Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 6:7

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ ΙΣΙΔΩΡΟ. Τι σημαίνει, ρώτησες, αυτό που έχει ειπωθεί στα Ευαγγέλια για τον νομικό: «Ο δε θέλων να δικαιώσει τον εαυτό του είπε: Και ποιος είναι ο πλησίον μου;». Άκουσε λοιπόν. Ο νομικός νόμιζε ότι πλησίον ήταν μόνο ο δίκαιος για τον δίκαιο, ο υψηλός για τον υψηλό, ως προς την αρετή εννοώ. Διότι δεν έκρινε τον πλησίον με βάση την ουσία, η οποία είναι μία, αλλά είτε με βάση τα αξιώματα είτε με βάση τις πράξεις. Γι' αυτό και θέλοντας να δικαιώσει τον εαυτό του, δηλαδή να αποδείξει τον εαυτό του δίκαιο, θεωρώντας ότι είναι υψηλός ως προς την αρετή ή μέγας λόγω του ότι είναι δάσκαλος, λέει: «Και ποιος είναι ο πλησίον μου; Δείξε μου αυτόν που είναι τόσο μέγας». Ο Σωτήρας όμως, ακριβώς επειδή είναι δημιουργός (διότι αυτός έπλασε και τον μικρό και τον μεγάλο), δεν όρισε τον πλησίον με βάση τις πράξεις, ούτε με βάση τα αξιώματα, αλλά με βάση τη φύση, λέγοντας σχεδόν τα εξής: «Προς το παρόν δεν σου λέω ότι σε τίποτα δεν διαφέρεις από τους άλλους, για να μην νομίσουν όσοι είναι όντως φιλάρετοι ότι δεν οφείλουν αγάπη στους συνανθρώπους τους, εκλαμβάνοντας την δική σου επίπληξη ως γενικό δόγμα· αλλά, ακόμη κι αν έχουν έτσι τα πράγματα —ας θεωρηθεί δεδομένο— εσύ φρόντισε να γίνεις πλησίον αυτού που έχει ανάγκη, όχι μόνο τοπικά, αλλά και με τη διάθεση και με τη φροντίδα προς αυτόν. Διότι γι' αυτό σου έφερα ως παράδειγμα και τον Σαμαρείτη. Επειδή η ιδιότητα του πλησίον κρίνεται από τη φύση, όχι από την αρετή· από την ουσία, όχι από το αξίωμα· από τη συμπόνια, όχι από τον τόπο· από τον τρόπο της φροντίδας, και όχι από την τοπική εγγύτητα. Εκείνον πρωτίστως να θεωρείς ότι είναι πλησίον, αυτόν που έχει ανάγκη, και να προστρέχεις σε βοήθεια με δική σου πρωτοβουλία».

Οι ποιμένες έβοσκαν τους εαυτούς τους, ενώ τα πρόβατά μου δεν τα έβοσκαν. Γι' αυτόν τον λόγο, ιδού, εγώ θα στραφώ εναντίον των ποιμένων και θα αναζητήσω τα πρόβατά μου από τα χέρια τους.» «Μάθετε, δικαστές των περάτων της γης, ότι η εξουσία σας δόθηκε από τον Κύριο. Αυτός θα εξετάσει τα έργα σας και θα ερευνήσει τις βουλές σας, διότι, αν και είστε υπηρέτες της δικής του βασιλείας, δεν κρίνατε ορθά, ούτε φυλάξατε τον νόμο, ούτε πορευθήκατε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Φρικτά και γρήγορα θα σας βρει ο όλεθρος, διότι αυστηρή κρίση επιβάλλεται σε αυτούς που κατέχουν τα ανώτερα αξιώματα. Επειδή στον ελάχιστο παρέχεται συγγνώμη από έλεος, ενώ οι ισχυροί θα εξεταστούν αυστηρά. Διότι ο Δεσπότης των πάντων δεν θα κάνει διακρίσεις προσώπων, ούτε θα διστάσει μπροστά σε κανένα μεγαλείο.» Και πάλι: «Στους ισχυρούς επιβάλλεται αυστηρή έρευνα.» «Τότε ο Ιησούς μίλησε στα πλήθη και στους μαθητές του, λέγοντας: Στην καθέδρα του Μωυσή κάθισαν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι. Όλα, λοιπόν, όσα σας πουν να τηρείτε, να τα τηρείτε, αλλά μην πράττετε σύμφωνα με τα έργα τους. Διότι λένε, και δεν κάνουν.»

ΤΙΤΛΟΣ Ζ΄. — Περί ισότητος· και ότι υπάρχει ίση τάξη για όλους ενώπιον του Θεού. «Μικρό και μεγάλο Αυτός δημιούργησε, και Αυτός προνοεί για όλους.» Διότι ο Βασιλεύς Χριστός δεν επιθυμεί, ως προς τα τέκνα Του, για άλλους μεν να είναι πατέρας πράος, για άλλους δε αυστηρός.

«Αυτός κρίνει τα πέρατα της γης, όντας δίκαιος.» «Μήπως ο Κύριος θα αδικήσει κρίνοντας; Ή αυτός που δημιούργησε τα πάντα θα ανατρέψει το δίκαιο;» «Αυτός που συλλαμβάνει τους σοφούς στη δική τους πανουργία, και ματαιώνει τα σχέδια των πολυπλόκων.» «Κάθισες στον θρόνο, εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη.» «Δίκαιος είναι ο Κύριος, και αγάπησε τις δίκαιες πράξεις· το πρόσωπό του αντίκρισε την ευθύτητα.» «Οι κρίσεις του Κυρίου είναι αληθινές, απόλυτα και συνολικά δίκαιες.» «Αγαπά την ελεημοσύνη και τη δίκαιη κρίση ο Κύριος.» «Γεμάτο δικαιοσύνη είναι το δεξί σου χέρι.» «Η δικαιοσύνη και η δίκαιη κρίση είναι το θεμέλιο του θρόνου σου.» «Κρίση και δικαιοσύνη στον Ιακώβ εσύ εφήρμοσες.» «Ο δίκαιος Κύριος συνέτριψε τους αυχένες των αμαρτωλών.» «Όλα τα έργα του Κυρίου γίνονται με δικαιοσύνη. Η ζυγαριά της δικαιοσύνης προέρχεται από τον Κύριο, και τα έργα του είναι δίκαια σταθμά.» «Πολλοί επιδιώκουν την εύνοια των αρχόντων· αλλά από τον Κύριο απονέμεται το δίκαιο.» «Αυτός που έπλασε κάθε πνοή, αυτός γνωρίζει τα πάντα, και θα ανταποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του.» «Ο Δεσπότης των πάντων δεν θα κάνει διακρίσεις προσώπων, ούτε θα διστάσει μπροστά σε αξιώματα.» —«Από τον Κύριο προέρχονται όλα τα δίκαια.» «Πάρτε δύναμη, μη φοβάστε, ιδού ο Θεός μας ανταποδίδει δίκαιη κρίση.» «Θα υψωθεί ο Κύριος Σαβαώθ μέσα από τη δίκαιη κρίση, και ο άγιος Θεός θα δοξαστεί με τη δικαιοσύνη.» «Έδωσα το Πνεύμα μου σε αυτόν, θα φέρει κρίση στα έθνη· δεν θα κραυγάσει, ούτε θα υψώσει τον τόνο του, ούτε θα ακουστεί η φωνή του έξω.»

Πώς δε θα διατηρούνταν κάτι, εάν εσύ δεν το ήθελες; Ή αν δεν είχε κληθεί στην ύπαρξη από εσένα, πώς θα είχε διαφυλαχθεί; Αλλά σπλαχνίζεσαι τα πάντα όσα υπάρχουν, Δέσποτα φιλόψυχε. Διότι το άγιό σου Πνεύμα είναι μέσα σε όλα.» «Μικρό και μεγάλο ο Θεός τα έκανε· και με τον ίδιο τρόπο προνοεί για όλα.» «Το μεν εμπορικό πλοίο το έφτιαξαν οι άνθρωποι από επιθυμία για κέρδος, και ο τεχνίτης το κατασκεύασε με σοφία· η δική σου όμως πρόνοια, Πατέρα, το κυβερνά, διότι και μέσα στη θάλασσα έδωσες δρόμο, και στα κύματα ασφαλές μονοπάτι· δείχνοντας ότι έχεις τη δύναμη να σώζεις από τα πάντα, ακόμη και αν κάποιος επιβιβαστεί χωρίς την τέχνη· θέλεις όμως να μην παραμένουν ανενεργά τα έργα της σοφίας σου· γι' αυτό και οι άνθρωποι εμπιστεύονται τις ζωές τους σε ένα ελάχιστο ξύλο, και διασχίζοντας την τρικυμία με μία σχεδία διασώζονται.» Κάθε αγαθό που φτάνει σε εμάς από τη θεία δύναμη, λέμε ότι είναι ενέργεια της χάριτος η οποία ενεργεί τα πάντα.

Και δεν μπορεί να είναι διαφορετικά· διότι δεν υπάρχει προσωποληψία στον Θεό, όπως ισχυρίζονται οι μοιχειανοί, ότι τάχα οι νόμοι του δεν ισχύουν εξίσου για όλους, αλλά στην περίπτωση των βασιλέων, όπως λένε, υποχωρούν και τροποποιούνται. Και πού είναι το ευαγγέλιο των βασιλέων; Αλλά όντως έχουν ασεβήσει πάρα πολύ, μη κατανοώντας ότι ο Θεός δεν κάνει διακρίσεις προσώπων, όπως είπε ο ιερός απόστολος, ούτε ότι ο ίδιος μέσω ενός από τους προφήτες, ελέγχοντάς τους, λέει: εσείς δεν τηρήσατε τις οδούς μου, αλλά δείξατε προσωποληψία στην εφαρμογή του νόμου. Ένας Θεός δεν σας δημιούργησε; Δεν υπάρχει ένας πατέρας για όλους σας; Γράφει δε και ο Σολομών τα εξής: ακούστε λοιπόν, βασιλιάδες, και κατανοήστε. Και μετά από άλλα: ότι, αν και είστε υπηρέτες της βασιλείας του Υψίστου, δεν κρίνατε ορθά ούτε τηρήσατε τον νόμο ούτε πορευθήκατε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Φρικτά και γρήγορα θα παρουσιαστεί μπροστά σας, διότι αυστηρή κρίση επιβάλλεται στους άρχοντες. Διότι ο Δεσπότης των πάντων δεν θα υπολογίσει κανένα πρόσωπο.