Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 1:15

Και βεβαίως ο σοφότατος Σολομών λέει: «Αραιά να βάζεις το πόδι σου στο σπίτι του φίλου σου, για να μη σε βαρεθεί και σε μισήσει.» Είπε λοιπόν στους Ιουδαίους ο Θεός των όλων: Έχω χορτάσει από την παρωχημένη σκιά, και ήδη σας θεωρώ φορτικούς, ακόμη και αν εισέρχεστε για να εμφανιστείτε σε εμένα. Απορρίπτω δε ακόμη και την ίδια τη θέα σας· δεν θα συγχωρήσω πλέον τις αμαρτίες σας. Παλαιότερα βέβαια, οι Ισραηλίτες, έχοντας ανόσια εκτραπεί στο να επιλέξουν να παροργίσουν εναντίον τους τον Θεό των όλων, με το να λατρεύουν την κτίση και να προσκυνούν ακόμη και τα ίδια τα έργα των δικών τους χεριών, παραδόθηκαν στους Βαβυλωνίους και απομακρύνθηκαν από την Ιουδαία ως αιχμάλωτοι, και κατοίκησαν στα όρη των Περσών και των Μήδων, υπομένοντας πικρή και δυσβάσταχτη δουλεία. Επειδή όμως συμπληρώθηκε για αυτούς το εβδομηκοστό έτος, τους σπλαχνίστηκε πάλι ο φιλοικτίρμων Θεός. Και μάλιστα, όπως έχει γραφτεί στον Ζαχαρία, ο μακάριος άγγελος έκανε δεήσεις υπέρ αυτών, λέγοντας: «Κύριε παντοκράτορα, έως πότε δεν θα ελεήσεις την Ιερουσαλήμ και τις πόλεις του Ιούδα, τις οποίες παραβλέπεις; Αυτό είναι το εβδομηκοστό έτος·» και ως προς αυτά ο Θεός απάντησε: «Αγάπησα με ζήλο μεγάλο την Ιερουσαλήμ και τη Σιών, και με μεγάλο θυμό οργίζομαι εναντίον των εθνών που της επιτίθενται, διότι εγώ μεν οργίστηκα λίγο, αλλά αυτοί συνέπραξαν στο κακό.» Επομένως, συγχώρησε μεν τότε τις αμαρτίες τους, διότι λυτρώθηκε ο λαός, και επέστρεψε πάλι στην πατρίδα του.

Διότι το ότι ο Θεός παρέδιδε τον Ισραήλ, όταν αυτός έπεφτε στην ειδωλολατρία, στα χέρια των εχθρών του, δεν είναι άγνωστο σε αυτούς που γνωρίζουν τα ιερά γράμματα, αλλά εκείνοι που είχαν κληθεί για αυτόν τον σκοπό τους τιμωρούσαν χωρίς μέτρο. Και μάλιστα, βρίσκεται κάπου ο Θεός των όλων να λέει μέσω της φωνής του Ζαχαρία: «Αγάπησα με μεγάλο ζήλο την Ιερουσαλήμ και τη Σιών, και με μεγάλο θυμό οργίζομαι εναντίον των εθνών που επιτίθενται εναντίον της, διότι, ενώ εγώ οργίστηκα λίγο, αυτοί συνήργησαν στο κακό.» Και προς τη Βαβυλώνα λέει: «Εγώ τους παρέδωσα στα χέρια σου, εσύ όμως δεν τους έδειξες έλεος.» Στον Κύρο λοιπόν παρέδωσε ο Θεός την αλαζονική και υβριστική, τη μητέρα και τροφό κάθε φαυλότητας, εννοώ δηλαδή τη Βαβυλώνα. Και αυτό γίνεται σαφές όταν ο ίδιος λέει μέσω του Ησαΐα τα εξής: «Αυτά λέει ο Κύριος στον χρισμένο του, τον Κύρο, του οποίου κράτησα το δεξί χέρι, για να υπακούσουν τα έθνη μπροστά του, και οι πόλεις δεν θα παραμείνουν κλειστές: Εγώ θα πορευτώ μπροστά σου και θα εξομαλύνω τα βουνά. Θα συντρίψω χάλκινες πύλες και θα κομματιάσω σιδερένιους μοχλούς.» Όταν λοιπόν νίκησε ο Κύρος, απάλλαξε τον Ισραήλ από την αιχμαλωσία, και τους διέταξε να επιστρέψουν χαρούμενοι στην πατρίδα τους, και μάλιστα να ανοικοδομήσουν τον θείο ναό. Γι' αυτό και ο προφήτης Ιερεμίας λέει: «Ο λόγος που είπε ο Κύριος για τη Βαβυλώνα: Αναγγείλτε στα έθνη, κάντε το ακουστό και μην το κρύψετε. Πείτε: Αλώθηκε η Βαβυλώνα, ντροπιάστηκε ο Βηλ, η ατρόμητη, η τρυφηλή.»

Επειδή ο Θεός των όλων θέλησε να ελέγξει τον Ισραήλ που είχε ρέψει προς την αποστασία, και με σύμμετρες τιμωρίες να τον πείσει να επιστρέψει στη συνήθη λατρεία προς Αυτόν, δηλαδή τη νομική. Αυτός όμως, καίτοι είχε οδηγηθεί σε αυτό, ήταν αμείλικτος δίκην θηρίου, και χρησιμοποίησε αχαλίνωτους θυμούς, και γι' αυτό εγκαλείται από τον Θεό που λέει ξεκάθαρα: «Ζήλεψα την Ιερουσαλήμ και τη Σιών με ζήλο μεγάλο, και με θυμό μεγάλο εγώ οργίζομαι εναντίον των εθνών που συνεπιτίθενται· διότι εγώ μεν οργίστηκα λίγο, αυτοί όμως συνέπραξαν στην πρόκληση συμφορών.» Και όπως ακριβώς τον Φαραώ, ο οποίος ήταν σκεύος θυμού και οργής και υποκείμενος ήδη σε τιμωρία για τα δικά του πταίσματα, τον εξήγειρε, όπως λέει ο Ίδιος, για να αναδείξει σε αυτόν τη δική Του δύναμη και την ακρίβεια της δίκαιης κρίσης Του· έτσι να εννοήσεις και για τους Βαβυλωνίους. Διότι, όντας σκεύη οργής και οφείλοντας δικαίως να τιμωρηθούν, κατευθύνθηκαν εναντίον των Ιεροσολύμων· ώστε, αφού παιδαγωγήσουν τον Ισραήλ, να απαιτηθεί μετά από αυτό και από τους ίδιους η πλέον πρέπουσα και αρμόζουσα σε αυτούς τιμωρία. <Σπέρμα πονηρό, ετοίμασε τα τέκνα σου να σφαγιαστούν για τις αμαρτίες του πατέρα σου, για να μην αναστηθούν και γεμίσουν τη γη με πολέμους.>

«Εγώ είμαι αυτός που φέρνει ειρήνη και δημιουργεί κακά.» Θα εκλάβεις και αυτό με την ίδια έννοια, όπως μόλις προείπα: Ειρήνη μεν για τους λυτρωμένους, κακά δε —δηλαδή τιμωρίες, ή μάλλον όσα προκαλούν κάθε είδους κακουχία— για τους σκληρούς και άγριους, εκείνους που επιτέθηκαν στον Ισραήλ. Διότι το ότι αυτό το γεγονός λύπησε τον Θεό, γίνεται σαφές από όσα λέει μέσω της φωνής αγγέλου προς τον προφήτη Ζαχαρία: «Αγάπησα την Ιερουσαλήμ και τη Σιών με ζήλο μεγάλο, και με μεγάλο θυμό οργίζομαι εναντίον των εθνών που επιτέθηκαν, επειδή εγώ μεν οργίστηκα λίγο, αυτοί όμως συνέπραξαν για να προκαλέσουν κακά.» Και επιπλέον και ως προς τους ίδιους τους Βαβυλωνίους: «Εγώ τους παρέδωσα στα χέρια σου, εσύ όμως δεν τους έδειξες έλεος.» Το ότι δε, σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, ο Κύρος, τολμηρός και πανίσχυρος, επιτέθηκε ενάντια στην αλαζονεία των Βαβυλωνίων, μεταχειριζόμενος τη σκληρότητα που άρμοζε σε αυτούς που την υπέστησαν, θα το κατανοήσουμε από όσα λέει, μέσω της φωνής του Ιερεμία, απευθυνόμενος προς τον Κύρο: «Επίστρατευσε με δριμύτητα εναντίον της και εναντίον των κατοίκων της, και εκδικήσου με μάχαιρα και αφάνισε, λέγει ο Κύριος, και πράξε σύμφωνα με όλα όσα σου παραγγέλλω.» Και επιπρόσθετα σε αυτά: «Άνοιξε ο Κύριος τον θησαυρό Του, και έβγαλε τα σκεύη της οργής Του, διότι υπάρχει έργο για τον Κύριο στη γη των Χαλδαίων, επειδή έχουν φτάσει οι καιροί της. Ανοίξτε τις αποθήκες της, ερευνήστε την σαν σπήλαιο, και εξολοθρεύστε την.»

Κάτι τέτοιο φαίνεται να λέει και μέσω της φωνής του Ζαχαρία: «Αγάπησα την Ιερουσαλήμ και τη Σιών με ζήλο μεγάλο, και με μεγάλο θυμό οργίζομαι εναντίον των εθνών που της επιτίθενται συλλογικά, διότι εγώ μεν οργίστηκα λίγο, αυτοί όμως συνήργησαν στο κακό.» Διότι ο Θεός παιδαγωγεί μερικές φορές από αγάπη, και αυτούς που έχουν γίνει αδιόρθωτοι και ύψωσαν με αλαζονεία τον αυχένα τους απέναντί Του, τους μεταστρέφει μέσω των πόνων καθιστώντας τους πειθήνιους, είτε επιφέροντας εναντίον τους χέρια εχθρών, είτε υποβάλλοντάς τους με κάποιον τρόπο σε άλλες θλίψεις. Όπως ακριβώς τα δυσίατα τραύματα θεραπεύονται πολλές φορές με φωτιά ή σίδερο, επειδή δεν επιδέχονται την ήπια επίδραση των φαρμάκων, με τον ίδιο τρόπο, νομίζω, και ο φιλάρετος Θεός μας, όταν δει μια ψυχή να οδηγείται με ασυγκράτητες ορμές στους γκρεμούς και να προσκολλάται πεισματικά στους τρόπους της φαυλότητας, τη θεραπεύει με πικρούς πόνους. Υπάρχουν όμως και κάποιοι που, έχοντας αναλάβει ρόλο τιμωρού, διακατέχονται από φοβερούς και άκρατους θυμούς, και ξεπερνούν το πρέπον, καταπιέζοντας αφόρητα όσους βρίσκονται υπό την εξουσία τους.

Τι εννοώ με αυτό; Υποδουλώθηκαν στους Αιγυπτίους, οι οποίοι κατέστησαν οδυνηρή τη ζωή τους με τον πηλό και την κατασκευή πλίνθων, και τους εξάντλησαν με τη σκληρότητα των εργοδηγών, αλλά ο Θεός των όλων έδειξε τον ζήλο Του. Είπε λοιπόν: «Επέδειξα μεγάλο ζήλο για την Ιερουσαλήμ και τη Σιών, και με μεγάλο θυμό οργίζομαι εναντίον όλων των εθνών που συνεπιτίθενται. Επειδή, ενώ εγώ οργίστηκα λίγο, αυτοί συνέπραξαν στο κακό»· έπειτα πάλι επιτέλεσε θαυμαστά έργα.

ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ ΠΡΟΦΗΤΗ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ. <Και έδειξε ζήλο ο Κύριος για τη γη του, και σπλαχνίστηκε τον λαό του. Και αποκρίθηκε ο Κύριος και είπε στον λαό του: Ιδού, εγώ σας στέλνω το σιτάρι και το κρασί και το λάδι, και θα χορτάσετε από αυτά, και δεν θα σας παραδώσω πλέον σε ονειδισμό ανάμεσα στα έθνη, και τον εχθρό από τον βορρά θα τον εκδιώξω από εσάς.> Παρατήρησε, λοιπόν, ότι το έλεος ακολουθεί κατά πόδας. Διότι, νομίζω, η γαλήνη προλαβαίνει το πένθος, και η χάρη εκείνου που σπλαχνίζεται προλαβαίνει το δάκρυ της μετάνοιας. Επειδή δεν ελεούσε μόνο εκείνους που είχαν πράξει άθλια, αλλά μάλλον έδειχνε ζήλο και οργιζόταν εναντίον εκείνων που τους είχαν λυπήσει, οι οποίοι και έγιναν όργανα της αθλιότητας που τους επιβλήθηκε. Και επιπλήττει κάπου τους Βαβυλώνιους ο Θεός των όλων, επειδή φέρθηκαν πιο σκληρά από όσο έπρεπε σε αυτούς που είχαν υποβληθεί στη θεία οργή. Διότι είπε ότι: «Εγώ τους παρέδωσα στα χέρια σου, εσύ όμως δεν τους έδειξες έλεος». Και βέβαια και προς τον μακάριο προφήτη Ζαχαρία λέει: «Αυτά λέει ο Κύριος: Έδειξα μεγάλο ζήλο για την Ιερουσαλήμ και τη Σιών, και με μεγάλο θυμό οργίζομαι εναντίον των εθνών που επιτέθηκαν μαζί, επειδή, ενώ εγώ οργίστηκα λίγο, αυτοί συνήργησαν για να προκαλέσουν κακά.»

Ο Κύριος είναι μακρόθυμος και μεγάλη είναι η ισχύς του. Διότι θα υπερισχύσει, λέει, έχοντας ακαταμάχητη δύναμη, και θα κατατροπώσει αυτούς που τον έχουν λυπήσει. Διότι, αν και είναι μακρόθυμος και φαίνεται προς το παρόν να ανέχεται το κακό, στο τέλος όμως δεν θα αθωώσει τον ένοχο· διότι είναι ζηλωτής. Θα διαπιστώσουμε δε ότι και ο ίδιος ο Θεός των όλων έχει οργιστεί υπερβολικά για όσα έπαθαν οι Ισραηλίτες εξαιτίας της σκληρότητας των Βαβυλωνίων. Διότι είπε μέσω της φωνής του Ιερεμία προς το πλήθος ή την πόλη των Βαβυλωνίων: «Εγώ τους παρέδωσα στα χέρια σου, εσύ όμως δεν τους έδειξες έλεος». Και βεβαίως, πάλι μέσω της φωνής του Ζαχαρία, λέει τα εξής: «Έδειξα μεγάλο ζήλο για την Ιερουσαλήμ και τη Σιών, και οργίζομαι με μεγάλη οργή εναντίον των εθνών που επιτίθενται εναντίον της, διότι εγώ μεν οργίστηκα λίγο, αυτοί όμως συνέπραξαν στο κακό». Το δε «Θεός ζηλωτής» και τα όσα ακολουθούν, θα μπορούσαν εύλογα να ταιριάζουν και σε εκείνους που δεν επιθυμούν να βαδίσουν την ενάρετη και φιλόθεη οδό, αλλά έχουν εκτραπεί περισσότερο στο να επιλέγουν τον σαρκικό βίο. Διότι, πώς είναι δυνατόν να αμφιβάλλει κανείς ότι θα αποδώσει δικαιοσύνη, υποβάλλοντας σε κολάσεις και ποινές τον ανυπότακτο και αμαρτωλό, εφόσον είναι αληθές ότι: «Όλοι μας πρέπει να φανερωθούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού, για να λάβει ο καθένας την ανταπόδοση για όσα έπραξε δια του σώματος, είτε αγαθό είτε φαύλο».

Και ποιος είναι αυτός ο ζήλος ή εναντίον ποιον στρέφεται γενικά, θα το σαφηνίσει λέγοντας ο προφήτης Ζαχαρίας: «Τάδε λέγει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ: Εζήλωσα την Ιερουσαλήμ και τη Σιών με ζήλο μεγάλο, και οργίζομαι με μεγάλη οργή εναντίον των εθνών που επιτίθενται εναντίον της, διότι, ενώ εγώ οργίστηκα λίγο, αυτοί συνέπραξαν για να κάνουν κακό». Έτσι λοιπόν θα προσεγγίσουμε ιστορικά τα προκείμενα· θα μπορούσαν όμως να νοηθούν και διαφορετικά, εάν τα νοήματα μεταφερθούν στο μυστήριο του Χριστού. Διότι έλεγε μέσα από τα όσα ήδη αναγνώστηκαν προηγουμένως: «Γι' αυτό υπόμεινέ με, λέγει ο Κύριος, έως την ημέρα της αναστάσεώς μου για μαρτυρία· διότι η κρίση μου είναι εναντίον των συναγωγών των εθνών, για να συγκεντρώσω τους βασιλείς, ώστε να εκχέω πάνω τους όλη την οργή του θυμού μου». Διότι ο Χριστός αναστήθηκε, αφού σκύλευσε τον άδη, δεδομένου ότι δεν ήταν δυνατόν, εφόσον είναι ζωή κατά φύση, να κρατηθεί από τον θάνατο, σύμφωνα με το γεγραμμένο. Δεν άφησε πλέον στα χέρια του διαβόλου όσους αποδέχθηκαν την πίστη σε αυτόν· αλλά εκφέρει κρίση όσια και θεοπρεπή ενάντια στις συναγωγές των εθνών, δηλαδή στις αγέλες των δαιμόνων, και αυτούς τους ίδιους που κάποτε κυριαρχούσαν και βασίλευαν πάνω στους πλανημένους, κατά κάποιον τρόπο τους συλλαμβάνει και τους φυλακίζει, ρίχνοντάς τους στο κατώτατο βάραθρο, δηλαδή στον άδη, και εκχέοντας πάνω τους κάθε οργή, σχεδόν καταφλέγοντάς τους με φωτιά, με την άρρητη και θεία του δύναμη, κινούμενος από μεγάλο ζήλο.

Διότι ο ίδιος οργίστηκε μεν λίγο, εξαιτίας της παράβασης του Αδάμ· «αυτοί όμως συνήργησαν στην αύξηση των κακών», απομακρύνοντας εντελώς μεμιάς όλη την οικουμένη από τον Θεό, και καταπνίγοντας τον νου των υποταγμένων τους με τα βάρη της αμαρτίας. Επομένως, ο Λόγος του Θεού έδειξε ζήλο για τη νοητή Σιών, δηλαδή την Εκκλησία. Διότι την ελευθέρωσε και ο ίδιος «την παρουσίασε στον εαυτό του», όπως γράφει ο μακάριος Παύλος, «χωρίς να έχει σπίλο ή ρυτίδα ή κάτι από τα παρόμοια, αλλά μάλλον να είναι αγία και άμωμη». <Διότι τότε θα μεταστρέψω στους λαούς τη γλώσσα στη γενεά της, ώστε να επικαλούνται όλοι το όνομα του Κυρίου και να τον υπηρετούν κάτω από έναν ζυγό. Από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας θα μου προσφέρουν θυσίες.> Λέει λοιπόν ότι, αφού εκπορθηθεί η πόλη των Βαβυλωνίων και καταστραφούν μέσα στη φθορά οι υπερήφανοι, τα έθνη θα επιγνώσουν τη δύναμη του Θεού που τα συνταράσσει. Και όσοι κάποτε γελούσαν βλέποντας τον Ισραήλ να πέφτει και να καταστρέφεται, όταν τον δουν να επιστρέφει λαμπρός στην πατρίδα του και να επαναπατρίζεται πάλι στην αγία πόλη, και εκείνους που τον είχαν εκπορθήσει παλαιότερα να έχουν καταστραφεί ολοσχερώς, τότε θα αλλάξουν τη γλώσσα τους και στο εξής θα αναπέμπουν δοξολογίες προς τον Θεό, αν και παλαιότερα κουνούσαν τα κεφάλια τους, νομίζοντας και λέγοντας ότι η Ιουδαία αλώθηκε, επειδή τάχα ο τύραννος των Βαβυλωνίων υπερίσχυσε εκείνου που τους βοηθούσε, δηλαδή του Θεού.

Και μου είπε ο άγγελος που συνομιλούσε μαζί μου: «Φώναξε λέγοντας: Αυτά λέει ο Κύριος ο παντοκράτορας: Αισθάνθηκα μεγάλο ζήλο για την Ιερουσαλήμ και για τη Σιών, και οργίζομαι με μεγάλη οργή εναντίον των εθνών που επιτίθενται, διότι ενώ εγώ οργίστηκα λίγο, αυτοί συνέπραξαν ώστε να προκληθούν κακά». Είναι αληθές να πούμε ότι, σύμφωνα με τη φωνή του ψαλμωδού, «Οικτίρμων και ελεήμων είναι ο Κύριος», και η ίδια η εμπειρία των πραγμάτων θα μπορούσε να διακηρύξει ότι έτσι έχουν τα πράγματα και όχι διαφορετικά. Παρατήρησε δε πώς δέχεται αμέσως τις ικεσίες υπέρ αυτών που βρίσκονται σε άθλια κατάσταση και είναι συντετριμμένοι σε ξένη γη και υπομένουν τον ζυγό της αιχμαλωσίας, και σχεδόν προλαβαίνει το αίτημα εκείνου που παρακαλεί, και απαντά αμέσως με λόγια καλά και λόγια παρηγορητικά. Παρηγορητικούς, λέει, εννοώντας αυτούς που μπορούν να ανορθώσουν και να παρηγορήσουν τους ταλαιπωρημένους. Διότι, καθ' όλη τη διάρκεια της αιχμαλωσίας τους δεν είχε πει ίσως κανέναν καλό λόγο, ούτε τους είχε αξιώσει κάποιας άλλης από τις συνηθισμένες παρηγοριές, αλλά τώρα αρχίζει να απευθύνει καλά λόγια και θέτει την αρχή της επιείκειάς Του προς αυτούς. Από την υπερβολική του χαρά λοιπόν ο θεσπέσιος άγγελος πρόσταξε τον Προφήτη να φωνάξει δυνατά και να μεταφέρει σε όλους τα μηνύματα του Θεού.

Αυτό νομίζω ότι σημαίνει το: «εγώ μεν οργίστηκα λίγο, αυτοί όμως επέτειναν το κακό». Διότι ο Θεός των όλων παιδαγωγεί από αγάπη εκείνους που έχουν αμαρτήσει, και επιφέροντάς μας σύμμετρες τιμωρίες ή πόνους, μας κατευθύνει προς το καλύτερο. Εκείνοι όμως που έχουν χρησιμοποιηθεί για αυτόν τον σκοπό, επιτίθενται κάποιες φορές με τρόπο θηριώδη σε αυτούς που παιδαγωγούνται. Αλλά ο Θεός οργίζεται εναντίον τους με μεγάλη οργή. Διότι Αυτός μεν ως πατέρας ήθελε να μας επανορθώσει με τις τιμωρίες, εκείνοι όμως, έχοντας ανοίξει όλα τα ιστία και κινώντας κάθε σχοινί, επιτίθονταν με ασυγκράτητες ορμές εναντίον εκείνων που υπέφεραν.

Τι θα πούμε λοιπόν ότι υποδηλώνεται πάλι και μέσα από αυτό; Μήπως εξαγριώνονταν εναντίον του Ισραήλ εκείνοι που ήδη τον είχαν λεηλατήσει, και ο Θεός καθιστούσε αγριότερους αυτούς που από οργή είχαν επιτεθεί εναντίον τους; Αν και φαίνεται να διακηρύσσει δυνατά και να λέει: «Έδειξα μεγάλο ζήλο για την Ιερουσαλήμ και για τη Σιών, και με μεγάλο θυμό οργίζομαι εναντίον των εθνών που επιτέθηκαν μαζί, διότι ενώ εγώ οργίστηκα λίγο, αυτοί επιτέθηκαν για να προκαλέσουν συμφορές». Εκείνος όμως που οργίστηκε λίγο και με μέτρο, και εκδήλωσε τον ζήλο του εναντίον εκείνων που τους λεηλάτησαν, επειδή διέπραξαν παράλογα τολμήματα εναντίον των αιχμαλώτων, πώς είναι δυνατόν να προστάζει να ακονιστούν τα κέρατα εναντίον τους; Επομένως, ακονίζονται μεν, όχι όμως εναντίον του Ισραήλ, αλλά εναντίον των ιδίων. Διότι ξεσηκώθηκαν ο ένας εναντίον του άλλου, και οι Πέρσες και οι Μήδοι πολέμησαν εναντίον των Ασσυρίων και των Βαβυλωνίων, όταν βασίλευε ο Κύρος, όπως ακριβώς έχει ήδη προλεχθεί.

Επειδή ήταν φυσικό να πονέσει πάρα πολύ ο Ισραήλ ακούγοντας για τη βασιλεία των Χαλδαίων, από την οποία και καταστράφηκε, γι' αυτό ακριβώς πολύ ωφέλιμα, για να μη φανεί ότι τους προκαλεί λύπη, και μάλιστα σε ακατάλληλη στιγμή, ο Προφήτης παρατρέχει τον λόγο γι' αυτούς. Εξηγεί όμως λαμπρά αυτό που τους έδινε τη μεγαλύτερη χαρά, δηλαδή τα σχετικά με τη βασιλεία του Κύρου, αλλά και του Αλεξάνδρου, οι οποίοι σχεδόν στάλθηκαν για να ζητήσουν τον λόγο από την αλαζονεία των Χαλδαίων για την ωμότητά τους προς τον ίδιο τον Ισραήλ. Γι' αυτό πρόσθεσε, ως από το πρόσωπο του Θεού: «Ιδού αυτοί που πορεύονται προς τη γη του βορρά ανέπαυσαν τον θυμό μου στη γη του βορρά». Διότι η χώρα των Χαλδαίων είναι κάπως βορειότερη· και ο Θεός των όλων οργίστηκε με τους Βαβυλωνίους. Και αυτό πάλι θα μπορούσε να γίνει σαφές από τα δικά του λόγια, όταν λέει ολοκάθαρα: «Εζήλωσα την Ιερουσαλήμ και τη Σιών με ζήλο μεγάλο, και οργή μεγάλη εγώ οργίζομαι ενάντια στα έθνη που συνενώνονται εναντίον της, επειδή εγώ μεν οργίστηκα λίγο, αυτοί όμως συνενώθηκαν για να κάνουν κακά». Επειδή λοιπόν τιμωρήθηκε η γη των Χαλδαίων, καθώς ο Κύρος πρώτος, μαζί με τους Πέρσες και τους Μήδους, τη λεηλατούσε, και ο Αλέξανδρος μετά από αυτόν, γι' αυτό ακριβώς λέει ότι αυτοί που πορεύονται προς τη γη του βορρά ανέπαυσαν τον θυμό μου στη γη του βορρά. Πλην όμως, αφού αποσιώπησε οικονομικώς ο Προφήτης την επιδρομή των Χαλδαίων· διότι παρέτρεξε, όπως είπα, τα κόκκινα άλογα· δεν αποσιώπησε πλέον τα της ρωμαϊκής κυριαρχίας.

Το ότι η απείθεια στους θείους λόγους είναι επιζήμια, ή μάλλον και πρόξενος ολέθρου, μπορεί κανείς να το διαπιστώσει και από όσα συνέβησαν στους αρχαίους· και δεν θα χρειαζόταν κανείς μακροσκελείς λόγους προς απόδειξη, αλλά το πράγμα είναι απολύτως σαφές στον καθένα που έχει γνωρίσει έστω και μία φορά τα αγαθά που προκύπτουν από την ευπείθεια. <Και έγινε λόγος Κυρίου Παντοκράτορα προς εμένα, λέγοντας: Αυτά λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ· Έδειξα μεγάλο ζήλο για την Ιερουσαλήμ και τη Σιών, και με θυμό μεγάλο ζήλωσα γι' αυτήν.> Αφού κατέκρινε επαρκώς την απείθεια και την αχαλίνωτη συμπεριφορά των παλαιοτέρων με βάση όσα τους συνέβησαν, και αφού απέδειξε ότι αυτή έγινε πρόξενος όλων των κακών γι' αυτούς, μεταφέρει το λόγο στα αγαθά που προέρχονται από την ευσπλαχνία του, και προσπαθεί πλέον να τους υποσχεθεί καιρούς ευημερίας, και να τους εμπλουτίσει πλουσιοπάροχα με τα ποθούμενα αγαθά, θεωρώντας ότι έχουν ήδη εκτίσει την τιμωρία για όσα ανόσια διέπραξαν, και ότι έχουν ξεπλυθεί, τρόπον τινά, από τα εγκλήματα της παλαιάς τους φαυλότητας, μέσω του ότι τιμωρήθηκαν από τους εχθρούς και υπέμειναν το ζυγό της δουλείας. Κατακρίνει δε έντονα την ωμότητα των Βαβυλωνίων, οι οποίοι, ξεπερνώντας κάθε όριο θράσους, έπραξαν σε αυτούς πράγματα τα οποία ούτε ο ίδιος ο θείος θυμός δεν επιθυμούσε· διότι είπε ξεκάθαρα ότι «Εγώ μεν οργίστηκα λίγο, αυτοί όμως συνέβαλαν σε μεγαλύτερα κακά». Έδειξα λοιπόν ζήλο για την Ιερουσαλήμ, δηλαδή ανέλαβα το ζήλο υπέρ αυτής, και με θυμό μεγάλο ζήλωσα γι' αυτήν.

Αυτό και τώρα συμβαίνει στην περίπτωση της ψυχής. Και έχει τόσο μεγάλη σημασία, ώστε πολλές φορές αυτό και μόνο έκανε τον Θεό ίλεω· ακόμη και αν εκείνος που δεινοπαθεί είναι ανάξιος βοηθείας, όταν υποστεί κάτι τέτοιο σε υπερβολικό βαθμό, ελκύει στον εαυτό του τη συγγνώμη του Θεού και προκαλεί την τιμωρία εκείνου που τον αδικεί, εξαιτίας αυτού και μόνο. Γι' αυτό και στους βαρβάρους έλεγε ο Θεός από τον ουρανό: «Εγώ μεν τους παρέδωσα σε μικρές θλίψεις, αυτοί όμως ενέτειναν τα κακά· για τον λόγο αυτόν θα υποστούν αθεράπευτες συμφορές». Διότι δεν υπάρχει, δεν υπάρχει τίποτε που να παροξύνει τόσο τον Θεό, όσο η αρπαγή, η άσκηση βίας και η πλεονεξία. Και γιατί άραγε; Επειδή είναι πάρα πολύ εύκολο να απέχει κανείς από αυτή την αμαρτία. Διότι δεν είναι κάποια φυσική επιθυμία που ενοχλεί, αλλά προέρχεται από ραθυμία.