Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 12:3

Διότι αυτά που πρόκειται εντελώς και οπωσδήποτε να γίνουν, μερικές φορές τα παρουσιάζει σαν να έχουν ήδη γίνει. Έτσι, έχει ειπωθεί εκ μέρους του Χριστού, μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Έδωσα την πλάτη μου σε μαστιγώσεις», αντί του, «θα δώσω». Και μέσω του Ψαλμωδού: «Μοίρασαν τα ιμάτιά μου μεταξύ τους, και για τον ιματισμό μου έβαλαν κλήρο», το οποίο και έγινε κατά τον καιρό της παρουσίας Του. Επομένως θα συναχθούν, λέει, όλα τα έθνη, και όχι μόνο αυτό, αλλά θα υπάρξουν και άρχοντες από αυτά, δηλαδή ηγέτες λαών και μυσταγωγοί, και εκείνοι που κάποτε πλανιόνταν και βρίσκονταν σε βαθύ σκοτάδι, θα γίνουν πρόξενοι του θείου φωτός σε αυτούς που μυσταγωγούνται από αυτούς.

Και αυτή είναι η μετάπλαση. Είναι δε συνήθεια των αγίων προφητών, εάν πρόκειται να προαναγγείλουν σπουδαία γεγονότα, να προσπαθούν να παρουσιάσουν τον Θεό των όλων ως παντοδύναμο και κραταιότατο, ώστε ο λόγος τους να παρέχει από παντού βεβαιότητα για να γίνει πιστευτός, ακόμη και αν έλεγαν κάτι που ξεπερνά κάθε ελπίδα, και σε ό,τι αφορά τις δικές μας αντιλήψεις βρίσκεται έξω από τη λογική και θεωρείται απίστευτο. «Ιδού, εγώ καθιστώ την Ιερουσαλήμ ως πρόθυρα που σαλεύονται σε όλους τους λαούς ολόγυρα, και στην Ιουδαία θα υπάρξει πολιορκία εναντίον της Ιερουσαλήμ. Και κατά την ημέρα εκείνη θα καταστήσω την Ιερουσαλήμ λίθο καταπατούμενο για όλα τα έθνη· καθένας που την καταπατά, εμπαίζοντας θα εμπαιχθεί, και θα συγκεντρωθούν εναντίον της όλα τα έθνη της γης.» Στα όσα έχουν ήδη προαναγγελθεί, έχει αναφερθεί σαφώς ο πόλεμος κατά της Ιουδαίας που επρόκειτο να διεξαχθεί από τη ρωμαϊκή στρατιά. Και γι' αυτό έλεγε: «Φωνή ποιμένων που θρηνούν, διότι ταλαιπωρήθηκε το μεγαλείο τους»· και έπειτα από άλλα πάλι: «Γι' αυτό δεν θα λυπηθώ πλέον αυτούς που κατοικούν τη γη, λέγει ο Κύριος· και ιδού εγώ παραδίδω τους ανθρώπους, τον καθένα στα χέρια του πλησίον του και στα χέρια του βασιλιά του. Και θα κατακόψουν τη γη, και δεν πρόκειται να τους γλιτώσω από τα χέρια τους». Στα προκείμενα όμως, προαναγγέλλει σαφώς τους διωγμούς που συνέβησαν κατά της Εκκλησίας.

Διότι πολέμησαν αυτούς που πίστεψαν στον Χριστό. Διότι, πριν από όλους τους άλλους, οι ηγέτες της Συναγωγής των Ιουδαίων, απαγορεύοντας μεν στους αγίους αποστόλους να μιλούν στο όνομα του Χριστού, μαστιγώνοντάς τους στα συνέδρια και προετοιμάζοντας τον λιθοβολισμό τους, τι από τα πιο ανόσια δεν έπραξαν και δεν είπαν; Επειδή δε και στις χώρες των εθνών διαδόθηκε ο λόγος για τον Χριστό, και όσοι βρίσκονταν σε αυτές έγιναν ακροατές των ευαγγελικών κηρυγμάτων, ξέσπασαν πάλι άλλοι διωγμοί από εκείνους που κατά καιρούς και κατά τόπους κυβερνούσαν, οι οποίοι, σπεύδοντας να υπερασπιστούν τη βέβηλη και βδελυρή ειδωλολατρία και έχοντας γίνει υπηρέτες της διαβολικής ανοσιότητας, σκότωσαν τους αγίους, καλώντας τους στους αγώνες του μαρτυρίου. Φάνηκε μάλιστα κατά κάποιον τρόπο ότι η Εκκλησία υπέφερε εύκολα, χωρίς κανείς να την υπερασπίζεται, και ότι έμοιαζε με πρόπυλα που έχουν σαλευτεί και καταρρέουν, ή και με λίθο που καταπατείται. Αν και βεβαίως ο Σωτήρας των όλων είχε τη δύναμη να κατευνάσει εύκολα κάθε πόλεμο, ή μάλλον να τον απομακρύνει εντελώς από εκείνους που τον σέβονται, και να τους αναδείξει ανώτερους από κάθε πειρασμό και ικανούς να υπερισχύουν της εξουσίας των εχθρών, επέτρεψε, κατ' οικονομίαν, να δοξαστούν μέσω των παθημάτων, ώστε, αφού γίνουν σύμμορφοι με αυτόν, να συνδοξαστούν και να συμβασιλεύσουν μαζί του.

Διότι εάν συμπάσχουμε, «και θα συμβασιλεύσουμε» μαζί Του, σύμφωνα με το γεγραμμένο, και εάν είμαστε «κοινωνοί των παθημάτων», θα είμαστε όμως και της δόξας. Ιδού λοιπόν, λέει, θέτω την Ιερουσαλήμ ως πρόθυρα που σαλεύονται. Και αν βεβαίως συμβεί αυτό, και στηθεί ολόγυρά της η πολιορκία, δηλαδή η πολιορκία από όλους, και όταν φανεί σαν λίθος που καταπατείται, τότε κάθε ένας που την εμπαίζει, εμπαίζεται. Και αυτό έχει πράγματι συμβεί, όπως μόλις ανέφερα, στους κατά καιρούς διωγμούς. Διότι επιτίθονταν στους αγίους, βασανίζοντάς τους με πολλούς τρόπους, και ίσως μάλιστα οι άθλιοι να μειδιούσαν βλέποντάς τους να πεθαίνουν. Επειδή βέβαια δεν γνώριζαν την εύκλεια που προέρχεται από το να πάσχει κανείς, και ότι ο πόνος θα τους οδηγήσει οπωσδήποτε σε διηνεκή αγαλλίαση. Παρατήρησε λοιπόν πώς αναφέρει ότι δεν είναι έργο της δύναμης των εθνών το να καταπατηθεί η Εκκλησία· αλλά της δικής Του βουλής που το επιτρέπει, όπως είπα, ώστε να τελειωθούν μέσα από τα παθήματα οι δικοί Του προσκυνητές. Διότι λέει: Ιδού, εγώ θέτω την Ιερουσαλήμ ως πρόθυρα που σαλεύονται για όλους τους λαούς ολόγυρα.

Αυτά μεν ειπώθηκαν αινιγματωδώς. Την ερμηνεία δε αυτών δίνει φανερά ο ίδιος προφήτης λέγοντας: «Ιδού εγώ θέτω την Ιερουσαλήμ ως πρόπυλα που σαλεύονται σε όλους τους λαούς ολόγυρα και στην Ιουδαία, και θα υπάρξει πολιορκία εναντίον της Ιερουσαλήμ. Και κατά την ημέρα εκείνη θα καταστήσω την Ιερουσαλήμ λίθο καταπατούμενο για όλα τα έθνη· καθένας που την καταπατά θα χλευαστεί βαριά, και θα συγκεντρωθούν εναντίον της όλα τα έθνη της γης». Και μετά από λίγο προσθέτει: «Και θα ατενίσουν προς εμένα για εκείνον που χλεύασαν, και θα τον θρηνήσουν με κοπετό όπως για έναν αγαπητό, και θα πονέσουν με οδύνη όπως για έναν πρωτότοκο. Την ημέρα εκείνη θα μεγαλώσει ο κοπετός της Ιερουσαλήμ σαν κοπετός ροώνος που εκκόπτεται στην πεδιάδα, και θα θρηνήσει η γη κατά φυλές: η φυλή του οίκου Δαβίδ ξεχωριστά, και οι γυναίκες τους ξεχωριστά· η φυλή του οίκου Νάθαν ξεχωριστά, και οι γυναίκες τους ξεχωριστά· η φυλή του οίκου Λευί ξεχωριστά, και οι γυναίκες τους ξεχωριστά· η φυλή του Συμεών ξεχωριστά, και οι γυναίκες τους ξεχωριστά. Όλες οι υπόλοιπες φυλές, κάθε φυλή ξεχωριστά, και οι γυναίκες τους ξεχωριστά».

Αλλά αυτά μεν τα φανέρωνε ο Ιεζεκιήλ για την πρώτη πολιορκία, μετά την οποία ο Ζαχαρίας προφητεύει για τη δεύτερη. Πότε λοιπόν μετά τους χρόνους του Ζαχαρία, επί της βασιλείας των Μακεδόνων, υπέστη εμπρησμό ο ναός; Δεν είναι δυνατόν να το πει κανείς. Διότι, μετά την πυρπόληση από τους Βαβυλώνιους, δεν υπέστη δεύτερη φορά καταστροφή δια πυρός άλλη φορά, παρά μόνο επί Τίτου και Ουεσπασιανού, των Ρωμαίων αυτοκρατόρων, για την οποία πάλι μέσω αινίγματος ο λόγος (η Γραφή) καλεί τους παλαιούς άρχοντες του έθνους σε θρήνους και οδυρμούς, λέγοντας: «Ας θρηνήσει το πεύκο, διότι έπεσε ο κέδρος, διότι οι μεγιστάνες ταλαιπωρήθηκαν πολύ· θρηνήστε, βελανιδιές της Βασανίτιδας, διότι καταστράφηκε το πυκνό δάσος. Ακούγεται φωνή ποιμένων που θρηνούν, διότι ταλαιπωρήθηκε η μεγαλοπρέπειά τους». Τότε λοιπόν έγινε και η Ιερουσαλήμ «σαν σαλευόμενα πρόθυρα σε όλους τους γύρω λαούς, και στην Ιουδαία» έγινε «πολιορκία», και ο θεωρούμενος από αυτούς άγιος και ιερός τόπος, ακόμη και σήμερα αποτελεί λίθο που καταπατείται από όλα τα έθνη, και «καθένας που την καταπατεί, θα την εμπαίξει περιπαικτικά», σύμφωνα με την προφητεία. Αλλά και «επειδή χλεύασαν» τον Κύριο που προφήτευσε αυτά, δεν τους εγκατέλειψε ο κοπετός, ο οδυρμός και ο θρήνος.