Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 1:13

Και ο άγγελος στον μεν Ζαχαρία έλεγε: Αυτά λέει ο Κύριος· και ρωτούσε τον Κύριο: Κύριε παντοκράτορα, μέχρι πότε δεν θα ελεήσεις την Ιερουσαλήμ; Και περιμένει να ακούσει λόγια καλά και παρηγορητικά. Διότι καθένας από αυτούς έχει ως μεσίτη τον Λόγο, και τη Σοφία του Θεού που φανερώνει το θέλημα του Πατέρα. Όταν όμως εργάζεται ο Ίδιος και δημιουργεί ο Λόγος, δεν υπάρχει εκεί ερώτηση και απάντηση· διότι σε αυτόν βρίσκεται ο Πατέρας, και ο Λόγος βρίσκεται στον Πατέρα· αλλά αρκεί μόνο η βούληση, και το έργο πραγματοποιείται· έτσι ώστε της μεν βούλησης να αποτελεί γνώρισμα για εμάς το «Είπε», ενώ με το «Και έγινε έτσι», να δηλώνεται το έργο που πραγματοποιείται διά του Λόγου και της Σοφίας, στην οποία βρίσκεται και η βούληση του Πατέρα. Αλλά και αυτό το ίδιο το «Είπε ο Θεός», μέσα από τον Λόγο γίνεται γνωστό· διότι λέει: «Τα πάντα εν σοφία εποίησας»· και, «Με τον Λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί», και, «Ένας είναι ο Κύριος Ιησούς Χριστός, διά του οποίου έγιναν τα πάντα, και εμείς δι' αυτού».

Διότι αυτό είναι ίδιον των κτισμάτων, ενώ προκειμένου περί του Λόγου είναι απρεπές να το σκεφτόμαστε ή να το λέμε. Επειδή ο Λόγος του Θεού είναι δημιουργός και ποιητής, και ο ίδιος αποτελεί τη βουλή του Πατρός. Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, η Θεία Γραφή δεν είπε ότι ο ακούων άκουσε και αποκρίθηκε πώς ή ποια θέλει να γίνουν τα όσα δημιουργούνται, αλλά ανέφερε μόνο: «είπε ο Θεός· ας γίνει», και πρόσθεσε: «και έγινε έτσι». Διότι ό,τι αποφασιζόταν και αποτελούσε θέλημα, αμέσως πραγματοποιούνταν και ολοκληρωνόταν μέσω του Λόγου. Διότι, όταν ο Θεός δίνει εντολή σε άλλους ή σε αγγέλους, ή όταν συνομιλεί με τον Μωυσή ή δίνει υπόσχεση στον Αβραάμ, τότε ο ακούων αποκρίνεται. Και ο ένας λέει: «Από πού θα το γνωρίσω;», ενώ ο άλλος: «Επίλεξε άλλον», και πάλι: «Εάν με ρωτήσουν: "ποιο είναι το όνομά του;", τι θα τους πω;» Αλλά και ο άγγελος, από τη μια έλεγε στον Ζαχαρία: «Αυτά λέει ο Κύριος», και από την άλλη ρωτούσε τον Κύριο: «Κύριε Παντοκράτορ, μέχρι πότε δεν θα ελεήσεις την Ιερουσαλήμ;», και ανέμενε να ακούσει «λόγια καλά και παρηγορητικά». Διότι καθένας από αυτούς έχει ως μεσίτη τον Λόγο και τη Σοφία του Θεού, που φανερώνει το βούλημα του Πατρός.

Επομένως, υπάρχει αγαθή και αναμφίβολη ελπίδα για όσους σέβονται τον Θεό, ώστε αν τυχόν συμβεί να σφάλλουν από αδυναμία, έχουν ωστόσο ενώπιον του Θεού εκείνους που ικετεύουν υπέρ αυτών, όχι μόνο ανθρώπους, αλλά και τους ίδιους τους άγιους αγγέλους, οι οποίοι καθιστούν τον Θεό προσηνή και μειλίχιο, κατευνάζοντας την οργή του με τη δική τους καθαρότητα, και τρόπον τινά εκλιπαρώντας τον δυσαρεστημένο Κριτή. Αλλά τότε μεν, κάποιος άγγελος έκανε τις ικεσίες υπέρ της Συναγωγής των Ιουδαίων· εμείς όμως, που έχουμε πιστέψει και έχουμε πλέον αγιαστεί εν Πνεύματι, «έχουμε Παράκλητο προς τον Πατέρα, τον Ιησού Χριστό τον δίκαιο, και αυτός είναι ιλασμός για τις αμαρτίες μας· και όχι μόνο για τις δικές μας, αλλά και για όλου του κόσμου». Και όπως γράφει ο θεσπέσιος Παύλος, αυτόν «ο Θεός έθεσε ως ιλαστήριο μέσω της πίστεως», για να απαλλάσσει από τις αμαρτίες όσους προσέρχονται σε αυτόν. <Και αποκρίθηκε ο Κύριος ο Παντοκράτορας στον άγγελο που μιλούσε μέσα μου με λόγια καλά και λόγια παρηγορητικά.>

Και μου είπε ο άγγελος που συνομιλούσε μαζί μου: «Φώναξε λέγοντας: Αυτά λέει ο Κύριος ο παντοκράτορας: Αισθάνθηκα μεγάλο ζήλο για την Ιερουσαλήμ και για τη Σιών, και οργίζομαι με μεγάλη οργή εναντίον των εθνών που επιτίθενται, διότι ενώ εγώ οργίστηκα λίγο, αυτοί συνέπραξαν ώστε να προκληθούν κακά». Είναι αληθές να πούμε ότι, σύμφωνα με τη φωνή του ψαλμωδού, «Οικτίρμων και ελεήμων είναι ο Κύριος», και η ίδια η εμπειρία των πραγμάτων θα μπορούσε να διακηρύξει ότι έτσι έχουν τα πράγματα και όχι διαφορετικά. Παρατήρησε δε πώς δέχεται αμέσως τις ικεσίες υπέρ αυτών που βρίσκονται σε άθλια κατάσταση και είναι συντετριμμένοι σε ξένη γη και υπομένουν τον ζυγό της αιχμαλωσίας, και σχεδόν προλαβαίνει το αίτημα εκείνου που παρακαλεί, και απαντά αμέσως με λόγια καλά και λόγια παρηγορητικά. Παρηγορητικούς, λέει, εννοώντας αυτούς που μπορούν να ανορθώσουν και να παρηγορήσουν τους ταλαιπωρημένους. Διότι, καθ' όλη τη διάρκεια της αιχμαλωσίας τους δεν είχε πει ίσως κανέναν καλό λόγο, ούτε τους είχε αξιώσει κάποιας άλλης από τις συνηθισμένες παρηγοριές, αλλά τώρα αρχίζει να απευθύνει καλά λόγια και θέτει την αρχή της επιείκειάς Του προς αυτούς. Από την υπερβολική του χαρά λοιπόν ο θεσπέσιος άγγελος πρόσταξε τον Προφήτη να φωνάξει δυνατά και να μεταφέρει σε όλους τα μηνύματα του Θεού.

Μια παρόμοια παρατήρηση, από την οποία μαθαίνουμε ότι αποτελεί συνήθεια και για τους αγγέλους και για τους αγίους προφήτες, όταν λαμβάνουν εντολές από τον Θεό, να θέτουν ερωτήματα, επειδή ορισμένες φορές αγνοούν αυτό που τους προστάζεται. Ο Λόγος όμως του Θεού δεν φάνηκε να ενεργεί κατ' αυτόν τον τρόπο. Στον Αβραάμ υποσχέθηκε ο Θεός υιό, και εκείνος έλεγε: «Από πού θα το γνωρίσω αυτό;». Ο Μωυσής αποστελλόταν και λέει: «Εάν με ρωτήσουν, "Ποιο είναι το όνομά Του;", τι να τους πω;». Και ο άγγελος στο βιβλίο του Ζαχαρία ρωτούσε τον Θεό, λέγοντας: «Κύριε παντοκράτορα, έως πότε δεν θα ελεήσεις την Ιερουσαλήμ;». Και πάλι αναμένει μέχρι να ακούσει λόγια καλά και παρηγορητικά. Και ο Αββακούμ επίσης λέει: «Στη σκοπιά μου θα σταθώ, και θα ανέβω στον βράχο, και θα παρατηρήσω για να δω τι θα μου πει ο Θεός». Διότι αυτοί, ως δούλοι και δημιουργήματα, και έχοντας ανάγκη τη μεσιτεία του Λόγου, ζητούσαν να διδαχθούν από Αυτόν τη βουλή του Πατέρα. Ο Υιός, όμως, δεν επιζητεί να μαθαίνει, εφόσον είναι Λόγος του Πατέρα και ενούσια βούλησή Του. Επομένως, το ότι είναι δημιουργός δεν το έχει εκ μαθήσεως, αλλά ουσιωδώς και φυσικώς.

Διότι, όταν η θεία και πατρική φιλανθρωπία, αφού παιδαγώγησε τον Ισραήλ για να τον επαναφέρει χάριν της ιερής του σωτηρίας, και τον παρέδωσε σε τιμωρά και ατίθασα έθνη προς επανόρθωσή του, μέσα από κάθε είδους καθοδήγηση προς το καλύτερο αυτών για τους οποίους προνοεί, τον απάλλασσε από την αιχμαλωσία και τον επανέφερε με επιείκεια στην προηγούμενη ευημερία του, βλέπει ένας από τους θεολόγους, ο Ζαχαρίας, έναν από τους πρώτους, όπως νομίζω, και ευρισκόμενους κοντά στον Θεό αγγέλους (διότι είναι κοινή σε όλους, όπως ανέφερα, η ονομασία του αγγέλου) να μαθαίνει από τον ίδιο τον Θεό τους «παρακλητικούς», όπως έχει ειπωθεί, «λόγους» για το θέμα αυτό, και έναν άλλον από τους κατώτερους αγγέλους να προχωρεί σε συνάντηση του πρώτου, για να δεχθεί και να μεταλάβει την έλλαμψη, και έπειτα να μυείται από αυτόν στη θεία βουλή σαν από ιεράρχη, και να λαμβάνει την εντολή να μυήσει τον θεολόγο, ότι: «Άφθονα θα κατοικηθεί η Ιερουσαλήμ από πλήθος ανθρώπων». Ένας άλλος δε από τους θεολόγους, ο Ιεζεκιήλ, αναφέρει ότι αυτό έχει νομοθετηθεί πανιέρως από την ίδια την υπερένδοξη θεότητα που επιβαίνει επί των Χερουβίμ.