Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 11:13

Επειδή διαδόθηκε και στις δικές τους χώρες η διαθήκη που απευθύνεται σε όλους, πίστεψαν ότι είναι ο Λόγος του Κυρίου. Διότι εμείς, που κληθήκαμε από τα έθνη, έχουμε πειστεί μέσω της πίστεως, ότι, αν και είναι Θεός και έχει γεννηθεί κατά φύση από τον Θεό και υπάρχει ως ο Μονογενής Λόγος του Θεού, ο ίδιος, μέσω του εαυτού του, μας ανακοίνωσε τους θείους και ευαγγελικούς νόμους. Γι' αυτόν τον λόγο τον προσκυνούμε και αυτόν λατρεύουμε, έχοντας αποβάλει εκείνη την αρχαία και άδοξη απάτη, και έχοντας μεταστραφεί από την πολυθεϊστική δοξασία. Και αυτό ακριβώς ήταν που αναπεμπόταν ως ύμνος σε αυτόν μέσω της φωνής του Δαβίδ: «Όλα τα έθνη που δημιούργησες θα έλθουν και θα προσκυνήσουν ενώπιόν σου, Κύριε». Διότι, «στο όνομα του Ιησού Χριστού θα λυγίσει κάθε γόνατο, των επουρανίων και των επιγείων και των καταχθονίων, και κάθε γλώσσα θα ομολογήσει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι Κύριος εις δόξαν του Θεού Πατρός». <Και θα πω προς αυτούς: Αν είναι καλό ενώπιόν σας, ζυγίστε και δώστε τον μισθό μου ή αρνηθείτε τον· και ζύγισαν για τον μισθό μου τριάντα αργύρια. Και μου είπε ο Κύριος: Ρίξε τα στο χωνευτήριο, και εξέτασε αν είναι γνήσια, με τον ίδιο τρόπο που δοκιμάστηκα εγώ για χάρη τους.>

«Και έλαβα τα τριάντα αργύρια και τα έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο». Μέσω των ευαγγελικών θεσπισμάτων, ήτοι μέσω της καλής ράβδου, δηλαδή της εξαιρέτου παιδείας, έχουμε διδαχθεί το μυστήριο της ένσαρκης οικονομίας του Μονογενούς. Διότι ακούσαμε και πιστέψαμε ότι, όντας Θεός, όπως είπα, ο Λόγος που προέρχεται από τον Θεό Πατέρα, «έγινε σάρκα και κατοίκησε ανάμεσά μας», και συγκατέβη λαμβάνοντας μορφή δούλου, ενώ υπήρχε στη μορφή και στην ισότητα με Εκείνον που τον γέννησε, και έγινε «υπήκοος μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού»· και «ενώ ήταν πλούσιος, έγινε φτωχός για εμάς, ώστε εμείς με τη δική του φτώχεια να πλουτίσουμε». Διότι μας ελευθέρωσε από τα δεσμά του θανάτου, μας απάλλαξε από την αμαρτία, μας ανέδειξε υιούς του Θεού· και ποιο από τα αγαθά δεν μας έχει δωρίσει; Γνωρίσαμε δε, επιπλέον, ότι αγοραστήκαμε με τίμημα· «όχι με φθαρτά, με ασήμι ή χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου», και έτσι, λοιπόν, σε Αυτόν οφείλουμε τη δική μας ζωή. Διότι, εάν «Ένας πέθανε για όλους, άρα οι πάντες πέθαναν» σε Αυτόν, και οφείλουμε να ζούμε όχι πλέον για τον εαυτό μας, σύμφωνα με το πρέπον και το ορθό, αλλά μάλλον «για Εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς».

Και γι' αυτό ακριβώς λέει: «Εάν είναι καλό ενώπιόν σας»· είναι φανερό ότι εννοεί το μυστήριο της ένσαρκης οικονομίας· εάν έχετε σωθεί δι' αυτού και έχετε πράξει ορθά, και εάν με έχετε γνωρίσει ως Σωτήρα και λυτρωτή, και ως εκείνον που υπέμεινε τον θάνατο για τη ζωή όλων, δώστε μου, αφού σταθμίσετε, δηλαδή αφού ορίσετε, τον μισθό μου ή αρνηθείτε τον. Όμως είναι ευγνώμονες οι προερχόμενοι από τα έθνη. Διότι όρισαν τον μισθό, αν και σε καμία περίπτωση ίσο· αλλά κάπως παρόμοιο με όσα έχουμε λάβει από αυτόν. Διότι, όπως ακριβώς αυτός πέθανε για εμάς, έτσι και εμείς έχουμε παραδώσει τις ψυχές μας για τη γνησιότητα και την αγάπη προς αυτόν· και θα ταίριαζε να πουν οι άγιοι μάρτυρες: «Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού; Θλίψη ή στενοχώρια ή διωγμός ή πείνα ή γυμνότητα ή κίνδυνος ή μάχαιρα;» Διότι τίποτα δεν μπόρεσε να νικήσει τη γενναιότητα των αγίων. Επομένως, η ομοιότητα των όσων έγιναν από τον Χριστό για εμάς υποδηλώνεται κατά κάποιον τρόπο, με το να λέγεται ότι του δόθηκαν ως μισθός τριάντα αργύρια. Διότι ο προδότης και αληθινά βδελυρότατος και θεομίσητος Ιούδας, λαμβάνοντας τριάντα δηνάρια, πρόδωσε τον Χριστό στους δολοφόνους, και πούλησε τον αρχηγό της σωτηρίας μας στους αλιτήριους. Όμως από τα έθνη προσφέρθηκαν σε αυτόν ως μισθός τριάντα αργύρια, τα οποία και ρίχνονται στο χωνευτήρι με προσταγή του Θεού, για να δοκιμαστούν πολύ καλά, όπως ακριβώς και ο ίδιος ο Χριστός δοκιμάστηκε για εμάς.

Διότι η πίστη μας δεν πρόκειται να μείνει ανεξέταστη από τον Θεό που γνωρίζει τα πάντα· ούτε βέβαια και ο βίος μας αδοκίμαστος· αλλά, όπως λέει ο μακάριος Παύλος, «το έργο του καθενός, όποιο και αν είναι, το πυρ θα το δοκιμάσει». Έχει γραφτεί άλλωστε και για τον Χριστό ότι: «Ξαφνικά θα έλθει στον ναό του ο Κύριος τον οποίο εσείς ζητάτε, και ο άγγελος της διαθήκης τον οποίο εσείς θέλετε· ιδού έρχεται, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ. Και ποιος θα υπομείνει την ημέρα της ελεύσεώς του; Ή ποιος θα μπορέσει να σταθεί κατά την εμφάνισή του; Διότι αυτός εισέρχεται σαν πυρ χωνευτηρίου και σαν καθαριστικό βότανο των πλυνόντων, και θα καθίσει για να χωνέψει και να καθαρίσει σαν το αργύριο και σαν το χρυσίο». Ψάλλει εξάλλου κάπου και ο θεσπέσιος Δαβίδ, μιλώντας εκ μέρους του κάθε ανθρώπου που πίστεψε στον Χριστό και θέλει να ζει ευαγγελικά: «Δοκίμασέ με, Κύριε, και εξέτασέ με, πύρωσε τους νεφρούς μου και την καρδιά μου». Πλην όμως το χωνευτήριο βρίσκεται στον οίκο του Κυρίου, λέει ο Προφήτης.

Και είπε ο Κύριος προς εμένα: «Ρίξε αυτούς στο χωνευτήριο, και εξέτασε αν είναι δόκιμο, με τον τρόπο που δοκιμάστηκα για αυτούς». Επομένως, το ότι η δαμάλα κατακαίγεται με φωτιά μετά τη σφαγή θα μπορούσε να υποδηλώνει, όπως είπα, το ότι ο Χριστός δοκιμάστηκε μέχρι θανάτου. Όμως τίποτα από αυτήν δεν είναι απορριπτέο. Διότι ο Χριστός είναι όλος άγιος, και τα κρέατα και το δέρμα, δηλαδή, τόσο τα όσα είναι κρυμμένα κάτω από κάλυμμα όσο και τα εμφανή και προσιτά. Διότι ήταν κατά φύση Θεός, ο οποίος έγινε σαν κι εμάς, χωρίς όμως να γνωρίσει αμαρτία. Ξύλο από κέδρο, εξάλλου, καθώς επίσης και ύσσωπος και κόκκινη κλωστή ρίχνονται στη στάχτη. Το μεν ξύλο του κέδρου υποδηλώνει σε εμάς με ωραίο τρόπο την αφθαρσία, διότι ο κέδρος είναι ανώτερος από τη σήψη. Ο δε ύσσωπος υποδηλώνει την κάθαρση, διότι το φυτό αυτό είναι καθαριστικό και αποβάλλει φυσιολογικά τις ακαθαρσίες που βρίσκονται στα σπλάχνα. Η δε κόκκινη κλωστή υποδηλώνει πολύ καλά την ένωση του Λόγου με τη σάρκα. Διότι ο Λόγος τρόπον τινά συμπλέχθηκε με σάρκα και αίμα, και δοκιμάστηκε για χάρη μας δια πυρός και μέχρι θανάτου, όπως ακριβώς ανέφερα προηγουμένως.

Πες μας και πού καταλήγει αυτό το τίμημα, ω προφήτη. Άραγε αυτός που το λαμβάνει το κρατάει ή το επιστρέφει; Και μετά την επιστροφή του, πού καταλήγει; Λέει λοιπόν ο προφήτης: Και έλαβα τα τριάντα αργύρια και τα έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο. Σύγκρινε με την προφητεία το Ευαγγέλιο. Διότι, όπως αναφέρει, ο Ιούδας μεταμελήθηκε και, αφού έριξε τα αργύρια μέσα στον ναό, αναχώρησε.

Αλλά εδώ λοιπόν επιζητείται από εμένα η ακριβής διευκρίνιση της φαινομενικής αμφιβολίας. Διότι αυτοί που αθετούν τους προφήτες λένε ότι ο μεν προφήτης αναφέρει: «και τα έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο»· ενώ το Ευαγγέλιο: «και τα έδωσαν για τον αγρό του κεραμέως». Άκουσε, λοιπόν, πώς αληθεύουν και οι δύο. Διότι οι δήθεν ευλαβείς Ιουδαίοι, οι τότε αρχιερείς, βλέποντας τον Ιούδα να μετανοεί και να λέει: «Αμάρτησα παραδίδοντας αθώο αίμα», λένε: «Τι αφορά εμάς; Εσύ ας όψεσαι». Άραγε δεν αφορά καθόλου εσάς που σταυρώνετε; Αλλά αυτός που έλαβε τον μισθό του φόνου και τον επέστρεψε «θα όψεται», ενώ εσείς που φονεύετε δεν θα όψεσθε; Έπειτα λένε μεταξύ τους: «Δεν επιτρέπεται να τα βάλουμε στον κορβανά, επειδή είναι αντίτιμο αίματος». Από το ίδιο σας το στόμα προέρχεται η καταδίκη. Εάν είναι μιαρός ο μισθός, μιαρή είναι και η πράξη. Αν πάλι εκπληρώνεις δικαιοσύνη σταυρώνοντας τον Χριστό, γιατί δεν αποδέχεσαι τον μισθό;

Αλλά το ζητούμενο είναι τούτο: πώς δεν αντιφάσκουν, όταν το μεν Ευαγγέλιο κάνει λόγο για τον αγρό του κεραμέως, ο δε προφήτης για το χωνευτήριο; Αλλά δεν διαθέτουν χωνευτήριο μόνο οι χρυσοχόοι, ούτε έχουν χωνευτήριο μόνο οι χαλκουργοί, αλλά και οι κεραμείς έχουν χωνευτήρια για τον πηλό. Διότι, διυλίζοντας το λεπτό, λιπαρό και χρήσιμο μέρος του χώματος από τα χαλίκια και αποχωρίζοντας το μεγαλύτερο μέρος της ακάθαρτης ύλης, προχωνεύουν τον πηλό με νερό, για την ανεμπόδιστη κατεργασία των αντικειμένων που πρόκειται να κατασκευαστούν. Γιατί, λοιπόν, απορείς, εάν το μεν Ευαγγέλιο αναφέρει φανερά τον αγρό του κεραμέως, ο δε προφήτης διατύπωσε την προφητεία αινιγματωδώς, εφόσον η προφητεία είναι σε πολλά σημεία αινιγματική;

Διότι πώς αυτός που θεώρησε ότι επιτέλεσε κάτι καλό, λέει ύστερα ότι «μεταμελήθηκα που παρέδωσα αθώο αίμα» και επέστρεψε τα αργύρια, όπως ακριβώς είχε γραφτεί γι' αυτόν στους προφήτες: «και επέστρεψε τα τριάντα αργύρια, την τιμή εκείνου που εκτιμήθηκε από τους υιούς του Ισραήλ», και πάλι σε άλλον προφήτη: «αν είναι δίκαιο ενώπιόν σας, δώστε τον μισθό μου ή αρνηθείτε τον», και πάλι σε άλλον προφήτη: «και έδωσαν το αργύριο, την τιμή εκείνου που εκτιμήθηκε, και είπε: ρίξε το στο χωνευτήριο και δες αν είναι γνήσιο, όπως ακριβώς δοκιμάστηκα από τους υιούς του Ισραήλ». 8. Και πόσα ακόμη μπορεί κανείς να συλλέξει από τη Θεία Γραφή σχετικά με όσα εκπληρώθηκαν στο πρόσωπο του Κυρίου μας, όχι εξαιτίας κάποιας ενέργειας του Ιούδα προς το αγαθό, αλλά σύμφωνα με την υπέρ ημών παράδοση και την οικονομία του σταυρού από τον Σωτήρα και Κύριό μας Ιησού Χριστό, τον Υιό του Θεού (όχι από ανάγκη, αλλά από δική του ελεύθερη προαίρεση), για τη δική μας σωτηρία.

Αυτούς τους οποίους τώρα ο λόγος ονομάζει Χαναναίους, συνεχίζει να τους αναφέρει ομιλώντας ως εκ προσώπου του Χριστού, λέγοντας, θα πω προς αυτούς τα γεγραμμένα, τα οποία θα έλεγε και προς εκείνους που τον επιβουλεύτηκαν, ζητώντας τους τρόπον τινά τους μισθούς για τα όσα τους ευεργέτησε, δηλαδή την πίστη προς αυτόν και τον αντίστοιχο με αυτήν βίο· διότι έτσι κατανοώ το «δώστε τον μισθό μου». Αυτοί όμως, σύμφωνα με όσα έχουν ειπωθεί αλλού γι' αυτούς από τον ίδιο («Αντί να με αγαπούν, με διέβαλλαν, εγώ όμως προσευχόμουν· και ανταπέδωσαν σε μένα κακά αντί για αγαθά, και μίσος αντί για την αγάπη μου»), αφού ζύγισαν τριάντα αργύρια, τα έδωσαν στον προδότη, σαν να τον κοστολόγησαν με αυτό το τίμημα κατά την ασεβέστατη κρίση τους. Αλλά, επειδή το πυρ θα δοκιμάσει το έργο του καθενός τι λογής είναι, γι' αυτόν τον λόγο ο Κύριος προστάζει να τους ρίξουν στο χωνευτήριο, δηλαδή στο πυρ της κρίσεως και της κολάσεως· και ποιους εννοεί λέγοντας «αυτούς», παρά εκείνους που τον επιβουλεύτηκαν; Και «εξέτασε», λέγει, «αν είναι δόκιμο», εννοώντας προφανώς αυτό που εκείνοι διέπραξαν εναντίον του· και λέγει ότι αυτοί θα δοκιμαστούν μέσα στο πυρ, με τον ίδιο τρόπο που και ο ίδιος ο Κύριος δοκιμάστηκε υπέρ αυτών μέσα από την ένσαρκη παρουσία και το πάθος Του· διότι πράγματι πρωτίστως ενανθρώπησε και έπαθε για τη σωτηρία των απολωλότων προβάτων του οίκου Ισραήλ.

«Και είπε ο Κύριος προς εμένα: Ρίξε τα στο χωνευτήριο, και εξέτασε αν είναι καθαρά, με τον τρόπο που δοκιμάστηκα για χάρη τους. Και έλαβα τα τριάντα αργύρια και τα έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο. Και απέρριψα τη δεύτερη ράβδο, το σχοίνισμα, για να διαλύσω τη διαθήκη ανάμεσα στον Ιούδα και τον Ισραήλ». Και αυτά εκπληρώθηκαν, όταν σύμφωνα με τον Λουκά «αφού απήλθε» ο Ιούδας «συνομιλούσε με τους αρχιερείς και τους γραμματείς και τους στρατηγούς του ιερού, για το πώς θα τον παραδώσει σε αυτούς. Και εκείνοι χάρηκαν, και συμφώνησαν να του δώσουν αργύρια», σύμφωνα δε με τον Μάρκο, όταν «απήλθε προς τους αρχιερείς, για να τον παραδώσει, και εκείνοι χάρηκαν και του υποσχέθηκαν να του δώσουν αργύρια». Αλλά σε αυτούς μεν γίνεται απλώς λόγος για αργύρια, ενώ στον Ματθαίο μνημονεύεται και ο αριθμός, ο οποίος συμφωνεί με το παράθεμα από τον Ζαχαρία. Λέει, λοιπόν, ο Ματθαίος: «Τότε, αφού πορεύθηκε ένας από τους δώδεκα, ο λεγόμενος Ιούδας Ισκαριώτης, προς τους αρχιερείς, τους είπε: Τι θέλετε να μου δώσετε, και εγώ θα σας τον παραδώσω; Εκείνοι δε του μέτρησαν τριάντα στατήρες». Αυτά, λοιπόν, συμφωνούν με το «και καθόρισαν τον μισθό μου σε τριάντα αργύρια» που ειπώθηκε στην προφητεία από τον Κύριο, αντί του οποίου ο μεν Σύμμαχος απέδωσε: «και ζύγισαν τον μισθό μου σε τριάντα αργύρια», ο δε Ακύλας: «και καθόρισαν τον μισθό μου σε τριάντα αργύρια».

Στα οποία προστίθεται: «Και είπε ο Κύριος προς εμένα, ρίξε αυτά στο χωνευτήριο, και εξέτασε αν είναι δόκιμο, με τον τρόπο που δοκιμάστηκα για χάρη τους», αντί του οποίου πάλι ο Ακύλας λέει: «Και είπε ο Κύριος προς εμένα, [ρίξε αυτά στο χωνευτήριο,] ρίξε αυτά στον κεραμέα· υπερμεγέθης είναι η τιμή με την οποία τιμήθηκα για χάρη τους». Και πρόσεξε με ποιον τρόπο ο ίδιος ο Κύριος ομολογεί ότι τα τριάντα αργύρια δόθηκαν ως το δικό του αντίτιμο. Το δε νόημα των λέξεων φαίνεται να υποδηλώνει μια τέτοια σκέψη: Εγώ μεν ο Κύριος, αρχίζοντας από την πρώτη ημέρα, δεν έπαψα να παρέχω σε εσάς, τους εκ περιτομής, δείγματα της δικής μου χρηστότητας και να σας ευεργετώ με αμέτρητους τρόπους, όχι μόνο μέσω των παλαιών προφητών, αλλά και μέσω της δικής μου παρουσίας, τόσο με τις προτρεπτικές διδασκαλίες και τα πνευματικά διδάγματα, όσο και με τα σημεία και τα τέρατα και τις άλλες θαυματουργίες, καθώς και με τις ιάσεις και τις θεραπείες· εσείς, όμως, που αξιωθήκατε τόσης μεγάλης ευεργεσίας «δώστε τον μισθό μου ή αρνηθείτε τον» (ζητώντας τους, όπως είναι ευνόητο, καρπούς ευσέβειας και δείγμα της πίστεώς τους σε Αυτόν). Αυτοί δε, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στην προηγούμενη παράθεση, «αντί να με αγαπούν, με συκοφαντούσαν, και ανταπέδωσαν σε εμένα κακά αντί για αγαθά και μίσος αντί για την αγάπη μου», και ζυγίζοντας «τριάντα αργύρια», τον κοστολόγησαν για να πωληθεί σε αυτήν ακριβώς την τιμή.

Αλλ' επειδή «το έργο του καθενός, όποιο και αν είναι, η φωτιά θα το δοκιμάσει», εύλογα προστάζει να τους ρίξουν «στο χωνευτήριο», προσθέτοντας: «με τον τρόπο που δοκιμάστηκα για χάρη τους». Ως χωνευτήριο δε εδώ φαίνεται ότι ονομάζει τον οίκο του Κυρίου. Όταν, λοιπόν, ο Κύριος είπε σύμφωνα με τη μετάφραση των Εβδομήκοντα, «ρίξε αυτούς στο χωνευτήριο», [ο προφήτης] προσθέτει: «και τους έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο». Σύμφωνα δε με τον Ακύλα, όταν ο Κύριος είπε «ρίξε το» (είναι φανερό ότι εννοεί το αργύριο) «προς τον πλάστη», προσθέτει: «και το έριξα μέσα στον οίκο του Κυρίου προς τον πλάστη»· ενώ σύμφωνα με τον Σύμμαχο, όταν ο Κύριος είπε: «ρίξε το στο χωνευτήριο», προσθέτει λέγοντας: «και το έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο». Ίσως δε αυτό να εκπληρώθηκε, όταν ο Ιούδας, αυτός που παρέδωσε τον Κύριο, βλέποντας «ότι καταδικάστηκε, μεταμελήθηκε και επέστρεψε τα αργύρια στους αρχιερείς και τους πρεσβυτέρους, λέγοντας: αμάρτησα παραδίδοντας αθώο αίμα. Εκείνοι δε του είπαν: τι αφορά εμάς; Εσύ ας όψεσαι. Και αφού έριξε τα αργύρια μέσα στον ναό, αναχώρησε, και φεύγοντας απαγχονίστηκε. Οι δε αρχιερείς, παίρνοντας τα αργύρια, είπαν: δεν επιτρέπεται να τα βάλουμε στον κορβανά, επειδή είναι αντίτιμο αίματος. Αφού δε έκαναν συμβούλιο, αγόρασαν με αυτά τον αγρό του κεραμέα για την ταφή των ξένων. Γι' αυτό ο αγρός εκείνος ονομάστηκε αγρός αίματος έως τη σημερινή ημέρα».

Τότε εκπληρώθηκε το ρηθέν διά του προφήτη Ιερεμία, ο οποίος λέει: «Και έλαβαν τα τριάντα αργύρια, την τιμή του εκτιμηθέντος, τον οποίο κοστολόγησαν οι υιοί του Ισραήλ, και τα έδωσα για τον αγρό του κεραμέα, όπως με διέταξε ο Κύριος». Εδώ θα επιστήσεις την προσοχή σου, επειδή αυτά δεν αναφέρονται στην προφητεία του Ιερεμία, στο ότι είτε πρέπει να υποθέσουμε πως έχουν αφαιρεθεί από αυτήν λόγω κάποιας δολιότητας, είτε ότι έχει γίνει κάποιο αντιγραφικό σφάλμα, καθώς κάποιος από αυτούς που αντέγραψαν με αμέλεια τα ιερά ευαγγέλια έκανε λάθος και αντί για τον Ζαχαρία έθεσε τον Ιερεμία, ενώ θα έπρεπε να αναγράφεται ως εξής: «Τότε εκπληρώθηκε το ρηθέν διά του προφήτη Ζαχαρία», και αντί για το «και τα έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο», έγραψε εσφαλμένα: «και τα έδωσα για τον αγρό του κεραμέα». Διότι είναι σαφές ότι μέσω της προφητείας αναφέρεται πως το αργύριο ρίφθηκε στον ναό του Κυρίου, αλλά και μέσω του ίδιου του ευαγγελίου στον ναό: «ρίχνοντας λοιπόν», λέει, «ο Ιούδας τα αργύρια μέσα στον ναό, αναχώρησε». Και είναι βέβαια πιθανό, εξαιτίας εκείνων των αργυρίων, να βεβηλώθηκε ο ναός και να εκπληρώθηκε το: «ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας έρημος».

Και πρόσεξε μήπως ο οίκος του Κυρίου έχει ονομαστεί «χωνευτήριο» γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, επειδή δηλαδή μέσα στον οίκο του Θεού συμβαίνει να αναπλάθονται οι ψυχές από την πύρωση των θείων λόγων σαν μέσα σε χωνευτήριο, ή διαφορετικά να ελέγχονται ως ακάθαρτες, καθώς πυρώνονται και δοκιμάζονται όπως μέσα σε χωνευτήριο. Αυτό ακριβώς διδάσκει σαφώς ο Ακύλας, λέγοντας «έριξε το ασήμι στον οίκο του Κυρίου προς τον πλάστη», ότι δηλαδή ο θείος λόγος, σαν πλάστης, κατοικεί στον οίκο του Κυρίου και πλάθει και ανανεώνει τις ψυχές εκείνων που προσέρχονται.

Όταν δε η τιμή του εκτιμηθέντος και το αργύριο που δόθηκε για αυτόν στον προδότη ρίχτηκε «στον οίκο του Κυρίου» σαν «σε χωνευτήριο», τότε ακριβώς και τα σχετικά με τη δεύτερη ράβδο, δηλαδή ολόκληρου του έθνους, προφητεύεται στη συνέχεια τι είδους πάθη θα υποστεί στο χωρίο: «και απέρριψα τη δεύτερη ράβδο, το σχοίνισμα, για να διαλύσω τη διαθήκη ανάμεσα στον Ιούδα και ανάμεσα στον Ισραήλ». Και επειδή μέσω αυτών ο λόγος φανέρωσε σαφώς την απόρριψη εκείνων, εύλογα στη συνέχεια αναφέρει ότι δεν θα γνωρίσουν πλέον αυτοί τη δύναμη των προφητευόμενων, αλλά οι Χαναναίοι, λέγοντας: «και θα γνωρίσουν οι Χαναναίοι τα πρόβατα που φυλάσσονται για εμένα, διότι είναι λόγος Κυρίου». Ποιοι όμως μπορεί να είναι οι Χαναναίοι παρά εμείς, που πριν ήμασταν αλλόφυλοι και από όλα τα παλαιά άθεα και ασεβή έθνη έχουμε φυλαχθεί ως πρόβατα για τον Χριστό; Εμείς, οι οποίοι μέσω της χάριτός Του έχουμε μεταστραφεί και, κατανοώντας τα θεσπισθέντα, έχουμε λάβει αληθινή γνώση του λόγου του Κυρίου, και γνωρίσαμε, εμείς οι Χαναναίοι, και κατανοήσαμε τα δηλούμενα· ενώ δεν τα γνώρισαν ούτε τα κατανόησαν εκείνοι που καυχώνται για τον Ισραήλ και υπερηφανεύονται για το σπέρμα του Αβραάμ. Από τον Ιερεμία. «Η αμαρτία του Ιούδα έχει γραφτεί με σιδερένια γραφίδα, με αδαμάντινη αιχμή, σκαλισμένη πάνω στο στήθος της καρδιάς του, και στα κέρατα των θυσιαστηρίων σας».