Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 2:12

Διότι εάν, λέει, όταν βρυχάται το λιοντάρι, το πιο δυνατό από τα θηρία, δεν θα βρισκόταν κανείς τόσο σκληρός και αλαζόνας ώστε να μην καταληφθεί από τρόμο, πώς, όταν μιλάει ο Θεός, ο οποίος είναι υπεράνω όλων, και προστάζει να αναγγείλουν όσα μαθαίνουν, δεν θα φοβούνταν Εκείνον που έδωσε την προσταγή; Επειδή αυτοί δεν είναι, όπως εσείς, περιφρονητές και ανένδοτοι, οι οποίοι δεν υπολογίζουν καθόλου όσα θεωρεί σωστά ο Δεσπότης των πάντων. Επομένως, με κάθε τρόπο διασφαλίζει τους αγίους και απομακρύνει από τους προφήτες τις βλάβες που προέρχονται από τους εθελοκάκους. Και αυτό δεν ήταν τίποτε άλλο παρά το να τους αξιώνει της πρέπουσας φροντίδας. Διότι το να απομακρύνει κανείς τους ιατρούς δεν θα σήμαινε τίποτε άλλο παρά το να αφήνει αβοήθητους τους ασθενείς. Αυτό ακριβώς, άλλωστε, προαναγγέλλει και διά της φωνής του μακαρίου Δαβίδ λέγοντας: «Μην αγγίζετε τους χριστούς μου και μην κάνετε κακό στους προφήτες μου», και προς αυτούς επίσης λέει κάπου: «Και εκείνος που σας αγγίζει, είναι σαν να αγγίζει την κόρη του ματιού Του». Διότι θα βλάψει υπερβολικά την ίδια του την ψυχή εκείνος που τρίζει τα δόντια του ενάντια στα κεφάλια των αγίων και επιτίθεται ανόσια, χωρίς να διστάζει να τους επιφέρει ακόμη και άτοπα πράγματα. <Αναγγείλατε στις χώρες των Ασσυρίων και στις χώρες της Αιγύπτου και πείτε: Συγκεντρωθείτε στο όρος της Σαμάρειας, και δείτε πολλά θαυμαστά στο μέσον της και την καταδυνάστευση που υπάρχει σε αυτήν.>

Και επιπρόσθετα σε αυτό, η γη σου θα καταμετρηθεί με σχοινί, δηλαδή θα υποταχθεί σε φόρο, και θα πληρώνει δασμούς στον κατακτητή. Εσύ δε, επιπλέον, που τώρα νομίζεις, λέει, ότι κατοικείς ως άγια γη τη Βαιθήλ, και ότι κατέχεις το αγίασμα του βασιλιά, θα πορευτείς μεν αιχμάλωτος, και θα πεθάνεις μέσα στις συμφορές, χωρίς να επιστρέψεις πια· πώς άλλωστε, και από πού; Αλλά θα απομείνεις νεκρός στην ξένη και ακάθαρτη γη των εχθρών· και θα αναχωρήσει και αυτός ο Ισραήλ αιχμάλωτος, ο οποίος σε είχε εκλέξει προφήτη και επιστάτη των αγίων. Είναι, επομένως, ολέθριο το να εναντιώνεται κανείς στα θεία προστάγματα, και να προχωρά απερίσκεπτα στο σημείο να επιπλήττει κάποιες φορές και τους αγίους που διερμηνεύουν τα θελήματα του Θεού, για τους οποίους έχει ειπωθεί από Αυτόν: «Εκείνος που σας αγγίζει, είναι σαν να αγγίζει την κόρη του οφθαλμού Του». Παρατήρησε, επίσης, πώς ένας είναι ο αξιοθαύμαστος σκοπός για τους αγίους: εννοώ το χρέος να υπηρετούν χωρίς δισταγμό τους λόγους του Θεού, και να μην υπολογίζουν καθόλου τα ανθρώπινα, ακόμη κι αν κάποιοι τους προκαλούν πολέμους και θλίψεις.

Και θυγατέρα της Βαβυλώνας θα ονομαστεί η αμαρτία, και πολύ εύλογα, αν βέβαια είναι αληθές ότι η λέξη Βαβυλώνα ερμηνεύεται ως σύγχυση· διότι το να αμαρτάνει κανείς είναι έργο όχι ενός νου σταθερού και εδραιωμένου, αλλά μάλλον ενός νου συγχυσμένου, και που τρόπον τινά μεθάει από τις ροπές προς τη φαυλότητα. Πρέπει λοιπόν να απομακρυνόμαστε από αυτά και, σαν από ξένη γη, από την ψυχραμένη και νεκρή διάθεση του νου, να μεταβαίνουμε στη Σιών, δηλαδή στην αλήθεια, για να εννοήσουμε την Εκκλησία του Χριστού, στην οποία, αφού ενταχθούμε, θα αντικρίσουμε το θέλημα του Θεού και θα μελετήσουμε προσεκτικά τους λόγους περί της Αγίας και Ομοουσίου Τριάδος, και θα βρούμε τον ίδιο τον Χριστό να μας συγκεντρώνει με κάθε τρόπο και να μας συνδέει πνευματικά σε ομοψυχία. Διότι είπε κάπου για εμάς, ότι «Έχω και άλλα πρόβατα, τα οποία δεν είναι από την αυλή αυτή· και εκείνα πρέπει να τα οδηγήσω, και θα γίνουν ένα ποίμνιο, ένας ποιμένας». <Διότι αυτά λέγει ο Κύριος ο παντοκράτωρ: Μετά τη δόξα με απέστειλε προς τα έθνη που σας λεηλάτησαν, διότι όποιος αγγίζει εσάς είναι σαν να αγγίζει την κόρη του οφθαλμού Του.> Ότι, λοιπόν, ο Χριστός προστάτευε και λύτρωνε και τους παλαιούς λαούς, ουδείς θα το αμφισβητούσε, εάν διαθέτει νου που αγαπά την αλήθεια.

Αλλά ούτε και αν κάποιος είναι ισχυρός γίγαντας, προφανώς υπερηφανευόμενος για τη μεγάλη του ευρωστία και τη σωματική του ρώμη, δεν θα μπορούσε ούτε έτσι να σωθεί και να αποδειχθεί ανώτερος από τα χέρια εκείνων που τον πολεμούν, αν ο Θεός δεν επιτρέψει τη νίκη του.] <Μάταιος είναι ο ίππος για τη σωτηρία.> (B f. 103 b) Θα είναι μάταιος ο ίππος για τη σωτηρία, δηλαδή η ιππική παράταξη. Διότι κάποτε διαψεύδεται στις ελπίδες του εκείνος που έχει στηριχθεί σε αυτήν, και ενώ προσδοκά ότι θα επικρατήσει, πέφτει στα χέρια των εχθρών. Διότι με το πλήθος της δυνάμεώς του ποιος θα σωθεί; Δεν θα σωθεί ο βασιλιάς, ήτοι η παράταξη, όπως είπα, η ιππική. Διότι μπορείς να εφαρμόσεις επιδέξια το νόημα του στίχου, σε όποιο από τα προαναφερθέντα επιλέξεις. Επομένως, ο Θεός είναι ο Κύριος των δυνάμεων, και από Αυτόν προέρχεται η νίκη. Λυτρώνει και διασώζει εύκολα εκείνους που Τον έχουν εμπιστευθεί. Προς αυτούς λέει κάπως έτσι μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Εκείνος που σας αγγίζει είναι σαν να αγγίζει την κόρη του οφθαλμού του.» <Ιδού, οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι στραμμένοι σε όσους Τον φοβούνται.> (B f. 103 b. C f. 69) Αποδεικνύει ότι ο Θεός φροντίζει εκείνους που έχουν πλουτίσει από την οικειότητα προς Αυτόν, την πνευματική προφανώς. Και βεβαίως ότι, προσφέροντάς τους την επίβλεψή Του από αγάπη, τους θέτει πέρα από κάθε κακό. Διότι λέγοντας το εξής: Λέγοντας το «Ιδού», σχεδόν καταδεικνύει ότι το γεγονός είναι αληθινό, και γνωστό μέσα από την ίδια την εμπειρία. «Οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι στραμμένοι σε όσους Τον φοβούνται.»

Παραίνεση περί του να μη σκανδαλίζουμε τον πλησίον και περί ορθού βίου. Αυτούς που προσήλθαν στο στάδιο της ευσέβειας και έβαλαν το χέρι τους στο άροτρο, δεν πρέπει να τους τραβάμε προς τα πίσω και να γινόμαστε εμπόδιο στον σκοπό τους να ευαρεστήσουν τον Θεό, αλλά μάλλον πρέπει να τους καθοδηγούμε προς την τελειότητα. Διότι έχει ειπωθεί για αυτούς ότι, όποιος αγγίζει εσάς, είναι σαν να αγγίζει την κόρη του ματιού Του. Εκείνος, λοιπόν, που δεν θέλει να καταπατήσει την εντολή του Θεού, ας διαφυλάττει τον εαυτό του από παντού ώστε να μη σκανδαλίσει τον άλλον· και μάλιστα αυτόν που προσήλθε στον Κύριο και Θεό και απέφυγε τις παγίδες του κόσμου, για να μη συγκαταλεχθεί και αυτός σε εκείνους που κατακρίνει ο Προφήτης λέγοντας: αλίμονο σε εκείνον που ποτίζει τον πλησίον του με θολή ανατροπή, και αλίμονο σε εκείνους που επιχαίρουν για τα κακά και σε αυτούς που ευφραίνονται με την κακή διαστροφή· των οποίων τα μονοπάτια είναι σκολιά και διεστραμμένες οι τροχιές τους, ώστε να σε απομακρύνουν από την ευθεία οδό και να σε κάνουν ξένο προς τη δίκαιη σκέψη. Διότι με αυτά καθιστούν τους εαυτούς τους ένοχους απέναντι στην οργή του Θεού, όπως αποφάνθηκε στο Ευαγγέλιο λέγοντας: συμφέρει περισσότερο τον άνθρωπο να του κρεμάσουν μια μυλόπετρα γύρω από τον λαιμό του και να ριχτεί στο πέλαγος της θάλασσας, παρά να σκανδαλίσει έναν από αυτούς τους μικρούς που πιστεύουν σε εμένα. Διότι ανείπωτη είναι η βλάβη και η ζημία που προκαλείται από αυτό.

Ψ. Από τον Αγγαίο δεν υπάρχει τίποτα το σαφές. Ψ. Από τον Ζαχαρία. ΚΑʹ. ...... παντοκράτωρ, Πίσω από τη δόξα με απέστειλε προς τα ....... εύσαντα εσάς· έπειτα προσθέτει μετά από λίγο λέγοντας, θα (γνωρίσε)τε ότι ο Κύριος ο παντοκράτωρ με έχει αποστείλει. Αυτός που λέει α ...... με είναι ο Κύριος ο παντοκράτωρ· ομοίως δε και ο απο ...... θερος όντας του αποστελλομένου έχει ονομαστεί Κύριος παν ........ εύλογα λοιπόν για εμάς στα περί Πατρός και Υιού ........ το ρητό, ότι και Κύριος παντοκράτωρ είναι ο του Θεού .... όπως ακριβώς ονομάστηκε και Θεός διά των προφητών.

Είναι σύνηθες στη Γραφή να δηλώνει το μέλλον ως παρελθόν, ώστε και τα παρόντα πρέπει να τα κατανοούμε με παρόμοιο τρόπο, αντί δηλαδή του μελλοντικού «θα καταστρέψω», να έχει ειπωθεί το παρελθοντικό «κατέστρεψα», και αντί του «θα επιστρέψετε» να αναγράφεται το «επιστρέψατε». Αυτά δε απευθύνονται προς το έθνος των Ιουδαίων, τα οποία εκπληρώθηκαν σε αυτούς όχι σε άλλη εποχή, παρά μετά την επιβουλή τους κατά του Σωτήρος μας. Επομένως, ο ιερός τους και άλλοτε άγιος τόπος περιήλθε τώρα σε τέτοια κατάσταση, ώστε να μην υπολείπεται σε τίποτα από την καταστροφή των Σοδόμων. Πλην όμως, αν και έπαθαν τα όσα ακολουθούσαν την προφητεία, ούτε έως τώρα δεν πραγματοποίησαν την επιστροφή προς τον Χριστό του Θεού, εξαιτίας του οποίου τα έπαθαν αυτά· ώστε ευλόγως να προφητεύεται και αυτό μέσω της προκείμενης προφητείας που λέει: «Και ούτε έτσι επιστρέψατε σε εμένα, λέγει ο Κύριος». 〈Από τον Αβδιού〉. «Όραση του Αβδιού. Αυτά λέγει ο Κύριος στην Ιδουμαία: άκουσα αγγελία από τον Κύριο, και απέστειλε περιοχή στα έθνη». Ο Κύριος ο Θεός άκουσε αγγελία από τον Κύριο, και αυτή αφορούσε την κλήση των εθνών. 〈Από τον Ζαχαρία〉. «Αυτά λέγει ο Κύριος Παντοκράτωρ: πίσω από δόξα με απέστειλε στα έθνη που σας λεηλάτησαν», έπειτα προσθέτει μετά από λίγο λέγοντας: «και θα γνωρίσετε ότι ο Κύριος Παντοκράτωρ με απέστειλε».

Στη συνέχεια προσθέτει: «η αρετή του κάλυψε τους ουρανούς, και η γη είναι γεμάτη από την αίνεσή του, και το φέγγος του θα είναι σαν το φως». Μέσω αυτών φανερώνεται ταυτόχρονα και η ένδοξη βασιλεία του στους ουρανούς και η αίνεση για τη διδασκαλία του, η οποία ακολούθησε και πρόκειται να επεκταθεί ακόμη περισσότερο σε ολόκληρη τη γη. Το δε χωρίο «κέρατα υπάρχουν στα χέρια του» υποδηλώνει τα σύμβολα της βασιλείας του, με τα οποία κέρατα, ωθώντας και κτυπώντας, απωθεί τις αόρατες και αντίπαλες δυνάμεις. Ακολούθως αυτών προσθέτει: «και έθεσε ισχυρή αγάπη της δύναμής του». Και το μέγιστο δείγμα της ισχυρής του διάθεσης και αγάπης προς τον άνθρωπο ήταν το ότι «πριν από το πρόσωπό του θα πορευθεί λόγος», δηλαδή ο σωτήριος και ευαγγελικός, και ότι αυτός, αφού εξήλθε, διέδραμε «στα πεδία», ώστε σε σύντομο χρονικό διάστημα να γεμίσει όλη την οικουμένη με τη σωτηρία που αυτός προσέφερε σε όλους τους ανθρώπους, σύμφωνα με την προφητεία που αναφέρει «πριν από το πρόσωπό του θα προπορευθεί λόγος, και θα εξέλθει στα πεδία». Κατά δε τη δεύτερη παρουσία του, ακόμη περισσότερο και κυριότερα, ο λόγος του θα φέρει σε πέρας όσα έχουν λεχθεί και όσα θα επακολουθήσουν, τα οποία δεν είναι τώρα η κατάλληλη στιγμή να εξετάσουμε. 〈Από τον Ζαχαρία〉. «Αυτά λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ: πίσω από τη δόξα με απέστειλε στα έθνη που σας λεηλάτησαν· διότι όποιος αγγίζει εσάς είναι σαν να αγγίζει την κόρη του ματιού του».

Διότι, όπως ακριβώς απομάκρυναν τον λαό του Θεού από την πατροπαράδοτη ευσέβεια και τον κατέστησαν «λάφυρο» για τους δικούς τους δαίμονες, έτσι κάποτε και τα ίδια θα αποσπαστούν ως λάφυρα από την πατρική τους ειδωλολατρία, από εκείνους που παλαιότερα τους είχαν υποδουλωθεί, και θα μεταστραφούν κάτω από τον ζυγό της εβραϊκής ευσέβειας. Αυτό δε λέει ο Κύριος ότι θα γίνει μέσω του εαυτού Του, ο οποίος πρόκειται να αποσταλεί από τον Πατέρα για αυτό ακριβώς το κατόρθωμα. Θα μπορούσε βέβαια να πει κανείς ότι ως «έθνη» ονομάζονται τώρα κάποιες νοητές και αόρατες δυνάμεις, οι οποίες «λεηλάτησαν» και αιχμαλώτισαν τις ψυχές των ανθρώπων, για τις οποίες ψυχές λέει ότι ο φιλάνθρωπος Λόγος του Θεού φροντίζει με τέτοιον τρόπο, σαν να επρόκειτο για την κόρη του δικού Του οφθαλμού· και δείγμα αυτής της τέτοιας φροντίδας Του για το ανθρώπινο γένος αποτελεί το γεγονός ότι δεν δίστασε ο ίδιος, αν και ήταν ο Λόγος του Θεού και βρισκόταν στη δόξα πλάι στον Πατέρα, να αναλάβει την έλευσή Του ανάμεσα στους ανθρώπους και τη θεία οικονομία. 〈Από τον ίδιο〉. «Τέρπου και ευφραίνου, θυγατέρα Σιών, διότι, ιδού, εγώ έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέει ο Κύριος. Και πολλά έθνη θα καταφύγουν στον Κύριο εκείνη την ημέρα, και θα γίνουν δικός Του λαός, και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, και θα γνωρίσεις ότι ο Κύριος ο Παντοκράτορας με απέστειλε σε εσένα».