Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ 9:16

Επομένως είναι ανεξερεύνητα αυτά που βρίσκονται πάνω από εμάς. Διότι, αν είναι αλήθεια ότι «τα όσα είναι στα χέρια μας τα ανακαλύπτουμε με κόπο», σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί, πώς δεν είναι αναγκαίο να σκεφτούμε ότι, τουλάχιστον σε εκείνα που υπερβαίνουν τη λογική, η πίστη είναι εξαιρετικά χρησιμότατη, χωρίς να ακολουθεί έρευνα, ούτε να επιφέρεται μάταιη αναζήτηση; Διότι τέτοιου είδους πράγματα τιμώνται λαμπρά με τη σύνεση. <Καθένας που πιστεύει σε αυτόν δεν θα ντροπιαστεί κ.λπ.> Ας μην κάνει δικό του αποκλειστικό αγαθό τη σωτηρία μέσω της πίστης ο Ισραήλ. Διότι «καθένας», λέει, «που θα επικαλεστεί το όνομα του Κυρίου θα σωθεί», είτε είναι Ιουδαίος είτε είναι Έλληνας, είτε είναι δούλος είτε είναι ελεύθερος. Ο Θεός των όλων σώζει χωρίς διακρίσεις, διότι όλα δικά του είναι. Έτσι λέμε ότι ανακεφαλαιώνονται τα πάντα στον Χριστό. <Μήπως απέρριψε ο Θεός τον λαό του; Μη γένοιτο.> Με φρόνηση ο Παύλος, αν και ο Ισραήλ έπαθε συσκότιση, δεν τον αφήνει να σκληρυνθεί περισσότερο με πλήρη απελπισία, αλλά προχωρά τεχνηέντως με παρηγορητικά λόγια. Διότι προηγουμένως κατηγορούσε τον Ισραήλ ως απειθή, ωστόσο δεν τον αποστερεί από την άνωθεν ελπίδα, ούτε λέει ότι αποβλήθηκε ολοκληρωτικά από την οικειότητα προς τον Θεό. Και κάνει σαφή την απόδειξη του πράγματος, προβάλλοντας τον εαυτό του που είναι Ισραηλίτης και από το σπέρμα του Αβραάμ, αποκαλώντας τον ακόμα πολύ έξυπνα λαό του Θεού, και προσθέτοντας το «Μη γένοιτο» στα λόγια περί απορρίψεως.

Διότι είναι αναγκαίο να παραχωρούμε τα πράγματα στις θείες κρίσεις· και εάν επιλέξουμε να σκεφτόμαστε ορθά, αναθέτοντας τη γνώση της θείας οικονομίας μόνο, ναι μόνο, στον υπέρτατο και άχραντο νου, θα προχωρήσουμε στα προκείμενα, τα οποία και με δυσκολία μόλις που ανακαλύπτονται από εμάς, σύμφωνα με τις Γραφές. Επειδή όμως θεωρώ ότι πρέπει, κατά το δυνατόν, να υπερασπιστούμε τον λόγο, εμπρός ας προχωρήσουμε και εμείς σε αυτό. Μόλις προηγουμένως ελέγξαμε ως αστήρικτη τη δοξασία των αθέων, χρησιμοποιώντας όχι άσχετους συλλογισμούς, αλλά αποδεικνύοντας βάσει αναγκαίων εννοιών, ότι τα ηνία της ανθρώπινης διάνοιας δεν τα κατέχει η γένεση, ούτε μας έχει επιβληθεί ο σκληρός και αναπόδραστος ζυγός της Ειμαρμένης, αλλά ότι κυρίαρχη των όσων πράττονται κατ' επιλογήν είναι η βούληση του καθενός, και εξαρτάται από εμάς τους ίδιους να επιλέγουμε να πράττουμε αυτό που θέλουμε, είτε αγαθό είτε φαύλο. Διότι εγώ θα υπολόγιζα τους τρόπους της ευημερίας, σύμφωνα με ό,τι θεωρείται σωστό στις ιερές Γραφές, όχι σε εκείνα με τα οποία εντρυφά αυτό το φθαρτό και γήινο σαρκίο, αλλά σε εκείνα μέσω των οποίων θα μπορούσε η ψυχή, που είναι ανώτερη από το σώμα, να αξιωθεί της αιώνιας ζωής· και αυτά θα ήταν, νομίζω, τα σπουδάσματα προς την αρετή, και η λαμπρότητα στην πίστη και στα έργα. Εάν λοιπόν δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα όσοι επιθυμούν να σωφρονούν, είτε είναι φαύλοι στους τρόπους είτε αγαθοί, ας προσέλθουν στο μέσον εκείνοι που θα το αντικρούσουν.

Διότι, ποιον τόπο θα καταλάβει κανείς, στον οποίο να μην είναι ο Θεός; Διότι ο Θεός υπάρχει πριν από κάθε τι κτιστό και βρίσκεται παντού. Παράνομος και διεφθαρμένος είναι καθένας που νομίζει ότι ο οφθαλμός του Θεού παραβλέπει το παραμικρό. Τίτλος Γ΄. — Περί του ότι είναι ακατάληπτος ο Θεός, καθώς και τα έργα Του· και ότι δεν πρέπει εμείς να αναζητούμε τα κρυφά, ούτε να τα περιεργαζόμαστε. «Είπε ο Θεός προς τον Μωυσή: Δεν θα μπορέσεις να δεις το πρόσωπό μου· διότι δεν υπάρχει περίπτωση να δει άνθρωπος το πρόσωπό μου και να παραμείνει ζωντανός.» «Θαυμαστή στάθηκε η γνώση Σου για εμένα· έγινε κραταιά, και δεν μπορώ να την φτάσω.» «Εκείνος που προσθέτει γνώση, προσθέτει πόνο.» «Με ποιον παρομοιάσατε τον Κύριο, ή με ποιο ομοίωμα Τον συγκρίνατε; Μήπως κατασκεύασε εικόνα Του κάποιος τεχνίτης, ή ο χρυσοχόος χωνεύοντας χρυσάφι Τον περιέντυσε με χρυσό, ή κατασκεύασε κάποιο ομοίωμα για Αυτόν;» «Μωράνθηκε κάθε άνθρωπος από τη γνώση του.» «Οι συλλογισμοί των θνητών είναι δειλοί, και οι επινοήσεις μας επισφαλείς· διότι με δυσκολία εικάζουμε τα επίγεια, και όσα βρίσκονται στα χέρια μας τα ανακαλύπτουμε με κόπο· ποιος, λοιπόν, εξιχνίασε τα επουράνια;» «Μην αναζητάς τα πιο δύσκολα από εσένα, και μην περιεργάζεσαι τα πιο υψηλά από εσένα· όσα σου προστάχθηκαν, αυτά να συλλογίζεσαι.»

Διότι με δυσκολία εικάζουμε τα επί της γης, και όσα βρίσκονται στα χέρια μας τα ανακαλύπτουμε με κόπο· τα όσα όμως βρίσκονται στους ουρανούς ποιος τα εξιχνίασε; Και τη βουλή σου ποιος τη γνώρισε;» Όπου θέλει ο Θεός, νικάται η τάξη της φύσεως. Διότι, εάν το θέλησε, το μπόρεσε.

ΜΑΞ. Ποια είναι η αρχή των λόγων του Θεού; ΙΩΣ. Η αλήθεια. ΜΑΞ. Γιατί; ΙΩΣ. Διότι αυτή είναι η βασίλισσα των αρετών, τόσο στους λόγους όσο και στα έργα. ΜΑΞ. Τι είναι το κενό έξω από την άναστρη σφαίρα; ΙΩΣ. Εάν με δυσκολία εικάζουμε τα επί της γης, και όσα βρίσκονται στα χέρια μας τα ανακαλύπτουμε με κόπο, πώς θα εξιχνιάσουμε άμεσα τα επουράνια; Εξάλλου είναι και αυτό κενό, το να μελετά κανείς περί του κενού.

Επομένως, όσα υπερβαίνουν τις δυνάμεις μας είναι ανεξερεύνητα. Διότι, εάν είναι αλήθεια ότι, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, με δυσκολία κατανοούμε αυτά που βρίσκονται μπροστά μας, πώς δεν είναι αναγκαίο να αντιληφθούμε ότι, τουλάχιστον ως προς τα υπέρλογα, η πίστη είναι εξαιρετικά χρησιμότατη, χωρίς να επακολουθεί έρευνα ούτε να προστίθεται μάταιη αναζήτηση; Διότι τέτοιου είδους ζητήματα τιμώνται λαμπρά με τη σύνεση.