Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 9:15

8 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

φθαρτὸν γὰρ σῶμα βαρύνει ψυχήν, καὶ βρίθει τὸ γεῶδες σκῆνος νοῦν πολυφρόντιδα.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–8 από 8

Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὴν πρὸς Κορινθίους δευτέραν ἐπιστολήν
ἴσμεν οὖν ἄρα, φησὶν, ὡς καταλύσαντος τοῦ θανάτου τὴν ἐπίγειον ἡμῶν τοῦ σκήνους οἰκίαν, τουτέστι τὸ σῶμα, διαδέξεται καὶ οὐκ εἰς μακρὰν, κατὰ τὸν τῆς ἀναστάσεως δηλονότι καιρὸν, οἰκητήριον τὸ ἐξ οὐρανοῦ, τουτέστιν ἡ ἀφθαρσία· ἄνωθεν δὲ αὐτὴν εἶναί φησι, πρῶτον μὲν ὅτι θεόσδοτον τὸ χρῆμά ἐστιν· εἶτα πρὸς τούτῳ διά τοι τὸ πάντας τοὺς τὴν ἄνωθεν οἰκοῦντας πόλιν, φημὶ δὴ τὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων συντάγματα, ἐν ἀφθάρτοις τε καὶ ἀνωλέθροις εἶναι σώμασιν· ἀπήλλακται γὰρ τῆς γεώδους ταυτησὶ παχύτητος ἡ ἀγγέλων φύσις. οἰκοδομὴν τοιγαροῦν ἐκ Θεοῦ καὶ ἀχειροποίητον οἰκίαν καὶ μὴν καὶ αἰώνιον ὀνομάζει, τὴν ἀφθαρσίαν. <Καὶ γὰρ ἐν τούτῳ στενάζομεν, τὸ οἰκητήριον ἡμῶν τὸ ἐξ οὐρανοῦ ἐπενδύσασθαι ἐπιποθοῦντες.> Διὰ τοῦτο στενάζομεν ὡς καταβαρυνόμενοι τῇ φθορᾷ, γλιχόμεθα δὲ τὸ ἄνωθεν καὶ ἐξ οὐρανοῦ οἰκητήριον, τουτέστι τὴν ἀφθαρσίαν, ἐπενδύσασθαι. στενάζομεν οὖν οὐκ ἀπόθεσιν τοῦ νῦν ὄντος ἐπιθυμοῦντες εὑρεῖν, ἐπαμφιέσασθαι δὲ μᾶλλον αὐτῷ τὴν ἀφθαρσίαν εὐχόμενοι τὸ ἀχειροποίητον οἰκητήριον, εἴ γε καὶ ἐνδυσάμενοι οὐ γυμνοὶ εὑρεθησόμεθα. καὶ γάρ ἐστιν ἀληθὲς ὅτι “Φθαρτὸν σῶμα βαρύνει ψυχὴν,” πεποιήμεθα δὲ τοῦ στενάζειν τὴν ἀφορμὴν τὸ καταβαρύνεσθαι τῇ φθορᾷ, γλιχόμεθα δὲ τὸ οἰκητήριον τὸ ἄνωθεν καὶ ἐξ οὐρανοῦ τουτέστι τὴν ἀφθαρσίαν ἐπενδύσασθαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γνωρίζουμε λοιπόν, λέει, ότι αφού ο θάνατος καταλύσει την επίγεια κατοικία του σκηνώματός μας, δηλαδή το σώμα, θα ακολουθήσει και όχι σε πολύ καιρό, δηλαδή κατά τον καιρό της αναστάσεως, το κατοικητήριο που προέρχεται από τον ουρανό, δηλαδή η αφθαρσία. Και λέει ότι αυτή προέρχεται άνωθεν, πρώτον μεν διότι το πράγμα είναι θεόσδοτο, και έπειτα επιπλέον διότι όλοι όσοι κατοικούν την άνω πόλη, εννοώ βέβαια τα τάγματα των αγίων αγγέλων, βρίσκονται σε σώματα άφθαρτα και ανώλεθρα. Διότι η φύση των αγγέλων έχει απαλλαγεί από αυτή τη γεώδη παχύτητα. Επομένως, οικοδομή εκ Θεού και κατοικία αχειροποίητη, αλλά και αιώνια ονομάζει την αφθαρσία. <Και πράγματι για αυτό στενάζουμε, επιθυμώντας σφόδρα να ντυθούμε επιπλέον το κατοικητήριό μας που προέρχεται από τον ουρανό.> Για αυτό στενάζουμε επειδή καταβαρυνόμαστε από τη φθορά, και επιθυμούμε διακαώς να ντυθούμε επιπλέον το κατοικητήριο άνωθεν και από τον ουρανό, δηλαδή την αφθαρσία. Στενάζουμε λοιπόν όχι επιθυμώντας να βρούμε αποβολή αυτού που υπάρχει τώρα, αλλά μάλλον ευχόμενοι να περιβληθούμε πάνω σε αυτό την αφθαρσία, το αχειροποίητο κατοικητήριο, αν βεβαίως και αφού ενδυθούμε δεν θα βρεθούμε γυμνοί. Διότι είναι αλήθεια ότι «φθαρτό σώμα βαραίνει την ψυχή», και έχουμε κάνει αφορμή του στεναγμού το ότι καταβαρυνόμαστε από τη φθορά, ενώ επιθυμούμε διακαώς να ντυθούμε επιπλέον το κατοικητήριο άνωθεν και από τον ουρανό, δηλαδή την αφθαρσία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὴν πρὸς Ῥωμαίους ἐπιστολήν
οἶδε μὲν γὰρ ὅλως τῶν καθ᾽ ἡμᾶς οὐδὲν ἡ αἰσθητή τε καὶ ὁρωμένη κτίσις· οὐ γάρ ἐστι λογική· ἀλλ᾽ εἰ καί τις δοίη τὸ δύνασθαί τι νοεῖν αὐτὴν, οὐκ ἂν ἠνέσχετό φησι τῆς οὕτως αἰσχρᾶς δουλείας, οὐδ᾽ ἂν ἠθέλησεν ὑποτετάχθαι τε καὶ ὑπηρετεῖν τοῖς ἐπ᾽ οὐδενὶ τῶν ἀναγκαίων ἤγουν ἀγαθῶν διαβιοῦν ἑλομένοις· ἀλλ᾽ ἐπ᾽ ἐλπίδι, φησὶ, τῶν σωθησομένων καὶ τῶν κατὰ καιροὺς ἁγίων τε καὶ ἐκλεκτῶν, ὑποτέτακται τέως, καταζευγνύντος αὐτὴν τοῦ Θεοῦ καὶ οἷον τηροῦντος εἰς ἐλευθερίαν τὴν ὑπό γε τοῖς ἁγίοις καὶ τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν, ἵνα δὴ μόνοις ὑπηρετῇ τοῖς αὐτοῦ τέκνοις, καὶ ταῖς τῶν ἐξειλεγμένων παρακέοιτο χρείαις· ἀλύει μὲν γὰρ μονονουχὶ καὶ ὠδίνουσα καὶ ἀλγυνομένη· καὶ εἴπερ ἦν αὐτῇ τὸ καὶ εἰδέναι τι δύνασθαι τῶν καθ᾽ ἡμᾶς πραγμάτων, τάχα που καὶ ἀνοιμώζουσα· πλὴν τοῖς θείοις εἴκουσα νεύμασι, καραδοκεῖ τρόπον τινὰ “τὴν ἀποκάλυψιν, ὡς ἔφην, τῶν υἱῶν τοῦ Θεοῦ.” <Οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ τὴν ἀπαρχὴν τοῦ πνεύματος ἔχοντες, καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς στενάζομεν.> Δέχεται πρὸς ἀπόδειξιν τῶν εἰρημένων τὸ ἐν ἡμῖν γίνεσθαι πεφυκός· αὐτοὶ γὰρ ἡμεῖς φησιν οἱ τὴν ἀπαρχὴν τοῦ Πνεύματος ἔχοντες αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς στενάζομεν βαρούμενοι, υἱοθεσίαν ἀπεκδεχόμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν τοῦ σώματος ἡμῶν. ἀληθὲς γὰρ ὅτι “φθαρτὸν σῶμα βαρύνει ψυχὴν, καὶ βρίθει τὸ ”γεῶδες σκῆνος νοῦν πολυφρόντιδα.”
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι η αισθητή και ορατή κτίση δεν γνωρίζει απολύτως τίποτα από τα δικά μας πράγματα· επειδή δεν είναι λογική. Αλλά ακόμη κι αν κάποιος δεχόταν ότι αυτή έχει την ικανότητα να κατανοεί κάτι, δεν θα ανεχόταν, λέει, αυτήν την τόσο αισχρή δουλεία, ούτε θα ήθελε να έχει υποταχθεί και να υπηρετεί αυτούς που επέλεξαν να ζουν χωρίς κανένα από τα αναγκαία ή τα αγαθά. Αλλά με την ελπίδα, λέει, αυτών που πρόκειται να σωθούν και των κατά καιρούς αγίων και εκλεκτών, έχει υποταχθεί προς το παρόν, επειδή ο Θεός την υπέταξε και κατά κάποιον τρόπο την διατηρεί για την ελευθερία που θα υπάρξει υπό την εξουσία των αγίων και εκείνων που Τον αγαπούν, ώστε να υπηρετεί μόνο τα δικά Του τέκνα, και να εξυπηρετεί τις ανάγκες των εκλεκτών. Διότι σχεδόν αδημονεί και υποφέρει και πονά· και αν είχε την ικανότητα να γνωρίζει κάτι από τα δικά μας πράγματα, ίσως και να θρηνούσε. Πάντως, υπακούοντας στα θεία νεύματα, προσδοκά κατά κάποιον τρόπο «την αποκάλυψη, όπως είπα, των υιών του Θεού». <Και όχι μόνο αυτό, αλλά και εμείς οι ίδιοι που έχουμε την απαρχή του Πνεύματος, στενάζουμε μέσα μας.> Δέχεται ως απόδειξη των όσων ειπώθηκαν αυτό που είναι φυσικό να συμβαίνει σε εμάς· διότι εμείς οι ίδιοι, λέει, που έχουμε την απαρχή του Πνεύματος, στενάζουμε μέσα μας επειδή βαρυνόμαστε, περιμένοντας την υιοθεσία, δηλαδή την απολύτρωση του σώματός μας. Διότι είναι αλήθεια ότι «το φθαρτό σώμα βαραίνει την ψυχή, και το γήινο σκήνωμα πιέζει τον πολυφρόντιδα νου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Οὐκοῦν κἂν εἰ παιδεύοι Θεὸς διὰ συμμέτρου κινήσεως, ἀλλ᾽ οὖν αὐτὸς εὑρίσκεται χορηγὸς τοῖς πάσχουσι καρτερίας καὶ ὑπομονῆς· τοῦτο γὰρ δηλοῖ ἡ ὑπόστασις. Εἰ δέ τις εἴποι καὶ τὴν ὕπαρξιν καὶ κατασκευὴν τῆς φύσεως ἢ καὶ τὴν καραδοκίαν δηλοῦσθαι διὰ τῆς ὑποστάσεως, οὐδ᾽ οὕτω κακῶς· παρὰ Θεοῦ γὰρ καὶ εἰς τὸ εἶναι ὑπέστημεν, καὶ αὐτὸν προσδοκίαν καὶ ἐλπίδα ἔχομεν. <Ἀπὸ πασῶν τῶν ἀνομιῶν μου ῥῦσαί με.> (B f. 142, I f. 105 b) Σύ μοι τὸ δύνασθαι φέρειν κεχάρισαι, τὸ μηδὲν ἐξ ἀνθρωπίνης ἀσθενείας εἰπεῖν ἢ δρᾶσαι· σὺ δὲ καὶ παιδεύσας ὑποστῆναί με ταῦτα, καὶ δύνασθαι φέρειν ἐποίησας. Ἡ δὲ σύνταξις τοῦ προκειμένου ῥητοῦ τοιαύτη ἐστίν· Ἀπὸ πασῶν τῶν ἀνομιῶν μου ῥῦσαί με, ὅτι σὺ ἐποίησας, τουτέστιν ἔπλασας, καὶ ὡς δημιουργὸς τὴν ἐνοῦσαν ἀσθένειαν τῇ ἀνθρωπείᾳ φύσει ἐπίστασαι. Γέγραπται δὲ καὶ ἑτέρωθι, ὅτι «Φθαρτὸν σῶμα βαρύνει ψυχὴν, καὶ βρίθει τὸ γεῶδες σκῆνος νοῦν πολυφρόντιδα.» Εὑρήσομεν δὲ καὶ τὸν τληπαθέστατον Ἰὼβ τοιαύταις χρησάμενον λέξεσιν· «Μνήσθητι γὰρ, φησὶν, ὅτι χοῦν με ἔπλασας.» Καὶ πάλιν· «Ἢ οὐχ ὥσπερ γάλα με ἤμελξας, ἐτύρασας δέ με ἴσα τυρῷ, δέρμα καὶ κρέας με ἐνέδυσας, ὀστέοις δὲ καὶ νεύροις με ἐνεῖρας;» Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς Δαβίδ· «Μνήσθητι ὅτι χοῦς ἐσμεν· ἄνθρωπος ὡσεὶ χόρτος αἱ ἡμέραι αὐτοῦ· ὠσεὶ ἄνθος τοῦ ἀγροῦ, οὕτως ἐξανθήσει· ὅτι πνεῦμα διῆλθεν ἐν αὐτῷ καὶ οὐχ ὑπάρξει.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, ακόμη και αν ο Θεός παιδαγωγεί με σύμμετρη δοκιμασία, εντούτοις ο ίδιος αναδεικνύεται χορηγός καρτερίας και υπομονής σε αυτούς που πάσχουν· διότι αυτό δηλώνει η λέξη υπόσταση. Αν πάλι κάποιος πει ότι μέσω της λέξης υπόστασης δηλώνεται και η ύπαρξη και η κατασκευή της φύσεως ή και η προσδοκία, ούτε αυτό είναι λάθος· διότι από τον Θεό ήρθαμε στην ύπαρξη, και αυτόν έχουμε προσδοκία και ελπίδα. <Από όλες τις ανομίες μου λύτρωσέ με.> (B f. 142, I f. 105 b) Εσύ μου έχεις χαρίσει το να μπορώ να υπομένω, το να μην πω ούτε να κάνω τίποτα εξαιτίας ανθρώπινης αδυναμίας· και εσύ, αφού με παιδαγώγησες, με έκανες να τα υποστώ αυτά και να μπορώ να τα αντέξω. Η δε σύνταξη του προκείμενου ρητού είναι η εξής: Από όλες τις ανομίες μου λύτρωσέ με, διότι εσύ με εποίησες, δηλαδή με έπλασας, και ως δημιουργός γνωρίζεις την αδυναμία που ενυπάρχει στην ανθρώπινη φύση. Είναι δε γραμμένο και αλλού, ότι «Φθαρτό σώμα βαραίνει την ψυχή, και το γεώδες σκήνος πιέζει τον γεμάτο φροντίδες νου.» Θα βρούμε επίσης και τον πολυπαθή Ιώβ να χρησιμοποιεί τέτοια λόγια: «Θυμήσου, λέει, ότι από χώμα με έπλασας.» Και πάλι: «Ή μήπως δεν με άρμεξες σαν γάλα και δεν με έπηξες σαν τυρί, με δέρμα και σάρκα με έντυσες, και με οστά και νεύρα με έπλεξες;» Και πάλι ο ίδιος ο Δαβίδ: «Θυμήσου ότι είμαστε χώμα· του ανθρώπου οι ημέρες είναι σαν το χορτάρι· σαν το άνθος του αγρού, έτσι θα ανθίσει· διότι πνεύμα (άνεμος) πέρασε από μέσα του και δεν θα υπάρχει πια.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν τῇ ἐκστάσει μου· Πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης. Λογισμοὶ γὰρ ἀνθρώπων δειλοὶ, καὶ ἐπισφαλεῖς αἱ ἐπίνοιαι ἡμῶν. Φθαρτὸν γὰρ σῶμα βαρύνει ψυχὴν, καὶ βρίθει τὸ γεῶδες σκῆνος νοῦν πολυφρόντιδα· καὶ μόλις εἰκάζομεν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ τὰ ἐν χερσὶν εὑρίσκομεν μετὰ πόνου. Τὰ δ᾽ ἐν οὐρανοῖς τίς ἐξιχνίασεν; Ὅμως ἐγὼ οὐχ ὡς ἄνθρωπος ἐλάλησα· ἢ γὰρ ἂν καὶ ἐψευσάμην· ἀλλ᾽ ἐπίστευσα τοῖς τοῦ Θεοῦ λόγοις, καὶ ταῖς τοῦ Θεοῦ ἐπαγγελίαις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εγώ, όμως, είπα μέσα στην έκστασή μου: Κάθε άνθρωπος είναι ψεύτης. Διότι οι συλλογισμοί των ανθρώπων είναι δειλοί, και επισφαλείς οι επινοήσεις μας. Επειδή το φθαρτό σώμα βαραίνει την ψυχή, και το χωμάτινο σκήνωμα καταπιέζει τον πολυμέριμνο νου· και με δυσκολία εικάζουμε τα όσα βρίσκονται πάνω στη γη, και όσα είναι στα χέρια μας τα ανακαλύπτουμε με κόπο. Τα επουράνια, όμως, ποιος τα εξιχνίασε; Εγώ, εντούτοις, δεν μίλησα ως άνθρωπος· διότι αλλιώς θα είχα πει και εγώ ψέματα· αλλά πίστεψα στα λόγια του Θεού και στις υποσχέσεις του Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός Εἰς τὸν σιωπῶντα πατέρα
ΙΕʹ. Γνῶμεν, ὅτι τὸ μὲν μηδὲν ἁμαρτεῖν, ὄντως ὑπὲρ ἄνθρωπον, καὶ μόνου Θεοῦ· ἐῶ γὰρ περὶ ἀγγέλων τι λέγειν, μὴ δῶμεν καιρὸν τοῖς πάθεσι, καὶ θύραν πονηραῖς ἀντιῤῥήσεσι· τὸ δὲ ἀθεράπευτον, τῆς πονηρᾶς καὶ ἀντικειμένης ἐστὶ φύσεως, καὶ τῶν ὑπ᾽ ἐκείνης ἐνεργουμένων. Τὸ δὲ ἁμαρτάνοντας ἐπιστρέφειν, ἀνθρώπων μὲν, ἀλλ᾽ ἐπιεικῶν, καὶ τῆς σωζομένης μερίδος. Εἰ γὰρ καὶ ὁ χοῦς ἐπισύρεταί τι τῆς κακίας, καὶ τὸ γεῶδες σκῆνος βρίθει τὸν νοῦν ἄνω φερόμενον, ἢ ἄνω φέρεσθαι δεδημιουργημένον· ἀλλ᾽ ἡ εἰκὼν ἀνακαθαιρέτω τὴν ἰλὺν, καὶ ἄνω τιθέτω τὴν ὁμόζυγον σάρκα, τοῖς τοῦ λόγου πτεροῖς κουφίζουσα. Καὶ κρεῖττον μὲν, μήτε δεηθῆναι τοιαύτης καθάρσεως, μήτε καθαρθῆναι, τοῦ πρώτου μένοντος ἡμῖν ἀξιώματος, εἰς ὃ καὶ σπεύδομεν ἐκ τῆς ἐνταῦθα παιδαγωγίας, μηδὲ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς ἐκπεσεῖν τῇ πικρᾷ γεύσει τῆς ἁμαρτίας· κρεῖσσον δὲ, τοῦ μὴ παιδεύεσθαι πταίοντας, τὸ ἁμαρτάνοντας ἐπιστρέφεσθαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΙΕ΄. Ας γνωρίζουμε ότι το να μην αμαρτάνει κανείς καθόλου, είναι πράγματι ανώτερο από την ανθρώπινη φύση και ίδιον μόνο του Θεού· διότι παραλείπω να πω οτιδήποτε περί αγγέλων, για να μη δώσουμε ευκαιρία στα πάθη και ανοίξουμε θύρα σε πονηρές αντιρρήσεις. Το να παραμένει όμως κανείς αθεράπευτος στην αμαρτία, αποτελεί γνώρισμα της πονηρής και αντίπαλης φύσης, καθώς και εκείνων που ενεργούνται από αυτήν. Το να επιστρέφουν, αντιθέτως, όσοι αμαρτάνουν, είναι γνώρισμα των ανθρώπων, αλλά των συνετών και της μερίδας εκείνων που σώζονται. Διότι, αν και ο χους παρασύρει μαζί του κάτι από την κακία, και το γεώδες σκήνωμα καταβαραίνει τον νου που φέρεται προς τα άνω, ή που έχει δημιουργηθεί για να φέρεται προς τα άνω· ωστόσο, η εικόνα του Θεού ας καθαρίζει τον βόρβορο και ας εξυψώνει την ομόζυγη σάρκα, ελαφρώνοντάς την με τα φτερά του Λόγου. Και θα ήταν βέβαια προτιμότερο να μην είχαμε καν ανάγκη από τέτοια κάθαρση ούτε να χρειάζεται να καθαριστούμε, διατηρώντας το αρχικό μας αξίωμα, προς το οποίο άλλωστε και σπεύδουμε μέσω της εδώ παιδαγωγίας, και να μην είχαμε εκπέσει από το ξύλο της ζωής εξαιτίας της πικρής γεύσης της αμαρτίας· είναι όμως καλύτερο να επιστρέφουν μετανοώντας όσοι αμαρτάνουν, παρά να παραμένουν απαίδευτοι και αδιόρθωτοι όσοι σφάλλουν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Ποῖον γάρ τις τόπον ἐφέξει, ἐν ᾧ οὐχ ὁ Θεάς ἐστι; Πρὸ γὰρ παντὸς γενητοῦ ὁ Θεός ἐστι, καὶ εὑρίσκεται πανταχοῦ. Ἔκθεσμος ἅπας καὶ ἔκφυλος, ὁ τὸν τοῦ Θεοῦ ὀφθαλμὸν οἰόμενός τι παρορᾷν. Τίτλ. Γʹ. —Περὶ τοῦ ἀκατάληπτον εἶναι τὸν Θεὸν, καὶ τὰ ἔργα αὐτοῦ· καὶ ὅτι οὐ δεῖ ἡμᾶς τὰ κρυπτὰ ζητεῖν, ἣ περιεργάζεσθαι. «Εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς Μωϋσῆν· Οὐ δυνήσῃ ἰδεῖν τὸ πρόσωπόν μου· οὐ γὰρ μὴ ἴδῃ ἄνθρωπος τὸ πρόσωπον μου, καὶ ζήσεται.» «Ἐθαυμαστώθη ἡ γνῶσίς σου ἐξ ἐμοῦ· ἐκραταιώθη, καὶ οὐ μὴ δύναμαι πρὸς αὐτήν.» «Ὁ προστιθεὶς γνῶσιν, προστίθησιν ἄλγημα.» «Τίνι ὡμοιώσατε Κύριον, ἢ τίνι ὁμοιώματι ὡμοιώσατε αὐτόν; Μὴ εἰκόνα ἐποίησε τέκτων, χρυσοχόος χωνεύσας χρυσίον, περιεχρύσωσεν αὐτὸν, ἢ ὁμοίωμα κατεσκεύασεν αὐτῷ;» «Ἐμωράνθη πᾶς ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ γνώσεως.» «Λογισμοὶ θνητῶν δειλοὶ, καὶ ἐπισφαλεῖς αἱ ἐπίνοιαι ἡμῶν· μόλις γὰρ εἰκάζομεν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ τὰ ἐν χερσὶν εὑρίσκομεν μετὰ πόνου· τὰ δὲ ἐν οὐρανοῖς, τίς ἐξιχνίασεν;» «Χαλεπώτερά σου μὴ ζήτει, καὶ ὑψηλότερά σου μὴ περιεργάζου· ἃ, προσετάγη σοι, ταῦτα διανοοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, ποιον τόπο θα καταλάβει κανείς, στον οποίο να μην είναι ο Θεός; Διότι ο Θεός υπάρχει πριν από κάθε τι κτιστό και βρίσκεται παντού. Παράνομος και διεφθαρμένος είναι καθένας που νομίζει ότι ο οφθαλμός του Θεού παραβλέπει το παραμικρό. Τίτλος Γ΄. — Περί του ότι είναι ακατάληπτος ο Θεός, καθώς και τα έργα Του· και ότι δεν πρέπει εμείς να αναζητούμε τα κρυφά, ούτε να τα περιεργαζόμαστε. «Είπε ο Θεός προς τον Μωυσή: Δεν θα μπορέσεις να δεις το πρόσωπό μου· διότι δεν υπάρχει περίπτωση να δει άνθρωπος το πρόσωπό μου και να παραμείνει ζωντανός.» «Θαυμαστή στάθηκε η γνώση Σου για εμένα· έγινε κραταιά, και δεν μπορώ να την φτάσω.» «Εκείνος που προσθέτει γνώση, προσθέτει πόνο.» «Με ποιον παρομοιάσατε τον Κύριο, ή με ποιο ομοίωμα Τον συγκρίνατε; Μήπως κατασκεύασε εικόνα Του κάποιος τεχνίτης, ή ο χρυσοχόος χωνεύοντας χρυσάφι Τον περιέντυσε με χρυσό, ή κατασκεύασε κάποιο ομοίωμα για Αυτόν;» «Μωράνθηκε κάθε άνθρωπος από τη γνώση του.» «Οι συλλογισμοί των θνητών είναι δειλοί, και οι επινοήσεις μας επισφαλείς· διότι με δυσκολία εικάζουμε τα επίγεια, και όσα βρίσκονται στα χέρια μας τα ανακαλύπτουμε με κόπο· ποιος, λοιπόν, εξιχνίασε τα επουράνια;» «Μην αναζητάς τα πιο δύσκολα από εσένα, και μην περιεργάζεσαι τα πιο υψηλά από εσένα· όσα σου προστάχθηκαν, αυτά να συλλογίζεσαι.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής Μυσταγωγία
Εἴ τις οὖν βούλεται καὶ βίον καὶ λόγον θεοφιλῆ καὶ θεάρεστον ἔχειν, τῶν τριῶν τούτων ἀνθρώπων—τοῦ κόσμου τέ φημι, καὶ τῆς ἁγίας Γραφῆς, καὶ τοῦ καθ᾽ ἡμᾶς—τὰ κρείττω περὶ πολλοῦ ποιείτω καὶ τιμιώτερα. Ψυχῆς μὲν ὅση δύναμις ἐπιμελείσθω τῆς ἀθανάτου καὶ θείας καὶ θεοποιηθησομένης ἐξ ἀρετῶν, καὶ σαρκὸς καταφρονείτω τῆς ὑποκειμένης φθορᾷ καὶ θανάτῳ καὶ τὸ τῆς ψυχῆς ἀμελούμενον ῥυπῶσαι δυναμένης ἀξίωμα. “Φθαρτὸν γὰρ σῶμα, φησί, βαρύνει ψυχήν, καὶ βρίθει τὸ γεῶδες σκῆνος νοῦν πολυφρόντιδα.” Καὶ πάλιν· “ἡ σὰρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος· τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός.” Καὶ αὖθις· “ὁ σπείρων εἰς τὴν σάρκα ἑαυτοῦ, ἐκ τῆς σαρκὸς θερίσει φθοράν.” Πρὸς δὲ τὰς ἀσωμάτους καὶ νοερὰς δυνάμεις κατὰ νοῦν διὰ νοήσεως κινησάτω τὴν ἅμιλλαν, ἀφεὶς τὰ παρόντα καὶ βλεπόμενα· “τὰ γὰρ βλεπόμενα πρόσκαιρα, φησί, τὰ δὲ μὴ βλεπόμενα, αἰώνια·” αἷς διὰ τὸ πλῆθος κατ᾽ εἰρήνην ἕξεως ὁ Θεὸς ἐναναπαύεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αν κάποιος, λοιπόν, επιθυμεί να έχει και βίο και λόγο θεοφιλή και θεάρεστο, από αυτούς τους τρεις ανθρώπους —εννοώ του κόσμου, της Αγίας Γραφής και του δικού μας— ας θεωρεί τα ανώτερα ως τα πιο σπουδαία και πολυτιμότερα. Ας φροντίζει με όλη του τη δύναμη την αθάνατη και θεία ψυχή, η οποία πρόκειται να θεωθεί μέσω των αρετών, και ας περιφρονεί τη σάρκα που υπόκειται στη φθορά και στον θάνατο και η οποία μπορεί να κηλιδώσει το αξίωμα της ψυχής, όταν αυτό παραμελείται. «Διότι το φθαρτό σώμα», λέγει, «βαρύνει την ψυχή, και το γήινο σκήνωμα καταπιέζει τον γεμάτο φροντίδες νου». Και πάλι: «η σάρκα επιθυμεί εναντίον του πνεύματος, και το πνεύμα εναντίον της σάρκας». Και ξανά: «εκείνος που σπέρνει στη σάρκα του, από τη σάρκα θα θερίσει φθορά». Ας στρέψει νοερά, μέσω της νόησης, την άμιλλα προς τις ασώματες και νοερές δυνάμεις, εγκαταλείποντας τα παρόντα και τα ορατά· διότι «τα ορατά», λέγει, «είναι πρόσκαιρα, ενώ τα μη ορατά είναι αιώνια»· στις οποίες δυνάμεις ο Θεός αναπαύεται λόγω της αφθονίας της ειρηνικής τους έξης.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής Μυσταγωγία
Εἴ τις οὖν βούλεται καὶ βίον καὶ λόγον θεοφιλῆ καὶ θεάρεστον ἔχειν, τῶν τριῶν τούτων ἀνθρώπων, τοῦ κόσμου τέ φημι καὶ τῆς ἁγίας γραφῆς καὶ τοῦ καθ’ ἡμᾶς, τὰ κρείττω περὶ πολλοῦ ποιείτω καὶ τιμιώτερα· καὶ ψυχῆς μέν, ὅση δύναμις, ἐπιμελείτω τῆς ἀθανάτου καὶ θείας καὶ θεοποιηθησομένης ἐξ ἀρετῶν, καὶ σαρκὸς καταφρονείτω τῆς ὑποκειμένης φθορᾷ καὶ θανάτῳ καὶ τὸ τῆς ψυχῆς ἀμελούμενον ῥυπῶσαι δυναμένης ἀξίωμα—Φθαρτὸν γὰρ σῶμα φησὶ βαρύνει ψυχήν, καὶ βρίθει τὸ γεῶδες σκῆνος νοῦν πολυφρόντιδα· καὶ πάλιν· Ἡ σὰρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός· καὶ αὖθις· Ὁ σπείρων εἰς τὴν σάρκα ἑαυτοῦ, ἐκ τῆς σαρκὸς θερίσει φθοράν—, πρὸς δὲ τὰς ἀσωμάτους καὶ νοερὰς δυνάμεις κατὰ νοῦν διὰ γνώσεως κινησάτω τὴν ἅμιλλαν, ἀφεὶς τὰ παρόντα καὶ βλεπόμενα—Τὰ γὰρ βλεπόμενα, πρόσκαιρά φησιν, τὰ δὲ μὴ βλεπόμενα, αἰώνια—· αἷς διὰ τὸ πλῆθος τῆς κατ’ εἰρήνην ἕξεως ὁ θεὸς ἐναναπαύεται· καὶ πρὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον δι’ ἔμφρονος μελέτης τῆς ἁγίας γραφῆς ὑπερβὰς τὸ γράμμα, σωφρόνως ἀναφερέσθω, ἐν ᾧ τὸ πλήρωμα ὑπάρχει τῶν ἀγαθῶν καὶ οἱ θησαυροὶ τῆς γνώσεως καὶ τῆς σοφίας ἀπόκρυφοι· ὧν εἴ τις ἐντὸς ἄξιος γενέσθαι φανήσεται, τὸν θεὸν αὐτὸν εὑρήσει ταῖς πλαξὶ τῆς καρδίας ἐγγεγραμμένον διὰ τῆς ἐν Πνεύματι χάριτος, ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ τὴν τοῦ θεοῦ δόξαν ἐνοπτριζόμενος τῇ περιαιρέσει τοῦ κατὰ τὸ γραμμὰ καλύμματος. {
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν, λοιπόν, κάποιος επιθυμεί να έχει και βίο και λόγο θεοφιλή και θεάρεστο, ας εκτιμά τα ανώτερα και τα πολυτιμότερα από αυτούς τους τρεις ανθρώπους, εννοώ του κόσμου, της Αγίας Γραφής και του δικού μας· και από τη μία, ας φροντίζει με όλη του τη δύναμη την ψυχή, η οποία είναι αθάνατη και θεία και πρόκειται να θεωθεί μέσω των αρετών, και ας περιφρονεί τη σάρκα, η οποία υπόκειται στη φθορά και στον θάνατο και, όταν παραμελείται η ψυχή, δύναται να ρυπάνει το αξίωμά της —διότι «το φθαρτό σώμα», λέει, «βαραίνει την ψυχή, και το γεώδες σκήνωμα καταπιέζει τον νου που έχει πολλές φροντίδες»· και πάλι: «Η σάρκα επιθυμεί εναντίον του πνεύματος, και το πνεύμα εναντίον της σάρκας»· και ξανά: «Εκείνος που σπέρνει στη σάρκα του, από τη σάρκα θα θερίσει φθορά»—, και προς τις ασώματες και νοερές δυνάμεις ας κινήσει νοερά την άμιλλα μέσω της γνώσης, εγκαταλείποντας τα παρόντα και τα ορατά —διότι «τα βλεπόμενα», λέει, «είναι πρόσκαιρα, ενώ τα μη βλεπόμενα είναι αιώνια»—· στις οποίες [δυνάμεις], εξαιτίας του πλήθους της ειρηνικής τους έξης, αναπαύεται ο Θεός· και προς το Άγιο Πνεύμα, μέσω της συνετούς μελέτης της Αγίας Γραφής υπερβαίνοντας το γράμμα, ας ανατείνεται με σωφροσύνη, στο οποίο υπάρχει το πλήρωμα των αγαθών και οι απόκρυφοι θησαυροί της γνώσης και της σοφίας· των οποίων, αν κάποιος φανεί άξιος να βρεθεί εντός, θα βρει τον ίδιο τον Θεό εγγεγραμμένο στις πλάκες της καρδιάς του μέσω της χάριτος του Πνεύματος, κατοπτριζόμενος με ανακαλυμμένο πρόσωπο τη δόξα του Θεού, με την αφαίρεση του καλύμματος του γράμματος. {
Περισσότερα
Λεπτομέρειες