Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 7:12

Και πάλι, μέσω του Ζαχαρία, ακούγεται η φωνή του Θεού που λέει: «Πλην όμως, τους λόγους μου και τους νόμους μου να δέχεστε, όσα εγώ προστάζω μέσω του Πνεύματός μου στους δούλους μου, τους προφήτες». Όταν μάλιστα ο προφήτης, επιτιμώντας τον λαό, έλεγε λίγο πιο κάτω: «Και κατέστησαν την καρδιά τους απειθή, για να μην υπακούουν στον νόμο μου και στους λόγους τους οποίους απέστειλε ο Κύριος ο Παντοκράτωρ μέσω του Πνεύματός του, δια χειρός των προγενέστερων προφητών». Και αυτά τα λίγα τα αναφέραμε, αφού τα σταχυολογήσαμε από την Παλαιά Διαθήκη.

Βεβαίως, όταν ο Κύριος λέει: «Θα έλθουμε εγώ και ο Πατέρας», συνεισέρχεται και το Πνεύμα, όχι διαφορετικά παρά όπως ο Υιός για να κατοικήσει μέσα μας, καθώς γράφει ο Παύλος στους Εφεσίους: «Να σας δώσει, σύμφωνα με τον πλούτο της δόξας του, να κραταιωθείτε με δύναμη διά του Πνεύματός του στον εσωτερικό άνθρωπο, ώστε να κατοικήσει ο Χριστός». Και εφόσον ο Υιός είναι μέσα μας, είναι επίσης και ο Πατέρας, διότι ο Υιός λέει: «Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα, και ο Πατέρας μέσα σε μένα». Γι' αυτό και, όταν ο Λόγος έρχεται στους προφήτες, αυτοί προφητεύουν διά του ίδιου του Αγίου Πνεύματος. Όταν λοιπόν η Γραφή λέει: «Και έγινε Λόγος Κυρίου» προς τον τάδε προφήτη, αποδεικνύεται ότι αυτός προφητεύει εν Αγίω Πνεύματι. Διότι στο βιβλίο του Ζαχαρία είναι γραμμένο: «Πλην όμως, να δέχεστε τους λόγους μου και τα προστάγματά μου, όσα εγώ εντέλλομαι διά του Πνεύματός μου στους δούλους μου τους προφήτες»· ενώ και λίγο πιο κάτω, ελέγχοντας τον λαό, έλεγε: «Και έκαναν την καρδιά τους σκληρή, ώστε να μην υπακούουν στους νόμους μου και στους λόγους, τους οποίους απέστειλε ο Κύριος Παντοκράτωρ διά του Πνεύματός του μέσω των παλαιότερων προφητών του»· ο δε Πέτρος στις Πράξεις των Αποστόλων έλεγε: «Άνδρες αδελφοί, έπρεπε να εκπληρωθεί η Γραφή, την οποία προείπε το Άγιο Πνεύμα».

Διότι, όταν ο Λόγος απευθυνόταν στον προφήτη, ο προφήτης λαλούσε τα όσα προέρχονταν από τον Λόγο εν Πνεύματι. Έτσι έχει γραφεί και στις Πράξεις των Αποστόλων, όταν ο Πέτρος έλεγε: «Άνδρες αδελφοί, έπρεπε να εκπληρωθεί η Γραφή, την οποία προείπε το Άγιο Πνεύμα»· ενώ στον Ζαχαρία, όταν ο Λόγος απευθύνθηκε σε αυτόν, έχει γραφτεί: «Όμως δεχθείτε τους λόγους μου και τα προστάγματά μου, όσα εγώ εντέλλομαι μέσω του Πνεύματός μου στους προφήτες». Και λίγο πιο κάτω, επιπλήττοντας τον λαό, έλεγε: «Έκαναν την καρδιά τους απειθή, για να μην υπακούουν στους νόμους μου και στους λόγους, τους οποίους εξαπέστειλε ο Κύριος ο Παντοκράτωρ μέσω του Πνεύματός του, δια χειρός των προγενέστερων προφητών». Και ενώ ο Χριστός λαλούσε δια του Παύλου, όπως ο ίδιος είπε: «Αφού ζητάτε απόδειξη ότι ο Χριστός μιλάει μέσα μου;», παρ' όλα αυτά δεν έπαυε να έχει το Πνεύμα που του χορηγούσε την ικανότητα να λαλεί. Διότι έτσι γράφει ο ίδιος: «Σύμφωνα με την επιχορηγία του Πνεύματος του Ιησού Χριστού σε εμένα». Και πάλι, ενώ ο Χριστός λαλούσε μέσα του, έλεγε: «Εκτός του ότι το Άγιο Πνεύμα σε κάθε πόλη με διαβεβαιώνει, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις». Διότι το Πνεύμα δεν βρίσκεται εκτός του Λόγου, αλλά, ευρισκόμενο μέσα στον Λόγο, βρίσκεται μέσα στον Θεό δι' αυτού· ώστε τα χαρίσματα να δίδονται εν τη Τριάδι.

Και πάλι, μέσω του Ζαχαρία, ακούγεται η φωνή του Θεού που λέει: «Όμως, να δέχεστε τους λόγους μου και τα προστάγματά μου, όσα εγώ παραγγέλλω μέσω του Πνεύματός μου στους δούλους μου, τους προφήτες». Και όταν ο προφήτης έλεγχε τον λαό, λίγο πιο κάτω έλεγε: «Και κατέστησαν την καρδιά τους ανυπάκουη, για να μην ακούν τον νόμο μου και τους λόγους που απέστειλε ο Κύριος ο Παντοκράτορας μέσω του Πνεύματός του διά χειρός των παλαιότερων προφητών». Και αυτά τα ολίγα τα αναφέραμε, αφού τα σταχυολογήσαμε από τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης.

Βεβαίως, όταν ο Κύριος λέει, «Θα έλθουμε εγώ και ο Πατέρας», εισέρχεται μαζί τους και το Πνεύμα προκειμένου να κατοικήσει μέσα μας ακριβώς όπως και ο Υιός, καθώς γράφει ο Παύλος προς τους Εφεσίους: «Να σας δώσει, σύμφωνα με τον πλούτο της δόξας του, να κραταιωθείτε με δύναμη διά του Πνεύματός του στον εσωτερικό άνθρωπο, ώστε να κατοικήσει ο Χριστός». Και όταν ο Υιός είναι μέσα μας, είναι επίσης και ο Πατέρας, αφού ο Υιός λέει: «Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα, και ο Πατέρας μέσα σε εμένα». Γι' αυτό, όταν ο Λόγος ερχόταν στους προφήτες, αυτοί προφήτευαν εν τω Αγίω Πνεύματι. Όταν λοιπόν η Γραφή λέει: «Και έγινε Λόγος Κυρίου» προς τον τάδε προφήτη, αποδεικνύεται ότι αυτός προφητεύει εν τω Αγίω Πνεύματι. Διότι στον μεν Ζαχαρία έχει γραφτεί: «Όμως τους λόγους μου και τα προστάγματά μου δεχθείτε, όσα εγώ εντέλλομαι διά του Πνεύματός μου στους δούλους μου τους προφήτες»· και λίγο πιο κάτω, κατηγορώντας τον λαό, έλεγε: «Και κατέστησαν την καρδιά τους απειθή, για να μην εισακούσουν τους νόμους μου και τους λόγους τους οποίους απέστειλε ο Κύριος ο Παντοκράτορας διά του Πνεύματός του μέσω των προγενέστερων προφητών του»· ο δε Πέτρος στις Πράξεις έλεγε: «Άνδρες αδελφοί, έπρεπε να εκπληρωθεί η Γραφή την οποία προείπε το Άγιο Πνεύμα».

Διότι, όταν ο Λόγος απευθυνόταν στον προφήτη, ο προφήτης ομιλούσε όσα προέρχονταν από τον Λόγο εν Πνεύματι. Έτσι έχει γραφεί και στις Πράξεις, όταν ο Πέτρος λέει: «Άνδρες αδελφοί, έπρεπε να εκπληρωθεί η Γραφή, την οποία προείπε το άγιο Πνεύμα»· ενώ στον Ζαχαρία, όταν ο Λόγος απευθύνθηκε σε αυτόν, έχει γραφεί: «Όμως δεχθείτε τους λόγους μου και τα προστάγματά μου, όσα εγώ παραγγέλλω εν τω Πνεύματί μου στους προφήτες.» Και λίγο μετά, κατηγορώντας τον λαό, έλεγε: «Έκαναν την καρδιά τους απειθή, ώστε να μην εισακούσουν τους νόμους μου και τους λόγους, τους οποίους απέστειλε ο Κύριος ο παντοκράτωρ εν τω Πνεύματί του μέσω των προηγούμενων προφητών.» Και ενώ ο Χριστός μιλούσε μέσα στον Παύλο, όπως είπε ο ίδιος: «Εφόσον ζητάτε απόδειξη ότι ο Χριστός ομιλεί μέσα μου;», εξίσου το Πνεύμα του παρείχε τη δυνατότητα να ομιλεί. Διότι ο ίδιος γράφει τα εξής: «Σύμφωνα με την επιχορήγηση του Πνεύματος του Ιησού Χριστού σε εμένα.» Και πάλι, μολονότι ο Χριστός ομιλούσε μέσα του, έλεγε: «Εκτός του ότι το άγιο Πνεύμα σε κάθε πόλη με διαβεβαιώνει, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις.» Διότι το Πνεύμα δεν βρίσκεται εκτός του Λόγου, αλλά, όντας μέσα στον Λόγο, βρίσκεται μέσα στον Θεό μέσω αυτού· ώστε τα χαρίσματα να δίδονται εν τη Τριάδι.

Και καρποί της αγάπης είναι τα προαναφερθέντα, και ακριβής τηρητής του νόμου είναι αυτός που τα εφαρμόζει. <Και αρνήθηκαν να προσέξουν, και έστρεψαν νώτα παραφροσύνης, και βάρυναν τα αυτιά τους για να μην ακούν, και έκαναν την καρδιά τους ανυπάκουη για να μην ακούν τον νόμο μου και τους λόγους τους οποίους απέστειλε ο Κύριος ο Παντοκράτορας μέσω του Πνεύματός του με τα χέρια των παλαιότερων προφητών· και προκλήθηκε μεγάλη οργή από τον Κύριο τον Παντοκράτορα. Και θα συμβεί όπως ακριβώς εκείνος μίλησε και δεν τον άκουσαν, έτσι θα κραυγάσουν και δεν θα τους εισακούσω, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτορας, και θα τους διασκορπίσω σε όλα τα έθνη που δεν γνώρισαν, και η γη θα ερημωθεί πίσω τους, χωρίς να υπάρχει διαβάτης ούτε επιστρέφων· και μετέτρεψαν την εκλεκτή γη σε ερήμωση.> Μας βεβαίωσε δε μέσω αυτών των λόγων ότι αυτοί δεν έπαψαν να παροξύνουν εναντίον του εαυτού τους τον Κριτή των πάντων. Διότι, ενώ ήταν δυνατό σε αυτούς να πείθονται στα λόγια των αγίων προφητών και, απορρίπτοντας όσο το δυνατόν πιο μακριά την ισχυρή εναντίωση στα θελήματα του νομοθέτη, να επιλέξουν την ένδοξη και απόλυτα νόμιμη ζωή και να βαδίσουν την άμεμπτη οδό, έγιναν σκληροί και δεν υπολόγισαν καθόλου τον παιδαγωγό, και διατήρησαν την καρδιά τους άκαμπτη και αλύγιστη.

Και ο μεν θείος Ιεζεκιήλ λέγει: «Με ανέλαβε το Πνεύμα και με οδήγησε στη γη των Χαλδαίων σε όραμα, εν Πνεύματι Θεού». Ο δε ενδέκατος από τους προφήτες, ο Ζαχαρίας, λέει: «Και τους λόγους σου εξαπέστειλε ο Κύριος ο Παντοκράτωρ με το Πνεύμα Του». Και ο Μιχαίας: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου». Ο δε Αγγαίος: «Διότι εγώ είμαι μαζί σας, λέγει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ, και το Πνεύμα μου βρίσκεται ανάμεσά σας». Και στον Ιώβ έχει γραφτεί: «Το Πνεύμα του Κυρίου είναι που με δημιούργησε, και η πνοή του Παντοκράτορα είναι που με διδάσκει». Ενώ στη Σοφία: «Διότι υπάρχει σε αυτήν Πνεύμα άγιο νοερό, απαύγασμα αιώνιου φωτός». Και πάλι: «Διότι το άφθαρτο Πνεύμα σου υπάρχει στα πάντα». Και στους Κριτές: «Ήλθε σε αυτόν το Πνεύμα του Κυρίου και έκρινε τον Ισραήλ». Και: «Ήλθε στον Ιεφθάε το Πνεύμα του Κυρίου». Και: «Όρμησε το Πνεύμα του Κυρίου πάνω στον Σαμψών». Στους δε Αριθμούς: «Θα πάρω από το Πνεύμα που είναι πάνω σου και θα το θέσω πάνω σε αυτούς»· και: «Είθε να γινόταν όλος ο λαός του Κυρίου προφήτες, όταν δώσει ο Κύριος το Πνεύμα Του σε αυτούς». Ενώ στη Γένεση: «Δεν θα παραμείνει το Πνεύμα μου στους ανθρώπους αυτούς, επειδή είναι σάρκες». Αλλά μέχρι πότε θα προσπαθούμε να αριθμήσουμε τα αναρίθμητα;

Αλίμονο σε εκείνον που ποτίζει τον πλησίον του με θολή ανατροπή και τον μεθά, για να κοιτάξει τα σπήλαιά τους, φέρνοντας πλήθος ατιμίας αντί για δόξα. Ο δε μακάριος Σοφονίας λέει: «Οι ιερείς της βεβηλώνουν τα άγια και ασεβούν προς τον νόμο· ο δε Κύριος είναι δίκαιος στο μέσο της, και δεν πρόκειται να πράξει άδικο· κάθε πρωί θα αποδίδει την κρίση του, και δεν θα αφήσει την αδικία να νικήσει». Σχετικά με αυτά, ο θεσπέσιος Ζαχαρίας προσθέτει: «Και αρνήθηκαν να προσέξουν, και έστρεψαν τα νώτα τους με παραφροσύνη, και βάρυναν τα αυτιά τους για να μην ακούσουν, και έκαναν την καρδιά τους ανυπάκουη για να μην υπακούσουν στον νόμο μου». Και:

Και αρνηθήκατε να προσέξετε και στρέψατε τα νώτα σας με παραφροσύνη και βαρύνατε τα αυτιά σας για να μην ακούσετε και κάνατε την καρδιά σας απειθή, ώστε να μην εισακούσετε τον νόμο μου και τους λόγους τους οποίους απέστειλε ο Κύριος Παντοκράτορας μέσω του Πνεύματός Του δια χειρός των προηγούμενων προφητών· ας τους επικαλεστεί άλλος από τους προφήτες. Και μάλιστα ας θρηνήσει κάποιος άλλος, οικτίροντας: Εγώ σε φύτεψα ως άμπελο καρποφόρο, εντελώς αληθινή· πώς μεταστράφηκες σε πικρία, ω άμπελος αλλότρια; Ακόμη και αν πλυθείς με νίτρο και χρησιμοποιήσεις άφθονο βότανο καθαρισμού, παραμένεις στιγματισμένη ενώπιόν μου εξαιτίας των αδικιών σου, λέγει ο Κύριος. Και αγάπησαν να περιπλανώνται με τα πόδια τους και δεν συγκρατήθηκαν, και ο Θεός δεν ευαρεστήθηκε σε αυτούς. Έπειτα, απειθώντας, αποστράφηκαν και αθέτησαν τα του Κυρίου, όπως ακριβώς και οι πρόσφατοι πατέρες τους, οι οποίοι μεταστράφηκαν σαν στρεβλό τόξο. Αν πάλι, εξαιτίας των φαύλων, πρέπει να εκπλήσσεται ο Παύλος για τη μεταστροφή, με εσάς μάλλον παρά με τους Γαλάτες θα εκπλαγεί, που τόσο γρήγορα απομακρύνεστε από εκείνον που σας κάλεσε με τη χάρη του Χριστού, σε άλλο ευαγγέλιο, το οποίο δεν είναι άλλο, εξαιτίας της έπαρσης που προέρχεται από τον χρόνο και τη συνεχή διδασκαλία· πέραν του οποίου δεν επιτρέπεται να ακούτε, ακόμη και αν άγγελοι ευαγγελίζονται, λόγω του φρικτού αναθέματος.

Αυτά, καθώς και όσα εντάσσονται στον ίδιο ειρμό, δικαίως θα έκρινε κανείς ότι πρέπει να τα καταδικάζει όπως προαναφέρθηκε, εκπληρώνοντας έτσι εκ μέρους του τον δαβιδικό ζήλο. Διότι, όντως, αποτελούν παγίδες και θήραστρα για τους ποιμαινομένους, και χαρακτηριστικό ποιμένων που διαφθείρουν και καταστρέφουν το ποίμνιο, το να απομακρύνονται από τα πατερικά κηρύγματα, να καταφρονούν τα ευσεβή δόγματα, να κλείνουν τα αυτιά τους για να μην εισακούουν ούτε να υπακούουν στον νόμο του Κυρίου, αλλά να παρασύρονται από τις πλάνες των πονηρών δαιμόνων, να υποτάσσουν όλη την ψυχή τους στο να παρασύρεται από την ορμή εκείνων, και να μη θέλουν πλέον να ανανήψουν από το πάθος, ούτε να κατανοήσουν το ασυνάρτητο και το ασταθές των όσων λέγονται από αυτούς.

Τέτοιους μαθητές μάς αποδίδει η άριστη ρητορική, οι οποίοι στράφηκαν στο αντίθετο από τη δική μου βούληση και προαίρεση. Διότι εγώ, όπως ακριβώς είπα και στην αρχή, επιδίωκα να βελτιώσω τους νέους και στο ήθος και με τα διδάγματα, εξαλείφοντας όσα γραπτά και ακούσματα είχαν από κακό χέρι και γλώσσα, και αντιγράφοντας στη θέση τους όσα μου φαίνονταν καλύτερα και διέσωζαν την ευγένεια. Όμως αυτοί οι τύποι χαρακτήρα αποδείχθηκαν τόσο ανεξίτηλοι και αναλλοίωτοι, ώστε να γίνουν και για πολλούς άλλους πρότυπα κακίας. Διότι βάρυναν τα αυτιά τους για να μην ακούν, και κατέστησαν την καρδιά τους απειθή, και σκλήρυναν τα πρόσωπά τους περισσότερο από την πέτρα. Δικαίως λοιπόν σας επιπλήττουν ο Ζαχαρίας και ο Ησαΐας. Και, όπως φαίνεται, υπάρχει στον κόσμο κάποια επιρροή ενός βάσκανου δαίμονα, ο οποίος πάντοτε προσκολλάται στα καλά και κατατρώει κρυφά τις ρίζες και δεν αφήνει να ανακύψει ο βλαστός ή, αν ανακύψει, σπεύδει να τον μαράνει, διότι δεν είναι θεμιτό στους δικούς του κήπους να βλαστήσει ξένο φυτό. Αυτός καθιστά και τους δικούς μου κόπους μάταιους. Και εγώ μεν αποφασίζω να επαναφέρω τη ρητορική, εκείνος όμως ψηφίζει εναντίον εμού του ρήτορα και υπερισχύει σε κριτές που δεν διαθέτουν ορθή κρίση, και υπερκαλύπτει τη φωνή μου χωρίς καν να μιλά, και αποδεικνύεται πολυλογάς όντας σιωπηλός.