Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 2:9

Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής. Γνωρίζοντας ο αποστολικός χορός ότι ο ίδιος έχει υποσχεθεί σε όσους πιστεύουν σε αυτόν πως θα είναι πύρινο τείχος ολόγυρά τους, παρακαλεί να εκπληρωθεί έμπρακτα στον εαυτό του αυτή η υπόσχεση. Διότι εσύ είσαι το στερέωμά μου και η καταφυγή μου. Επειδή αυτός είναι η πέτρα, πάνω στην οποία, όσοι οικοδομηθήκαμε, έχουμε το θεμέλιό μας· και αυτός είναι το τείχος που μας περιβάλλει, ώστε να μην πάθουμε κανένα κακό από τις επιδρομές των κακών. Απάλλαξέ με, λέει, από αυτούς που με εξουσιάζουν, και από τους ανθρώπους που με οδηγούν στην υποδούλωση σαν με κάποιο χέρι, οι οποίοι είναι γεμάτοι αμαρτίες, άνομοι και άδικοι.

Αυτό συνηθίζουν να το κάνουν και οι φύλακες ή οι ιδιοκτήτες των αγγουρόκηπων. Όταν πια συγκεντρωθούν τα σταφύλια και πατηθούν, και μαζευτούν οι καρποί από τους αγγουρόκηπους, η φροντίδα των φυλάκων πλέον χαλαρώνει. Αυτοί, αφού εγκαταλείψουν ακόμη και τις ίδιες τους τις σκηνές, αφήνουν ελεύθερη την είσοδο σε όσους επιθυμούν να περιεργαστούν τα υπολείμματα. Ο προφητικός λόγος μάς διδάσκει ότι κάτι τέτοιο έχει συμβεί και στην ταλαίπωρη Σιών. Διότι, όσο εκείνη είχε ακόμη τους καρπούς της δικαιοσύνης, ο Θεός την αξίωνε με ασφάλεια, προστασία και κάθε είδους φροντίδα. Είπε μάλιστα: «Εγώ θα είμαι για αυτήν, λέει ο Κύριος, τείχος από φωτιά ολόγυρα, και θα γίνω δόξα στο μέσον της». Άλλωστε και ο μακάριος Δαβίδ ψάλλει: «Ιδού, δεν θα νυστάξει ούτε θα κοιμηθεί αυτός που φυλάσσει τον Ισραήλ». Επειδή όμως, αν και ο Ισραήλ έγινε αμπελώνας του Κυρίου Σαβαώθ και περιχαρακώθηκε και αξιώθηκε να έχει φραγμό, έβγαλε αγκάθια, παραδόθηκε από τον Θεό σε αυτούς που συνηθίζουν να αδικούν: «Διότι θα γκρεμίσω», λέει, «τον φραγμό του και θα γίνει έρμαιο διαρπαγής, και θα γκρεμίσω τον τοίχο του και θα καταπατηθεί, και θα εγκαταλείψω τον αμπελώνα μου και δεν θα κλαδευτεί, ούτε θα σκαφτεί».

Διότι εγώ θα είμαι για αυτήν, λέγει ο Κύριος, τείχος πυρός ολόγυρα, και θα είμαι δόξα στο μέσον της.

Διότι, όσον αφορούσε την άνωθεν βοήθεια που υπήρχε πάντοτε για εκείνους που προέρχονταν από τον Ισραήλ, ήταν κατά κάποιον τρόπο ακατανίκητοι και δυσκολοπολέμητοι στους εχθρούς, ορατούς και αόρατους. Διότι είπε κάπου ο Θεός για την Ιερουσαλήμ: «Και εγώ θα είμαι σε αυτήν, λέγει ο Κύριος, τείχος πυρός ολόγυρα, και θα είμαι ως δόξα στο μέσον της». Επειδή όμως προσέκρουσαν συμπεριφερόμενοι υβριστικά στον Χριστό, παραμένουν στον κόσμο στερημένοι από κάθε ασφάλεια, νοητή και αισθητή. Διότι η χάρη Εκείνου που σώζει έχει μεταβεί σε άλλους, δηλαδή σε εκείνους που προέρχονται από τα έθνη. «Τότε λοιπόν», λέει, «θα είναι φανεροί εκείνοι που σφραγίζονται τον νόμο ώστε να μην τον διδάσκονται πλέον». Και ποιοι θα μπορούσαν να είναι πάλι αυτοί; Προφανώς εκείνοι που έχουν δικαιωθεί και αγιαστεί εν Χριστώ διά του Πνεύματος· στους οποίους θα άρμοζε να λεχθεί: «Σημειώθηκε πάνω μας το φως του προσώπου σου, Κύριε». Διότι ο Υιός είναι εικόνα και ομοίωση και τρόπον τινά το πρόσωπο του Θεού και Πατρός. Και φως είναι το Άγιο Πνεύμα που πέμπεται από Αυτόν σε εμάς, διά του οποίου έχουμε σφραγιστεί, αναμορφούμενοι προς την αρχική εικόνα μέσω του αγιασμού. Διότι έχουμε πλαστεί κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν του δημιουργού Θεού. Επομένως, θα είναι φανεροί, λέει, δηλαδή διακεκριμένοι, απολύτως γνωστοί στον Θεό και επιφανείς στον κόσμο, εκείνοι που σφραγίζονται με το Άγιο Πνεύμα, ώστε να μη μαθαίνουν πια τον νόμο.

Διότι αναφέρουν ότι, αφού καταμέτρησαν τις οικίες της πόλης και έπειτα υπολόγισαν κατά προσέγγιση τα αποθέματα του νερού, αντελήφθησαν ότι είναι πολλές, και διοχέτευσαν το νερό της αρχαίας δεξαμενής μέσα στην πόλη, ώστε να έχουν, όπως τουλάχιστον θεωρούσαν, όσα θα τους επαρκούσαν, ακόμη και αν η διάρκεια της πολιορκίας παρατεινόταν περισσότερο. Και επιπροσθέτως, λέγει, κατασκεύαζαν τις οχυρώσεις των τειχών, κατεδαφίζοντας τις οικίες της πόλης. Αλλά δεν αποβλέψατε προς εκείνον που την δημιούργησε εξαρχής, ούτε είδατε εκείνον που την έκτισε. Διότι έπρεπε, έπρεπε, λέγει, να μην στηρίζονται στις δικές τους δυνάμεις, δηλαδή στις ευνοϊκές συγκυρίες, αλλά να υψώσουν τον οφθαλμό της διάνοιας προς εκείνον που πάντοτε περιτείχιζε την αγία πόλη. Διότι όρη, λέγει, υπάρχουν γύρω από αυτήν και ο Κύριος γύρω από τον λαό του, πράγμα το οποίο υπόσχεται σε αυτήν και δια της φωνής του προφήτη, λέγοντας: Και εγώ θα γίνω για αυτήν, λέγει ο Κύριος, τείχος πυρός ολόγυρα και θα είμαι προς δόξαν στο μέσο της. Εσείς όμως δεν θεωρήσατε το πράγμα άξιο κανενός λόγου, λέγει, αλλά παραβλέψατε την πρόνοια του Θεού, και σαν να μην είχατε καμία απολύτως ανάγκη της άνωθεν βοήθειας, εναποθέσατε ανοήτως το θάρρος σας στην προσθήκη των λίθων.

Ίσως βέβαια να έκανε μνεία μόνο της ευημερίας του παρόντος βίου· διότι έδινε την εντολή να απέχουν από τα αμαρτήματα, αναφωνώντας, «για να μην πεθάνεις πριν από την ώρα σου.» Διακήρυττε δε και στα παιδιά: «Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα, για να σου πάνε όλα καλά, και να ζήσεις πολλά χρόνια πάνω στη γη.» Υποσχόταν δε και αφθονία καρπών, κάποιες φορές, και κατάπαυση του πολέμου, και ευρεία ειρήνη, και την ευθυμία που πηγάζει από αυτήν. Είπε λοιπόν διά φωνής του Ζαχαρία: «Θα κατοικηθεί άφθονα η Ιερουσαλήμ από το πλήθος των ανθρώπων και των κτηνών που θα βρίσκονται σε αυτήν, και εγώ θα γίνω για αυτήν, λέει ο Κύριος, τείχος πυρός ολόγυρα, και θα βρίσκομαι προς δόξαν στο μέσον της.» Και πάλι: «Θα καθίσουν ξανά πρεσβύτεροι στις πλατείες της Ιερουσαλήμ.

Διότι από τη μια πλευρά ο Ισραήλ, δηλαδή οι δέκα φυλές και εκείνοι που ασκούσαν την εξουσία τους, νομίζοντας ότι οι δαίμονες ήταν δυσαρεστημένοι ή ότι μπορούσαν να αποτρέψουν την άλωση και να ανατρέψουν τις εχθρικές φάλαγγες, τους πρόσφεραν ακόμη περισσότερες λατρείες· και προσπαθώντας τρόπον τινά να τους εξευμενίσουν και να τους καταστήσουν ευνοϊκούς, οικοδομούσαν ιερά, έστηναν βωμούς και τους τιμούσαν με ακόμη περισσότερες θυσίες. Από την άλλη πλευρά, ο Ιούδας οχύρωνε περισσότερο τις δικές του πόλεις, στηρίζοντας την εμπιστοσύνη του μάλλον στις πέτρες παρά στον Θεό, καίτοι Εκείνος έλεγε σαφώς για την Ιερουσαλήμ: «Εγώ θα είμαι για αυτήν, λέει ο Κύριος, τείχος πυρός ολόγυρα, και θα γίνω δόξα στο μέσο της». Αλλά στον μεν Ισραήλ τίποτε δεν ωφέλησε αυτή η ενέργεια· και ο Θεός απείλησε πλέον ότι θα εξαπολύσει πυρ στις πόλεις του Ιούδα, καθώς θα τις πυρπολούσαν προφανώς οι Βαβυλώνιοι, οι οποίοι έγιναν όργανα της οργής Του εναντίον τους. Επομένως, απολύτως τίποτα δεν θα διασώσει εκείνον που προσκρούει στον Θεό· και είναι ομολογουμένως ζημία και έγκλημα αμάθειας, ή μάλλον η ύψιστη ασέβεια, το να θαρρεύει κανείς στις δαιμονικές δυνάμεις. Όταν δε ο Θεός δυσαρεστείται και εγκαταλείπει, δεν είναι καθόλου λιγότερο ανόητο το να αυταπατάται κανείς με γήινες βοήθειες.

Ευάλωτος έγινε και ο νους των Ιουδαίων και η καρδιά τους σαν ποδοπατημένη από άλογα, δηλαδή ευανάτρεπτη, και από τα πάθη της σάρκας, και από τα ίδια τα ακάθαρτα πνεύματα, και επιπλέον από τις εξαιρετικά ισχυρές επιθέσεις των Ρωμαίων. Διότι ήλθαν σε σύγκρουση με Αυτόν που λέει: «Και εγώ θα γίνω σε αυτούς», λέγει ο Κύριος, «τείχος από πυρ ολόγυρα, και θα είμαι για δόξα στο μέσο της». Νομίζω δε ότι ευάλωτος είναι κάθε νους και εντελώς ευανάτρεπτος όταν στερείται την άνωθεν δύναμη· διότι όλη η ισχύς και η ασφάλειά μας προέρχεται από τον Θεό· διότι μέσω αυτού «θα κάνουμε κατορθώματα, και αυτός θα εξουδενώσει εκείνους που μας θλίβουν», σύμφωνα με το γεγραμμένο. <Συντέλεια θα έρθει στους ασεβείς, που αντιστάθηκαν ευθέως απέναντι.> Αυτό ακριβώς είναι το τέλος όσων προαναγγέλθηκαν και η κορωνίδα των κακών. Διότι θα έρθουν, λέει, οι Χαλδαίοι, και θα είναι τέτοιοι, και θα κάνουν αυτό, και θα προσθέσουν και εκείνο, και το συμπέρασμα από αυτά, είναι το να καταστραφούν ολοσχερώς και πανοικί οι ασεβείς, μαζί με τις ίδιες τις πόλεις και τα χωριά τους, χωρίς ο Θεός να τους σπλαχνιστεί με κανέναν τρόπο, αλλά εγκαταλείποντας στην ερήμωση εκείνους που αντιστάθηκαν ανόσια στα δικά του προστάγματα, και που σαν να αντιτάχθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο, και επαναστάτησαν φανερά, και αντέταξαν ξεκάθαρα το δικό τους θέλημα σε όσα ήθελε ο Θεός.

Όσο για τους άλλους, θα μπορούσε κανείς να τους κατηγορήσει, και μάλιστα πολύ δικαιολογημένα νομίζω, αν, μετά την άμυνα εναντίον των εχθρών και τη διάσωση των δικών τους απέναντι στις επιθέσεις των αντιπάλων, αυτοί παραδόθηκαν οικειοθελώς, και νικημένοι από τη δική τους δειλία, έπεσαν στα χέρια των αντιπάλων. ΠΑΛΛ. Σωστά μίλησες. ΚΥΡ. Δες λοιπόν τους Ιουδαίους αφενός, οι οποίοι κατοικούσαν στην αγία πόλη, για την οποία λέει ο Θεός των όλων: «Και εγώ θα είμαι σε αυτήν, λέει ο Κύριος, τείχος από φωτιά ολόγυρά της, και θα είμαι ως δόξα στο μέσο της». Και επιπλέον, είχαν γίνει σοφοί μέσω του νόμου. Γι' αυτό άλλωστε και έλεγε: «Μακάριοι είμαστε εμείς οι υιοί του Ισραήλ, διότι τα αρεστά στον Κύριο μάς είναι γνωστά». Άραγε, λοιπόν, δεν συμφωνείς ότι τέτοιοι άνθρωποι θα ήταν εντελώς απρόσβλητοι στις επιθέσεις των δαιμόνων, εφόσον θα επέλεγαν να ζουν ορθά, και να υποτάσσονται στους θείους νόμους; ΠΑΛΛ. Βεβαιότατα. ΚΥΡ. Αντίθετα, τα πλήθη των εθνικών, έχοντας νου πιο άξεστο και ευάλωτο, θα μπορούσαν εύλογα και χωρίς κόπο να αιχμαλωτιστούν από τον Σατανά που τα αρπάζει, όντας στερημένα από την άνωθεν βοήθεια, και χωρίς να κατέχουν τον πλούτο του παιδαγωγού νόμου. ΠΑΛΛ. Έτσι φαίνεται. ΚΥΡ.

Ψ. Από τον Ζαχαρία. Ότι ο Θεός Λόγος, ο οποίος ονομάζεται Κύριος παντοκράτωρ, λέγει ότι έχει αποσταλεί από τον Κύριο παντοκράτορα, τον Πατέρα. Ότι ο Θεός Λόγος, ο οποίος ονομάζεται Κύριος, προλέγει ότι θα έλθει στην Ιερουσαλήμ και ότι τα έθνη θα καταφύγουν σε αυτόν, ο οποίος έχει αποσταλεί από τον Κύριο παντοκράτορα.

γ΄. Αίνιγμα των Ευαγγελίων, εξαιτίας των οποίων τα έθνη παροξύνθηκαν εναντίον της αρχαίας Ιερουσαλήμ. δ΄. Προφητεία, ότι η νέα Ιερουσαλήμ θα οικοδομηθεί διά του Χριστού, και θα έχει πλήθος κατοίκων· και ότι η ενέργεια του Αγίου Πνεύματος θα γίνει γι' αυτήν αντί για τείχος.