Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 4:7

Αναδεικνύονταν δε και στις εκκλησίες οι λύχνοι, δηλαδή οι άγιοι, συνεκλάμποντας με τη λυχνία, δηλαδή τον Χριστό. Διότι έχουν γίνει, όπως ακριβώς γράφει ο σοφότατος Παύλος, «φωστήρες στον κόσμο, διακρατώντας τον λόγο της ζωής». Ότι δε έσωσε την υφήλιο όχι με ανθρώπινο χέρι, αλλά με τις δικές του δυνάμεις ως Θεός ο Εμμανουήλ, το διαβεβαίωσε λέγοντας και διά της φωνής του Ωσηέ. Διότι λέγει ως εξής: «Τους δε υιούς του Ιούδα θα τους ελεήσω και θα τους σώσω εν Κυρίω τω Θεώ τους, και δεν θα τους σώσω με τόξο, ούτε με ρομφαία, ούτε με πόλεμο, ούτε με άρματα, ούτε με άλογα, ούτε με ιππείς». Ήταν δε πολύ ορθό το ότι ο λόγος απευθυνόταν προς τον Ζοροβάβελ, ο οποίος καταγόταν από τη φυλή του Ιούδα και κατείχε τότε τον βασιλικό θρόνο στην Ιερουσαλήμ. Διότι, για να μη νομίσει, εφόσον του είχαν προαναγγελθεί τέτοια λαμπρά και αξιοθαύμαστα κατορθώματα, ότι θα διεξάγονταν κατά καιρούς πόλεμοι και μάχες, τον απομακρύνει αναγκαστικά από αυτές τις σαθρές και ανθρώπινες αντιλήψεις, και του παραγγέλλει μάλλον να πιστεύει ότι η ενέργεια είναι θεοπρεπής και η δύναμη δεν είναι ανθρώπινη αυτού που κατορθώνει τέτοια έργα, του Χριστού. Ενθυμούμαστε δε ότι και τον ίδιο τον Ζοροβάβελ, επειδή προερχόταν από τη φυλή του Ιούδα και ήταν βασιλιάς, λέγαμε ότι προτυπώνει στο πρόσωπό του τον Χριστό, μαζί με τον Ιησού του Ιωσεδέκ, ώστε στο ίδιο πρόσωπο να νοείται ο Εμμανουήλ ως βασιλιάς και ταυτόχρονα ως αρχιερέας. <Ποιος είσαι εσύ, το μέγα όρος, ενώπιον του Ζοροβάβελ, ώστε να εξομαλυνθείς;>

«Και θα φέρει έξω τον λίθο της κληρονομίας, ισότητα χάριτος τη χάρη της.» Το προκείμενο χωρίο είναι βέβαια εντελώς δυσνόητο· όμως εμείς θα πούμε αυτό που θεωρείται ως το πλέον άριστο και ορθό. Φαίνεται λοιπόν ότι ο λόγος σχεδόν επιτιμά το μεγάλο όρος, δηλαδή τον σατανά, ο οποίος επαναστατεί και αντιπαρατάσσει στον Χριστό τη δύναμη της δικής του κακίας, πράγμα το οποίο και προηγουμένως πάλι μας είχε περιγραφεί αινιγματωδώς. Διότι ο Προφήτης είπε ότι είδε «τον Ιησού, τον μέγα ιερέα, να στέκεται ενώπιον του αγγέλου του Κυρίου», και τον διάβολο να στέκεται «εκ δεξιών του για να του εναντιωθεί». Διότι, στο μέτρο που ήταν δυνατόν και εξαρτιόταν από αυτόν, πολέμησε και εξεγέρθηκε δεινά εναντίον των θείων οικονομιών του Σωτήρος, ο οποίος καλούσε προς σωτηρία την οικουμένη. Αυτό δεν θα το αμφέβαλλε κανείς, αναλογιζόμενος ότι πρώτα τον πλησίασε ενώ νήστευε στην έρημο, και, βλέποντάς τον να σώζει την οικουμένη, ήθελε να τον κάνει δικό του προσκυνητή, δείχνοντάς του «όλα τα βασίλεια του κόσμου» και λέγοντας ότι όλα θα γίνουν δικά του, εάν επέλεγε να πέσει κάτω και να τον προσκυνήσει. Έπειτα, εκτός από αυτό, άρπαξε και μέσα από τον ίδιο τον χορό των αγίων αποστόλων τον προδότη μαθητή, πείθοντάς τον να γίνει όργανο της σκαιότητας των Ιουδαίων. Τον επιπλήττει λοιπόν ο λόγος και λέει: Ποιος είσαι εσύ, το μεγάλο όρος ενώπιον του Ζοροβάβελ, που νομίζεις ότι θα κατορθώσεις τον σκοπό σου;

Το δε «Ποιος είσαι εσύ;» πρέπει να κατανοηθεί όχι με την έννοια κάποιου που θέλει να πληροφορηθεί ποιος άραγε και από πού είναι· διότι, όντας Θεός, δεν θα ήταν δυνατόν να το αγνοεί· αλλά ως έκφραση εκείνου που το μειώνει και δεν το θεωρεί άξιο λόγου, έστω και αν το όρος είναι μεγάλο και δυσκολοπλησίαστο, και τίθεται ως εμπόδιο στον Χριστό, ο οποίος θέλει να επιτελέσει τέτοια έργα, τύπος του οποίου είναι και ο Ζοροβάβελ, όπως ήδη προείπαμε. Διότι, αν και ο αποστάτης δράκοντας διαθέτει απαράμιλλη δυστροπία, έχει καταπατηθεί από τον Χριστό χωρίς κόπο και ιδρώτα. Διότι ήταν Θεός κατά φύσιν, αυτός που νικά τα πάντα.

Ή, λοιπόν, με τέτοιον περίπου τρόπο θα προσεγγίσουμε τα λεγόμενα, ή και διαφορετικά αν φαίνεται σωστό. Διότι είπαμε ότι δεν θα κατορθωθούν στον κόσμο τα της ζωής με ανθρώπινη δύναμη. Και θα στηθεί βέβαια η λυχνία, έχοντας τον λαμπτήρα, δηλαδή τον Χριστό, και θα εκλάμψουν και οι λύχνοι, και επιπλέον από τα δεξιά και από τα αριστερά του λαμπτήρα θα στηθούν οπωσδήποτε οι δύο ελιές, που σημαίνουν τους δύο λαούς. Έπειτα, σαν κάποιος να αναρωτιέται και να λέει: Ποιος άραγε είσαι εσύ, που υπόσχεσαι να κατορθώσεις τόσα μεγάλα πράγματα χωρίς καθόλου πόλεμο και χωρίς κόπο; αποκρίνεται λέγοντας ο Θεός και Πατέρας: Εγώ είμαι το μεγάλο όρος μπροστά στον Ζοροβάβελ για να τα κατορθώσει, δηλαδή, εγώ είμαι η φύση που υπερέχει των πάντων, η οποία με θεοπρεπή ύψη φθάνει στη δόξα που βρίσκεται πέρα από όλα, αυτή που στους κατάλληλους καιρούς πρόκειται να επαρκέσει για την κατόρθωση των επαγγελθέντων και ενώπιον του Ζοροβάβελ. Διότι ο Χριστός δεν αγνοούσε τον δικό Του Πατέρα, αλλά τον καθιστούσε σαν ένα συνεργάτη των δικών Του κατορθωμάτων λέγοντας: «Από τον εαυτό μου δεν κάνω τίποτα, αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, μένοντας μέσα μου, αυτός κάνει τα έργα». Διότι ενεργούσε μέσω του Υιού ως δικής Του δύναμης, δια του Οποίου άλλωστε εξ αρχής έφερε τα πάντα στην ύπαρξη και δικαίως θαυμάζεται.