Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 7:16

Ποια είναι η σοφία, ο Υιός του Θεού; Και πώς ο Λόγος έγινε σάρκα και κατοίκησε ανάμεσά μας. Διότι και εγώ, όντας άνθρωπος ομοιοπαθής με εσάς, έχω διδαχθεί κατ' εντολήν του Θεού. Περί του Χριστού, της σοφίας του Θεού. Διότι τη γνώση των πάντων απέκτησα από αυτήν. Επειδή στο χέρι Του βρισκόμαστε και εμείς και οι λόγοι μας. Ποια είναι η σοφία, και πώς ήλθε στους ανθρώπους; Διότι, ενώ είναι μία, τα πάντα δύναται, και παραμένοντας στον εαυτό της, τα πάντα ανακαινίζει. «Τη σοφία», λέει, «αφού την αγάπησα από τη νεότητά μου, όλα τα αγαθά από αυτήν απέκτησα», σαρκικά και πνευματικά.

Γι' αυτό παρακαλώ, αγαπητοί, πρεσβεύστε υπέρ εμού του ανάξιου δούλου, ώστε να λυτρωθώ από τον παρόντα πονηρό αιώνα, και η χάρη Του να ανοίξει τα χείλη μου προς δοξολογία της αγίας και ομοουσίου Τριάδος, του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος· διότι στο χέρι Του βρισκόμαστε και εμείς και τα λόγια μας· επειδή Αυτός είναι που διδάσκει τη γνώση στον άνθρωπο. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Εκεί, αγαπητοί μου αδελφοί, υπάρχουν μεγάλες δωρεές και ανείπωτη χαρά που δεν μπορεί να εκφραστεί με ανθρώπινο στόμα. Εκεί υπάρχουν μυριάδες Αγγέλων, πανηγύρεις πρωτοτόκων, θρόνοι Αποστόλων, προεδρίες Προφητών, σκήπτρα πατριαρχών, στέφανοι μαρτύρων, έπαινοι δικαίων. Εκεί βρίσκονται με πολλή δόξα και σε εορτασμό όσοι βάδισαν την στενή και τεθλιμμένη οδό, και χορεύουν μαζί με τους Αρχαγγέλους εκείνοι που στις ερήμους, στα όρη, στα σπήλαια και στις οπές της γης καταπόνησαν τους εαυτούς τους με νηστείες, αγρυπνίες και δάκρυα, και ο πατέρας των ορφανών και κριτής των χηρών υποδέχεται στις αιώνιες σκηνές τα ορφανά και τις πραγματικές χήρες. Εκεί φυλάσσεται ο μισθός για κάθε αρχή και εξουσία, και έχει ετοιμαστεί ο τόπος αρχιερέων και ιερέων, διακόνων, υποδιακόνων και αναγνωστών, βασιλέων, αρχόντων, στρατιωτών, πλουσίων, πενήτων, παρθένων, εγγάμων, δούλων, ελευθέρων, χηρών και ορφανών. Όλων αυτών εκεί φυλάσσονται οι μισθοί, οι καρποί και οι πράξεις. Ο καθένας θα λάβει ό,τι έστειλε από πριν, σύμφωνα με το γεγραμμένο, ότι στο χέρι Του βρισκόμαστε και εμείς και οι λόγοι μας. Και πάλι ο Απόστολος λέει, ότι το έργο του καθενός θα γίνει φανερό. Και αλλού αναφέρει: διότι ό,τι σπείρει ο άνθρωπος, αυτό και θα θερίσει.

Κανείς δεν μπορεί να τα δικαιολογήσει. Κανείς ας μην σας πλανά· αυτά δεν είναι γνωρίσματα των Χριστιανών. Αυτά είναι ξένα προς την καθολική Εκκλησία· αυτά τα πράττουν όλα τα έθνη του κόσμου. Κανείς, αδελφοί μου, ας μην σας πλανά· όσοι παρασύρεστε σε αυτά, έχετε εκπέσει από τη χάρη· ο Χριστός σε τίποτα δεν θα σας ωφελήσει. Ας επανέλθουμε, λοιπόν, πάλι στην πρώτη και καλή ομολογία, στην οποία κληθήκαμε ενώπιον πολλών μαρτύρων, ενώπιον αγγέλων και ανθρώπων και του Κτίστου των συμπάντων· διότι Αυτός κατέχει το έγγραφο της ομολογίας μας στον ουρανό, ώστε να ανταποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του και με το πώς φύλαξε την ομολογία. Διότι για τον καθένα από εμάς είναι καταγεγραμμένα, και οι συνθήκες, και η αποταγή του διαβόλου και η συνταγή με τον Χριστό, καθώς και τα έργα μας και οι πράξεις, και τα λόγια, και οι σκέψεις, και οι μετεωρισμοί, και τα γέλια· και έχοντάς τα όλα αυτά καταγεγραμμένα έρχεται ο Χριστός. Λοιπόν, τι θέλεις; Να Του πεις ψέματα; Αλλά δεν είναι δυνατόν· διότι στο χέρι Του βρίσκεσαι και εσύ και τα λόγια σου. Αλλά μήπως θέλεις να κρυφτείς;

Ποια είναι η σοφία; Ο Υιός του Θεού. Και πώς ο Λόγος έγινε σάρκα και σκήνωσε ανάμεσά μας. Διότι και εγώ, όντας άνθρωπος ομοιοπαθής με εσάς, έχω παιδαγωγηθεί κατ' εντολήν του Θεού. Περί του Χριστού: χάρη στη σοφία του Θεού, διότι τη γνώση των πάντων την απέκτησα από αυτήν. Διότι στο χέρι Του βρισκόμαστε και εμείς και οι λόγοι μας. Ποια είναι η σοφία, και πώς ήλθε στους ανθρώπους. Διότι, ενώ είναι μία, τα πάντα δύναται, και παραμένοντας στον εαυτό της ανακαινίζει τα πάντα. Τη σοφία, λέγει, επειδή την αγάπησα από τη νεότητά μου, απέκτησα από αυτήν όλα τα αγαθά, σαρκικά και πνευματικά. Διότι, έχοντας γνωρίσει το μέγεθος της σοφίας, ικέτευσα τον Κύριο, ώστε να μου δοθεί το Άγιο Πνεύμα που με φωτίζει περί αυτής. Και εστάλη, για να συμπαρασταθεί στους κόπους μου.

Εάν δε εκείνος, που έφτασε μέχρι τον τρίτο ουρανό και άκουσε άρρητα ρήματα, εξέφρασε τέτοια λόγια, ποιος από όσους είναι σαν εμένα θα μπορούσε έστω και λίγο να αντικρίσει κατάματα τις αβύσσους τόσο μεγάλων μυστηρίων, και θα μπορέσει να πει κάτι με ορθή κρίση ή να σκεφτεί κάτι αντάξιο των όσων λέγονται, εάν δεν το παραχωρήσει ο ίδιος ο χορηγός της σοφίας, ο διορθωτής των ασόφων; Διότι στο χέρι του βρισκόμαστε και εμείς και τα λόγια μας, καθώς και κάθε φρόνηση και σύνεση προέρχεται από αυτόν, όπως και η βαθιά γνώση της συνέσεως. Και αυτός μας έδωσε την αψευδή γνώση των όντων, για να γνωρίζουμε τη σύσταση του κόσμου και την ενέργεια των στοιχείων, την αρχή, το τέλος και το μέσο των χρόνων, τις εναλλαγές των τροπών και τις μεταβολές των εποχών, και ότι διέταξε τα πάντα με μέτρο και σταθμό. Διότι η μεγάλη ισχύς ανήκει πάντοτε σε αυτόν, και στο κράτος του βραχίονά του ποιος θα αντισταθεί; Επειδή ολόκληρος ο κόσμος ενώπιόν του είναι σαν τη μικρή κλίση της ζυγαριάς και σαν τη σταγόνα της πρωινής δροσιάς που πέφτει στη γη. Ελεεί δε τους πάντες, επειδή τα πάντα μπορεί, και παραβλέπει τα αμαρτήματα των ανθρώπων καλώντας τους προς μετάνοια. Διότι δεν βδελύσσεται τίποτα, ούτε αποστρέφεται όσους προστρέχουν σε αυτόν, ο μόνος αγαθός και φιλόψυχος Δεσπότης. Ας είναι ευλογημένο το άγιο όνομα της δόξας του, το υπερύμνητο και υπερυψωμένο στους αιώνες. Αμήν.

Όλα αυτά, λοιπόν, όσα συμπεριέλαβε ο λόγος και όσα ανθρώπινα επιτηδεύματα παρέλειψε, από τον Αδάμ μέχρι και τους τελευταίους ανθρώπους, κανείς δεν βρήκε τίποτα χωρίς τον Θεό· διότι κάθε φρόνηση, κατά τη σοφή παροιμία, και επιστήμη των εργασιών, τα δίδαξε η σοφία που είναι η φρόνηση των πάντων. Όταν όμως η άπειρη σοφία και δύναμη του Θεού και Πατρός ευδόκησε να έρθει σε εμάς, γενόμενη σαν κι εμάς, με την ευδοκία του Πατρός και τη συνεργία του Παναγίου Πνεύματος, δίδαξε σε όλους έμπρακτα μία τέχνη των τεχνών και επιστήμη των επιστημών, η οποία ονομάζεται οδός σωτηρίας που εισάγει στη βασιλεία, της οποίας η αρχή αποτελεί υπόθεση ειλικρινούς μετανοίας.

Διότι, όταν τότε θαύμαζαν οι Ιουδαίοι και έλεγαν: «Πώς αυτός γνωρίζει γράμματα, χωρίς να έχει σπουδάσει;», δεν απαντά: «Εγώ είμαι η άπειρη σοφία του Θεού, στην οποία είναι αποθησαυρισμένοι όλοι οι απόκρυφοι θησαυροί της γνώσης και μέσω εμού πηγάζουν τα νάματα της σοφίας, όπου αυτά πηγάζουν, και κάθε φρόνηση και «επιστήμη έργων» δίδαξε η δική μου φρόνηση και σοφία, και «μέσω εμού οι βασιλείς βασιλεύουν και οι άρχοντες κυβερνούν τη γη» και εγώ είμαι η σοφία που υμνείται στις εξόδους και που εκφράζεται με παρρησία στις πλατείες, εγώ που μιλώ τώρα με παρρησία ανάμεσά σας», αλλά αντί για όλα αυτά και τα παρόμοια, λέει: «Η δική μου διδαχή δεν είναι δική μου, αλλά Εκείνου που με έστειλε», και προσθέτει: «Εκείνος που μιλά από τον εαυτό του, ζητά τη δική του δόξα· ενώ εκείνος που ζητά τη δόξα Αυτού που τον έστειλε, αυτός είναι αληθινός και δεν υπάρχει αδικία μέσα του».

Του Θεού είναι το χάρισμα. Γι' αυτό και ονομάζεται χάρισμα, ώστε εκείνος που το κατέχει να κατανοεί ότι το χάρισμα δόθηκε κατά χάριν από εκείνον που το χάρισε, και ότι εκείνος στον οποίο δόθηκε το χάρισμα οφείλει να προσκυνά και να ευχαριστεί και να μην υπερηφανεύεται, διότι «κάθε φρόνηση και επιστήμη των έργων» τα δίδαξε η σοφία που αποτελεί τη φρόνηση των πάντων, και μάλλον ακούγοντας σήμερα την άπειρη σοφία του Θεού να ομιλεί για χάρη μας, διδάσκοντας ταπεινά, ότι «η διδαχή μου δεν είναι δική μου, αλλά εκείνου που με έστειλε» και παρουσιάζει τον εαυτό του για χάρη μας όχι μόνο ως απεσταλμένο, αλλά και ως κάποιον που δεν έχει να πει τίποτα από τον εαυτό του, και το πράττει αυτό τιμώντας την πατρική αρχή και επιβεβαιώνοντας τη δική του ένσαρκη οικονομία, εκπαιδεύοντας παράλληλα και εμάς να φρονούμε ταπεινά.

Διότι έτσι και ο λόγος, προχωρώντας την πορεία του, θα αποδείξει καθαρά, διά της χάριτος του Πνεύματος, σε όσους προσέχουν, όσα υποσχέθηκε. Αλλά μην αποκάμετε, διότι ο λόγος είναι ωφέλιμος, εφόσον είναι και θεόπνευστος, επειδή και εμείς και οι λόγοι μας, σύμφωνα με τον σοφό που το εξέφρασε, και αυτή η ίδια η πνοή μας βρίσκονται στο χέρι του Θεού που μας δημιούργησε.