέχουν εξουσία»; Και πού είναι το «ο Θεός δεν προσωποληπτεί»; Και ποιος είναι ο νομοθέτης του βασιλιά; Και εφόσον υπάρχει αλληλεξάρτηση μεταξύ άρχοντα και αρχόμενων, τότε ούτε για τους αρχόμενους ισχύουν οι ευαγγελικοί νόμοι. Διότι, εάν ισχύουν για εκείνον, ισχύουν και για εκείνους, ώστε να παραμένουν υποταγμένοι υπό έναν νόμο και νομοθέτη, υπάκουοι και χωρίς να στασιάζουν. Εάν, όμως, δεν ισχύουν για εκείνον, όποτε το θελήσει –και ίσως να μην ήθελε να τηρήσει κανέναν– ενώ για αυτούς ναι, τότε συμβαίνει ένα από τα δύο: ή ο βασιλιάς είναι θεός (διότι μόνο το θείο δεν υπόκειται σε νόμο) ή θα υπάρξει αναρχία και στάση. Διότι, όπου ο νόμος δεν είναι ο ίδιος, πώς μπορεί να υπάρξει ειρήνη, όταν ο βασιλιάς θέλει κάτι άλλο, δηλαδή να μοιχεύει, να ακολουθεί αιρέσεις, και οι υπήκοοι, από την άλλη πλευρά, διατάζονται από τον νόμο να μην έχουν την ίδια μερίδα με τον μοιχό, ούτε να συμμετέχουν σε αιρέσεις, ούτε να παραβαίνουν στο ελάχιστο αυτά που έχουν παραδοθεί από τον Χριστό και τους αποστόλους; Και πώς από αυτά δεν καθίσταται φανερό ότι ο Αντίχριστος βρίσκεται προ των πυλών; Διότι δεν θα τολμήσουν να πουν οι οπαδοί της μοιχείας: «μήπως όσα πράττει ανόμως ο βασιλιάς δεν τα κάνει και δεν διατάζει τον λαό να υποταχθεί σε αυτά;».

Καθένας, λέει ο απόστολος, ας παραμένει στην κλήση στην οποία κλήθηκε. Και πάλι αλλού, να μην γίνεστε πρόσκομμα ούτε στους Ιουδαίους ούτε στους Έλληνες ούτε στην εκκλησία του Θεού. Και αλλού πάλι ο ίδιος λέει για τον εαυτό του, δεν πρόκειται να φάω κρέας στον αιώνα, για να μη σκανδαλίσω τον αδελφό μου. Και ο καθένας καθιστά τον εαυτό του αναγνωρίσιμο από το δικό του σχήμα, ο στρατιώτης από το ότι φέρει μάχαιρα, ο αστός από το ότι φοράει πανωφόρι. Και γενικά, σχεδόν καθένας από όσους βρίσκονται σε αξιώματα, τέχνες ή επαγγέλματα φέρει μαζί του τα εργαλεία που του αρμόζουν. Διότι ούτε ο ιατρός θα επέλεγε να κρατά ποιμαντική ράβδο, ούτε ο ποιμένας θα κρατούσε ιατρικό εργαλείο στο χέρι. Αν λοιπόν αυτά έχουν έτσι, πολύ περισσότερο στα πνευματικά και μέγιστα ζητήματα δεν πρέπει κανείς ούτε να ζει αντίθετα προς τα όσα αρμόζουν στην τάξη του, ούτε να αλλάζει σχήμα, ώστε να μην υποστεί την επικρεμάμενη κατάκριση από τον Κύριο, ως κάποιος που σκανδαλίζει τον κόσμο. Μακάρι να το αποφύγουμε αυτό, ω τριπόθητε, και μάλιστα εμείς που διαφέρουμε από τους πολλούς και κατά τη γνώση και κατά τον βαθμό. Επειδή αυστηρή κρίση επιφυλάσσεται για τους υπερέχοντες, ενώ ο ελάχιστος είναι άξιος συγγνώμης, όπως έχει γραφτεί. Και πάλι ο Κύριος λέει: σε όποιον εμπιστεύθηκαν πολλά, θα απαιτήσουν περισσότερα.

Εκείνο που είναι άψυχο και δεν καλείται να λογοδοτήσει σε δικαστήριο, σαν να φοβάται το πρόσταγμα, βγάζει φωνή, κι εσύ, που πρόκειται να λογοδοτήσεις στον Θεό κατά τον καιρό της εξέτασης και να δώσεις λόγο ακόμη και για έναν αργό λόγο, έστω κι αν είσαι ζητιάνος, λες απερίσκεπτα: «Τι με νοιάζει εμένα γι' αυτό;». Αυτά, ω δέσποτα, λέει ο Παύλος, τα εφάρμοσα στο πρόσωπό μου και στον Απολλώ για χάρη σας, για να μάθετε μέσω ημών να μη φρονείτε πέρα από ό,τι είναι γραμμένο. Επομένως, και ο ίδιος ο φτωχός στερείται κάθε δικαιολογίας την ημέρα της κρίσεως, εάν τώρα δεν μιλάει ως άνθρωπος που πρόκειται να κριθεί, έστω και μόνο γι' αυτόν τον λόγο· πόσο μάλλον ο οποιοσδήποτε κατέχει ανώτερη θέση, φτάνοντας μέχρι και σε αυτόν που φοράει το διάδημα, για τον οποίο η κρίση είναι ανυπέρβλητη. Διότι, όπως λέει η Γραφή, «οι δυνατοί θα εξεταστούν αυστηρά», και «αυστηρή κρίση περιμένει όσους κατέχουν εξουσία».

Αν και εκείνοι βέβαια έχουν κάποια απολογία, έστω και ασθενή, ότι δηλαδή μεριμνούν για γυναίκες και παιδιά· σε εσάς όμως, για τους οποίους ο κόσμος έχει σταυρωθεί και ως μόνος θησαυρός έχει αποταμιευθεί ο σταυρός, ποια δικαιολογία απομένει, ώστε να μην αξιωθείτε χειρότερης τιμωρίας όταν διαπράττετε τέτοια; Επειδή είναι γραμμένο: «Οι ισχυροί θα τιμωρηθούν αυστηρά». Και: «Αυστηρή κρίση περιμένει αυτούς που υπερέχουν». Και: «Σε όποιον εμπιστεύθηκαν πολλά, θα του ζητήσουν περισσότερα» — «Υιοί των ανθρώπων, έως πότε θα είστε βαρυκάρδιοι; Γιατί αγαπάτε τη ματαιότητα και αναζητάτε το ψεύδος;» ανακαλύπτοντας λόγους για να συνηγορείτε υπέρ των παθών και προβάλλοντας τον αναίτιο διωγμό ως υπαίτιο για τέτοια πράγματα. «Κοιτάξτε στις αρχαίες γενεές και δείτε», βροντοφωνάζει ο λόγος της Γραφής, «ποιος ήλπισε στον Κύριο και ντροπιάστηκε; Ή ποιος παρέμεινε στον φόβο Του και Εκείνος τον περιφρόνησε;» Μήπως ο πατριάρχης Αβραάμ δεν έφυγε ως άποικος από τη γη που τον γέννησε με προσταγή του Θεού; Κι όμως, αναδείχθηκε πατέρας πολλών εθνών. Μήπως ο πατριάρχης Ιακώβ δεν κατέβηκε στη Μεσοποταμία έχοντας μόνο ένα ραβδί; Κι όμως, επέστρεψε από εκεί με μεγάλη περιουσία. Μήπως ο Ιωσήφ δεν οδηγήθηκε στην Αίγυπτο πουλημένος ως δούλος; Κι όμως, εκεί έγινε ισότιμος με τον βασιλιά. Μήπως ο προφήτης Ηλίας, διωκόμενος από την Ιεζάβελ, δεν έφυγε χωρίς καν να φέρει μαζί του ένα ταγάρι; Κι όμως, τρεφόταν από ένα κοράκι. Μήπως οι μακάριοι απόστολοι δεν εξήλθαν στο κήρυγμα γυμνοί και άοπλοι; Κι όμως, κυριάρχησαν σε όλη την οικουμένη.