Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 2:15

Και ότι υπαγόρευσε διαθήκη, το λέει: «Συνήψα διαθήκη με τους εκλεκτούς μου». Και μέσω μεν του Ωσηέ της έλεγε: «Και θα σε μνηστευθώ για τον εαυτό μου εις τον αιώνα». Πότε; Όταν ο Παύλος έγραφε: «Σας αρραβώνιασα με έναν άνδρα, ως αγνή παρθένο». Μέσω δε του Ζαχαρία: «Χαίρε σφόδρα, θυγατέρα Σιών· ιδού έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέει ο Κύριος, και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο». Πότε; «Εις το τέλος». Μέσω δε του Ησαΐα: «Τον πλούτο των εθνών της θάλασσας». Πότε; «Εις το τέλος». Και μέσω του Ιεζεκιήλ: «Όλα τα εκλεκτά του Λιβάνου της τα έδωσα». Πότε; «Εις το τέλος». Όλες αυτές οι έγγραφες δωρεές παρέμεναν άκυρες, έως ότου ο ίδιος ο Δεσπότης «εις το τέλος» υπέγραψε και βεβαίωσε τις επαγγελίες.

Προσέξτε, λαέ μου, τον νόμο μου. Και σε ποιον λαό απευθύνει την παραίνεση παρά σε εκείνον που προέρχεται από τα έθνη; Και σε ποιον νόμο παραγγέλλει να δώσουν προσοχή παρά στον ευαγγελικό; Το ότι, εξάλλου, λαός του είναι τα έθνη, το αναφέρει ο προφήτης Ζαχαρίας: Και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο και θα γίνουν λαός του. Κλίνετε το αυτί σας στα λόγια του στόματός μου. Δηλαδή, λέει, ακούστε με προθυμία αυτά που λέγονται από εμένα.

Συγχώρησες τις ανομίες του λαού σου. Του λαού που έγινε δικός του διά της πίστεως· και αναφέρεται σε αυτόν που προέρχεται από τα έθνη, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν από τον προφήτη Ζαχαρία: Εκείνη την ημέρα θα καταφύγουν στον Κύριο πολλά έθνη και θα γίνουν λαός του.

Και με άλλον τρόπο, βέβαια, θα μπορούσε κανείς να λαφυραγωγήσει τους άλλοτε κυρίαρχους. Διότι, όταν καταπολεμούμε τα ίδια μας τα πάθη και θεωρούμε ως το πιο σπουδαίο από όλα το να κυριαρχούμε επί των κοσμικών και σαρκικών ηδονών, καθώς και επί κάθε άτοπης και μυσαρής επιθυμίας, τότε έχουμε νικήσει αυτούς που κάποτε μας κυρίευαν. Και αν δούμε τους εαυτούς μας να έχουν φτάσει σε αυτήν την κατάσταση, τότε, ναι τότε, θα γνωρίσουμε και από την ίδια την εμπειρία ότι ο Λόγος, όντας Θεός, απεστάλη με σάρκα σε αυτόν τον κόσμο από τον Θεό και Πατέρα, και ήλθε πίσω από τη δόξα όχι για κανέναν άλλο λόγο, παρά για να επιδέσει το συντετριμμένο, να δυναμώσει το εξασθενημένο, να ανορθώσει το πεσμένο, να καταστήσει ισχυρό το ανίσχυρο, να θεραπεύσει το άρρωστο, για να σώσει το χαμένο. «Τέρπου και ευφραίνου, θυγατέρα Σιών, διότι ιδού εγώ έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέγει ο Κύριος. Και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο εκείνη την ημέρα, και θα γίνουν λαός του, και θα κατασκηνώσουν ανάμεσά σου, και θα επιγνώσεις ότι ο Κύριος ο παντοκράτωρ με απέστειλε σε εσένα. Και θα λάβει ως κληρονομιά ο Κύριος τον Ιούδα, τη μερίδα του πάνω στην αγία γη, και θα εκλέξει και πάλι την Ιερουσαλήμ». Και από αυτό θα μπορούσες να μάθεις ότι η παρουσία του Σωτήρος θα αποτελέσει αιτία της ύψιστης χαράς για όσους βρίσκονται πάνω στη γη.

Διότι έχει στραφεί προς αυτήν, σύμφωνα με αυτό που υμνείται στους Ψαλμούς: «Οι οφθαλμοί του επιβλέπουν στα έθνη· εκείνοι που παραπικραίνουν ας μην υπερηφανεύονται από μόνοι τους· ευλογείτε, έθνη, τον Θεό μας.» Διότι ο Ισραήλ προσέκρουσε και παραπίκρανε σε μεγάλο βαθμό· το ότι δε τα έθνη επρόκειτο, με την αποβολή του, να γίνουν δεκτά στην οικειότητα του Θεού μέσω της πίστεως, είναι εύκολο να το διαπιστώσει κανείς, εάν επιλέξει να ερευνήσει διεξοδικά τα λόγια των αγίων προφητών. Έχει γραφτεί λοιπόν: «Χαίρε και ευφραίνου, θυγατέρα της Σιών, διότι ιδού έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέγει ο Κύριος, και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο εκείνη την ημέρα, και θα γίνουν λαός του, και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, και θα κατανοήσεις ότι ο Κύριος ο Παντοκράτορας με απέστειλε προς εσένα.» Και ποιος είναι ο απεσταλμένος, παρά βεβαίως ο Χριστός, αυτός που ανακτίζει τους δύο λαούς σε έναν νέο άνθρωπο, και που κατέλυσε το μεσότοιχο του φραγμού, και κατάργησε τον νόμο των εντολών που συνίστατο σε διατάξεις, και ευαγγελίστηκε την ειρήνη στους μακρινούς και στους κοντινούς, δηλαδή στους Έλληνες (Εθνικούς) και στους Ιουδαίους; Είπε εξάλλου: «Έχω και άλλα πρόβατα, τα οποία δεν προέρχονται από αυτήν την αυλή· και εκείνα πρέπει να τα φέρω, και θα γίνουν ένα ποίμνιο, ένας ποιμένας.»

Διότι μέσω αυτής λάβαμε τα μέσα με τα οποία η ανθρώπινη φύση μπόρεσε να επανέλθει στην αρχική της κατάσταση· και να αναμορφωθεί κατά κάποιον τρόπο, μέσω μιας ευσεβούς πολιτείας, προς τον Νου που βρίσκεται υπεράνω όλων, ώστε, αφού πλουτίσει με τα θεία χαρακτηριστικά μέσω του αγιασμού, να χαίρεται και να ευφραίνεται. Διότι ο ίδιος ο Χριστός προανήγγειλε μέσω του προφήτη ότι η δική Του παρουσία θα γινόταν πρόξενος τέτοιων αγαθών για εμάς, λέγοντας: «Τέρπου και ευφραίνου, θυγατέρα Σιών, διότι ιδού εγώ έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέγει ο Κύριος, και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο εκείνη την ημέρα και θα γίνουν δικός Του λαός, και θα κατασκηνώσουν ανάμεσά σου, και θα γνωρίσεις ότι ο Κύριος ο Παντοκράτωρ με απέστειλε προς εσένα». Διότι, αφού ο Μονογενής ενανθρώπησε και έγινε όμοιος με εμάς (επειδή έτσι λέμε ότι έχει αποσταλεί από τον Θεό και Πατέρα), είναι αναγκαίο να σκιρτούμε από αγαλλίαση, πλημμυρισμένοι από χαρά.

Στον Ζαχαρία: Χαίρε και ευφραίνου, θυγατέρα της Σιών, διότι ιδού εγώ έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέει ο Κύριος. Και πολλά έθνη θα καταφύγουν στον Κύριο εκείνη την ημέρα, και θα γίνουν λαός του, και θα κατασκηνώσουν ανάμεσά σου, και θα γνωρίσεις ότι ο Κύριος ο Παντοκράτορας με έστειλε σε εσένα.

Εκείνοι λοιπόν που 〈παρηγορούν〉 θα μπορούσαν να είναι αυτοί που έχουν υποδεχθεί το Παράκλητο Πνεύμα, δηλαδή οι απόστολοι και οι μαθητές του Σωτήρος μας και οι ευαγγελιστές και οι όμοιοί τους, προς τους οποίους έλεγε ο Σωτήρας: «Και εγώ θα παρακαλέσω τον Πατέρα μου και θα σας δώσει άλλον Παράκλητο, για να είναι μαζί σας στον αιώνα, το Πνεύμα της αληθείας», και πάλι: «όταν όμως έλθει ο Παράκλητος, το Άγιο Πνεύμα το οποίο θα πέμψει ο Πατέρας μου στο όνομά μου, εκείνος θα σας διδάξει τα πάντα»,⌝ και πάλι: «όταν έλθει ο Παράκλητος, τον οποίο εγώ θα σας πέμψω από τον Πατέρα, το Πνεύμα της αληθείας, το οποίο εκπορεύεται από τον Πατέρα, εκείνος θα δώσει μαρτυρία για εμένα», 〈και πάλι:〉 «και σας συμφέρει να απέλθω εγώ· διότι εάν εγώ δεν απέλθω, ο Παράκλητος δεν έρχεται προς εσάς». ⌜Επομένως, όλοι όσοι υποδέχθηκαν το Παράκλητο Πνεύμα διατάσσονται να 〈παρηγορούν τον λαό〉 του Θεού, και όχι τον Ισραήλ ούτε τον Ιακώβ ούτε τον Ιούδα.⌝ Το ποιος δε ήταν ο 〈λαός〉 του Θεού, άλλος από το έθνος των Ιουδαίων, θα το διδάξει ο προφήτης Ζαχαρίας λέγοντας: «Χαίρε και ευφραίνου, θυγατέρα Σιών, διότι ιδού, εγώ έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέγει ο Κύριος. Και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο εκείνη την ημέρα και θα γίνουν λαός του και θα κατασκηνώσουν ανάμεσά σου, και θα επιγνώσεις ότι ο Κύριος ο Παντοκράτορας με απέστειλε προς εσένα», μέσα από τα οποία σαφώς προαναγγέλλεται ότι «πολλά έθνη» πρόκειται να γίνουν 〈λαός〉 του Θεού.

Μέσω ποιου προφήτη είχαν ειπωθεί αυτά, αν όχι μέσω του προκειμένου Ασάφ; Επειδή μερικοί δεν το κατανόησαν αυτό, πρόσθεσαν στο Ευαγγέλιο τη φράση «μέσω του προφήτη Ησαΐα»· στα ακριβή αντίγραφα όμως, χωρίς την προσθήκη του «μέσω του Ησαΐα», αναγράφεται απλώς έτσι: «Για να εκπληρωθεί το ρηθέν μέσω του προφήτη, ο οποίος λέγει: Θα ανοίξω το στόμα μου με παραβολές· θα εξαγγείλω πράγματα κρυμμένα από την καταβολή του κόσμου», τα οποία βέβαια περιέχονται στο προκείμενο κείμενο, και όχι στην προφητεία του Ησαΐα. Επομένως, από την ευαγγελική παράθεση προκύπτει ότι ο Σωτήρας πρέπει να είναι, και κανένας άλλος, αυτός που ομιλεί στο δικό του πρόσωπο εδώ λέγοντας το: «Προσέχετε, λαέ μου, τον νόμο μου». Και για να τον κατανοήσουμε, έθεσε ως επιγραφή τη λέξη «σύνεσις»· ώστε να μη νομίζουμε ότι τα λεγόμενα είναι ψαλμός ή ωδή ή κάτι παρόμοιο, αλλά διδασκαλία του Χριστού προς τον δικό του λαό, δηλαδή την Εκκλησία του, διασαφηνίζοντας τις παρανομίες του ιουδαϊκού έθνους. Θα κατανοήσεις δε ότι ο δικός του λαός είναι διαφορετικός από εκείνον που κατηγορείται στη συνέχεια, εάν παραβάλεις σε αυτά την προφητεία του Ζαχαρία, μέσω της οποίας έχει ειπωθεί: «Χαίρε σφόδρα, θυγατέρα της Σιών, διαλάλει, θυγατέρα της Ιερουσαλήμ. Ιδού, εγώ έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέγει ο Κύριος. Και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο, και θα γίνουν λαός μου, και εγώ θα γίνω Θεός τους».

«Και θα γνωρίσετε ότι ο Κύριος ο Παντοκράτωρ με έχει αποστείλει σε εσάς». Διότι παρατήρησε σε αυτά πώς ο Κύριος ομολογεί ότι ο ίδιος έχει αποσταλεί από άλλον Κύριο Παντοκράτορα, και υπόσχεται ότι θα συγκεντρώσει για τον εαυτό του λαό από όλα τα έθνη. Αυτός, λοιπόν, ο ίδιος ο Λόγος του Θεού απευθυνόταν στον λαό που προερχόταν από τα έθνη, λέγοντας: «Προσέξτε, λαέ μου, τον νόμο μου». Και διδάσκει ότι ο νόμος του είναι το Ευαγγέλιο, για το οποίο προφήτευε και ο Ησαΐας λέγοντας: «Διότι από τη Σιών θα εξέλθει νόμος, και λόγος Κυρίου από την Ιερουσαλήμ, και θα κρίνει ανάμεσα στα έθνη». Αυτόν τον νόμο και ο Ιερεμίας τον ονόμασε καινή διαθήκη, λέγοντας: «Ιδού, έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, και θα συνάψω Καινή Διαθήκη, όχι σαν τη διαθήκη που σύναψα με τους πατέρες τους». Και ο Ησαΐας πάλι αναφωνούσε για τον Σωτήρα, λέγοντας: «Ιδού ο δούλος μου τον οποίο εξέλεξα, ο εκλεκτός μου· τον αποδέχθηκε η ψυχή μου. Θα εξαγγείλει κρίση στα έθνη».

Ποιος δε είναι αυτός ο λαός και ποια η κληρονομιά, το γνωρίσαμε από τη φωνή που απευθύνεται προς το πρόσωπο του Χριστού: «Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου, και ως ιδιοκτησία σου τα πέρατα της γης». Τον ίδιο δε λαό, αυτόν που προέρχεται από τα έθνη, και ο προφήτης Ζαχαρίας προαναγγέλλει λέγοντας: «Χαίρε πάρα πολύ, θυγατέρα της Σιών· κήρυττε, θυγατέρα της Ιερουσαλήμ· ιδού εγώ έρχομαι, και θα κατοικήσω ανάμεσά σου, λέγει ο Κύριος. Και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο· και θα γίνουν λαός μου, και εγώ θα γίνω σε αυτούς Θεός». Αυτόν λοιπόν τον λαό του δεν θα τον απορρίψει ο Κύριος, ούτε την κληρονομιά του θα εγκαταλείψει, έως ότου η δικαιοσύνη επιστρέψει σε κρίση. Διότι μέχρι τότε θα φυλάξει τον λαό του και την κληρονομιά του, έως ότου επιστρέψει η δικαιοσύνη του Θεού, για να αποδώσει τα έπαθλα των κόπων σε όσους αγωνίστηκαν καλώς. Εκείνοι δε που είναι προσκολλημένοι στη δικαιοσύνη του Θεού θα σταθούν πλησίον του, κατατασσόμενοι στα δεξιά του βασιλέως· καθώς έγιναν ορθοί και ευθείς στην καρδιά, και δεν έφεραν στην ψυχή τους τίποτε το στρεβλό ούτε διεστραμμένο, αλλά έχουν βαδίσει μόνο την ευθεία και βασιλική οδό.

Ψ. Του ιδίου. ΚΒ΄. ..... και ευφραίνου, θυγατέρα Σιών, διότι, ιδού, εγώ έρχομαι, και .... θα κατοικήσω ανάμεσά σου, λέγει ο Κύριος. Και θα καταφύγουν ..... πολλά στον Κύριο εκείνη την ημέρα, και θα γίνουν αυ..... λαός, και θα κατοικήσουν ανάμεσά σου, και ... θα γνωρίσεις, ......... ο Παντοκράτωρ με απέστειλε σε εσένα.

«Θα εμφανιστεί ο Κύριος εναντίον τους και θα εξολοθρεύσει όλους τους θεούς των εθνών, και θα τον προσκυνήσουν, ο καθένας από τον τόπο του, όλα τα νησιά των εθνών». 〈17. Από τον ίδιο〉. «Γι' αυτό, περίμενέ με, λέγει ο Κύριος, έως την ημέρα της αναστάσεώς μου για μαρτυρία. Διότι η κρίση μου είναι να συνάξω τα έθνη, για να συγκεντρώσω βασιλείς, ώστε να εκχέω επάνω τους την οργή μου, όλη την οργή του θυμού μου. Διότι με τη φωτιά του ζήλου μου θα καταναλωθεί όλη η γη, επειδή τότε θα μεταστρέψω στους λαούς τη γλώσσα, στη γενεά τους, ώστε να επικαλούνται όλοι το όνομα του Κυρίου, για να τον δουλεύουν κάτω από έναν ζυγό. Από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας θα μου φέρουν θυσίες». 〈18. Από τον Ζαχαρία〉. «Χαίρε και ευφραίνου, θυγατέρα Σιών, διότι ιδού, έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέγει ο Κύριος· και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο εκείνη την ημέρα, και θα γίνουν λαός του. Και θα κατασκηνώσουν ανάμεσά σου, και θα γνωρίσεις ότι ο Κύριος ο Παντοκράτωρ με απέστειλε σε εσένα». 〈19. Από τον Ησαΐα〉. «Θα βγει ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί, και άνθος από τη ρίζα θα αναβλύσει, και θα αναπαυθεί επάνω του το Πνεύμα του Θεού», και τα εξής. Στα οποία προσθέτει: «Και θα υπάρξει εκείνη την ημέρα η ρίζα του Ιεσσαί και εκείνος που εγείρεται για να άρχει των εθνών· σε αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη». 20. 〈Από τον ίδιο〉. «

Και σύμφωνα με τον Ησαΐα, όταν όλοι οι άνθρωποι δουν αυτό ακριβώς το σωτήριο έργο, λέγεται ότι θα προσκυνήσουν τον Θεό των όλων, ο οποίος έχει χαρίσει σε όλους άφθονα τη σωτηρία του. Και ότι θα τον προσκυνήσουν, όχι στην κάτω Ιερουσαλήμ που βρίσκεται στην Παλαιστίνη, αλλά ο καθένας «από τον τόπο του, και όλοι όσοι βρίσκονται στα νησιά των εθνών». Τότε θα εκπληρωθεί και το λόγιο που λέει ότι «θα επικαλούνται όλοι» οι άνθρωποι, όχι πλέον τους πατρικούς θεούς ούτε τα είδωλα και τους δαίμονες, αλλά «το όνομα του Κυρίου και θα τον υπηρετούν κάτω από έναν ζυγό, και από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας θα του προσφέρουν» τις λογικές και αναίμακτες «θυσίες» μέσω της Καινής Διαθήκης του Χριστού, οι οποίες δεν θα προσφέρονται στην κάτω Ιερουσαλήμ, ούτε στο θυσιαστήριο που βρίσκεται εκεί, αλλά θα αναφέρονται στα προλεχθέντα πέρατα της Αιθιοπίας. Εάν δε είναι κάτι μέγα το να είναι κανείς και να ονομάζεται λαός του Θεού, και αν αυτό μάλιστα αποτελεί μία από τις μέγιστες θείες επαγγελίες, το να λέγεται δηλαδή από Αυτόν για τους αξίους του: «εγώ θα είμαι Θεός τους, και αυτοί θα είναι λαός μου», και αν ο Ισραήλ καυχιόταν προηγουμένως δικαιολογημένα για το ότι ήταν ο μόνος λαός του Θεού, τώρα ο Κύριος με την έλευσή Του υπόσχεται να χαρίσει αυτό το αγαθό και στα έθνη λέγοντας: «Ιδού, εγώ έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο, και θα γίνουν δικός του λαός».

Και αυτά είναι παρόμοια με τα προηγούμενα, καθώς προαναγγέλλουν την παρουσία του Χριστού στους ανθρώπους και την σωτήρια κλήση των εθνών που έγινε μέσω αυτού. «Εγώ λοιπόν ο ίδιος ο Κύριος θα έρθω», λέει, «και κατά τη δική μου παρουσία δεν θα είναι πλέον ο παλαιός Ισραήλ ούτε ένα μόνο έθνος πάνω στη γη, αλλά πολλά έθνη θα καταφύγουν στον ύψιστο και μέγα Κύριο, τον Θεό και δικό μου και των συμπάντων, στον οποίο τα έθνη που θα καταφύγουν θα τύχουν τέτοιας ευεργεσίας, ώστε και να ονομαστούν και να γίνουν λαός του Θεού, και να κατοικήσουν στο μέσο της αποκαλούμενης θυγατέρας της Σιών». Έτσι συνηθίζουν τα ιερά γράμματα να αποκαλούν την επίγεια εκκλησία του Θεού, σαν μια θυγατέρα της επουράνιας. Σε αυτήν, άλλωστε, φέρνει το χαρμόσυνο άγγελμα το λόγιο που λέει: «Χαίρε και ευφραίνου, θυγατέρα Σιών, ιδού έρχομαι και θα κατασκηνώσω στο μέσο σου». Διότι έχουμε πιστέψει ότι ο Θεός Λόγος κατασκηνώνει στο μέσο της εκκλησίας, όπως ακριβώς έχει υποσχεθεί λέγοντας: «Ιδού εγώ είμαι μαζί σας όλες τις ημέρες μέχρι τη συντέλεια του αιώνος», και «όπου δύο ή τρεις είναι συγκεντρωμένοι στο όνομά μου, εκεί είμαι και εγώ ανάμεσά τους». Όταν δε εγώ, λέει, ο ίδιος ο Κύριος έρθω και κατασκηνώσω στο μέσο σου, τότε θα αποκτήσεις μεγαλύτερη γνώση περί του παντοκράτορος Θεού, καθώς εγώ ο Κύριος θα αποδώσω την αιτία της αποστολής μου στους ανθρώπους στον Πατέρα που με απέστειλε· και θα γνωρίσεις «ότι ο Κύριος ο παντοκράτωρ με έχει αποστείλει» σε σένα.

Διότι, όπως ακριβώς απομάκρυναν τον λαό του Θεού από την πατροπαράδοτη ευσέβεια και τον κατέστησαν «λάφυρο» για τους δικούς τους δαίμονες, έτσι κάποτε και τα ίδια θα αποσπαστούν ως λάφυρα από την πατρική τους ειδωλολατρία, από εκείνους που παλαιότερα τους είχαν υποδουλωθεί, και θα μεταστραφούν κάτω από τον ζυγό της εβραϊκής ευσέβειας. Αυτό δε λέει ο Κύριος ότι θα γίνει μέσω του εαυτού Του, ο οποίος πρόκειται να αποσταλεί από τον Πατέρα για αυτό ακριβώς το κατόρθωμα. Θα μπορούσε βέβαια να πει κανείς ότι ως «έθνη» ονομάζονται τώρα κάποιες νοητές και αόρατες δυνάμεις, οι οποίες «λεηλάτησαν» και αιχμαλώτισαν τις ψυχές των ανθρώπων, για τις οποίες ψυχές λέει ότι ο φιλάνθρωπος Λόγος του Θεού φροντίζει με τέτοιον τρόπο, σαν να επρόκειτο για την κόρη του δικού Του οφθαλμού· και δείγμα αυτής της τέτοιας φροντίδας Του για το ανθρώπινο γένος αποτελεί το γεγονός ότι δεν δίστασε ο ίδιος, αν και ήταν ο Λόγος του Θεού και βρισκόταν στη δόξα πλάι στον Πατέρα, να αναλάβει την έλευσή Του ανάμεσα στους ανθρώπους και τη θεία οικονομία. 〈Από τον ίδιο〉. «Τέρπου και ευφραίνου, θυγατέρα Σιών, διότι, ιδού, εγώ έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέει ο Κύριος. Και πολλά έθνη θα καταφύγουν στον Κύριο εκείνη την ημέρα, και θα γίνουν δικός Του λαός, και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, και θα γνωρίσεις ότι ο Κύριος ο Παντοκράτορας με απέστειλε σε εσένα».

Επειδή πρόκειται τώρα να αποδείξουμε από τους προφήτες τη δεύτερη αιτία, δηλαδή ότι επρόκειτο να συναναστραφεί με τους ανθρώπους επάνω στη γη, θεωρώ ότι και η παρούσα προφητεία είναι αποδεικτική αυτού, ώστε, επειδή είναι ολοφάνερο, να μην έχει καν ανάγκη από περαιτέρω ανάλυση. Θα παρατηρήσεις δε ότι και την αιτία πάλι της ελεύσεώς του την φανερώνει σε όσα λέγει: «Και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο εκείνη την ημέρα, και θα γίνουν λαός του». Αυτά δε ο λόγος τα ευαγγελίζεται στη θυγατέρα Σιών, ονομάζοντας έτσι την Εκκλησία του Θεού, επειδή θεωρείται θυγατέρα της επουράνιας Ιερουσαλήμ, εφόσον εκείνη είναι η μητέρα των αγίων σύμφωνα με τον ιερό απόστολο. Ή, διαφορετικά, θα μπορούσε να ονομαστεί θυγατέρα Σιών η Εκκλησία του Χριστού, ως έχουσα συσταθεί από την προηγούμενη συναγωγή των εκ περιτομής μέσω των αποστόλων και των ευαγγελιστών, οι οποίοι μάλιστα τύγχαναν τέκνα μιας μητέρας, η οποία απορρίφθηκε εξαιτίας των δικών της ασεβειών και έγινε χήρα λόγω του ότι αποδίωξε τον άνδρα της, ο οποίος την εμέμφθη διά των προφητών και είπε: «Μήπως δεν με κάλεσες ως άνδρα και πατέρα και αρχηγό της παρθενίας σου;» Ο ίδιος, μάλιστα, κατακρίνοντας στα τέκνα της τη συμπεριφορά της μητέρας, λέγει: «Ποιο είναι αυτό το βιβλίο του αποστασίου (έγγραφο διαζυγίου) της μητέρας σας, με το οποίο την απέπεμψα;», και πάλι: «Κριθείτε με τη μητέρα σας, κριθείτε, διότι αυτή δεν είναι γυναίκα μου, και εγώ δεν είμαι άνδρας της».

Εφόσον, λοιπόν, αυτά δεν εκπληρώθηκαν ποτέ άλλοτε από αιώνος, παρά μόνο κατά την εποχή της κυριαρχίας των Ρωμαίων, από τους χρόνους της επιφανείας του Σωτήρος μας και μέχρι σήμερα, θεωρώ ότι έχει λάβει αναμφισβήτητη απόδειξη ο χρόνος της προφητευμένης παρουσίας του Κυρίου στους ανθρώπους. 〈Από τον Ζαχαρία〉. «Τέρπου και ευφραίνου, θυγατέρα Σιών, διότι ιδού, εγώ έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, λέγει ο Κύριος. Και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο εκείνη την ημέρα και θα γίνουν δικός του λαός, και θα κατασκηνώσουν ανάμεσά σου, και θα επιγνώσεις ότι ο Κύριος Παντοκράτωρ με απέστειλε σε εσένα». Και μετά από πάρα πολλά ενδιάμεσα προσθέτει: «Χαίρε σφόδρα, θυγατέρα Σιών, κήρυττε, θυγατέρα Ιερουσαλήμ· ιδού ο βασιλιάς σου έρχεται σε εσένα δίκαιος και σώζων, ο ίδιος πράος και επιβαίνων σε υποζύγιο και σε πώλο νέο. Και θα εξολοθρεύσει τα άρματα από τον Εφραΐμ και τον ίππο από την Ιερουσαλήμ, και θα εξολοθρευθεί το πολεμικό τόξο, και θα υπάρξει πλήθος ειρήνης από τα έθνη· και θα κυριαρχήσει από θάλασσα σε θάλασσα και από τους ποταμούς μέχρι τα πέρατα της γης».

Και μετά τη θανάτωση εκείνου του δικαίου, εμείς, ένας άλλος λαός, αναθάλαμε και βλαστήσαμε ως στάχυα καινούργια και θαλερά, όπως ακριβώς είπαν οι προφήτες: Και πολλά έθνη θα καταφύγουν στον Κύριο εκείνη την ημέρα, ώστε να γίνουν λαός του, και θα κατασκηνώσουν στο μέσο όλης της γης. Εμείς δε, δεν είμαστε απλώς ένας λαός, αλλά είμαστε και λαός άγιος, όπως ήδη αποδείξαμε. Και θα τον ονομάσουν λαό άγιο, λυτρωμένο από τον Κύριο. Επομένως, δεν είμαστε ένας ευκαταφρόνητος λαός ούτε κάποιο βάρβαρο φύλο, ούτε όπως τα έθνη των Καρών ή των Φρυγών, αλλά ο Θεός εξέλεξε και εμάς και εμφανίστηκε σε εκείνους που δεν τον αναζητούσαν.